ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଏକ ଭକ୍ତ ନିଜ ଗୃହରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମ୍ରତାରେ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅଚଳ, ଅଜର, ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର; ବିଜୁଳି ଦ୍ୱାରା କୌଣସି କ୍ଷତି ହେବା ଦିଅନାହିଁ। ଆମ ପାଇଁ ଶ୍ରୀ, ମଙ୍ଗଳ, ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଚିନ୍ତାରୁ ରକ୍ଷା କର। ଆମକୁ କ୍ଷତିମୁକ୍ତ କର; ଭଲ ସ୍ଥାନରେ ଏହି ହୋମକୁ ଶ୍ରୀମୟ କର। ଅଗ୍ନି, ସଭାର ନାୟକ, ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀ, ଯିଏ ମହିମା ଦେଇଥାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଜଣାଇଲେ।” ଏହି ପୂଜାରେ, ଭକ୍ତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି କହିଲେ—“ତୁମେ ଜ୍ଞାନ ଅଟୁଟ; ଦେବତାମାନେ ତୁମ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଜାଣିଥାନ୍ତି। ଏହି ଜ୍ଞାନ ଆମ ପାଇଁ ମିଳୁ। ଦେବତାମାନେ ନିଜ ପଥ ଜାଣି, ଏହି ପଥରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି। ଚପଳ ମନ ଅଗ୍ନି, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ବାୟୁରେ ଦିଅ।” ଏହାପରେ, ସେ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ବରିସ୍, ଘୃତ, ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ମାରୁତମାନେ ସହିତ ଏହି ଅନ୍ନକୁ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଅନ୍ୟତମ କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏହି ଅନ୍ନକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯାନ୍ତୁ।” ଏହି ଯଜ୍ଞରେ, ଭକ୍ତ ଚାଲିଥିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ବୁଝିଲେ—“କିଏ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ? ସେ ମୁକ୍ତ କରିବେ। କାହାକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ? ସେ ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ। ଏହା ଶ୍ରୀ ପାଇଁ। ତୁମେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କର ଅଂଶ।” ଏହି ପୂଜାରେ, ସେ ଚାହିଲେ—“ଆମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ପୋଷଣ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଶରୀର, ଶୁଭ ମନ ସହିତ ଏକତା ପାଉ। ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର, ଦୟାଳୁ ଦାତା, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ; ଆମ ଶରୀରରୁ ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କର।” ଏହାପରେ, ଭକ୍ତ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରି କହିଲେ—“ବିଷ୍ଣୁ ଜଗତ୍ ଛନ୍ଦରେ ଆକାଶରେ, ମଧ୍ୟ ଲୋକରେ ଏବଂ ଭୂମିରେ ପଦ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେଠାରୁ ସେ ଆମ ଦ୍ବେଷୀ ଏବଂ ଯାହାକୁ ଆମେ ଦ୍ବେଷ କରୁ, ସେମାନେ ଦୂର କରନ୍ତୁ। ଏହି ଅନ୍ନ ଏବଂ ଏହି ଭିତିରୁ, ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚିଛୁ; ଆମେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ ଏକତା ପାଇଛୁ।” ଏହି ପୂଜାରେ, ଭକ୍ତ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ତୁମେ ଆତ୍ମଜ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ କିରଣ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦେଇଥିବା; ମୋତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦିଅ। ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆବୃତ ଅଂଶକୁ ଫେରାଇ ଦେଉଛି।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗୃହସ୍ଥ ଭାବେ ପୂଜା କରି, ଭକ୍ତ କହିଲେ—“ଅଗ୍ନି, ଗୃହର ନାୟକ, ଭଲ ଗୃହସ୍ଥ ହେଉ; ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଭଲ ଗୃହସ୍ଥ ହେଉ। ଆମ ଗୃହ ଅଗ୍ନି ଶତ ଶୀତ ଦୂର୍ବଳ ହେଉନାହିଁ। ମୁଁ ସୂର୍ଯ୍ୟର ଆବୃତ ଅଂଶକୁ ଫେରାଇ ଦେଉଛି।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭକ୍ତ କହିଲେ—“ଅଗ୍ନି, ନିୟମର ନାୟକ, ମୁଁ ନିୟମ ପାଳନ କରିଛି; ଏହା ସଫଳ କର; ଏହି ମୁଁ, ମୋ ସତ୍ୟ ସ୍ୱରୂପରେ।” ଅଗ୍ନି ଏବଂ ସୋମକୁ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଫର କରି, ଭକ୍ତ କହିଲେ—“ଅଗ୍ନି, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅଫର ଦେଇଥିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧା; ସୋମ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅଫର ଦେଇଥିବା, ଶ୍ରଦ୍ଧା। ଦେବମାନେ ଏବଂ ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ବେଦିରେ ରହିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଦୂର ହେଉ।” ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ଆତ୍ମାମାନେ ଯେଉଁମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ବେଶ ଧରି ଭିତରେ ଘୁଞ୍ଚି ଘୁଞ୍ଚି ଚାଲିଥାନ୍ତି, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିର ଲୋକରୁ ଦୂର ହେଉ। ଏହି ପୂଜାରେ, ଭକ୍ତ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଏଠି, ପିତୃମାନେ, ତୁମ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ଆନନ୍ଦ କର; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉ। ପିତୃମାନେ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଛନ୍ତି; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଉଛନ୍ତି।” ଏହିପରି, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି, ଭକ୍ତ କହିଲେ—“ପିତୃମାନେ, ରସ ପାଇଁ, ଶୁଷ୍କତା ପାଇଁ, ଜୀବନ ପାଇଁ, ଅଫର ପାଇଁ, ଭୟଙ୍କରତା ପାଇଁ, କ୍ରୋଧ ପାଇଁ, ପିତୃମାନେ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଆମକୁ ତୁମ ଗୃହରୁ ଅନ୍ନ ଦିଅ; ଏହି ଦିଅ; ପୋଷାକ ଦିଅ।” ଏହିପରି, ପିତୃମାନେ ଏକ ଶିଶୁ, ଅର୍ଥାତ୍ ପଦ୍ମମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା ଶିଶୁ, ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଯେପରି ଏଠି ଏକ ପୁରୁଷ ଗ୍ରହଣ କରେ। ଏହି ଅଫରରେ, ଶକ୍ତି, ଅମୃତ, ଘୃତ, ଦୁଧ, ମଧୁ, ଓ ଝରିଥିବା ପାନୀୟ ନେଇ, ପିତୃମାନେ ସନ୍ତୃପ୍ତ ହେଉ। ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଅଗ୍ନି ପୂଜାରେ, ଭକ୍ତ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ତପ୍ଳ କରି କହିଲେ—“ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଉତ୍ତପ୍ଳ କର; ଘୃତ ଦେଇ ଅତିଥିକୁ ଜାଗ୍ରତ କର; ଏଠି ଅଫର ଦିଅ।” ଅଗ୍ନିର ଉତ୍ତପ୍ଳ ଶିଖାକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଘୃତ ଦେଇ, ଅଗ୍ନି, ସମସ୍ତ ଜନ୍ମର ଜ୍ଞାତା, ଅଫର କର। ଅଙ୍ଗିରସ ଏବଂ ଘୃତ ସହିତ, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଉତ୍ତପ୍ଳ କରାଯାଉଛି; ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଅପରିପକ୍ୱ। ଘୃତ ଏବଂ ଅଫର ସମୃଦ୍ଧି ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି, ମୋ ଉତ୍ତପ୍ଳ ଗ୍ରହଣ କର। ଭୂ, ଭୁଵ, ସ୍ୱ:—ଯେପରି ଆକାଶ ଏହାର ବିଶାଳତା, ଭୂମି ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି; ଭୂମି, ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ତାହାର ପିଠରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅଫର କରୁଛି, ଅନ୍ନ ପାଇଁ। ଏକ ବିଶିଷ୍ଟ ଗାଁ ଆଗକୁ ବଢିଛି; ସେ ନିଜ ମା ଓ ପିତାଙ୍କୁ ଖୋଜିବାକୁ ଆଗକୁ ଯାଉଛି। ଏହି ଅଗ୍ନି, ଚମକୁଥିବା ଲୋକରେ ଚଳିଛି; ତାଙ୍କର ଶ୍ୱାସରୁ ନିଶ୍ୱାସ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ବଡ଼ ବୃଷଭ ଆକାଶକୁ ଘୋଷଣା କରିଛି। ବାଣୀ ତିରିଶି ଅବସ୍ଥାରେ ଚମକୁଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଅଫର କରାଯାଉଛି; ପ୍ରତିଦିନ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସହିତ। ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ଆଲୋକ; ଆଲୋକ ଅଗ୍ନି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ; ଆଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ଅଗ୍ନି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଅଗ୍ନି; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା; ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ସୂର୍ଯ୍ୟ; ଆଲୋକ ସୂର୍ଯ୍ୟ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ। ଦେବତା ସବିତା, ରାତି ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ଅଗ୍ନି ଗ୍ରହଣ କରି ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତୁ; ଦେବତା ସବିତା, ପ୍ରଭାତ ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ଏଠିକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞ ଆରମ୍ଭ କରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର କହିବାକୁ ଚାହିଲେ; ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ଶୁଣିଥାନ୍ତି, ଆମ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ହେଉଛନ୍ତି ସ୍ୱର୍ଗର ମୁକୁଟ, ଶିଖର, ଭୂମିର ନାୟକ; ସେ ଜଳର ଅଙ୍କୁରକୁ ଜୀବନ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ଅଗ୍ନି, ଦୁଇଜଣ ଦେବତା, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ; ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଦୁଇଜଣ ଦେବତାକୁ ଡାକୁଛି। ଏହି ଅଗ୍ନି ତୁମର ଆସନ, ତୁମେ ଏଠି ଜନ୍ମ ନେଇ ଚମକୁଛ; ଏହା ଜାଣି, ଅଗ୍ନି, ଉତ୍ତପ୍ଳ କର; ଆମ ଧନ ବଢ଼ାଅ।