ଏକ ସୁନ୍ଦର ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ, ଶୁଭ ଶିଖା ସହିତ ଆଗେ ବଢ଼ିବା ପାଇଁ ଡାକାଯାଇଲା। ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିରଣରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଇ, ଆମ ପରିବାର ଓ ଦେହକୁ କେବେ ଅପକାର କରିବେ ନାହିଁ ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗାଗଲା। ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କର ଗର୍ଜନରେ ଆକାଶ ଭଳି ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲେ, ପୃଥିବୀ କମ୍ପିତ ହେଲା, ଉଦ୍ଭିଦମାନେ ଶୋଭା ପାଇଲେ। ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇ, ସେ ସୃଷ୍ଟିରେ ଆଲୋକ ଭରିଦେଲେ, ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ଧି ଚମକି ଉଠିଲା। ଅଗ୍ନିଙ୍କର ବିରାଟ କୀର୍ତି ଭାରତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତି ଚାଲାଇନଥାଏ, ତେବେ ଅଗ୍ନି, ଯିଏ ପୂରୁଙ୍କ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦୃଢ଼ ରହିଥିଲେ, ଦେବ-ଅତିଥି ଭାବେ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଚମକିଉଠନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଦେବୀ ଜଳମାନେ ପବିତ୍ର ଭସ୍ମକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ଏହି ଭସ୍ମ ଏହି ଜଗତରେ ମୃଦୁ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ କରନ୍ତୁ, ଏହା ଦ୍ୱାରା କୁଳମାନେ ନମନ କରନ୍ତୁ, ଭଲ ଗୃହଣୀ ପ୍ରାପ୍ତି ହେଉ, ଏବଂ ମାଆ ଯେପରି ଝିଅକୁ ବହନ କରେ, ସେପରି ପାପକୁ ଜଳ ଭିତରେ ନେଇଯାଉ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବସିଛ; ତୁମେ ପୁନର୍ଜନ୍ମ ନେଉଛ, ସେମାନଙ୍କର ଗର୍ଭରୁ। ତୁମେ ଉଦ୍ଭିଦ, ବୃକ୍ଷ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଗର୍ଭ; ଜଳର ଗର୍ଭ ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ଭସ୍ମ, ଜଳ ଓ ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ରାମ କରି, ତୁମେ ତୁମର ମାଆ ମାନଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅ। ପୁନର୍ବାର ତୁମ ଆସନକୁ ଫେରି, ପୃଥିବୀ ଓ ଜଳର ମଧ୍ୟରେ ମାଆଙ୍କ କୋଳରେ ବିଶ୍ରାମ କର, ଶୁଭ ଭାବରେ ଥିବା ଅଗ୍ନି। ଅଗ୍ନି, ଆହାର, ପୋଷଣ ଓ ଜୀବନ ସହିତ ପୁନର୍ବାର ଆସ, ଆମକୁ ଆପଦରୁ ପୁନର୍ବାର ରକ୍ଷା କର। ଧନ-ସମୃଦ୍ଧି ନେଇ ଫେର, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିସ୍ତାର କର। ମୋର ଶବ୍ଦ ଶୁଣ, ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ନିଜ ଶକ୍ତିରେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ। ଯେ ତୁମ ପରେ ପାନ କରେ, ପ୍ରଶଂସା କରେ, ସେ ଉପାସକ ତୁମ ରୂପକୁ ନମନ କରେ। ଅଗ୍ନି, ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହୁଅ, ଧନ-ସମ୍ପତିର ଦାତା, ଦ୍ରୋହକୁ ଦୂର କର। ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଆଦିତ୍ୟ, ରୁଦ୍ର, ବସୁମାନେ ତୁମକୁ ପୁନଃ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରନ୍ତୁ; ପୁରୋହିତମାନେ ତୁମକୁ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ; ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ତୁମ ଦେହ ବୃଦ୍ଧି ପାଉ; ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କର ସତ୍ୟ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହେଉ। ଏଠାରେ ଥିବା ପୁରୁଣା ଓ ନୂତନ ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ, ଅପଶକୁ ଦୂର କର, ବିଲୀନ ହେଉ। ଯମ ଏହି ପୃଥିବୀରେ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇଛନ୍ତି, ପିତୃମାନେ ଏହି ଲୋକକୁ ତିଆରି କରିଛନ୍ତି। ତୁମେ ଚେତନା, ଇଚ୍ଛାର ଧାରକ; ଏହି ଇଚ୍ଛାର ଧାରଣା ମୋ ମଧ୍ୟରେ ରହୁ। ତୁମେ ଅଗ୍ନିର ଭସ୍ମ, ତୁମେ ପୁରୀଷ ଅଗ୍ନି। ଚିତାରେ ରଖାଯାଇଥିବା, ଭଲ ଭାବରେ ବିନ୍ୟାସିତ, ଉପରେ ରଖାଯାଇଥିବା ତୁମେ, ଆଶ୍ରୟ ନିଅ। ଏହି ହେଉଛି ସେଇ ଅଗ୍ନି, ଯାହାର ଗର୍ଭରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପିଡ଼ିଥିବା ସୋମକୁ ରଖିଥିଲେ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ହଜାର ଦାନର ମୂଲ୍ୟ ଭଳି ପ୍ରଶଂସିତ; ରଥରେ ଯୁକ୍ତ ତୀବ୍ର ଘୋଡ଼ା ଭଳି, ଶକ୍ତି ଚାହିଁଥିବା ଉପାସକ ତୁମକୁ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱର୍ଗରେ, ପୃଥିବୀରେ, ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଜଳରେ ଯେତେ ତୁମ ଦୀପ୍ତି ଅଛି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମହାନ ମଧ୍ୟକାଶକୁ ପ୍ରସାରିତ କରିଛ, ସେଇ ଦୀପ୍ତି, ଏହି ଚମକ, ସମୁଦ୍ର, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଋଷି ଭାବରେ ତୁମେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗର ଜଳ ଧାରାକୁ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ; ଦେବମାନେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀମାନେ, ତୁମକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତି। ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାରେ ଥିବା ଓ ତଳେ ଥିବା ସମସ୍ତ ଜଳ ତୁମେ ସହିତ ରହନ୍ତି। ପୁରୀଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିମାନେ ତାଙ୍କ ସହଚରମାନେ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହୁଅନ୍ତୁ; ସେମାନେ ଅସତ୍ୟ ଓ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇ, ବଳି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ମହା ଆଶୀର୍ବାଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଇଚ୍ଛିତ ଧନ, ଅବିରତ ଓ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଧନ ଦିଅ, ଯେ ତୁମକୁ ଆହ୍ୱାନ କରେ। ଆମ ପୁଅ ବିଜୟୀ ହେଉ, ତୁମ ଦୟା ଆମ ସହିତ ରହୁ। ଏହି ହେଉଛି ତୁମର ଯଜ୍ଞାସନ, ଯାଁଠୁ ତୁମେ ଜନ୍ମ ନେଇ ଚମକିଉଠିଲ; ଏହା ଜାଣି, ଅଗ୍ନି, ଏହି ଆସନକୁ ଆରୋହଣ କର, ଆମର ଧନ ବଢ଼ାଇ ଦିଅ। ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ବିନ୍ୟାସିତ, ଅଙ୍ଗିରାସ୍; ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ବୃହସ୍ପତି ତୁମକୁ ଏହି ଗର୍ଭରେ ବିନ୍ୟାସିତ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରିଷ୍ଣିମାନେ, ଦୁଧ ଧରିବାରେ ପାରଙ୍ଗତ, ତିନି ଚମତ୍କାର ଦିବ୍ୟ ଲୋକରେ, ଦେବତାଙ୍କ ଜନ୍ମସ୍ଥଳରେ, ସୋମକୁ ଚାଲାଇ ଦିଅନ୍ତି। ସମସ୍ତ ସ୍ତୋତ୍ର ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଢ଼ାଇଛି, ଯାହାର ବିସ୍ତାର ସମୁଦ୍ର ସମାନ, ରଥୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁରସ୍କାରର ନିଖାଦ୍ ମାଲିକ। ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଏକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, ଏକ ସ୍ନେହରେ, ଚମକି ଏବଂ ଉତ୍ସାହରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଉ; ସହଅବସ୍ଥାନ କର, ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତି ଲାଭ କର। ତୁମ ମନ, ବ୍ରତ, ଚିନ୍ତା ଏକତ୍ରିତ ହେଉ। ଅଗ୍ନି, ପୁରୀଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିର ନାୟକ ହୁଅ; ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ପୁରୀଷ୍ୟ ଅଗ୍ନି, ଧନ ଓ ସମୃଦ୍ଧିର ଧାରକ। ସମସ୍ତ ଦିଗକୁ ଶୁଭ କରି, ନିଜ ଆସନରେ ବସ। ତୁମେ ଦୁଇଜଣ ଏକ ମନ, ସଚେତନ ଓ ନିର୍ମଳ ହୁଅ; ଯଜ୍ଞକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନି, ଯଜ୍ଞପତିକୁ କ୍ଷତି ଦିଅନି; ଜାତବେଦା, ଆଜି ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହୁଅ। ମାଆ ଯେପରି ଝିଅକୁ ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କରେ, ସେପରି ପୃଥିବୀ, ଅଗ୍ନି ପୁରୀଷ୍ୟ ଅଗ୍ନିକୁ ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ଧାରଣ କର; ପ୍ରଜାପତି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ଋତୁମାନେ ସହିତ, ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ। ଯେ ମନ୍ଦି ଯଜ୍ଞ କରେନାହିଁ, ସୋମ ଅର୍ପଣ କରେନାହିଁ, ଚୋର, ଦୁଷ୍କର୍ମୀ ଉପରେ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟି ଦିଅ; ଆମ ଉପରେ ନୁହେଁ; ଦେବୀ ନିୃତିକୁ ନମସ୍କାର। ତୁମେ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦୀପ୍ତିମାନ ନିୃତି, ଏହି ଇରନ ଦୂତକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କର; ଯମ, ଯମମାନେ ସହିତ ଏକମତ ହୋଇ, ତାଙ୍କୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ୱର୍ଗରେ ସ୍ଥାପିତ କର। ଯାହାପାଇଁ ତୁମେ ଭୟଙ୍କର ହୋଇଛ, ଏହି ବନ୍ଧନକୁ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ ମୁଁ ଏହି ଅର୍ପଣ କରୁଛି; ଲୋକେ ଯେଉଁଠି ପୃଥିବୀକୁ ଭ୍ରମରେ ଡାକନ୍ତି, ନିୃତି, ମୁଁ ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ପାଖରେ ଜାଣିଛି। ଦେବୀ ନିୃତି ଗଳାରେ ଯେଉଁ ଫାନ୍ଦ ଦେଇଛି, ଏହି ଫାନ୍ଦକୁ ଖୋଲି ଦେଉଛି; ଏହା ତୁମ ଜୀବନ ମଧ୍ୟରୁ ଦୂର କରିଛି; ଏବେ, ନୂତନ ଜନ୍ମ ନେଇ, ତୁମ ପିତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉ।