ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞରେ, ଋତ୍ବିଜ୍ମାନେ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରି ସୋମର ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିସହିତ ସେମାନେ କହିଲେ, “ହେ ସୋମ, ଆମେ ତୁମକୁ ଗ୍ରହଣ କରୁଛୁ; ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଂଶ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବିଶାଳ ପଦବିକ୍ରମ ପାଇଁ ଏହି ସୋମ ତୁମର; ଏହାକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ, କୌଣସି କ୍ଷତି ହେଉନାହିଁ।” ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ କେବେ ଦୁର୍ବଳ ହୁଅନାହାଁ; ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଉପାସକଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ଅଛ। ଦେବତାଙ୍କ ଦୟା ପାଇଁ ତୁମର ଦାନ ଆମେ ଚାହୁଁଛୁ। ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଂଶ।” ତାପରେ ସେମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ କେବେ ପରିତ୍ୟାଗ କରିନାହ, ଦୁଇ ଜନ୍ମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଚତୁର୍ଥ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କ ସୋମ ଚାପିବା ଶକ୍ତି ଶାଶ୍ୱତ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ ପହଞ୍ଚୁ। ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କର ଅଂଶ।” ଯଜ୍ଞ ଦେବତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହ ପାଇଁ ଆଗକୁ ବଢିଲା। ସେମାନେ ବୋଲିଲେ, “ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଦୟାଳୁ ହେଉନ୍ତୁ। ତୁମର କୃପାମୟ ଚିନ୍ତା ଆସୁ, ସମସ୍ତ ଦୁଃଖ ଦୂର କରି, ଉତ୍ତମ ପଥ ଦିଅ। ତୁମେ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କ ସଂପତ୍ତି।” ଏବେ ସେମାନେ ବିବସ୍ୱତ୍ ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି ଅର୍ପଣ କଲେ, “ଏହି ସୋମ ତୁମର ଆସନ; ଏହାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର। ଲୋକେ ତାଙ୍କର ଉଚ୍ଚାରଣରେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ରଖନ୍ତୁ; ଯେତେବେଳେ ଦମ୍ପତି ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଆନ୍ତି, ପୁରୁଷ, ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଇ, ଧନ ଲାଭ କରି, ଘରେ ଦିନେ ଦିନେ ସମୃଦ୍ଧି ଲାଭ କରନ୍ତି।” ତେବେ ସେମାନେ ସବିତାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି କହିଲେ, “ଆଜି ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ, ଆସନ୍ତାକାଲି ଦିଅ, ପ୍ରତିଦିନ ଦିଅ। ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସମୃଦ୍ଧିର ନିବାସୀ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ସେମାନେ ସବିତାଙ୍କ ନିକଟରେ ସୋମ ଅର୍ପଣ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଦୁଷ୍ଟତା ଦୂର କର, ଏହି ଶୁଭ ଶକ୍ତି ଆମ ମଧ୍ୟରେ ରହୁ। ଯଜ୍ଞକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ଭାଗ୍ୟ ଓ ଦେବତା ସବିତା ପାଇଁ।” ପରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, “ତୁମେ ଉତ୍ତମ ରକ୍ଷିତ, ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବିସ୍ଥାପିତ, ବହୁତ ଦୁଧ ଦେଉଥିବା। ଏହି ଆସନ ତୁମର; ଆମେ ଏହିଠାରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ତୁମକୁ ବସାଉଛୁ।” ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନେ ବୃହସ୍ପତିଙ୍କର ଚାପିଥିବା ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ସୋମ ଦେବତାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ। ଏହି ଯଜ୍ଞ ଉପରେ, ତଳେ, ମଧ୍ୟଭାଗରେ ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ମୋ ପିତା ଅଛନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଦେଖିଛି, ଦେବତାଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖିଛି। ଏହିଠାରେ, ସେମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ଓ ତ୍ୱଷ୍ଟା ସହିତ ସୋମପାନ କରିବାକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୋଲି କହି, ସେମାନେ ମାଗିଲେ, “ତୁମର ବୀଜ ଆମରେ ବସାଅ, ଆମେ ବୀଜର ଅଂଶ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ଏହିପରେ ସେମାନେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଯିଏ ଅନେକ ସୋମ ଧାରଣ କରି ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଧନ ଦେଉଛନ୍ତି। ଯଜ୍ଞରେ ଯାହା ଘୋଡା, ଖାଦ୍ୟ, ଗାଉ ଅର୍ପିତ ହେଉଛି, ତାହା ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ଶୁଭ ଭାବେ ଅର୍ପିତ, ତାହା ଉପଭୋଗ କରିବାକୁ ସେମାନେ ଅନୁମତି ମାଗିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସେମାନେ ସୋମଙ୍କୁ ଦେବତା, ମାନବ, ପିତୃ, ନିଜର କୃତ ପାପ ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରର ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ତେବେ ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ, “ଆମେ ଏକାସାଥି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା, ପୋଷଣ ଓ ଶକ୍ତି ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ। ତ୍ୱଷ୍ଟା ଦୟାଳୁ ଦାତା ଧନ ଦିଅ, ଆମ ଦେହର ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଦୂର କର।” ଏହିପରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ତୁମର ମନ, ଗାଏଁ, ଜ୍ଞାନୀ ଓ ଦାତା ମିତ୍ର, ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ସହିତ ଆମକୁ ନେଇ ଯାଅ। ଦେବମୟ ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଦୟା ସହିତ ଆମେ ଏକତ୍ର ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।” ପୁନି, ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ଧାତୃ, ରତି, ସବିତା, ପ୍ରଜାପତି, ଅଗ୍ନି, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅନୁଗ୍ରହ ଓ ସନ୍ତାନ ସମ୍ପଦ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଏହିଠାରେ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ସୁବିଧାଜନକ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଦେବତାଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କଲେ, “ଏହି ସୋମ ଚାପିବାରେ ଆସି, ଆନନ୍ଦ କର। ଓ ବସୁମାନେ, ଆମକୁ ଧନ ଦିଅ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ, “ଏହି ଆସନକୁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଦେବତାମାନେ ଆଣି ଦିଅ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଜୀବନ ଶକ୍ତି ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଦିଅ।” ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ହୋତୃ ପ୍ରଧାନ କରି, ସେମାନେ ଦୟା, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ। ଯେ ଦେବତାମାନେ ମାର୍ଗ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି ମାର୍ଗ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତି; ମନସ୍ଵାମୀ, ବାୟୁ ସହିତ ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ସ୍ଥାପିତ କରନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞ, ଯଜ୍ଞପତି ଓ ନିଜ ଉତ୍ସକୁ ଯିବାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆମନ୍ତ୍ରଣ ଦେଲେ। ଏହି ତୁମର ଯଜ୍ଞ, ହେ ଯଜ୍ଞପତି, ହଜାର ଷ୍ଟୋତ୍ର, ସମସ୍ତ ବୀରଙ୍କ ସହିତ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ଦୟା ସହିତ ଗ୍ରହଣ କର। ବରୁଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି କହିଲେ, “କୌଣସି ହାନି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ, କୌଣସି ଆଘାତ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବରୁଣ ରଜା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ପଥ ନିର୍ମାଣ କରିଛନ୍ତି, ପଦ ଚାଲିବା ପାଇଁ ସିଢ଼ି ତିଆରି କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଯିଏ ଦୂରେ ଯିବାକୁ ଚାହେ, ସେ ହୃଦୟରେ ବିଧିତ। ବରୁଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ମୁଁ ତାଙ୍କ ନାନା ରଶି ରୁ ମୁକ୍ତ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ସେମାନେ ଘରେ ଘରେ ଅଗ୍ନିର ଉପାସନା କଲେ, “ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ତୁମର ଜିହ୍ବା ଏଠାରେ ଚଳିଯାଉ, ଅଗ୍ନି।” ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, “ତୁମର ହୃଦୟ ସମୁଦ୍ରରେ, ଜଳରେ; ଉଦ୍ଭିଦ ଓ ଜଳ ତୁମରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତୁ। ମନ୍ତ୍ର ଓ ନମସ୍କାର ସହିତ ଏହି ଅର୍ପଣ ଦେଉଛୁ।” ଦେବୀୟ ଜଳକୁ କହିଲେ, “ଏହି ତୁମର ଗର୍ଭ; ଭଲ ଭାବେ ଧାରଣ କର। ସୋମ, ଏହି ତୁମର ଲୋକ; ଏଠାରେ ଆନନ୍ଦ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ।” ପରେ ସେମାନେ କହିଲେ, “ତୁମେ ପବିତ୍ରତା, ଅପବିତ୍ରତା ଦୂର କର। ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ କୃତ ପାପ, ମାନବଙ୍କ ସହିତ ମାନବଙ୍କ କୃତ ପାପ ଦୂର କରିଛି। ଅନେକ ଆକୃତିର ଦେବ, ଆମକୁ କ୍ଷତିରୁ ରକ୍ଷା କର। ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ଅର୍ଣ୍ଜନ।” ଏହିଠାରେ, ଦଶମାସ ଗର୍ଭ ତାର ଆବରଣ ସହ ଗତି କରିବାକୁ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲା, ବାୟୁ ଓ ସମୁଦ୍ର ପରି ଚଳିତ ହେବାକୁ। ଏହି ଦଶମାସ ଗର୍ଭ ତାର ଆବରଣ ସହ ଜନ୍ମ ନେଉ। ଯେଉଁ ମହିଳା ପାଇଁ ଏହି ଯଜ୍ଞ ଗର୍ଭ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ସେଉଁଠି ମୁଁ ମା ଙ୍କ ସହ ଯାଉ।