ଏକ ପବିତ୍ର ଯଜ୍ଞ କ୍ରମରେ, ଋତୁଇଜ୍ୟ ନିଜର ବିଶ୍ୱାସ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କ ଉଦ୍ଧେଶ୍ୟରେ ଅନେକ ପଦାର୍ଥ ମିଶାଇବା ଓ ସମର୍ପଣ କରିବାର ଆରମ୍ଭ କରିଲେ। ସେ ସବିତୃ ଦେବତାଙ୍କର ପ୍ରେରଣା, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରଙ୍କର ବାହୁ, ପୂଷଣଙ୍କର ହାତ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଉପଦାନକୁ ମିଶାଇଲେ। ଜଳ, ଉଦ୍ଭିଦ, ଉଦ୍ଭିଦର ରସ, ଏବଂ ଶୁଭ୍ର ଓ ମଧୁର ଉପଦାନ ସହିତ ଏହି ସମସ୍ତ ପଦାର୍ଥ ଏକାତ୍ମ ହେଉ। ଏହି ମିଶ୍ରଣ ତିଆରି କରାଯାଇଥିବା ଜନ୍ୟ ସେ ଏହାକୁ ଏକତ୍ର କରିଲେ; ଏହି ଅଗ୍ନି ପାଇଁ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ପାଇଁ, ପୋଷଣ ନିମିତ୍ତେ ଏହାକୁ ଅର୍ପଣ କରିଲେ। ସେ ଏହି ହୋତ୍ର ପାନୀୟକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ ଦେବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଲେ। ଯଜ୍ଞର ନାୟକ ଏହି ପଦାର୍ଥକୁ ବିଶାଳ ଭାବରେ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି ତୁମର ଚର୍ମକୁ କ୍ଷତି କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସବିତୃ ଦେବତା ଉଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଆକାଶରେ ଏହାକୁ ରନ୍ଧନ କରନ୍ତୁ। ଯଜ୍ଞ ସୁଦୃଢ଼ ଭାବରେ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି; ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ଅଂଶଜ ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଏହି ଉପଦାନକୁ ତୃତୀୟ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଓ ପ୍ରଥମ ପାଇଁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଇଛି। ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରେରଣା, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ବାହୁ, ପୂଷଣଙ୍କ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପଦାର୍ଥକୁ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଏଠାରେ ବସାଯାଇଛି। ଏହା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ବାହୁ ହେଉ, ହଜାର ନିଶାନ, ଶତଶକ୍ତି ସହିତ। ଏହା ଭାୟୁ, ତୀବ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଶତ୍ରୁପ୍ରତି ଅସ୍ତ୍ର। ପୃଥିବୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ମୁଁ ତୁମର ମୂଳକୁ କ୍ଷତି କରିବି ନାହିଁ, ଉଦ୍ଭିଦ। ତୁମେ ଗୋଶାଳାକୁ ଯାଉ। ଆକାଶ ତୁମ ପାଇଁ ବର୍ଷା କରୁ। ସବିତୃ ଦେବତା ଉଚ୍ଚ ପୃଥିବୀରେ ଶତ ଫାନ୍ଦାରେ ଏହାକୁ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ—ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ଓ ଆମେ ଯେଉଁମାନେକୁ ଘୃଣା କରୁ—ସେମାନେ ସହିତ ଆମର ମିଳନ ନ ହେଉ। ମୁଁ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳରୁ ପୃଥିବୀ, ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ, ମୃତ୍ୟୁ ହେବି ନାହିଁ। ଏହି ଉପଦାନକୁ ଗୋଶାଳାକୁ ପଠାଯାଇଛି। ଆକାଶ ତୁମ ପାଇଁ ବର୍ଷା କରୁ। ସବିତୃ ଦେବତା ଉଚ୍ଚ ପୃଥିବୀରେ ଶତ ଫାନ୍ଦାରେ ଏହାକୁ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ—ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ଓ ଆମେ ଯେଉଁମାନେକୁ ଘୃଣା କରୁ—ସେମାନେ ସହିତ ଆମର ମିଳନ ନ ହେଉ। ତୁମ ତିବା ଆକାଶକୁ ଝଡ଼ିଯାଉ ନାହିଁ। ତୁମ ତିବା ଆକାଶକୁ ଝଡ଼ିଯାଉ ନାହିଁ। ଗୋଶାଳାକୁ ଯାଉ। ଆକାଶ ତୁମ ପାଇଁ ବର୍ଷା କରୁ। ସବିତୃ ଦେବତା ଉଚ୍ଚ ପୃଥିବୀରେ ଶତ ଫାନ୍ଦାରେ ଏହାକୁ ବାନ୍ଧନ୍ତୁ—ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ଓ ଆମେ ଯେଉଁମାନେକୁ ଘୃଣା କରୁ—ସେମାନେ ସହିତ ଆମର ମିଳନ ନ ହେଉ। ଗାୟତ୍ରୀ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ୍, ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ଏହି ପଦାର୍ଥକୁ ଆବୃତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ଉପଦାନ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଓ ଶୁଭ୍ର, ମୃଦୁ ଓ ମଧୁର, ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ପୃଥିବୀ ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ ଭୟଙ୍କର ବିଷକୁ ଦୂର କରି ଜୀବନ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ଅର୍ପଣ ସହିତ ଯାହାକୁ ମୁଁ ବିସ୍ତାର କରିଛି, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି। ଛିଟିବା ପାତ୍ର ତିଆରି କର। ଏହି ଉପଦାନ ଶତ୍ରୁପ୍ରତି ଅସ୍ତ୍ର। ଅସୁର ଓ ଶତ୍ରୁ ଦୂର ହୋଇଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରାଯାଇଛି। ତୁମେ ଅସ୍ପଷ୍ଟ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନାଶକ; ଯୁଦ୍ଧର ଜୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁଳେପନ କରିଛି। ଅସୁର ଓ ଶତ୍ରୁ ଦୂର ହୋଇଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦଗ୍ଧ କରାଯାଇଛି। ମାରେ, ଯୁଦ୍ଧର ଜୟ ପାଇଁ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅନୁଳେପନ କରିଛି। ତୁମେ ଅଦିତି ପାଇଁ କମରବନ୍ଧ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ଆବୃତି। ଶକ୍ତି ପାଇଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରିଛି। ନିଶ୍ଚିତ ଦୃଷ୍ଟିରେ ତୁମକୁ ଦେଖୁଛି। ତୁମେ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଜିଭା, ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ; ମୋ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥଳରେ ଯଜୁସ୍ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ହେଉ। ସବିତୃଙ୍କ ପ୍ରେରଣାରେ, ଖାଦ୍ୟ ପଦାର୍ଥକୁ ନିର୍ମଳ ଛାଣି, ସୂର୍ୟର କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଶୁଦ୍ଧ କରିଛି। ତୁମେ ତେଜ, ଜ୍ୟୋତିର୍ମୟ, ଅମର; ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ନାମ, ଅବାଧିତ ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ। ତୁମେ କଳା, ଯଜ୍ଞ ଉପସ୍ଥଳ ପାଇଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟତାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛିଟିଛି। ତୁମେ ବେଦି; ପବିତ୍ର କୁଶର ପ୍ରିୟତାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛିଟିଛି। ତୁମେ କୁଶ; ତୁମେ ଚମଚର ପ୍ରିୟତାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛିଟିଛି। ତୁମେ ଅଦିତି ପାଇଁ ଆବୃତି, ବିଷ୍ଣୁ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥମ୍ଭ। ଉଲ ଦ୍ୱାରା ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଶୁଭ୍ର ଆସନ ବିଛିଲି। ପୃଥିବୀର ନାୟକ, ଲୋକର ନାୟକ, ଭୂତମାନଙ୍କ ନାୟକଙ୍କୁ ସ୍ୱାହା। ଗନ୍ଧର୍ବ ବିଶ୍ୱାବସୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ଆବୃତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି, ଇଡା ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ କରାଯାଇଛି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ବାହୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଯଜ୍ଞକାରୀଙ୍କ ଆବୃତି ପାଇଁ; ଅଗ୍ନି, ଇଡା ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ। ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ନିଶ୍ଚିତ ନୀତି ସହିତ ଆବୃତି ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ; ଅଗ୍ନି, ଇଡା ଦ୍ୱାରା ଆହ୍ୱାନ। ଅଗ୍ନି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶକ୍ତିର ଜିତ୍ତା, ତୁମକୁ ଅନୁଳେପନ କରିଛି। ଦେବତାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ପିତୃଙ୍କୁ ସ୍ବଧା। ମୁଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଯମ ଧାରଣ କରିପାରିବି। ଆଜି, ମୁଁ ଘୃତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପସ୍ଥାପନ କରିବି, ଝଡ଼ିଯିବ ନାହିଁ। ବିଷ୍ଣୁ, ତୁମର ପଦଚାଳନା ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିବି ନାହିଁ। ଅଗ୍ନି, ମୁଁ ତୁମର ଛାୟାରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଉ, ଧନ-ଧାନ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ; ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଉପସ୍ଥଳ। ଏଠାରେ ଇନ୍ଦ୍ର ନିଜର ବୀରତା ଦେଖାଇଥିଲେ; ତିନି ବେଦିରେ ସିଧା ହୋଇ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ। ଅଗ୍ନି, ହୋତ୍ରର କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର, ଦୂତର କାର୍ଯ୍ୟ ତୁମର। ଦିବାପୃଥିବୀ ତୁମକୁ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦିବାପୃଥିବୀ, ସ୍ବିଷ୍ଟକୃତ ଭାବେ, ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଉପହାର ଦେଇ ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଜ୍ୟୋତି ଜ୍ୟୋତି ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ମୋତେ ଦିଅନ୍ତୁ; ଉଦାର ଦେବତା ଆମକୁ ଧନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମର ଆଶୀର୍ବାଦ ସତ୍ୟ ହେଉ। ଆମର ଆଶୀର୍ବାଦ ସତ୍ୟ ହେଉ। ପୃଥିବୀ, ଆମର ମାତୃ, ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ ଆସନ୍ତୁ; ଆମର ମାତୃ, ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଅଗ୍ନୀଧ୍ ଦ୍ୱାରା, ସ୍ୱାହା। ଦିବା, ଆମର ପିତୃ, ଆହ୍ୱାନ କରିଲେ ଆସନ୍ତୁ; ଆମର ପିତୃ, ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତୁ।