ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ—ଯାହା କି ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ, ସବୁ କିଛି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେଖି, ତାହା ପ୍ରତି ଆସକ୍ତି ତ୍ୟାଗ କର; ଏହି ଭାବରେ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କର। ଅନ୍ୟର ଧନ ପ୍ରତି ଲୋଭ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଜଗତରେ ଏଭଳି କର୍ମ କରି, ଜଣେ ମଣିଷ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବଞ୍ଚିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିପାରେ। ଏହା ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଥ ନାହିଁ; ଏପରି କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ କର୍ମ ବନ୍ଧନ କରେ ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ନିଜେ ନିଜକୁ ନାସ୍ତ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଏମିତି ଏକ ଅନ୍ଧକାରମୟ, ଅସୁରୀ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯାହା ଦେଖିବାକୁ ଅସମ୍ଭବ। ସେଉଁଠି ଏକ ଅଚଳ ସତ୍ୟ ଅଛି, ଯାହା ମନ ଠାରୁ ଦ୍ରୁତ। ଦେବତାମାନେ ତାକୁ ପହଞ୍ଚିପାରିଲେ ନାହିଁ, କାରଣ ସେମାନେ ଚାଲିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଚାଲିଯାଏ। ସେ ଅଚଳ ରହି, ଦୌଡ଼ୁଥିବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିଯାଏ; ପବନ ଏଥିରେ ଜଳକୁ ରଖିଥାଏ। ଏହା ଚଳିଥାଏ ଓ ଚଳେ ନାହିଁ; ଏହା ଦୂର ଓ ନିକଟ। ସମସ୍ତ ଜଗତ ଭିତରେ ଏହା ଅଛି, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଜଗତ ଚାରିପାଖରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଅଛି। ଯେଉଁ ମଣିଷ ଏହି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ବୋଲି ଦେଖେ, ଓ ଆତ୍ମାକୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଦେଖେ, ସେମାନେ କେବେ ଅସନ୍ଦିଗ୍ଧ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁଠି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଆତ୍ମା ହୋଇଯାଇଛି, ଏମିତି ଏକତା ଦେଖିଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ କେଉଁ ମୋହ, କେଉଁ ଶୋକ ରହିପାରିବ? ସେ ଚାରିପାଖରେ ବ୍ୟାପିଛି, ପବିତ୍ର, ଦେହ ଶୂନ୍ୟ, ଆଘାତ ଶୂନ୍ୟ, ସନ୍ଧି ଶୂନ୍ୟ, ଦୋଷ ଶୂନ୍ୟ, ଅପବିତ୍ରତାରେ ଅସ୍ପୃଶ୍ୟ; ସେ ଦ୍ରଷ୍ଟା, ଜ୍ଞାନୀ, ସର୍ବବ୍ୟାପୀ, ସ୍ଵୟଂଜାତ, ସେଇ ଚିରକାଳ ପାଇଁ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ନ୍ୟାୟଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରିଛନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଅବ୍ୟକ୍ତକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ବ୍ୟକ୍ତରେ ଆନନ୍ଦ ନେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଗଭୀର ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି—ବ୍ୟକ୍ତରୁ ଏକ ଫଳ ମିଳେ, ଅବ୍ୟକ୍ତରୁ ଅନ୍ୟ ଫଳ। ଏହି ଭେଦକୁ ଆମେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ। ଯିଏ ବ୍ୟକ୍ତ ଓ ବିନାଶ—ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଏକାସାଥି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ବିନାଶ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଓ ବ୍ୟକ୍ତ ଦ୍ୱାରା ଅମୃତତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରେ। ଯେଉଁମାନେ ଅଜ୍ଞାନକୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଅନ୍ଧକାରରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଜ୍ଞାନରେ ଆନନ୍ଦ ନେଉଛନ୍ତି, ସେମାନେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ଅନ୍ଧକାରକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହିଛନ୍ତି—ଜ୍ଞାନରୁ ଏକ ଫଳ ମିଳେ, ଅଜ୍ଞାନରୁ ଅନ୍ୟ ଫଳ। ଏହି ଭେଦକୁ ଆମେ ଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ଠାରୁ ଶୁଣିଛୁ। ଯିଏ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅଜ୍ଞାନ—ଏହି ଦୁଇଟିକୁ ଏକାସାଥି ଜାଣିଥାଏ, ସେ ଅଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ଅମୃତତ୍ୱକୁ ଅନୁଭବ କରେ। ପବନ ଅମର; ଏହି ଶରୀର ତ ଅନ୍ତେ ଭସ୍ମ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ। ହେ ମନ, ସ୍ମରଣ କର! ହେ କର୍ତ୍ତା, ସ୍ମରଣ କର! ତୁମେ କ’ଣ କରିଛ? ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଭଲ ପଥରେ ନେଇଯାଅ, ଆମ ଶୁଭ କର୍ମ ଜାଣି। ଯାହା ତ୍ରୁଟି କରିଛୁ, ତାହାଠାରୁ ଆମକୁ ଦୂରେ ରଖ।