ଏହି ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିରେ ଏକ ମହାନ ବିନୟ ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାର ସ୍ୱର ଶୁଣାଯାଉଛି। ଏଠାରେ ମଣିଷ ମୃତ୍ୟୁଙ୍କୁ ଡାକି କହେ—"ଏ ମୃତ୍ୟୁ, ତୁମେ ତୁମ ପଥରେ ଦୂରକୁ ଯାଅ, ଦେବତାଙ୍କ ପଥରୁ ଭିନ୍ନ ଅନ୍ୟ ପଥ ଧର। ଆମ ସନ୍ତାନମାନେ, ଆମ ବୀରମାନେ—ଏମାନଙ୍କୁ କେବେ ହାନି କରନି।" ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଶାନ୍ତି ଚାହାଯାଉଛି—ବାୟୁ, ଆଲୋକ, ଭୂମିର ଇଟ, ଅଗ୍ନି—ସମସ୍ତ ଆମ ପକ୍ଷରେ ଶାନ୍ତି ଓ ମଙ୍ଗଳ ଆଣୁନ୍ତୁ, କେବେ ଆମକୁ କ୍ଷତି ଦେଉନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସମସ୍ତ ଦିଗ, ଜଳ, ନଦୀ, ମଧ୍ୟାକାଶ—ସବୁ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଏହି ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉ, ଆମ ଯାତ୍ରା ମଙ୍ଗଳମୟ ହେଉ। ଏଠି ଏକ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି—"ଅସୁଭକୁ ଦୂର କର, ପାପ, ଦୁଃଖ, ଅପମୃତ୍ୟୁ ଦୂରେ ରୁହୁ। ହେ ପାପ ହରଣକାରୀ, ଆମୁକୁ ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ୱପ୍ନ ଦେଖାନି। ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଆମ ପ୍ରତି ମିତ୍ର ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମିତ୍ରତା ନ ରହୁ।" ଏଠି ଅଗ୍ନିକୁ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ ମାନି, ତାଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉଛି। "ଅନ୍ଧକାରରୁ ବାହାରି ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଲୋକ ଦେଖିଛୁ, ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଖି ପହଞ୍ଚିଛୁ।" ଏଠି ଜୀବନ ଓ ମୃତ୍ୟୁର ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ରଖାଯାଉଛି—"ଏହି ସୀମା ଜୀବିତମାନେ ପାଇଁ ରହୁ, ଅନ୍ୟ କେହି ଏହାକୁ ଲଂଘନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏମାନେ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜୀବନ ଲାଭ କରନ୍ତୁ, ମୃତ୍ୟୁ ଦୂରେ ରୁହୁ, ପାହାଡ଼ ପରି ଅପରିଚ୍ୟେଦ୍ୟ।" ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା—"ଆମ ଆୟୁଷ୍ୟକୁ ପବିତ୍ର କର, ଆମକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକ, ଶକ୍ତି ଓ ପୋଷଣ ଦେ। ସମସ୍ତ ଅମଙ୍ଗଳ ଦୂର କର।" ଘୃତ ପାନ କରୁଥିବା, ସ୍ନିଗ୍ଧ ଓ ମଧୁର ଦୁଧରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା ଅଗ୍ନି, ପିତା ପରି ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ଯେପରି ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ସେପରି ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଏଠି ଗାୟକ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପରିକ୍ରମା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖ୍ୟାତି ସ୍ଥାପିତ କରେ। ମାଂସ ଭକ୍ଷକ ଅଗ୍ନିକୁ ଦୂରକୁ ପଠାଯାଉଛି, ସେ ଯମଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାଉ, ଏଠି ଅନ୍ୟ ଜାତବେଦା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ନେଇଯାଉ। ଅଂତ୍ର ଜାତବେଦାଙ୍କୁ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ନେଇଯିବା ପ୍ରାର୍ଥନା, ମଧୁର ତୃପ୍ତି ତାଙ୍କୁ ମିଳୁ, ତାଙ୍କର ଆଶୀର୍ବାଦ ଆମ ଉପରେ ପଡ଼ୁ। ଭୂମିଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା—"ମୃଦୁ ଓ ଦୃଢ଼ ହେଉ, ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ, ତୀବ୍ର ଅପମଙ୍ଗଳ ଦୂର କର।" ଏଠି ଜନ୍ମ ଓ ପୁନଃଜନ୍ମର ଚକ୍ରକୁ ମାନ୍ୟତା ଦିଆଯାଉଛି—"ତୁମଠାରୁ ଏହି ଜନ୍ମ ହେଲା, ତାଠାରୁ ପୁନି ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମ ହେଉ, ସେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚୁ।" ଏଠି ମନ, ବାକ୍, ପ୍ରାଣ, ଦୃଷ୍ଟି, ଶ୍ରବଣ ପାଇଁ ମାଗଣା—"ଋଚ୍ ବାକ୍ ହେଉ, ଯଜୁସ୍ ମନ ହେଉ, ସାମନ୍ ପ୍ରାଣ ହେଉ, ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଶ୍ରବଣ ମିଳୁ, ଶକ୍ତି ଓ ଆୟୁଷ୍ୟ ମୋରେ ରହୁ।" ଯେଉଁଠାରେ ଅଭାବ ଅଛି, ବୃହସ୍ପତି ତାହା ପୂରଣ କରନ୍ତୁ। ସବୁ ଲୋକର କ୍ଷେମ ହେଉ। ପୃଥିବୀ, ଆକାଶ, ଦ୍ୟୁଲୋକ—ଏହି ସବୁ ଉପରେ ସାଭିତୃ ଦେବଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ଆଲୋକ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରାଯାଉଛି, ସେ ଆମ ମନକୁ ପ୍ରେରିତ କରନ୍ତୁ। ଅପୂର୍ବ କୃପା ଓ ଶକ୍ତିରେ ଆପଣାଙ୍କୁ ଆମ ପାଖରେ ଆଣିଛନ୍ତି, କିଏ ସବୁଠାରୁ ପ୍ରିୟ? ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଧନଦାୟକ, ଏହି ଦୃଢ଼ମାନେ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଭଙ୍ଗ କର, ଆମକୁ ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ଷା କର, ଶତ ସାହାଯ୍ୟ ଦିଅ। ତୁମେ କେଉଁ କୃପାରେ ଆମ ପ୍ରଶଂସକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଉଛ? ଏଠି ଇନ୍ଦ୍ର ସମସ୍ତ ଉପରେ ଶାସନ କରନ୍ତି, ଦ୍ୱିପଦ ଚତୁଷ୍ପଦର କ୍ଷେମ ହେଉ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଆର୍ୟମାନ, ବୃହସ୍ପତି, ବିଷ୍ଣୁ—ସମସ୍ତଙ୍କ ଦୟା ଆମ ଉପରେ ପଡ଼ୁ। ବାୟୁ ଉତ୍ତମ ଭାବରେ ବହୁ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୃଦୁ ଉଷ୍ମା ଦିଅ, ପର୍ଜନ୍ୟ ଉପକୃତି ପାଇଁ ବର୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦିନ ଓ ରାତି ଶାନ୍ତିମୟ ହେଉ, ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର-ବରୁଣ, ଇନ୍ଦ୍ର-ପୂଷଣ, ଇନ୍ଦ୍ର-ସୋମ ଆମକୁ ଶାନ୍ତି ଓ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ଜଳ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ, ପାନ ପାଇଁ ଉପକୃତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଭୂମି ମୃଦୁ, ଦୃଢ଼ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ଶୟ୍ୟା ହେଉ, ଆମକୁ ବିସ୍ତୃତ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅ। ଜଳ ଆନନ୍ଦ ଦାୟକ, ଶକ୍ତି ଓ ଦୃଷ୍ଟି ପାଇଁ ଉପକୃତି ଦିଅ, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରସ ଆମେ ମାଗୁଛୁ, ମାତୃସ୍ନେହରେ ଆମକୁ ଦିଅ। ତେଣୁ ଆମେ ତୁମଠାରେ ଆସୁଛୁ, ବୃଦ୍ଧି ଓ ପୁନଃସୃଷ୍ଟି ପାଇଁ, ଜଳ ଆମକୁ ନବୀନ କର। ସମସ୍ତ ଲୋକରେ, ଦ୍ୟୁଲୋକ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଉଦ୍ଭିଦ, ବୃକ୍ଷ, ଦେବତା, ବେଦ, ଜଗତରେ ଶାନ୍ତି ହେଉ, ଏହି ଶାନ୍ତି ଆମ ସହ ରହୁ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମୋତେ ମିତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖୁନ୍ତୁ, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମିତ୍ର ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିବି। ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟରେ ମୁଁ ଦଢ଼ ରୁହିବି, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟରେ ତୁମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରୁହିବି। ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଜ୍ୱାଳାକୁ ନମସ୍କାର, ତାଙ୍କ ଅନ୍ୟ ଅଗ୍ନି ଆମକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ପବିତ୍ରକାରୀ ଅଗ୍ନି ଆମ ଉପରେ କୃପା କରନ୍ତୁ। ତୁମ ଅସ୍ତ୍ର, ବିଜୁଳି, ଗର୍ଜନକୁ ନମସ୍କାର, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯାହାଠାରୁ ଦ୍ୟୁଲୋକ ଚାହାଯାଉଛି, ଆମକୁ କ୍ଷେମ ଓ ଶାନ୍ତି ଦିଅ। ତୁମେ ଯେଉଁଠି ଚଳିବ, ସେଠାରୁ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଆମ ସନ୍ତାନ ଓ ଚରାଚର ପଶୁମାନେ ରକ୍ଷିତ ହେଉ। ଜଳ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଆମ ପ୍ରତି ମିତ୍ର ହେଉ, ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ଘୃଣା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ମିତ୍ରତା ନ ରହୁ। ଦିବ୍ୟ ଆଖି, ଯାହା ଆଗରେ ରଖାଯାଇଛି, ଆମେ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେଖିବା, ଶୁଣିବା, କହିବା, ଶକ୍ତି ରଖିବା ଓ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁ। ଏପରି ଭାବରେ ଏହି ମହାନ ମନ୍ତ୍ରମାଳା ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି, ମଙ୍ଗଳ, ଦୀର୍ଘାୟୁ, ମିତ୍ରତା ଓ ପବିତ୍ରତାର ଆଶୀର୍ବାଦ ବ୍ୟାପି ରହିଛି।