ଏକ ଦିବ୍ୟ ଲୀଳା ରୂପେ ଏହି ଶ୍ରେଣୀ ଶ୍ରୁତି ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଗାଥା ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହେଉଛି। ଏହି ବୃହତ୍ ଚକ୍ରର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯେଉଁଠାରେ ଋକ୍, ସାମ, ଯଜୁର୍ ମନ୍ତ୍ରଗୁଡିକ ଜଣ୍ଡ ହେଇଥାନ୍ତି, ଏହି କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀର ଚେତନା ଗଞ୍ଜି ରହିଛି। ଏହି ମନ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ଶୁଭ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ନିମଗ୍ନ ହେବାକୁ ମୁଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ମନ, ଏକ ଦକ୍ଷ ସାରଥି ଯେପରି ଘୋଡାଗୁଡିକୁ ରାଶି ଦେଇ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ଏହି ମନ ମଧ୍ୟ ମାନବକୁ ଏହିପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ। ହୃଦୟରେ ବସିଥିବା ଏହି ମନ ତୀବ୍ର ଏବଂ ଚଞ୍ଚଳ। ଏହି ମନ ଶୁଭ ସଙ୍କଳ୍ପରେ ନିମଗ୍ନ ହେବାକୁ ମୁଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରେ। ଏବେ ମୁଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଧର୍ମମୟ ପିତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରେ। ତୃତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ପରି, ଯିଏ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ ଥିବା ବୃତ୍ରକୁ ଭଙ୍ଗ କରିଥିଲେ, ସେହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ। ଅନୁମତି ଦେବୀଙ୍କ କୃପାରେ, ଆମକୁ ଶୁଭ ହେବାକୁ ଦିଅ, ସଙ୍କଳ୍ପ ଏବଂ କୌଶଳରେ ଆମକୁ ପ୍ରେରିତ କର। ଜୀବନର ସମସ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ଆମକୁ ନେଇଯିଅ। ଅନୁମତି ଦେବୀ, ଆଜି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆମର ଯଜ୍ଞ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନି, ଉତ୍ସର୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା, ପୂଜକଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ। ସିନୀବାଳୀ, ଚୌଡ଼ା କଟି ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦେବୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଭଗିନୀ। ଦେବୀ, ଆମର ନିବେଦିତ ହୋମ ଗ୍ରହଣ କରି, ଆମକୁ ସନ୍ତାନ ଦିଅ। ପାଞ୍ଚ ନଦୀ ଏବଂ ସରସ୍ବତୀ ସହ ଏକାଠି ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ସ୍ରୋତ ଏକାଠି ହେଉଛି। ସରସ୍ବତୀ ପାଞ୍ଚ ରୂପରେ ଏହି ଭୂମିରେ ଏକ ନଦୀ ହେଇଯାଇଛନ୍ତି। ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଥମ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦିବ୍ୟ, ଶୁଭ ମିତ୍ର। ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ କବିମାନେ, ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ଏବଂ ମାରୁତମାନେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଦୃଷ୍ଟି ନେଇ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ। ଅଗ୍ନି, ଦିବ୍ୟ ରକ୍ଷାରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର। ଦୟାଳୁ, ଆମ ଶରୀରକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖ, ଯୋଗ୍ୟ ସ୍ତୁତିର ଅର୍ହତା। ଶିଶୁ, ସନ୍ତାନ, ଏବଂ ଗାଁଠିକୁ ରକ୍ଷା କର, ତୁମ ପ୍ରତିଜ୍ଞାରେ ସଚେତନ ରୁହ। ବିଶାଳ ପ୍ରସାରିତ ପୃଥିବୀରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଶୀଘ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବୃଷଭ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଲାଲ ଦ୍ୱାର, ଶକ୍ତିରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ଇଡାଙ୍କ ପୁତ୍ର ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେଲେ। ଇଡାର ପଦତଳରେ, ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ, ଜାତବେଦସ ଅଗ୍ନି, ଆମର ଉତ୍ସର୍ଗ ଉଠାଇବା ପାଇଁ ତୁମକୁ ରଖିଛୁ। ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଦୀପ୍ତିମାନ, ଅଙ୍ଗିରସ ଜନ୍ମା, ତୁମକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ରରେ ମୁଁ ସ୍ତୁତି କରେ। ଅନୁଷ୍ଠିତ ମନ୍ତ୍ରରେ ମୁଁ ଋକ୍ ସ୍ତୋତ୍ର ଏବଂ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଗୀତ ଗାଉଛି। ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀଙ୍କୁ ଗୀତ ଏବଂ ସ୍ତୁତିରେ ବଡ଼ ଆଦର ଦିଅ। ଯିଏ ଅଙ୍ଗିରସ ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କର ମନ୍ତ୍ରରେ ଗାଁ ଉପଲବ୍ଧ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମ ମିତ୍ରମାନେ ତୁମକୁ ଚାହାନ୍ତି, ଆନନ୍ଦ ଦେବାକୁ। ସେମାନେ ସୋମ ପିଟି ଉତ୍ସର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତି, ଲୋକଙ୍କ ଉପହାସ ସହିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଅନ୍ତି, କାରଣ ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଏକା ଜନାନ୍ତୁ ସତ୍ୟବୁଦ୍ଧି ଅଟୁଟ। ଉଚ୍ଚତମ, ତୁମ ପାଇଁ କୌଣସି ଦୂର ଦୂର ନୁହେଁ। ଏବେ ତୁମ ଦୁଇ ଶ୍ଵେତ ଘୋଡା ସହ ଯାଉ, ଗଦାଧାରୀ। ଏହି ପଥରଗୁଡିକ ଦୃଢ଼ ବୃଷଭ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିରେ ପିଟିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ସଂଗ୍ରାମରେ ବିଜୟୀ, ଆଲୋକ ଦାତା, ଜଳ ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ରକ୍ଷକ—ସୋମ, ଆମେ ତୁମକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁ, ଯିଏ ଧନ, ଖ୍ୟାତି ଏବଂ ବିଜୟ ଦେଇଥାନ୍ତି। ସୋମ ଗାଁ ଦେଇଥାନ୍ତି, ସୋମ ତୀବ୍ର ଘୋଡା ଦେଇଥାନ୍ତି, ସୋମ ଶୂର, କ୍ଷମାଶୀଳ ପୁରୁଷ ଦେଇଥାନ୍ତି; ସେ ସାଥୀ, ବୁଦ୍ଧି, ସଭା ଏବଂ ପୂର୍ବଜ ସ୍ତୁତି ଦେଇଥାନ୍ତି ଯିଏ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ସର୍ଗ କରେ। ସୋମ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ଉଦ୍ଭିଦ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲା, ଜଳ ଆଣିଥିଲା, ଗାଁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲା; ତୁମେ ବିଶାଳ ମଧ୍ୟକ ଆଣିଥିଲା, ତୁମ ଆଲୋକରେ ଅନ୍ଧକାର ଦୂର କରିଥିଲା। ଦିବ୍ୟ ଚିତ୍ତରେ, ଦେବତା ସୋମ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମର ଧନର ଅଂଶ ପାଇଁ ଯୁଦ୍ଧ କର; ଶକ୍ତିର ମାଳିକ ତୁମକୁ ଅନ୍ଧା କରିବେ ନାହିଁ—ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ଦୁଇ ପାର୍ଶ୍ୱ ପାଇଁ ସଚେତନ ରୁହ। ପୃଥିବୀର ଅଷ୍ଟ ଦିଗ, ତିନି ମରୁଭୂମିର ଦୂରତା, ସାତ ନଦୀ; ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚକ୍ଷୁ ଦେବତା ସବିତାର ଆସିଛନ୍ତି, ପୂଜାର୍ଥୀ ପାଇଁ ଧନ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉପହାର ନେଇ। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତୀ, ସର୍ବଜ୍ଞ ସବିତାର ଦିବା ଏବଂ ରାତି ଦୁଇଟିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥାନ୍ତି; ସେ ରୋଗ ଦୂର କରନ୍ତି, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପାଖକୁ ଯାନ୍ତି, ତାଙ୍କର କଳା ଚାଦରରେ ଆକାଶ ଆବୃତ କରନ୍ତି। ସୁବର୍ଣ୍ଣ ହସ୍ତୀ, କୃପାଳୁ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ଦେବତା, ଅସୁର, ଭଲ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନେ ଆସିଥିଲେ; ସେ ଦେମନ୍ ଏବଂ ମାୟାବୀମାନେ ଦୂର କରନ୍ତି—ଦେବତା ପ୍ରତି ଉଷାରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି, ଗାୟକମାନେ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି। ସବିତାରଙ୍କ ପୁରାତନ, ଧୂଳିହୀନ, ଭଲ ପଥଗୁଡିକ ମଧ୍ୟକରେ—ସେହି ସହଜ ପଥରେ ଆଜି ଆମକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କର, ଦେବତା, ଆମ ପକ୍ଷରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ। ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଦୁଇଁଜଣ ପିଉ, ଦୁଇଁଜଣ ଆମକୁ ନିର୍ଵିକଳ୍ପ ସହାୟତା ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଦିଅନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆମକୁ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ବାକ୍ ଦିଅ; ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଆମକୁ ଜ୍ଞାନ ଦିଅ। ଆବଶ୍ୟକତା ଏବଂ ପ୍ରତିଯୋଗିତାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଡାକୁଛି—ବିଜୟ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ଦିନ ଏବଂ ରାତିରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଅକ୍ଷତ ଶୁଭ ଭାଗ୍ୟ ଦିଅ; ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅଦିତି, ନଦୀ, ପୃଥିବୀ ଏବଂ ଆକାଶ ଆମକୁ କ୍ଷତିରୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତୁ। ସବିତାର ଅନ୍ଧକାର ମଧ୍ୟରେ ଚଳି, ଅମୃତ ଏବଂ ମର୍ତ୍ୟ ପ୍ରାଣୀ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦେଖି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରଥରେ ଯାନ୍ତି। ରାତି ତାଙ୍କର ଆଲୋକ ସହ ପୃଥିବୀ ଉପରେ ବିସ୍ତାର କରିଛି; ସେ ଦିବ୍ୟ ନିବାସରେ ଉପସ୍ଥିତ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅନ୍ଧକାର ବିଜୟୀ। ଉଷା, ଆମକୁ ସେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଆଲୋକ ଆଣିଦିଅ, ଘୋଡାରେ ଧନୀ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ସନ୍ତାନ ଏବଂ ପରମ୍ପରା ରକ୍ଷା କରିପାରିବା। ପ୍ରଭାତରେ ଆମେ ଅଗ୍ନି, ଇନ୍ଦ୍ର, ମିତ୍ର ଏବଂ ବରୁଣ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଡାକୁଛୁ; ପ୍ରଭାତରେ ଭଗ, ପୁଷାନ୍, ବ୍ରହ୍ମଣସ୍ପତି, ସୋମ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଡାକୁଛୁ।