ଏକ ସମୟର କଥା, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକ ମହାୟଜ୍ଞରେ ଏକତ୍ରିତ ହେଲେ । ସେଠାରେ ମହାମାୟା ଭୂମିକୁ ଅନେକ ଧନ-ଧାନ୍ୟ, ଗୋଧନ ଓ ମଙ୍ଗଳମୟ ଦାନରେ ଶ୍ରୀମତୀ ହେବା ପାଇଁ ଅନୁଗ୍ରହ କଲେ । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ତେଜରେ ଦୁଇ ଜଗତ ଧରିଥିଲେ, ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଧାରଣ କରିଥିଲେ । ଦେବତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ସ୍ୱର ଦେବମଣ୍ଡଳରେ ଗଞ୍ଜିଉଠିଲା । ସେମାନେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଯଜ୍ଞ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ହବିରୁପରେ ଉତ୍ତୋଳନ କଲେ । ଦେବମାନେ ନିଜ ନିବାସସ୍ଥାନର କଥା କହିଲେ, ଏହି କଠିନ ସ୍ଥାନରେ ଆମର ଜୀବନ ବା ଉତ୍ସବନ୍ଧନ କଟିଯିବ ନାହିଁ । ତୁମେ ଏହି ବିଶାଳ ପୃଥିବୀରେ ବସିଥାଅ । ଏବେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ମହତ କାର୍ଯ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି – ସେ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ତିନି ଡେଙ୍କାରେ ମାପିଥିଲେ, ଉପର ନିବାସକୁ ଆଧାର ବିନା ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ, ଶକ୍ତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶାଳ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ । ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ଆକାଶ, ପୃଥିବୀ କିମ୍ବା ମଧ୍ୟଖଣ୍ଡ ଯେଉଁଠାରୁ ହେଉ, ତୁମେ ଦୁଇ ହାତ ଧନରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ଦାହିଣ ଓ ବାମ ପାଖରୁ ଦାନ କର । ଏହି ଅର୍ପଣ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଉପହାର ଅଟୁଟ ହେଉ । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ପାଇଁ ଗୀତିମଧୁର କରାଯାଏ । ସେ ମହାପ୍ରବଳ ପଶୁର ନିମ୍ନତାରେ ପାହାଡ଼ରେ ଘୁରୁଛନ୍ତି, ତାଙ୍କର ତିନି ବିଶାଳ ପଦକ୍ଷେପରେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ବସିଛି । ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଆନନ୍ଦ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ସନ୍ତାନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ବନ୍ଧନ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଦୃଢତା । ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ଏବଂ ମୁଁ ତୁମକୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରେ । ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବସାବିତାର ପ୍ରେରଣାରେ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟର ବାହୁ ଏବଂ ପୁଷଣଙ୍କର ହାତ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରେ । ତୁମେ ନାରୀ, ଏଠି ମୁଁ ଦାନବମାନଙ୍କର ଗଳା କାଟିଦିଏ । ତୁମେ ମହାନ, ତୀବ୍ରଗତିଶୀଳ; ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କଥା କହ । ଦାନବନାଶକ, ବାଧା ଭଙ୍ଗକାରୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର; ଏହି ବାଧା ମୁଁ ଦୂର କରେ, ଯାହା ମୋ ଶତ୍ରୁ କିମ୍ବା ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ମୋ ପାଇଁ ଗୋପନ କରିଛି । ଏହି ବାଧା ମୁଁ ଦୂର କରେ, ଯାହା ସମାନ କିମ୍ବା ଅସମାନ, ନିଜ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ, ଜନ୍ମିତ କିମ୍ବା ଅଜନ୍ମିତ ଭିତରୁ ମୋ ପାଇଁ ରଖିଛି । ମୁଁ ମାୟାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୂର କରେ । ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗର ନାଥ, ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱୀ ନାଶକ; ଯଜ୍ଞର ନାଥ, ବିପକ୍ଷ ନାଶକ; ଲୋକନାଥ, ଦାନବ ନାଶକ; ସମସ୍ତଙ୍କ ନାଥ, ଶତ୍ରୁ ନାଶକ । ମୁଁ ତୁମକୁ ଛିଟାଏ, ଦାନବନାଶକ, ବାଧା ଭଙ୍ଗକାରୀ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର । ତୁମକୁ ତଳେ ନେଯାଏ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର । ତୁମକୁ ପ୍ରସାର କରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର । ତୁମକୁ ସ୍ଥାପନ କରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର । ତୁମକୁ ଘୁରାଏ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର । ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁର ଅଂଶ । ମୁଁ ତୁମକୁ ଦେବସାବିତାର ପ୍ରେରଣାରେ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ପୁଷଣଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ସ୍ଥାପନ କରେ । ତୁମେ ନାରୀ, ଏଠି ଦାନବମାନଙ୍କର ଗଳା କାଟିଦିଏ । ତୁମେ ଯବ, ଘୃଣା ଓ ଶତ୍ରୁ ଦୂର କର । ଆକାଶ, ମଧ୍ୟଖଣ୍ଡ, ପୃଥିବୀ ପାଇଁ ତୁମକୁ ଅର୍ପଣ କରେ । ଲୋକ ଓ ପିତୃସ୍ଥାନ ପବିତ୍ର ହେଉ । ତୁମେ ପିତୃସ୍ଥାନ । ଆକାଶକୁ ଉପରେ ଉଠାଅ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳକୁ ପୂରଣ କର, ପୃଥିବୀକୁ ଦୃଢ କର । ଦୀପ୍ତିମାନ ମାରୁତମାନେ ତୁମକୁ ମାପନ୍ତୁ, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ନିୟମରେ ଦୃଢ କରନ୍ତୁ । ମୁଁ ତୁମକୁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ର, ଧନ ଓ ପୋଷଣ ପାଇଁ ନେଉଛି । ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ର, ଜୀବନ ଓ ସନ୍ତାନ ଦୃଢ ହେଉ । ତୁମେ ଦୃଢ, ଏହି ଯଜ୍ଞକାରୀ ଏଠି ଦୃଢ ହେଉନ୍ତୁ; ସନ୍ତାନ ଓ ଗୋଧନରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉନ୍ତୁ । ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀ ଘିଅରେ ପୂରଣ ହେଉ । ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଆଶ୍ରୟ, ସମସ୍ତଙ୍କ ଛାୟା । ଏହି ଗୀତଗୁଡିକ, ହେ ଗାୟକ, ତୁମକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆବୃତ କରୁ । ବଡ଼ମାନେ ବଡ଼ଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ, ପ୍ରିୟମାନେ ପ୍ରିୟଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରନ୍ତୁ । ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ବନ୍ଧନ, ଦୃଢତା; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର । ତୁମେ ବିଭୂ, ପ୍ରବାହମୟ; ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ହବିଯାତ୍ରାକାରୀ; ତୁମେ ଶୀଘ୍ର, ପ୍ରଜ୍ଞାନ୍ବିତ; ତୁମେ ପ୍ରଶଂସିତ, ସବୁଜାଣିଥିବା । ତୁମେ ପ୍ରେରିତ, କବି; ତୁମେ ଦ୍ରୁତପଦ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ତୁମେ ସାହାୟକ, ଶୁଭଦାୟକ; ତୁମେ ପବିତ୍ରକାରୀ, ବିଲାଇ ପରି; ତୁମେ ସ୍ୱାମୀ, ସୂକ୍ଷ୍ମାଗ୍ନି; ତୁମେ ଆବୃତ, ପବିତ୍ରକାରୀ; ତୁମେ ଆକାଶ, ବିସ୍ତାରକାରୀ; ତୁମେ ପରିଶୁଧ୍ଧ, ହବିନାଶକ; ତୁମେ ସତ୍ୟର ନିବାସ, ସ୍ୱର୍ଗର ଆଲୋକ । ତୁମେ ସମୁଦ୍ର, ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପ୍ତ; ଅଜନ୍ମା, ଏକପଦୀ; ତୁମେ ଗଭୀର ନାଗ; ତୁମେ ବାଣୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର, ଆସନ । ତୁମେ ଦୁଇଟି ସତ୍ୟଦ୍ୱାର; ମୋତେ କଷ୍ଟ ଦିଅନାହିଁ । ହେ ମାର୍ଗନାଥ, ମୋତେ ସୁରକ୍ଷିତ ନେଯାଅ; ଏହି ଦିବ୍ୟ ପଥରେ ମୋ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳ ହେଉ । ମିତ୍ରଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋପରେ ଦୃଷ୍ଟି ପକାଅ । ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସମୁଦ୍ର ସହିତ, ନାମରେ ସମୁଦ୍ର ସହିତ, ରୁଦ୍ର, ଅନିକା ସହିତ । ମୋତେ ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର, ରକ୍ଷା କର । ମୁଁ ପ୍ରଣାମ କରେ; ମୋତେ କ୍ଷତି ଦିଅନାହିଁ । ତୁମେ ଆଲୋକ, ସମସ୍ତ ରୂପର, ସମସ୍ତ ଦେବମଣ୍ଡଳରେ । ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଦେହକୁ କ୍ଷତି ଦେଇଥିବା ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ଷତିକାରୀଠାରୁ ରକ୍ଷାକାରୀ; ତୁମେ ବିଶାଳ ଢାଳ । ସ୍ୱାହା । ଯିଏ ଘିଅ ଗ୍ରହଣ କରେ, ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉ । ସ୍ୱାହା । ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମକୁ ଶୁଭପଥରେ ନେଯାଅ, ଏହିଶ୍ୱର, ସମସ୍ତ ପଥ ଜାଣିଥିବା; ଆମେ ଯେଉଁ ତ୍ରୁଟି କରିଛୁ, ତାହା ଦୂର କର । ଆମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବନ୍ଦନା ତୁମ ପାଇଁ । ଏହି ଅଗ୍ନି ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ପଥ ତିଆରି କରନ୍ତୁ; ଶତ୍ରୁମାନେ ଭଙ୍ଗ କରନ୍ତୁ; ଧନ ଅର୍ଜନ କରନ୍ତୁ; ଉଲ୍ଲାସିତ ହୋଇ ଶତ୍ରୁ ଜିତନ୍ତୁ । ସ୍ୱାହା । ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ବିଶାଳ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅ, ଆମ ପାଇଁ ବିଶାଳ ଆସନ ତିଆରି କର; ଘିଅରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ଘିଅ ପିଉ; ଯଜ୍ଞପତିଙ୍କୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରାଅ । ସ୍ୱାହା । ହେ ସାବିତା, ଏହି ସୋମ ତୁମ ପାଇଁ; ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କର, କ୍ଷତି ନ ହେଉ । ହେ ସୋମ, ତୁମେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଦେବତା; ମୁଁ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ସହ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଏହା ଅର୍ପଣ କରେ । ସ୍ୱାହା । ମୁଁ ବରୁଣଙ୍କର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ । ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ନିୟମର ରକ୍ଷକ; ତୁମର ବ୍ରତ ମୋ ଶରୀରରେ ହେଉ, ଏବଂ ମୋର ଶରୀର ତୁମରେ । ନିୟମପତି ଭାବେ, ଆମର ବ୍ରତ ଗ୍ରହଣ କର ।