ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦିନରେ, ବୈଦିକ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡର ଉପରେ ଏକ ବୃକ୍ଷକୁ ସମ୍ମାନ ଦିଆଗଲା। ସେ ବୃକ୍ଷକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବନ୍ଧୁ, ଏକ ଉତ୍ତମ ଉତ୍ତୀରଣ ଏବଂ ବୀର ଭାବରେ ଉପସ୍ଥାପିତ କରାଗଲା। ଓଁ-ହାଡରେ ବନ୍ଧି, ସେ ବୃକ୍ଷ ଦୃଢ଼ ହେଉ। ଏହାର ଉପରେ ଯେଉଁଠି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେବେ, ସେ ବିଜୟ ଲାଭ କରନ୍ତୁ। ଆକାଶ ଓ ପୃଥିବୀରୁ ଶକ୍ତି ଆଣାଯାଏ, ଏବଂ ବୃକ୍ଷମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଏ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାଣ୍ଡ, ଓଁ-ହାଡରେ ବନ୍ଧି, ରଥକୁ ଅଘ୍ନି ଆହୁତି ଭାବରେ ଦିଅ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦାଣ୍ଡ, ମାରୁତମାନଙ୍କ ଦଳ, ମିତ୍ରଙ୍କ ମୂଳ, ବରୁଣଙ୍କ ନାଭି—ଏ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ଆହୁତି ଗ୍ରହଣ କରି, ରଥକୁ ଆମ ଆହ୍ୱାନ ପାଇଁ ଧରିନ୍ତୁ। ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶ ଗଞ୍ଜିଉ, ତୁମ ଯଶ ଚାରିଦିଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଉ। ଢୋଲ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନଙ୍କ ସହ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଦୂରକୁ ହଟାଇଦିଅ। ଢୋଲ, ଶକ୍ତି ଓ ଉତ୍ସାହରେ ଚଉଁ, ଦୁଃଖ ଦୂର କର, ଅପଶକୁ ବାରଣ କର। ଢୋଲ, ଅପରାଧକୁ ବାରଣ କର, ତୁମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମୁଠି—ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଭାବରେ ଚଉଁ। ଢୋଲ, ସ୍ପଷ୍ଟ ସଙ୍କେତ ଦିଅ, ତୁମ ସ୍ୱର ଆବୃତ୍ତି ହେଉ। ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ରଥଚାଳକମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଜୟୀ ହେଇ, ଆମ ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାରେ ଚାଲନ୍ତୁ। ଏହି ବିଭିନ୍ନ ପଶୁମାନଙ୍କ ଦେବତା ସଂପୃକ୍ତତା ରହିଛି: କଳା ଗଳା ଅଗ୍ନିଙ୍କ, ଚିତ୍ରା ଶରସ୍ୱତୀଙ୍କ, ମେଉ ମେଷୀଙ୍କ, ଭୂରା ସୋମଙ୍କ, ଅନ୍ଧାରା ପୂଷଣଙ୍କ, ପାର୍ଶ୍ୱ ଧୂସର ବୃହସ୍ପତିଙ୍କ, ଚିତ୍ରା ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କ, ଲାଲ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ, ଚିତ୍ରା ମାରୁତଙ୍କ, ମିଶ୍ର ବର୍ଣ୍ଣ ଇନ୍ଦ୍ର-ଅଗ୍ନିଙ୍କ, ଲୁଟି ଓଠ ଦୁଇଟି ସାବିତ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ, କଳା ଏକସିତିଙ୍କ, ଚିତ୍ରା ପେତ୍ବାଙ୍କ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଲାଲ ଖୁର ଅଂଶ, ଅନୀକବତ୍କୁ ଲାଲ ପା ଅଂଶ, ଦୁଇଟି ଲୁଟି ଓଠ ସାବିତ୍ର ଓ ପୂଷଣଙ୍କ, ରୂପା ନାଭ ବିଶ୍ୱଦେବଙ୍କ, ଦୁଇଟି ଚିତ୍ରା ଟୁପରୁଙ୍କ, ଚିତ୍ରା ମାରୁତଙ୍କ, କଳା ଅଗ୍ନିଙ୍କ, ଛାଗ ଶରସ୍ୱତୀଙ୍କ, ମେଉ ମେଷୀଙ୍କ, ଚିତ୍ରା ବରୁଣଙ୍କ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଗାୟତ୍ରୀ ତିନି ଶ୍ଲୋକ, ରାଥନ୍ତରକୁ ଅଠ ମଣ୍ଡା ଆହୁତି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ତ୍ରିଷ୍ଟୁଭ ପନ୍ଦର ଶ୍ଲୋକ, ବର୍ହତକୁ ଏଗାର ମଣ୍ଡା ଆହୁତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଜଗତୀ ସତର ଶ୍ଲୋକ, ବରୂପକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ମଣ୍ଡା ଆହୁତି, ମିତ୍ର-ବରୁଣଙ୍କୁ ଅନୁଷ୍ଟୁଭ ଏକୁଇଶ ଶ୍ଲୋକ, ବୈରାଜକୁ ପୋଷଣ, ବୃହସ୍ପତିଙ୍କୁ ପଙ୍କ୍ତି ଉନତିସ ଶ୍ଲୋକ, ଶାକ୍ବରକୁ ଚରୁ, ସାବିତ୍ରକୁ ଉଷ୍ଣିହ ତିରିଶ ଶ୍ଲୋକ, ରୈବତକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ମଣ୍ଡା ଆହୁତି, ପ୍ରଜାପତିକୁ ଚରୁ, ଅଦିତି ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପତ୍ନୀକୁ ଚରୁ, ଅଗ୍ନି ବୈଶ୍ୱାନରକୁ ଦ୍ୱାଦଶ ମଣ୍ଡା ଆହୁତି, ଅନୁମତିକୁ ଅଠ ମଣ୍ଡା ଆହୁତି। ଏଉଁ ସମୟରେ, ଦିବ୍ୟ ସାବିତ୍ର ଯଜ୍ଞକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞପତିକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ଗନ୍ଧର୍ବ, ଚିହ୍ନ ବହନ କରୁଥିବା, ଆମ ଚିହ୍ନକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରନ୍ତୁ; ବାଣୀର ନାଥ ଆମକୁ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ଆମେ ସାବିତ୍ରଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ଉପାସନା କରୁ, ତିନି ଆମ ଚିନ୍ତାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତୁ। ସାବିତ୍ର, ଆମ ସମସ୍ତ ଅପଶକୁ ଦୂର କର; ଯାହା ଶୁଭ, ଏହା ଆମ ପାଖକୁ ଆଣ। ବସୁଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧନ ଦାତା, ସାବିତ୍ର, ଯେଉଁଥି ଲୋକମାନେ ଦେଖନ୍ତି, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁ। ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଶାସନ ପାଇଁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ମାରୁତମାନେ ପାଇଁ ବୈଶ୍ୟ, ତପସ୍ୟା ପାଇଁ ଶୂଦ୍ର, ଅନ୍ଧାରା ପାଇଁ ଚୋର, ନରକ ପାଇଁ ବୀର ହତ୍ୟାକାରୀ, ଅପରାଧ ପାଇଁ ଅପୁରୁଷ, ବିକ୍ରୟ ପାଇଁ କାଉର, ଅଭିଳାଷା ପାଇଁ ବେଶ୍ୟା, ଅବ୍ରାହ୍ମଣ-ଅଶୂଦ୍ର ପାଇଁ ମାଗଧ। ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ଗାୟକ, ଗୀତ ପାଇଁ ଗାନାର, ନୀତି ପାଇଁ ଦୂତ, ଅପଶକ ପାଇଁ ଫନ୍ଦି, ଫନ୍ଦି ପାଇଁ ମଜାକର, ହସ ପାଇଁ ହସାଇବା, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଜନାନୀ ସହ ମିତ୍ର, ରମ୍ୟତା ପାଇଁ କନ୍ୟାପୁତ୍ର, ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ରଥକାର, ଦୃଢତା ପାଇଁ କଠମିଷ୍ଟ୍ର। ତପସ୍ୟା ପାଇଁ କୁମ୍ଭକାର, ମାୟା ପାଇଁ କୁଉର, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଗହଣାକାର, ଶୁଭ ପାଇଁ ବୁନା କାର, ଧନୁର୍ବିଦ୍ୟା ପାଇଁ ତୀରକାର, ଅସ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଧନୁକାର, କାମ ପାଇଁ ତାଣିକାର, ଭାଗ୍ୟ ପାଇଁ ରଶିକାର, ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ଶିକାରୀ, ବିନାଶ ପାଇଁ କୁକୁର ଚାଳକ। ନଦୀମାନେ ପାଇଁ ମାଛ ଧରୁଥିବା, ଭଲୁଆ ଶିକାରୀ ପାଇଁ ନିଷାଦ, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବାଘ ପାଇଁ ଭୟାନକ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅପ୍ସରା ପାଇଁ ଅବ୍ରାହ୍ମଣ-ଅଶୂଦ୍ର, ଉପସ୍ଥିତମାନେ ପାଇଁ ପାଗଳ, ନାଗଦେବତା ପାଇଁ ଅସ୍ଥିର, ଜୁଆରି ପାଇଁ ଠକ, ଅଜୁଆରି ପାଇଁ ରାକ୍ଷସ, ଦୂତ ପାଇଁ ଚିରାକାର, ମନ୍ତ୍ରକାରୀ ପାଇଁ କାଣ୍ଟାକାର। ଏକତ୍ୱ ପାଇଁ ପରସ୍ତ୍ରୀଗାମୀ, ଗୃହ ପାଇଁ ଗୃହପତି, ଦୁଃଖ ପାଇଁ ତ୍ୟାଗିତ, ବିନାଶ ପାଇଁ ଧୋକାଦେବା, ଅପଶକ ପାଇଁ ବଞ୍ଜ ନାରୀର ପତି, ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ ପାଇଁ ଦକ୍ଷ କାରିଗର, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ସ୍ମୃତିକାର, ଅଭିଲାଷା ପାଇଁ ପ୍ରେମୀ, ରଙ୍ଗ ପାଇଁ ଅନୁଗାମୀ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସାହାୟକ। ବିକୃତି ପାଇଁ କୁଞ୍ଚିତ, ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ବାମନ, ଦ୍ୱାର ପାଇଁ ଲଙ୍ଗଡ଼, ନିଦ୍ରା ପାଇଁ ଅନ୍ଧ, ଅନ୍ୟାୟ ପାଇଁ ବିରଳ, ଶୁଧ୍ଧି ପାଇଁ ଚିକିତ୍ସକ, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ତାରାଦର୍ଶୀ, ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ପ୍ରଶ୍ନକାର, ଅଧିକ ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ଅନ୍ୱେଷ୍ଟା, ସୀମା ପାଇଁ ନ୍ୟାୟାଧୀଶ। ହାତୀ ପାଇଁ ହାତୀପାଳ, ତ୍ୱରିତା ପାଇଁ ଘୋଡ଼ାପାଳ, ପୋଷଣ ପାଇଁ ଗଂପାଳ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ମେଷପାଳ, ଉତ୍ସାହ ପାଇଁ ଛାଗପାଳ, ଖାଦ୍ୟ ପାଇଁ ଚାଷୀ, ପାନୀୟ ପାଇଁ ମଦକାର, ଶୁଭ ପାଇଁ ଗୃହସ୍ଥ, ସମୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଧନରକ୍ଷକ, ନିରୀକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଦରଶକ। ପ୍ରକାଶ ପାଇଁ କାଠ ଚିଁଡ଼ିବା, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ପାଇଁ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା, ବଳି ପାଇଁ ଯଜ୍ଞକାରୀ, ପ୍ରଚୁରତା ପାଇଁ ପରିଚାରକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋକ ପାଇଁ ଉପସ୍ଥିତ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଲୋକ ପାଇଁ ଦୂତ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଲୋକ ପାଇଁ ଘୋଷକ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ପାଇଁ ସାହାୟକ, ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପାଇଁ ଚକ୍କିକାର, ବୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ବସ୍ତ୍ର ଧୋଇବା, ଅଭିଲାଷା ପାଇଁ ରଙ୍ଗ କାର।