ଏକ ସମୟର କଥା, ଦେବତାମାନେ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବିଶ୍ୱର ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତାଙ୍କୁ ଉପାସନା କରୁଥିଲେ। ସେଠି ବାୟୁ ଦେବତାଙ୍କର ବିଶେଷ ମହିମା ଦେଖାଗଲା—ସେ ଭୋଜନରେ ଧନୀ, ଧନ ବଢ଼ାଇବାରେ ସକ୍ଷମ, ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଭା ଓ ତେଜରେ ଅଦ୍ୱିତୀୟ। ତାଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ଏକତାରେ ଏବଂ ଭାବନାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ, ବାୟୁଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ ଓ ପୂଜା କରିଥିଲେ। ଦୁଇ ଜଗତ୍—ପୃଥିବୀ ଓ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ—ଧନ ଦେବା ପାଇଁ ବାୟୁଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ। ଦିବ୍ୟ ଧିଷଣା ଦେବୀ ବାୟୁଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇଥିଲେ, ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହ ଅନେକ ଦେବତା ଏକତ୍ରିତ ହୋଇଥିଲେ। ବାୟୁଙ୍କ ସହ ତେଜସ୍ବିନୀ ଭୂଦେବୀ ବିଶେଷ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ପାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଳମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରି, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଉତ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ସେଠାରୁ ଦେବମାନ୍ୟ ଏକମାତ୍ର ନାୟକ ଉଦ୍ଭବ ହେଲେ। ଏହି ଦେବତାଙ୍କୁ କେଉଁଠି ଆହ୍ୱାନ କରିବି? କିଏ ସେ, ଯିଏ ଏହି ମହାନ ଜଳମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ ଏବଂ ଯଜ୍ଞ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିଥିଲେ? ସେ ଦେବମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦେବତା? କେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବି? ଯେଉଁ ଦେବତା ବାୟୁଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ପାଇଁ ଗୃହସ୍ଥଙ୍କୁ ନେଇ ଯାଆନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଆମେ ଧନ, ସୁଖ, ପୁତ୍ର, ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଉପହାର ଦେବାକୁ ବିନମ୍ର ଅନୁରୋଧ କରୁ। ବାୟୁ, ତୁମେ ତୁମ ସହସ୍ର ଓ ଲକ୍ଷ ଦେବତା ସହିତ ଆମ ଯଜ୍ଞକୁ ଆସ, ଉତ୍ସର୍ଗ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ସୋମର ରସରେ ଆନନ୍ଦ ପାଓ ଓ ସଦା ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ରକ୍ଷା କର। ବାୟୁ, ତୁମେ ତୁମ ଦେବମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଆସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ଆହ୍ୱାନ କରୁଛି। ଯିଏ ସୋମ ପିଟିବାକୁ ଯଜ୍ଞ କରେ, ତାଙ୍କ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କର। ହେ ବାୟୁ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସୁଥିବା ମଧୁର ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବୋପରି, ଏହି ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସ, ତୁମ ଦେବମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଆସ। ବାୟୁ, ପୂଜାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ଦେବମଣ୍ଡଳ ଓ ମନୋବଳ ସହିତ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅ, ଶୁଭ ଦେବମଣ୍ଡଳ ସହିତ ଆସ। ତୁମର ଏହି ସହସ୍ର ରଥ ନେଇ, ସୋମପାନ ପାଇଁ ଆସ। ଏକ, ଦଶ, ତୁମ ନିଜ ଦେବମଣ୍ଡଳ, ଦୁଇ, ବିଶ, ତିନି, ତିରିଶି ଦେବମଣ୍ଡଳ ସହ ଆସ, ଏଠାରେ ଏହାକୁ ମୁକ୍ତ କର। ବାୟୁ, ତୁମେ ବାୟୁର ଅଧିପତି, ତ୍ୱଷ୍ଟାର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଜାମାତା, ଆମେ ତୁମ ଦୟାକୁ ବାଛୁ। ଆମେ ତୁମକୁ ବୀର ଭାବେ ପ୍ରଶଂସା କରୁ, ଯେପରି ଗାଇଁ ତାଙ୍କ ଅଦୁହା ଛାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଏହି ଚଳନଶୀଳ ଜଗତର ଅଧିପତି, ଅଚଳର ଅଧିପତି, ହେ ଇନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅତିତେଜସ୍ବୀ। ତୁମ ପରି ଆଉ କେହି ନାହିଁ—ଦିବ୍ୟ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ, ଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା। ହେ ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ ଚାହିଁ, ଗାଈ ଚାହିଁ, ତୁମକୁ ଡାକୁ। ହେ ଗୀତିକାରମାନେ, ଶକ୍ତି ଦେଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଡାକ, ଯେଉଁଠି ଘୋଡ଼ା ଓ ଜଙ୍ଗଲ ଅଛି, ସେଠି ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ ଡାକୁ। ହେ ପ୍ରଭୁତାଶାଳୀ, ଦାମ୍ଭିକ ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ସ୍ତୁତି ଅର୍ହ, ଅପରିମିତ ଶକ୍ତିର ଧାରକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମ ପାଇଁ ଗାଈ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଓ ଧନ ବିତରଣ କର, ଯେପରି କେହି ଆମକୁ ହରାଇପାରିବ ନାହିଁ। କେଉଁ ଶକ୍ତିରେ ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ହେଲେ, ସଦା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ମିତ୍ରତାପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ? କେଉଁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାହାଯ୍ୟରେ ସେ ବାଛାଯିଲେ? ସତ୍ୟବାନମାନେ ମଧ୍ୟରୁ କିଏ ସୋମ ରସରେ ସର୍ବାଧିକ ପ୍ରସନ୍ନ? ସେ ଦୃଢ଼ ଧନକୁ ମଧ୍ୟ ଖୋଲିଦିଅନ୍ତି। ହେ ଗୀତିକାରମାନେ, ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ମିତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟରେ ରକ୍ଷକ ହେଉ, ଶତଗୁଣ ଉପକାର କର। ଏକ ଯଜ୍ଞ ପରେ ଅନ୍ୟ ଯଜ୍ଞ, ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଏକ ଏକ କଣ୍ଠରେ, ଦକ୍ଷତା ପାଇଁ ଆମେ ଅମର ଜାତବେଦାସଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରୁ, ଯେପରି ଜଣେ ବନ୍ଧୁକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ। ଅଗ୍ନି, ଏକ ଶବ୍ଦରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଶବ୍ଦରେ, ତିନି ଶବ୍ଦରେ ଓ ଚାରି ଶବ୍ଦରେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କର, ଶକ୍ତିର ଅଧିପତି, ଧନ ଦେବାକୁ ଦିଅ। ଶକ୍ତିର ସନ୍ତାନ, ଉପହାର ନେବା ପାଇଁ ଭକ୍ତିରେ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ ଦିଅ, ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମର ରକ୍ଷକ, ବୃଦ୍ଧିକର୍ତ୍ତା ଓ ଉଦ୍ଧାରକ ହେଉ। ତୁମେ ବର୍ଷ, ତୁମେ ଚକ୍ର, ତୁମେ ଅଧିବର୍ଷ, ତୁମେ ଋତୁ, ତୁମେ ମାସ, ତୁମେ ପକ୍ଷ, ତୁମେ ଦିନ ଓ ରାତି, ତୁମେ ଉଷା; ଏସବୁ ତୁମ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଉ, ବର୍ଷ ତୁମ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଉ। ଚାଲିଯାଇ ଆସି, ସମ୍ମିଳିତ ଚଳନ କର। ତୁମେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅଙ୍ଗିରସ୍ ଶକ୍ତିରେ ଦୃଢ଼ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କର। ଏହି ଭାବେ ହୋତୃ, ଇଡ଼ାସ୍ଥଳୀରେ ସମିଧା-ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର, ପୃଥିବୀର ନାଭିରେ, ସ୍ୱର୍ଗର ବିସ୍ତାରରୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ, ପ୍ରଜାମାନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଜୟୀ ହେଉ। ଘୃତ ଅର୍ପଣ କର। ତନୂନପାତଙ୍କୁ ସେ ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ସହିତ, ଅଜୟ ଓ ବିଜୟୀ ଭାବେ ଆହ୍ୱାନ କର, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆଲୋକ ଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ମଧୁର ପଥରେ ଆନ। ଘୃତ ଅର୍ପଣ କର। ଇଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ଅମର ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଆହ୍ୱାନ କର, ତିନି ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶକ୍ତିଶାଳୀ, ବଜ୍ରଧାରୀ, ନଗର ଭଞ୍ଜକ। ଘୃତ ଅର୍ପଣ କର। ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ପବିତ୍ର କୁଶରେ, ତାଙ୍କର ଆସନରେ, ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବୃଷଭ ଭାବରେ ଆହ୍ୱାନ କର, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ସହିତ ଭଲ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସନ୍ତୁ। ଘୃତ ଅର୍ପଣ କର। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତି, ବଳ, ପ୍ରଭାବ ଓ ଦ୍ୱାରମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥିଲେ, ସେହି ଦ୍ୱାରମାନେ ଏହି ଯଜ୍ଞରେ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଖୋଲିଯାଉ। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୋଷଣ କରୁଥିବା ଦୁଇ ମହାନ ମାତୃଗାଈକୁ ଆହ୍ୱାନ କର, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ଛାଗୁଡ଼ିକୁ ପୋଷଣ କରିବାପରି ପୋଷଣ କରନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ହୋତୃମାନେ, ଚିକିତ୍ସକ ଓ ବନ୍ଧୁମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଚିକିତ୍ସା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରଜ୍ଞାବାନ୍ ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଦିଅନ୍ତୁ। ତିନି ଦେବୀ—ଇଡ଼ା, ସରସ୍ୱତୀ, ଭାରତୀ—ତିନି ତ୍ରିବର୍ଣ୍ଣ ନଦୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଭାର୍ଯ୍ୟାମାନେ, ଅନେକ ଉପହାରରେ ଧନାତ୍ମକ, ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର। ତ୍ୱଷ୍ଟାର, ଇନ୍ଦ୍ର, ଚିକିତ୍ସକ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତା, ଘୃତରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଅନେକ ରୂପରେ ଉତ୍ତମ ବୀଜ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଦାନଶୀଳ ତ୍ୱଷ୍ଟାର ତାଙ୍କ ଶକ୍ତି ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଦିଅନ୍ତୁ।