ଏକ ଶୁଭ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ, ବୈଦିକ ଋଷିମାନେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନେକ ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ବାରମ୍ବାର ଡାକିଲେ—“ହେ ଅଗ୍ନି, ଆମ ପୂଜାରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଆମେ ଚୟନ କରୁଛୁ; ଆମର ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଶୁଭ ହୁଅନ୍ତୁ। ଆମର ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ନଶ୍ଟ କର, ବିରୋଧୀମାନେ ଯେଉଁମାନେ ଆମକୁ ବାଧା ଦେଇଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଜୟ କର। ଆମ ଘରେ ଜାଗ୍ରତ ରୁହ, କେବେ ଅସ୍ଫଳ ହେଉନି।” ଏହିଠାରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଇଛି—“ଆମ ଘରେ ଧନ-ସମ୍ପଦ ବସାଇଦିଅ, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଆମକୁ କ୍ଷତି କରିଛନ୍ତି, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କୁ କ୍ଷୟ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ଶକ୍ତି ଓ ଶିସ୍ଥା ଆପଣଙ୍କୁ ଲାଭ ହେଉ, ଆପଣଙ୍କୁ ନିର୍ବିଘ୍ନ ଭାବେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଉ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ କୁହାଯାଉଛି—“ଶକ୍ତି ସହ ଦୀର୍ଘ ଆୟୁଷ୍ୟ ଧାରଣ କର, ମିତ୍ରତା ସହ ମିତ୍ରଙ୍କ ଯୋଗ୍ୟ ଦାୟିତ୍ୱ ନିର୍ବାହ କର। ତୁମ ନିଜ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ ହେଉ, ଏଠାରେ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ଚମକ, ରାଜାମାନେ ତୁମକୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତୁ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୁନି କୁହାଯାଉଛି—“ଲୁଚିଥିବା, ଗୁପ୍ତ, ଅଜ୍ଞାନ, ଶତ୍ରୁତା ଉପରେ ଅତିକ୍ରମ କର। ସମସ୍ତ ଅପମାନ ଓ ଦୁଃଖକୁ ଜୟ କର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସାଥୀମାନେ ସହ ଆମକୁ ସମୃଦ୍ଧି ଦିଅ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶବ୍ଦରେ ଗୁଣଗାନ କରାଯାଉଛି—“ଅଜୟ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଅଜିତ, ଶ୍ରୀମୟ, ରାଜ୍ୟ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଏଠାରେ ଚମକ। ସମସ୍ତ ଭୟକୁ ମୁକ୍ତ କର, ଆଜି ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ବୃଦ୍ଧି କର।” ଏହି ପରେ ବୃହସ୍ପତି ଓ ସବିତାରୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି—“ସେଉଁଠି ଥିବା ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଉଠାଇଦିଅ, ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ନେଇଯାଅ, ତାଙ୍କୁ ମହା ଶ୍ରେୟସ୍ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କର, ଦେବତାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତୁ।” ଏଠାରେ ଏକ ଅନୁରୋଧ—“ସେ ଯମଙ୍କ ଲୋକରେ ବସୁନ୍ତୁ, ବୃହସ୍ପତି, ଅପଶାପ ଠାରୁ ମୁକ୍ତ କର। ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ଵୟ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଦୂର କରନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନି, ଦେବତାଙ୍କ ଚିକିତ୍ସକ, ତୁମ ଶକ୍ତିରେ ଏହା କର।” ଏହିଠାରେ ଉଚ୍ଚାରଣ—“ଆମେ ଅନ୍ଧକାରରୁ ଆଲୋକକୁ ଆସିଛୁ, ଉଚ୍ଚତମ ଲୋକକୁ ଦେଖିଛୁ। ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଉପଲବ୍ଧ କରିଛୁ, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆଲୋକ।” ଅଗ୍ନିଙ୍କ ତେଜ ଉପରକୁ ଉଠେ, ତାଙ୍କ ରଶ୍ମି ଚମକେ। ସବୁଠୁ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ରୂପରେ ସେ ପୁତ୍ର ପ୍ରକାଶିତ। ତନୂନପାତ୍, ଜ୍ଞାନୀ ଅସୁର, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେବ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ସେ ପଥକୁ ମଧୁ ଓ ଘୃତରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରନ୍ତୁ। ମଧୁରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ନରଶଂସ, ଅଗ୍ନି, ସବିତା ଦେବତା, ସମସ୍ତ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ, ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତୁ। ଘୃତରେ ଅନୁଲିପ୍ତ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଯଜ୍ଞ ଅଗ୍ନି, ନିବେଦନ କାଳରେ ଚମକେ। ଯିଏ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ମହତ୍ତ୍ୱ ଉପଭୋଗ କରେ, ସେ ଆନନ୍ଦ ଓ ଉତ୍ତମ ଦାନର ଅଧିକାରୀ, ସବୁଠୁ କ୍ରିୟାଶୀଳ ଓ ଧନଦାତା। ସମସ୍ତ ଦିବ୍ୟ ଦ୍ୱାର ତାଙ୍କୁ ସେବା କରେ; ସମସ୍ତ ବ୍ରତ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ସ୍ଥିତ, ସେ ରାଜ୍ୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଓ ଶାସକ। ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟା, ଦିବ୍ୟ ଗର୍ଭରେ ଥିବା ନାରୀ ପରି, ଉଷା ଓ ନକ୍ତା, ଏହି ଯଜ୍ଞକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ହୋତା, ଆମର ଯଜ୍ଞକୁ ଉନ୍ନତ କରନ୍ତୁ, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଜିହ୍ୱାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତୁ, ଆମର ନିବେଦନ ଠିକ୍ ଭାବେ ହେଉ। ତିନି ଦେବୀ—ଇଡା, ସରସ୍ୱତୀ, ଭାରତୀ—ଏହି ପବିତ୍ର କୁଶରେ ବସନ୍ତୁ, ସମ୍ମାନିତ ଓ ମହାନ। ତ୍ୱଷ୍ଟା, ବିଚିତ୍ର କୌଶଳର ଧନୀ, ଆମକୁ ଅସାଧାରଣ ଶକ୍ତି ଦିଅ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ଶ୍ରୀଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କର। ବନର ମାଲିକ, ତୁମେ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦିତ, ଅଗ୍ନି, ଶାନ୍ତିକର, ନିବେଦନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କର। ଅଗ୍ନି, ସ୍ୱାହା! ଜାତବେଦସ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ନିବେଦନ କର, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏହି ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ଖାଦ୍ୟ, ଧନ, ଜ୍ଞାନରେ ସମୃଦ୍ଧ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ସେନାମାନେ ସହ ଗତି କରେ, ସମ୍ମିଳିତ ମନ ରଖି, ସମସ୍ତେ ବାୟୁ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ହୋଇଛନ୍ତି, ପୁରୁଷମାନେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ଧନ ପାଇଁ, ଦୁଇ ଲୋକ ତାଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇଛନ୍ତି; ଧନ ପାଇଁ, ଦିବ୍ୟ ଧିଷଣା ଦେବତାକୁ ଦେଇଛନ୍ତି; ପରେ ସେନାମାନେ ବାୟୁଙ୍କୁ ସାଥ ଦେଇଛନ୍ତି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ବସୁଧିତି ବିଶିଷ୍ଟ। ଯେତେବେଳେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଜଳ, ସମସ୍ତକୁ ବୋଝି, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଗର୍ଭକୁ ଧାରଣ କରେ, ତେବେ ସେଠାରୁ ଏକମାତ୍ର ଦେବତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ; କେଉଁ ଦେବତାକୁ ଆମେ ନିବେଦନ କରିବୁ? କିଏ ସେ ଦେବତା ଯିଏ ମହାନ ଜଳକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ଦକ୍ଷତା ଧାରଣ କରି, ଯଜ୍ଞକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ? ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ କିଏ ଏକମାତ୍ର ଦେବ? କେଉଁ ଦେବତାକୁ ନିବେଦନ କରିବୁ? ବାୟୁଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରାଯାଉଛି—“ଯେଉଁ ଦେବତା ତୁମେ ଉପାସକଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଅ, ବାୟୁଙ୍କ ଉପଭୋଗ ପାଇଁ, ଆମକୁ ଉପଭୋଗ ଯୋଗ୍ୟ ଧନ, ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପୁତ୍ର, ଗାଏ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଉପହାର ଦିଅ।” “ତୁମ ସେନା ସହ ଆସ, ଶତ ହଜାରେ, ଯଜ୍ଞକୁ ଆସ, ନିବେଦନ ପାଖକୁ ଆସ; ବାୟୁ, ଏହି ସୋମ ରସରେ ଆନନ୍ଦ କର, ସଦା ଆମକୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇ ରକ୍ଷା କର।” ବାୟୁଙ୍କୁ ପୁନି ଡାକାଯାଉଛି—“ତୁମ ସେନା ସହ ଆସ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଉପସ୍ଥାନ କରୁଛି, ତୁମେ ସୋମ ଚାପିଥିବା ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କର।” ବାୟୁ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ, ଆସ, ସୋମପାନ ପାଇଁ, ତୁମ ସେନା ସହ। ବାୟୁ, ନେତୃତ୍ୱ କରନ୍ତୁ, ଯଜ୍ଞରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଦଳ ଓ ମନ ସହ ନିବେଦନରେ ଉପସ୍ଥିତ, ଶୁଭ ସେନା ସହ ଶୁଭ ହୁଅନ୍ତୁ। ତୁମ ସହସ୍ର ରଥ ସହ ଆସ, ତୁମ ସେନା ସହ, ସୋମ ପାନ ପାଇଁ। ତୁମେ ଏକ, ଦଶ, ନିଜର, ଦୁଇ ନିବେଦନ ପାଇଁ, ବିଶ, ତିନି, ତିରିଶି ସେନା ସହ ଏଠାରେ ଆସ, ବାୟୁ, ଏହିଠାରେ ମୁକ୍ତ କର। ବାୟୁ, ବାୟୁଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ତ୍ୱଷ୍ଟାଙ୍କ ଅଦ୍ଭୁତ ଜାମାତା, ଆମେ ତୁମ ଅନୁଗ୍ରହ ଚୟନ କରୁଛୁ। ତୁମକୁ ମୁଁ ପ୍ରଶଂସା କରୁଛି, ଯେପରି ଗାଏ ତାଙ୍କ ଅମ୍ଲିତ ବଛାକୁ ପ୍ରଶଂସା କରେ; ଏହି ଚଳିତ ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, ଅଚଳର ମାଲିକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ୱର୍ଗରେ ଚମକୁଛ। କୌଣସି ଅନ୍ୟ ଦେବତା, ଦିବ୍ୟ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀର, ଜନ୍ମ ହେଉଥିବା କିମ୍ବା ହେବାକୁ ଯାଉଥିବା, ତୁମ ପରି ନୁହେଁ; ଦାନଶୀଳ ଇନ୍ଦ୍ର, ଆମେ ତୁମକୁ ଡାକୁଛୁ, ଘୋଡ଼ା ଓ ଧନ ଚାହିଁ, ଗାଏ ଚାହିଁ।