ପୁରାତନ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଆମେ ଭଗ, ମିତ୍ର, ଅଦିତି, ଅଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦକ୍ଷ, ଅର୍ୟମାନ, ବରୁଣ, ସୋମ, ଏବଂ ଦୁଇ ଅଶ୍ୱିନୀକୁ ଡାକୁଛୁ; ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସରସ୍ୱତୀ ଆମ ପାଇଁ ଶୁଭ ଆଣୁନ୍ତୁ। ଆନନ୍ଦ ଦାତା ବାତା ଆମକୁ ଆରୋଗ୍ୟ ଦିଅନ୍ତୁ; ମା ଧରିତ୍ରୀ ଏବଂ ପିତା ଦ୍ୟୌସ୍ ମଧ୍ୟ ଏହି ଦୟା କରନ୍ତୁ। ସୋମର ଶିଶୁ, ପେଷଣ ଶିଳାମାନେ, ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀ, ଆମ ଡାକକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଚଳନଶୀଳ ଓ ଅଚଳ ଶବ୍ଦର ଶାସକ, ଚିନ୍ତାର ପ୍ରେରକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଆମେ ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଡାକୁଛୁ। ସମସ୍ତ ପଥ ଜାଣିଥିବା ପୂଷଣ ଆମକୁ ସୁଖୀ କରନ୍ତୁ, ସେ ଆମ ସୁଖ ଓ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅବିରତ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ବିଶାଳ କୀର୍ତ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ସବୁକିଛି ଜାଣୁଥିବା ପୂଷଣ, ଅଭେଦ୍ୟ ଚକ୍ର ବିଶିଷ୍ଟ ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ, ବୃହସ୍ପତି—ସମସ୍ତେ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ପୃଶ୍ନୀର ସନ୍ତାନ, ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ ଅଶ୍ୱରେ ଚଢ଼ିଥିବା ମାରୁତମାନେ, ତାଙ୍କର ସଭାରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ଅଗ୍ନି ଭାଷା ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ ବିଶିଷ୍ଟ ଦେବତାମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଆସି ଆମକୁ ସହଯୋଗ କରନ୍ତୁ। ହେ ଦେବତାମାନେ, ଆମେ ନିଜ କାନରେ ଶୁଭ ଶବ୍ଦ ଶୁଣିପାରିବା; ଆମ ଚକ୍ଷୁରେ ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିପାରିବା। ଦୃଢ଼ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶରୀର ସହିତ, ଆମେ ତୁମ୍ଭାଙ୍କର ସ୍ତୁତି କରିବା ଓ ଦେବତାମାନେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଥିବା ଆୟୁରେ ଜୀବନ ଯାପନ କରିବା। ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଶତବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୁ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠାରେ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାର ଚକ୍ର ଆମ ଦେହକୁ ଅସ୍ତମ୍ଭ କରିନପାରିବ; ଯେଉଁଠି ପୁଅ ପିତା ହୁଏ—ଆମ ଆୟୁ ମଧ୍ୟପଥରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେଉ ନାହିଁ। ଅଦିତି ହେଉଛନ୍ତି ଆକାଶ, ବ୍ୟୋମ, ମାତା, ପିତା, ପୁଅ; ସମସ୍ତ ଦେବତା, ପଞ୍ଚ ଜନ, ଯେଉଁଠି ଜନ୍ମ ହେଉଛି, ସୃଷ୍ଟି ଅଦିତି ହିଁ। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଅର୍ୟମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଭୁ, ମାରୁତମାନେ—ଆମ ଆୟୁ କମିଯିଉ ନାହିଁ; ଶୀଘ୍ରଜନ୍ମା ଦେବମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଆମେ କଥାହେଉଁ, ସେମାନଙ୍କର ବୀରତା ସଭାରେ ଘୋଷଣା କରିବା। ଯେତେବେଳେ ପ୍ରବୀଣ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ ସହିତ, ଲୁଚିଥିବା ଜନ୍ତୁର ମୁହଁରୁ ପୁରସ୍କାର ଆଣାଯାଏ, ସମସ୍ତ ରୂପଧାରୀ, ଭଲରେ ନିୟୋଜିତ ଛାଗ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପଥରେ ଯାଏ। ଏହି ଛାଗ, ତ୍ୱରିତ ଘୋଡ଼ା ସହିତ ଆଣାଯାଇଥିବା, ପୂଷଣଙ୍କ ଅଂଶ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ; ପ୍ରିୟ ପିଠା ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଆଣାଯାଏ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ସୌଶ୍ରବସ ପାଇଁ ଏହାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥାନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ଠିକ୍ ସମୟରେ, ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଦେବତା ନିମିତ୍ତେ ତିନିଥର ପୂର୍ଣ୍ଣାହୁତି ଦିଆଯାଏ, ସେଠି ପୂଷଣଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଆଗକୁ ଯାଏ, ଛାଗ ଦେବତାଙ୍କୁ ବଳିର ସୂଚନା ଦେଉଛି। ହୋତୃ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଅଗ୍ନିକୁ ଜଳାଇଥିବା, ଶିଳାଧାରୀ, ଓ ପ୍ରଜ୍ଞାନବାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ—ସମସ୍ତେ ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବଳି ଦ୍ୱାରା ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଯେମାନେ ଯୂପ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଯେମାନେ ଏହାକୁ ବୋହନ୍ତି, ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଯୂପ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଓ ଯେମାନେ ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ରନ୍ଧା ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଫଳବାନ ହେଉ। ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ସଫଳ ହେଉ, ଦେବତାଙ୍କର ଆଶା ପୂରଣ ହେଉ, ଏହା ବିନ୍ୟାସିତ ଆସନକୁ ପହଞ୍ଚୁ; ଋଷି ଓ ଦୃଷ୍ଟାମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦେବତାଙ୍କ ଧନରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମିତ୍ର କରିଛୁ। ଘୋଡ଼ାର ଯେଉଁ ଦଣ୍ଡ, ବନ୍ଧ, ମୁଣ୍ଡ ଦୋରି, ରେନ, କିମ୍ବା ମୁହଁରେ ଘାସ ରଖାଯାଇଛି—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ। ଘୋଡ଼ା ଶରୀରର ଯେଉଁ ଅଂଶ ପୋକା ଛୁଇଁଛି, କୁହାଡ଼ି କିମ୍ବା ଛୁରୀ ଦ୍ୱାରା କଟାଯାଇଛି, ତୟାରି କରୁଥିବା ହାତରେ ଅଛି, କିମ୍ବା ତାଙ୍କର ଖୁରରେ ଅଛି—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ। ଘୋଡ଼ା ଗଭରୁ ଯେଉଁ ଅଂଶ ବାହାର କରାଯାଏ, ମାଂସରୁ ଯେଉଁ ଗନ୍ଧ ଉଠେ, ନିପୁଣ ତୟାରିକାରୀମାନେ ଏହାକୁ ହାତଲଗାଇବେ, ଦେବତା ପାଇଁ ମାଂସ ଭଲରେ ରନ୍ଧିବେ। ଅଗ୍ନିର ରନ୍ଧାରୁ ଯେଉଁ ବେଦନା ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଛି, ଘାଁ ଅଛି, ତାହା ଭୂମି କିମ୍ବା ଘାସରେ ରହୁ ନାହିଁ; ଏହା ଦେବତା ଓ ବଳି ଅଗ୍ନିକୁ ଦିଅ। ଯେମାନେ ରନ୍ଧାଯାଇଥିବା ଘୋଡ଼ାକୁ ଦେଖନ୍ତି, ଏହା ସୁଗନ୍ଧିତ ବୋଲି କହନ୍ତି, ମାଂସ ଚାହାନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଫଳବାନ ହେଉ। ଯେଉଁ ପାତ୍ର ମାଂସ ରନ୍ଧିବା ପାଇଁ, ମାଂସ ତରଳ ପାଇଁ ଲଡ଼ୁ, ପିଣ୍ଡି ପାଇଁ ଢାକଣା, ପାତ୍ର ଉପରେ ଚିହ୍ନ—ଏସବୁ ଘୋଡ଼ାକୁ ଘେରି ରହିଛି। ଧୂମ୍ର ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଅଗ୍ନି ତୁମକୁ କ୍ଷତି ନଦିଅ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୋଇଲା ତୁମ ଅଙ୍ଗକୁ ଦଗ୍ଧ କରୁ ନାହିଁ; ଯାହା ଆକାଂକ୍ଷିତ, ପ୍ରଶଂସିତ, ବଳି ସହିତ ଦିଆଯାଏ, ଦେବତାମାନେ ଘୋଡ଼ାକୁ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ଘୋଡ଼ାର ଚାଲିବା, ବସିବା, ଘୁରିବା, ଥାକିଥିବା ସ୍ଥାନ, ଯେଉଁ ପାଣି ପିଇଛି, ଯେଉଁ ଘାସ ଖାଇଛି—ଏସବୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଅ। ଘୋଡ଼ା ପାଇଁ ଯେଉଁ ବସ୍ତ୍ର ଛଡ଼ାଯାଇଛି, ଯେଉଁ ସୁନା ଦିଆଯାଇଛି, ତାଙ୍କର ଯୁଗ, ଥାକିଥିବା ସ୍ଥାନ, ପ୍ରିୟ ବସ୍ତୁ—ଏସବୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରେଷିତ। ଚାବୁକ, ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠା, କିମ୍ବା ଦଣ୍ଡରେ ତୁମକୁ ଯେଉଁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ହୋଇଛି, ବଳିରେ ଚମଚ ଯେପରି ଉପହାରକୁ ଛୁଏ, ସେମାନେ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିରେ ତୁମ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦୂର କରନ୍ତି। ଅଠତିସି ହାଡ଼, ଦେବତାଙ୍କ ସୂତ୍ର, ଘୋଡ଼ାର ଧାରାଳ ଧାର, ନିପୁଣତାରେ ଗଠିତ ଅଖଣ୍ଡ ଅଙ୍ଗ, କଠିନ ଓ ନରମ—ସେମାନେ ସ୍ତୁତି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହେଉ। ତ୍ୱଷ୍ଟାର ଘୋଡ଼ାକୁ ଏକ ବଳିକାରୀ, ଦୁଇ ଚାଳକ ଏବଂ ଏହି ଋତୁ; ତୁମ ଯେଉଁ ଅଙ୍ଗ ମୁଁ ଋତୁ ଅନୁଯାୟୀ ତିଆରି କରୁଛି, ସେଉଁଠି ଅଂଶ ଅଗ୍ନିକୁ ଦିଅ। ପ୍ରିୟ ତାପ ତୁମକୁ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, କୁହାଡ଼ି ତୁମ ଶରୀର ସାମ୍ନା ରହୁ ନାହିଁ; ଲୋଭୀ ଅନୁପରିଚିତଙ୍କୁ ଟପକାଇବାକୁ ଚାହିଁ, ତୁମ ଭଙ୍ଗ ଅଙ୍ଗକୁ ଛୁରୀ ଦ୍ୱାରା କଟି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରୁ ନାହିଁ, କିମ୍ବା କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୁଅ ନାହିଁ; ତୁମେ ଦେବତାଙ୍କ ପଥରେ ଯାଉଛ; ଖରା ମାଦିନୀ ତୁମ ପାଇଁ ଯୁକ୍ତ, ସେମାନେ ଚିତ୍ରାଙ୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି, ଘୋଡ଼ା ଗଧାର ଯୁଗରେ ଦଢ଼ିଅଛି।