ଏକ ପବିତ୍ର ଏବଂ ଦିବ୍ୟ କଥା ଆମେ ଶୁଣୁଛୁ, ଯେଉଁଥିରେ ଏହି ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡର ଆଉ ଏହାର ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ଦେବତା ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ବାସ କରନ୍ତି। ମାରୁତମାନେ ଶରୀରର କାନ୍ଧରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରଥମ ଭାଗରେ, ରୁଦ୍ରମାନେ କୁହୁଳିରେ, ଆଦିତ୍ୟମାନେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଭାଗରେ, ବାୟୁ ତୃତୀୟ ଭାଗରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମ ଲାଗି ପୁଞ୍ଛ, କ୍ରୁଞ୍ଚମାନେ ଜଂଘା, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ବୃହସ୍ପତି କଟି, ମିତ୍ର ଓ ବରୁଣ ଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁଣ୍ଡି, ଆକ୍ରମଣମାନେ ଗଣ୍ଡ, ସ୍ଥୂରମାନେ ଶକ୍ତି, କୁଷ୍ଠମାନେ ଚର୍ମ ଅଂଶରେ ବସିଛନ୍ତି। ପୂଷାନ ମୁଦ୍ରା ଭାଗରେ, ଅନ୍ଧମାନେ ବଡ଼ ଆନ୍ତ୍ର, ସର୍ପମାନେ ପ୍ରସ୍ରାବ ପଥରେ, ଚଳିତମାନେ ଆନ୍ତ୍ରରେ, ଜଳମାନେ ମୁତ୍ରାଶୟରେ, ପୁରୁଷ ଶକ୍ତି ଶୋଧରେ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ ଲିଙ୍ଗରେ, ସନ୍ତାନ ମଣିରେ, କାଉ ତିତ୍ତିରେ, ପ୍ରସ୍ରାବ ମୁଦ୍ରାରେ, ଉଲୁକ ମଳରେ ବସିଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଂକ, ଆଦିତିଙ୍କ ଶକ୍ତି, ଦିଶାମାନଙ୍କ କାନ୍ଧ, ଆଦିତିଙ୍କ ଉପଚାର, ବଦଳ ହୃଦୟରେ, ମଧ୍ୟ ଆକାଶ ଫୁସଫୁସରେ, ଆକାଶ ଗଭାରେ, ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ କିଡ୍ନିରେ, ପାହାଡ଼ ପ୍ଲୀହାରେ, ପଥର ଅନ୍ତରାଶୟରେ, ପିପିଳିକା ଗ୍ରନ୍ଥିରେ, ଝରଣା ତିତ୍ତିରେ, ହ୍ରଦ ଯକୃତରେ, ସାଗର ଉଦରରେ, ବୈଶ୍ୱାନର ଭସ୍ମରେ ବସିଛନ୍ତି। ନାଭିରେ ଆଧାର, ରସରେ ଦୃଢତା, ଜଳରେ ଉଷ୍ମା, କିରଣରେ ତୁଣ୍ଡ, କୁହୁଡ଼ି ଉଷ୍ମାରେ, ଶୀତ ଚର୍ବୀରେ, ତୁଷାର ଅଶ୍ରୁରେ, ଘୋରା ରସରେ, ସନ୍ଧିରେ ସୁରକ୍ଷା, ବିବିଧ ଅଂଗରେ, ତାରା ରୂପରେ, ପୃଥିବୀ ଚର୍ମରେ ବସିଛନ୍ତି। ଜୁମ୍ବକଙ୍କୁ ନମନ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ଆରମ୍ଭରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଭ୍ରୂଣ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା। ସେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମିତ ଜିବର ଏକମାତ୍ର ନାୟକ। ସେ ପୃଥିବୀ ଓ ଆକାଶକୁ ନିର୍ମାଣ କଲେ। କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ? ଯେଉଁ ଦେବତା ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଓ ଚମକିବା ଜିବର ଏକମାତ୍ର ରାଜା, ସେଉଁଥି ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଶାସନ କରନ୍ତି—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ? ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ମହାନତା ପାହାଡ଼ ଓ ସାଗର ତଥା ନଦୀମାନେ ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଦିଶା ଓ ବାହୁ ଅଛି—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ? ଯେଉଁ ଦେବତା ଆତ୍ମା ଦେଇଛନ୍ତି, ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଯେଉଁଥିକୁ ନାୟକ ଭାବରେ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ଯାହାର ଛାୟା ଅମୃତ, ଯାହାର ଛାୟା ମୃତ୍ୟୁ—କେଉଁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଆମେ ନିବେଦନ କରିବା ଉଚିତ? ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଶୁଭ ଚିନ୍ତା ଆସୁ, ଅବାଧିତ, ନିତ୍ୟ ନୂତନ ଓ ସୃଜନଶୀଳ ଭାବରେ। ଦେବତାମାନେ ଦିନକୁ ଦିନ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ, ବୃଦ୍ଧି ଦିଅନ୍ତୁ, ଅପଦରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦୟା ଆମ ସହିତ ରହୁ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଉପକୃତି ଆମକୁ ଫେରି ଆସୁ। ଆମେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ସାଠି ମିତ୍ରତା ହାସଲ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁ, ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଦୀର୍ଘ ଜୀବନ ଦିଅନ୍ତୁ। ପ୍ରାଚୀନ ପୂଜା ପାଠରେ ଆମେ ଭଗ, ମିତ୍ର, ଆଦିତି, ଅକ୍ଷୟ ଦକ୍ଷ, ଆର୍ୟମାନ, ବରୁଣ, ସୋମ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ ଓ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ। ସରସ୍ୱତୀ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ବାୟୁ, ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ଆମକୁ ଉପଚାର ଦିଅନ୍ତୁ; ପୃଥିବୀ ମା ଓ ଆକାଶ ପିତା ଏହି ଉପଚାର ଦିଅନ୍ତୁ। ସୋମର ସନ୍ତାନ ପିଷ୍ଟା ଆମକୁ ଆନନ୍ଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ଅଶ୍ୱିନୀ ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଶୁଣନ୍ତୁ। ଆମେ ଚଳିତ ଓ ଅଚଳ ଜଗତର ନାୟକ, ଚିନ୍ତାର ପ୍ରେରକ, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସହାୟତା ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କରୁ। ପୂଷାନ, ପଥ ଜାଣିଥିବା, ଆମକୁ ଉନ୍ନତି ଦିଅନ୍ତୁ, ନିର୍ବିକଳ ଭାବରେ ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ। ଇନ୍ଦ୍ର ନାମରେ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ, ପୂଷାନ ନାମରେ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ, ତାର୍କ୍ଷ୍ୟ ଅଭেদ୍ୟ ଚକ୍ରରେ ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ, ବୃହସ୍ପତି ଆମକୁ ଶୁଭ ଦିଅନ୍ତୁ। ମାରୁତମାନେ ଚିତ୍ର ଘୋଡ଼ାରେ, ପୃଶ୍ନିର ସନ୍ତାନ, ସଭାରେ ଚମକିବା; ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅଗ୍ନି ଭାଷାରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚକ୍ଷୁରେ—ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଆମ ସହଯୋଗକୁ ଆସନ୍ତୁ। ଓ ଦେବତାମାନେ, ଆମେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ ଶୁଭ କଥା, ଦେଖିବା ଉଚିତ ଶୁଭ ଦୃଶ୍ୟ; ଦୃଢ ଅଂଗ ଓ ଶରୀରରେ, ଆମେ ଆପଣଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆ ଜୀବନ ଜୀବିତ କରିବା। ଦେବତାମାନେ ଆମକୁ ଏକ ଶତ ଶରଦ ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେଉଁଠି ବୟସର ଚକ୍ର ଆମ ଶରୀରକୁ ଶିରିବା ନାହିଁ; ସନ୍ତାନ ପିତା ହେବେ—ଆମର ଆୟୁ ମଧ୍ୟରେ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା ନାହିଁ। ଆଦିତି ଆକାଶ, ଆଦିତି ମଧ୍ୟାକାଶ, ଆଦିତି ମା, ପିତା, ପୁତ୍ର; ସମସ୍ତ ଦେବତା ଆଦିତି, ପଞ୍ଚ ଜନ ଆଦିତି, ଜନ୍ମିତ ଆଦିତି, ସୃଷ୍ଟି ଆଦିତି। ମିତ୍ର, ବରୁଣ, ଆର୍ୟମାନ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଋଭୁ, ମାରୁତମାନେ ଆମର ଆୟୁ କମି ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆମେ ତେଜସ୍ବୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ କଥା କହୁଛୁ, ସଭାରେ ତାଙ୍କର ଉତ୍କର୍ଷ କାର୍ଯ୍ୟ ଘୋଷଣା କରୁ। ଯେଉଁଠି ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ରେଖା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଫଳ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ, ଗୁପ୍ତ ମୁଖରୁ ଉତ୍କଳିତ ପ୍ରତିଫଳ, ଉପଯୁକ୍ତ ମେଖା, ଏକ ଅନେକ ରୂପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପୂଷାନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପଥକୁ ଆସିଥାଏ। ଏହି ମେଖା, ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱ ସହିତ ଆଣିଥିବା, ପୂଷାନଙ୍କ ଅଂଶ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗ; ଅଶ୍ୱ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରିୟ ନୈବେଦ୍ୟ ଆଣାଯାଏ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ର ସଉଶ୍ରବସ ପାଇଁ ଏହାକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରେ। ଯେତେବେଳେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସମୟରେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ନୈବେଦ୍ୟ ତିନିଥର ଅଶ୍ୱ ଚାରିପାଖରେ ନେଇ ଯାଏ, ପୂଷାନଙ୍କ ପ୍ରଥମ ଅଂଶ ଯାଏ, ମେଖା ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଯଜ୍ଞ ଘୋଷଣା କରେ। ହୋତୃ, ଅଧ୍ୱର୍ୟୁ, ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳକ, ପଥର ଧାରକ, ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଠକ—ସମସ୍ତେ ଏହି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପୂରଣ କରନ୍ତି। ଯେଉଁମାନେ ଯୂପ ପୋଷ୍ଟ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଯେଉଁମାନେ ଯୂପ ଉଠାନ୍ତି, ଅଶ୍ୱର ଯୂପ ତିଆରି କରନ୍ତି, ଅଶ୍ୱ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଏକତ୍ର କରନ୍ତି—ତାଙ୍କର ସ୍ତୁତି ଫଳ ନିଅନ୍ତୁ। ମୋର ପ୍ରାର୍ଥନା ଭଲ ଭାବରେ ଚାଲିଯାଉ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ଆଶା ପୂରଣ ହେଉ, ଏହା ତନ୍ତୁ ଆସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚୁ; ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି, ଆମେ ତାଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ମିତ୍ର କରିଛୁ।