ଶରତ୍କାଳ ଆସିଲାବେଳେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଋଭୁମାନେ ବିଶେଷ ଗୀତରେ ସ୍ତୁତିତାଳି ହେଲେ। ସେମାନେ ଶ୍ରୀମୟ ମହିମା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଦେଇ, ସମୃଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦାନ କଲେ। ଶୀତକାଳରେ, ମାରୁତ୍ମାନେ ତିରିଶିତି ନମ୍ବର ଗୀତରେ ପୂଜିତ ହେଲେ; ସେମାନେ ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରଭାବ ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଦେଲେ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦାନ କଲେ। ଶିତଳ ଋତୁରେ, ଅମର ଦେବତାମାନେ ତେତିଶିତି ନମ୍ବର ଗୀତରେ ଗୌରବିତ ହେଲେ; ସତ୍ୟ ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ସହିତ ସେମାନେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ ଦେଇ, ଶାସନ ଏବଂ ପ୍ରାଣ ଦାନ କଲେ। ଏହିପରି, ହୋତା ପୂଜାରୀ ଆଗ୍ନିଙ୍କୁ ଇଡାର ସ୍ଥାନରେ ଅଗ୍ନିଜ୍ୱାଳା ସହିତ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ଵୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ, କଳା ମେଷ, ଯବ, ଔଷଧ, ମଧୁ, କୁଶ, ଉତ୍ସାହ, ଶକ୍ତି, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ତନୂନପାତ, ସରସ୍ୱତୀ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମେଷ, ଔଷଧ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତି, ବଦରିଫଳ, ଉପଭାକା ଉଦ୍ଭିଦ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ନରାଶଂସ, ନଗ୍ନ ନାଥ, ସୁରା, ଔଷଧ, ମେଷ, ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ରଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମାଂସ, ବଦରିଫଳ, ଉପଭାକା ଉଦ୍ଭିଦ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ ଓ ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଏପରି, ଇଡା, ସରସ୍ୱତୀ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ବୃଷଭ ଶକ୍ତି, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଔଷଧ, ଯବ, କର୍କନ୍ଧୁ ଫଳ, ମଧୁ, ଭୁନା ଧାନ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। କୁଶ ଘାସ, ଉଲ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଚିକିତ୍ସିକା, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଘୋଡା, ଚିକିତ୍ସିକା ଗାଈ, ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଔଷଧ ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଏହିପରି, ଦୂର ଦିଗ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଦୂର ଦିଗ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦୁଇ ଜଗତ, ଦୁଧାରୁ ଗାଈ, ସରସ୍ୱତୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଔଷଧ, ଉଜ୍ୱଳତା, ଶକ୍ତି, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଶୋଭାମୟ ଦିନ ଓ ରାତି, ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ତେଜ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଔଷଧ, ଗରୁଡ଼ ସମ ଉତ୍କଳନ, ଶ୍ରୀ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ହୋତାମାନେ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ଜାଗ୍ରତ, ଔଷଧ, ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ଶକ୍ତି ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ତିନି ଦେବୀ, ତିନି ପୂଜା, ଇନ୍ଦ୍ରରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆକୃତି, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇଡା, ଭାରତୀ ଓ ସରସ୍ୱତୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମହତ୍ତ୍ୱ, ଶକ୍ତି, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ସୁରେରା, ବୃଷଭ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଅର୍ପଣ, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଔଷଧ, ସରସ୍ୱତୀ, ଉତ୍ସାହ, ଆହ୍ୱାନ, ଶକ୍ତି, ବଘ ଶକ୍ତି, ଚିକିତ୍ସିକା ତେଜ, ସୁରା, ଔଷଧ, ଶ୍ରୀ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ବନର ନାଥ, ଶାନ୍ତିକର, ଶତକ୍ରତୁ, ଦୂର୍ଦ୍ଧର୍ଷ କ୍ରୋଧ, ରାଜା, ବାଘ, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତି, ଭୟଙ୍କର ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଶକ୍ତି, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଘୃତ ଦେଇ, ଶିଶୁମାନେ ଚର୍ବି ଦେଇ, ଅଶ୍ୱିନୀ ପାଇଁ ଛାଗ, ସରସ୍ୱତୀ ପାଇଁ ମେଷ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବୃଷଭ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସିଂହ, ଅଗ୍ନି ଔଷଧ, ସୋମ ଶକ୍ତି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ସବିତା, ଭେଷଜ ଦାତା ବରୁଣ, ବନର ନାଥ, ପ୍ରିୟ ଜଳ, ଘୃତପାନୀ ଦେବତା, ଅଗ୍ନି ଔଷଧ ଓ ସମସ୍ତ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଛାଗର ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି, ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ମେଷର ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଷଭର ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି ଦେଇ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ହୋତା ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ; ଏହି ସୋମଗୁଡ଼ିକୁ ଛାଗ, ମେଷ, ବୃଷଭ, ଅଙ୍କୁର, ଅନାବୃତ ଧାନ, ଦୁଧ, ମଧୁ ଓ ପବିତ୍ରତା ସହିତ ଉତ୍ସର୍ଗ କରନ୍ତୁ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଏହି ମଧୁର ସୋମର ସ୍ୱାଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଦିନର ମଧ୍ୟଭାଗର ଛାଗ, ମେଷ, ବୃଷଭ ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି ଘୃତରେ ରଖି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରାଯାଉଛି; ଏହି ଅର୍ପଣ ସେମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ବନର ନାଥଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉଛି, ସେ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବନ୍ଧନରେ ବନ୍ଧା। ଅଶ୍ୱିନୀ ପାଇଁ ଛାଗ, ସରସ୍ୱତୀ ପାଇଁ ମେଷ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବୃଷଭ, ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସବିତୃ, ବରୁଣ, ଦେବମାନେ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଆସନରେ ଏହି ଅର୍ପଣ ଆଣି ଦେବାକୁ ବନର ନାଥ ଅନୁଗ୍ରହ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଉଛି, ସେ ନିୟମିତ ଅର୍ପଣକର୍ତ୍ତା। ସେ ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୋମ, ସବିତୃ, ବରୁଣ, ବନନାଥ, ଘୃତପାନୀ ଦେବତା, ଅଗ୍ନିଙ୍କ ଆସନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ଓ ନିଜ ମହିମା ଦ୍ୱାରା ଆହାର ଦାନ କରନ୍ତୁ। ଜାତବେଦା ଏହି ଅର୍ପଣରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉନ୍ତୁ। ସରସ୍ୱତୀ ଓ କୁଶ ଘାସ ଦେବୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ ପାଇଁ ଉତ୍ତମ ଆସନ; ଚକ୍ଷୁର ଆଲୋକ ଭଳି, ସେମାନେ ଧନର ଲାଗି ଶକ୍ତି ରଖିଛନ୍ତି। ଦେବୀ ଦ୍ୱାରମାନେ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଚିକିତ୍ସକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ, ଶ୍ୱାସ ଓ ଶକ୍ତି ସମ, ଧନର ଲାଗି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଉଷା, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ, ଶକ୍ତି ଓ ମୁଖର ବାଣୀ ସମ, ଧନ ଲାଗି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ଭୋଗୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛନ୍ତି; କାନର ଶ୍ରବଣ ଓ କୀର୍ତ୍ତି ସମ, ଧନର ଲାଗି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଦିବ୍ୟ ପୋଷକ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଚିକିତ୍ସିକା ଦ୍ୱୟ, ଉଜ୍ୱଳତା ଓ ରୁଦୟର ଆଲୋକ ସମ, ଧନର ଲାଗି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଦେବତାମାନେ, ଦେବତାଙ୍କ ଚିକିତ୍ସକ, ହୋତା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଓ ସରସ୍ୱତୀ, ହୃଦୟର ଶକ୍ତି ଓ ଚିନ୍ତା ସମ, ଧନ ଲାଗି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ତିନି ଦିବ୍ୟ, ତିନି ଦେବୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଇଡା, ସରସ୍ୱତୀ, ନାଭି ଓ ରସ ସମ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଧନ ଲାଗି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ର, ନରାଶଂସ, ତ୍ରିବରୂଥ, ସରସ୍ୱତୀ ଓ ଅଶ୍ୱିନୀ, ରଥରେ ବହିଯାଉଛନ୍ତି; ବୀଜ ଓ ଆକୃତି ସମ ଅମର ମୂଳ, ତ୍ୱଷ୍ଟା ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଧନ ଲାଗି ଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି।