ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ବିଶ୍ୱର ଦିଗ୍ବଲୟ, ଦେବତା ଅଚାର୍ଯ୍ୟ ବୃହସ୍ପତି, ପଙ୍କ୍ତି ଛନ୍ଦ, ଚତୁର୍ଥ ଶକ୍ତି, ଗାଈ ଏବଂ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ସମେତ ଏକ ଉଚ୍ଚତମ ସ୍ଥାନ ଅଧିଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଭାତ ଦେବୀମାନେ, ଯୁବତୀ ଓ ସୁନ୍ଦରୀ, ସମସ୍ତ ଅମୃତ ଦେବଗଣ, ତ୍ରିଷ୍ଟୁପ୍ ଛନ୍ଦ, ଷଷ୍ଠ ଶକ୍ତି, ଗାଈ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ନେଇ ନିଜ ଉଦ୍ଦୀପନା ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି। ଦୁଇ ଦେବ ହୋତୃ, ଯେଉଁମାନେ ଚିକିତ୍ସାକାରୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ, ଜଗତୀ ଛନ୍ଦ, ଶକ୍ତି, ବୃଷଭ, ଗାଈ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ତିନି ଦେବୀ—ଇଡା, ସରସ୍ୱତୀ, ଭାରତୀ, ମାରୁତଗଣ, ଗୋତ୍ରଗଣ, ବିରାଟ୍ ଛନ୍ଦ, ସପ୍ତମ ଶକ୍ତି, ଦୁଧାରୁ ଗାଈ ଏବଂ ପ୍ରାଣଶକ୍ତିର ମହତ୍ତ୍ୱ ନେଇଛନ୍ତି। ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଅଦ୍ଭୁତ ଶିଳ୍ପୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅଗ୍ନି, ପୋଷଣ ବୃଦ୍ଧି କରୁଥିବା, ଦ୍ୱିପଦା ଛନ୍ଦ, ବଳ, ବୃଷଭ, ବୃଷଭ ସ୍ୱରୂପ ଗାଈ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଅନୁଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି। ଵନସ୍ପତି ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଭାବେ, ସବିତା ଶ୍ରୀଦାୟକ ଭାବେ, କକୁଭ୍ ଛନ୍ଦ, ଅଷ୍ଟମ ଶକ୍ତି, ଅବିକା ଗାଈ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ବରୁଣ ଶୁଭ ଶାସନ ସହିତ ଯଜ୍ଞକୁ ସଫଳ କରନ୍ତୁ, ସ୍ୱାହା କରନ୍ତୁ, ଔଷଧ ଦିଅନ୍ତୁ; ଅତିଛନ୍ଦା ଛନ୍ଦ, ମହାବୃଷଭ, ଗାଈ ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। ବସନ୍ତ ଋତୁ ସହ ଦେବତା, ବସୁଗଣ, ତିନିଗୁଣ ଷ୍ଟୁତିରେ, ରଥାନ୍ତରର ଉଜ୍ୱଳତା, ହବି, ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଅନୁଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି। ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଦେବତା, ରୁଦ୍ରମାନେ, ପଂଚଦଶମ ଷ୍ଟୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ମହାତ୍ମା ଓ ବଳ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବି ଦେଇ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦାନ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ଷା ଋତୁରେ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ସପ୍ତଦଶମ ଷ୍ଟୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ବିବିଧ ଓ ବିଶ୍ୱଶକ୍ତି ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଶରତ୍ ଋତୁରେ ଦେବତା, ଋଭୁଗଣ, ଏକୋନବିଂଶତି ଷ୍ଟୁତିରେ, ଅଦ୍ଭୁତ ଅଇଶ୍ୱର୍ୟ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଶୀତ ଋତୁରେ ଦେବତା, ମାରୁତଗଣ, ଉନଚାଳିଶ ଷ୍ଟୁତିରେ, ବଳ ଓ ଶକ୍ତି ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଶିତଳ ଋତୁରେ ଦେବତା, ଅମୃତଗଣ, ତିରିଶ ଷ୍ଟୁତିରେ, ସତ୍ୟ ଓ ପ୍ରଚୁରତା, ଶାସନ ଦେଇ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ହବି ଓ ପ୍ରାଣଶକ୍ତି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହିପରେ, ହୋତୃ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଇଡାସ୍ଥଳରେ, ଅଶ୍ୱିନୀଦ୍ୱୟ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସରସ୍ୱତୀ, କଳା ମେଷ, ଯବ, ଔଷଧ, ମଧୁ, କୁଶ, ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ବଳ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ତନୂନପାତ୍, ସରସ୍ୱତୀ, ଶୁଭ୍ର ମେଷ, ଔଷଧ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଶକ୍ତି ଆଣିବାକୁ, ବଦରିଫଳ, ଉପବାକା ଔଷଧ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ନରାଶଂସ, ନଗ୍ନ ପ୍ରଭୁ, ସୁରା, ଔଷଧ, ମେଷ, ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ରଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ମାଂସ, ବଦରିଫଳ, ଉପବାକା ଔଷଧ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଇଡା, ଆହୂତ, ସରସ୍ୱତୀ, ବୃଷଭ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବଳ ବୃଦ୍ଧି, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ, ଔଷଧ, ଯବ, କର୍କନ୍ଧୁ ଫଳ, ମଧୁ, ଭୁନା ଧାନ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଦର୍ବ, ଉନ୍ନତ ଚିକିତ୍ସିକା, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଘୋଡ଼ା, ଚିକିତ୍ସିକା ଗାଈ, ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ଔଷଧ ଦୁହି, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଦୂର ଦିଗ, ଶୀଘ୍ରଗାମୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଦୂର ଦିଗ, ଇନ୍ଦ୍ର, ଦ୍ୱିଲୋକ, ଦୁହିଯୋଗ୍ୟ ଗାଈ, ସରସ୍ୱତୀ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ, ଔଷଧ, ଉଜ୍ୱଳତା, ବଳ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ସୁନ୍ଦର ରାତି ଦିନ, ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀର ତେଜସ୍ୱୀତା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଔଷଧ, ଉଲ୍ଲାସ ଓ ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଦିବ୍ୟ ହୋତୃ, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇନ୍ଦ୍ର, ଦିନ ଓ ରାତିରେ ସଚେତନ, ଔଷଧ, ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ବଳ ଦୁହି, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ତିନି ଦେବୀ, ଔଷଧ, ତିନି ପ୍ରକାର ହବି, ଇନ୍ଦ୍ରରେ ସୁନା ଆକୃତି, ଅଶ୍ୱିନୀ ଓ ଇଡା ପାଇଁ, ଭାରତୀର ବାଣୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦୁହି, ବଳ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ସୁରେରା, ବୃଷଭ, ଉତ୍ତମ ହବି, ତ୍ୱଷ୍ଟା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଶ୍ୱିନୀ, ଔଷଧ, ସରସ୍ୱତୀ, ପ୍ରାଣଶକ୍ତି, ଆହ୍ୱାନ, ବଳ, ଓଲ୍ଫ୍ ଦ୍ୱାରା, ଚିକିତ୍ସିକା ଗୌରବ, ସୁରା, ଔଷଧ, ଉଜ୍ୱଳତା, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ବନର ଦେବତା, ଶାନ୍ତିଦାୟକ, ଶତକ୍ରତୁ, ଦାରୁଣ କ୍ରୋଧ, ରାଜା, ବାଘ, ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭୟଙ୍କର ସରସ୍ୱତୀ ଚିକିତ୍ସିକା, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବଳ ଦୁହି, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଅଗ୍ନିକୁ ଘୃତ ହବି, ଶିଶୁମାନେ ଚର୍ବି ହବି, ଅଶ୍ୱିନୀ ପାଇଁ ଛାଗ, ସରସ୍ୱତୀ ପାଇଁ ମେଷ, ଇନ୍ଦ୍ର ପାଇଁ ବୃଷଭ, ଶକ୍ତି ପାଇଁ ସିଂହ, ଅଗ୍ନିକୁ ଔଷଧ, ସୋମକୁ ଶକ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ସବିତା, ବରୁଣ ଔଷଧଧାରୀ, ବନର ଦେବତା, ପ୍ରିୟ ଜଳ ଔଷଧ, ଦେବତା ଘୃତପାନୀ, ଅଗ୍ନି ଔଷଧ, ଦୁଧ, ସୋମ, ଘୃତ, ମଧୁ ସହିତ ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ। ଅଶ୍ୱିନୀଙ୍କୁ ଛାଗ ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି ଦେଇ, ସେମାନେ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ମେଷ ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି ଦେଇ, ଶେ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ; ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ବୃଷଭ ମାଂସ ଓ ଚର୍ବି ଦେଇ, ସେ ହବି ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ। ହୋତୃ ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରନ୍ତୁ; ଏହି ସୋମମାନେ, ଛାଗ, ମେଷ, ବୃଷଭ, ଅଙ୍କୁର, ଚାଳ ବିନା, ଧାନ, ମହାନ, ଉତ୍ସାହଦାୟକ, ଶୁଦ୍ଧ, ଉଜ୍ୱଳ, ଦୁଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅମୃତ, ମଧୁର ଧାରାରେ ପ୍ରବାହିତ—ଅଶ୍ୱିନୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ଜ୍ଞାନୀ ଇନ୍ଦ୍ର, ବୃତ୍ରନାଶକ, ସେମାନେ ଏହାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତୁ; ହୋତୃ, ହବି ଅର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।