अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रꣳ हृदिस्पृशम् । ऋध्यामा त ऽ ओहैः
अग्ने, आज आम्ही तुझ्या सहाय्याने आमच्या स्तोत्रांनी त्या वेगवान घोड्यासारखी, शुभ आणि हृदयाला भिडणारी बुद्धी मिळवू दे.
चित्तिं जुहोमि मनसा घृतेन यथा देवा ऽ इहागमन् वीतिहोत्रा ऽ ऋतावृधः । पत्ये विश्वस्य भूमनो जुहोमि विश्वकर्मणे विश्वाहादाभ्यꣳ हवि
मी मनाने आणि तुपाने बुद्धी अर्पण करतो, जशी देवता येथे आले, सत्यधर्मी आणि ऋतपाल. सर्व सृष्टीच्या अधिपतीसाठी, सर्व निर्माण करणाऱ्यासाठी, सर्व इच्छांसाठी ही आहुती अर्पण करतो.
सप्त ते ऽ अग्ने समिधः सप्त जिह्वाः सप्त ऽ ऋषयः सप्त धाम प्रियाणि । सप्त होत्राः सप्तधा त्वा यजन्ति सप्त योनीर् आ पृणस्व घृतेन स्वाहा
अग्ने, तुझे सात समिधा, सात जिव्हा, सात ऋषी, सात प्रिय निवासस्थानं आहेत. सात होतार, सात प्रकारे तुझी पूजा करतात; तुपाने सात गर्भ भरून टाक. स्वाहा.
शुक्रज्योतिश् च चित्रज्योतिश् च सत्यज्योतिश् च ज्योतिष्माꣳश् च । शुक्रश् च ऽ ऋतपाश् चात्यꣳहाः
तेजस्वी प्रकाश, रंगीबेरंगी प्रकाश, सत्य प्रकाश आणि उजळणारा; तेजस्वी, सत्याचे रक्षण करणारे, महान.
ईदृङ् चान्यदृङ् च सदृङ् च प्रतिसदृङ् च । मितश् च संमितश् च सभराः
असेच, वेगळे, सारखे आणि जुळणारे; मोजलेले, नीट मोजलेले आणि एकत्र असणारे.
ऋतश् च सत्यश् च ध्रुवश् च धरुणश् च । धर्ता च विधर्ता च विधारयः
ऋत, सत्य, स्थिर आणि आधार; धारण करणारे, व्यवस्था करणारे आणि टिकवणारे.
ऋतजिच् च सत्यजिच् च सेनजिच् च सुषेणश् च । अन्तिमित्रश् च दूरेऽअमित्रश् च गणः
ऋताने जिंकणारा, सत्याने जिंकणारा, युद्धात जिंकणारा, उत्तम सैन्य असलेला; सीमारेषेवरील मित्र, दूर असलेला शत्रू, आणि सैन्य.
ईदृक्षास ऽ एतादृक्षास ऽ ऊ षु णः सदृक्षासः प्रतिसदृक्षास ऽ एतन । मितासश् च संमितासो नो ऽ अद्य सभरसो मरुतो यज्ञे ऽ अस्मिन्
अशा आणि तसेच, आणि त्यांच्यासारखे, आणि जुळणारे — हे सर्व येऊ देत. मोजलेले आणि नीट मोजलेले, हे मरुतांनो, आजच्या यज्ञात बळकटपणे उपस्थित राहा.
स्वतवाꣳश् च प्रघासी च सांतपनश् च गृहमेधी च । क्रीडी च शाकी चोज्जेषी
संपत्ती असलेला, गिळणारा, ताप आणणारा, गृहस्थ; खेळकर, फांदी घेणारा, आणि उत्साही.
उग्रश् च भीमश् च ध्वान्तश् च धुनिश् च । सासह्वाꣳश् चाभियुग्वा च विक्षिपः स्वाहा । इन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् यथेन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् । एवम् इमं यजमानं दैवीश् च विशो मानुषीश् चानुवर्त्मानो भवन्तु
भीषण, भयंकर, काळोखा, हलवणारा; बलवान, आक्रमक, फेकणारा — स्वाहा. जसे दैवी सैन्य, मरुतांनो, इंद्रामागे गेले, तसेच दैवी आणि मानवी सैन्य या यजमानामागे जावो.
इमꣳ स्तनमूर्जस्वन्तं धयापां प्रपीनम् अग्ने सरिरस्य मध्ये । उत्सं जुषस्व मधुमन्तम् अर्वन्त् समुद्रियꣳ सदनम् आ विशस्व
अग्ने, शरीराच्या मध्यभागी असलेले हे पोषण करणारे, पुष्कळ दूध असलेले स्तनपान कर. मधुर, वाहणारे, समुद्रासारखे आसन स्वीकार आणि त्यात प्रवेश कर.
घृतं मिमिक्षे घृतम् अस्य योनिर् घृते श्रितो घृतम् व् अस्य धाम । अनुष्वधम् आ वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम्
तूप निर्माण झाले आहे; तूप त्याचा गर्भ आहे; तुपातच ते स्थिर आहे; तूपच त्याचे निवासस्थान आहे. योग्य क्रमाने ते येथे आण, आनंद घे; वृषभा, स्वाहा म्हणत केलेली ही आहुती वाहून ने.
समुद्राद् ऊर्मिर् मधुमाꣳऽ उद् आरद् उपाꣳशुना सम् अमृतत्वम् आनट् । घृतस्य नाम गुह्यं यद् अस्ति जिह्वा देवानाम् अमृतस्य नाभिः
समुद्रातून मधुर लाट वर आली आहे; ती सूक्ष्मतेने अमरत्व घेऊन आली. तुपाचं गुप्त नाव आहे—देवतांची जिभ म्हणजे अमृताचा मध्यबिंदू आहे.
वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन् यज्ञे धारयामा नमोभिः । उप ब्रह्मा शृणवच् छस्यमानं चतुःशृङ्गो ऽवमीद् गौर एतत्
आम्ही या यज्ञात तुपाचं नाव आदराने उच्चारतो आणि धरतो. वेदज्ञ ब्राह्मण त्याचं स्तवन ऐकतो; हा चार शिंगांचा बैल खाली उतरला आहे.
चत्वारि शृङ्गा त्रयो ऽ अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो ऽ अस्य । त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याꣳ ऽ आ विवेश
त्याला चार शिंगं, तीन पाय, दोन डोकी आणि सात हात आहेत. तीन प्रकारे बांधलेला तो वृषभ गर्जतो; तो महान देव माणसांत प्रवेशला आहे.
त्रिधा हितं पणिभिर् गुह्यमानं गवि देवासो घृतम् अन्व् अविन्दन् । इन्द्र ऽ एकꣳ सूर्य ऽ एकं जजान वेनाद् एकꣳ स्वधया निष्टतक्षुः
देवतांनी गायीमध्ये लपवलेलं, तीन भागात विभागलेलं तूप हातांनी शोधून काढलं. एक इंद्राने, एक सूर्याने उत्पन्न केलं आणि एक वेणाने स्वतःच्या शक्तीने काढलं.
एता ऽअर्षन्ति हृद्यात् समुद्राच् छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे । घृतस्य धारा ऽ अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य ऽ आसाम्
या धारां हृदयातून, समुद्रातून, शंभर मार्गांनी वाहतात, शत्रू त्यांना अडवू शकत नाही. मी तुपाच्या धारांकडे पाहतो; त्यात मधोमध सोन्याचा काडी आहे.
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेना ऽ अन्तर् हृदा मनसा पूयमानाः । एते ऽ अर्षन्त्य् ऊर्मयो घृतस्य मृगा ऽइव क्षिपणोर् ईषमाणाः
या नद्या एकत्र वाहतात, जणू काही गायी, हृदय व मन शुद्ध करून. या तुपाच्या लाटा हरणांसारख्या वेगाने धावत सुटतात, जणू बाणासाठी आतुर आहेत.
सिन्धोर् इव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः । घृतस्य धारा ऽ अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न् ऊर्मिभिः पिन्वमानः
नद्यांच्या गडगडाटासारख्या, वाऱ्यासारख्या वेगाने या शक्तिशाली धार उडतात. तुपाच्या धार, जणू लाल घोडा, अडथळे फोडत, लाटांनी भरून वाहतात.
अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो ऽ अग्निम् । घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः
या धार एकत्र वाहतात, जणू अलंकार घातलेल्या, सुंदर स्त्रिया हसत अग्नीला पाहतात. तुपाच्या धार समिधांसारख्या अग्नीला पोसतात; जातवेद आनंदाने त्यांना स्वीकारतो.
कन्या ऽइव वहतुम् एतवा ऽ उ ऽ अञ्ज्य् अञ्जाना ऽ अभि चाकशीमि । यत्र सोमः सूयते यत्र यज्ञो घृतस्य धारा ऽ अभि तत् पवन्ते
जणू वधू व्हायला सजलेल्या, उटणं लावलेल्या कन्यांप्रमाणे मी त्यांना पाहतो. जिथे सोम पिळला जातो, जिथे यज्ञ होतो, तिथे तुपाच्या धार वाहतात.
अभ्य् अर्षत सुष्टुतिं गव्यम् आजिम् अस्मासु भद्रा द्रविणानि धत्त । इमं यज्ञं नयत देवता नो घृतस्य धारा मधुमत् पवन्ते
तुम्ही उत्तम स्तुतीसह, गायींसारख्या विजय मिळवा; आम्हाला शुभ संपत्ती द्या. हे देवांनो, आमचा हा यज्ञ पुढे घ्या; मधुर तुपाच्या धार वाहू द्या.
धामन् ते विश्वं भुवनम् अधि श्रितम् अन्तः समुद्रे हृद्यन्तर् आयुषि । अपाम् अनीके समिथे य ऽ आभृतस् तम् अश्याम मधुमन्तं त ऽ ऊर्मिम्
तुझ्या निवासावर हे सगळं विश्व आधारलेलं आहे—समुद्राच्या आत, हृदयात, आयुष्यात. पाण्यांच्या सभेत जिथे ते अर्पण केलं जातं, तिथे आम्ही त्या मधुर लाटेचा आस्वाद घेऊ दे.
वाजश् च मे प्रसवश् च मे प्रयतिश् च मे प्रसितिश् च मे धीतिश् च मे क्रतुश् च मे स्वरश् च मे श्लोकश् च मे श्रवश् च मे श्रुतिश् च मे ज्योतिश् च मे स्वश् च मे यज्ञेन कल्पन्ताम्
माझ्या कडे बळ असो, प्रेरणा असो, इच्छा असो, प्रगती असो, विचार असो, निश्चय असो, स्वर असो, स्तुती असो, कीर्ती असो, ऐकणं असो, प्रकाश असो, कल्याण असो—हे सर्व यज्ञामुळे मिळू दे.
प्राणश् च मे ऽपानश् च मे व्यानश् च मे ऽसुश् च मे चित्तं च म ऽ आधीतं च मे वाक् च मे मनश् च मे चक्षुश् च मे श्रोत्रं च मे दक्षश् च मे बलं च मे यज्ञेन कल्पन्ताम्
माझ्या कडे श्वास असो, अपान असो, व्यान असो, प्राण असो, मन असो, समज असो, वाणी असो, मन असो, डोळे असो, कान असो, कौशल्य असो, बळ असो—हे सर्व यज्ञामुळे मिळू दे.
ओजस् च मे सहश् च म ऽ आत्मा च मे तनूश् च मे शर्म च मे वर्म च मे ऽङ्गानि च मे ऽस्थीनि च मे परूꣳषि च मे शरीराणि च म ऽ आयुश् च मे जरा च मे यज्ञेन कल्पन्ताम्
माझ्या कडे तेज असो, सहनशक्ती असो, आत्मा असो, शरीर असो, संरक्षण असो, कवच असो, अवयव असो, हाडं असो, आच्छादनं असो, शरीरे असो, आयुष्य असो, वार्धक्य असो—हे सर्व यज्ञामुळे मिळू दे.
ज्यैष्ठ्यं च मे ऽ आधिपत्यं च मे मन्युश् च मे भामश् च मे ऽमश् च मे ऽम्भश् च मे महिमा च मे वरिमा च मे प्रथिमा च मे वर्षिमा च मे द्राघिमा च मे वृद्धं च मे वृद्धिश् च मे यज्ञेन कल्पन्ताम्
माझ्या कडे श्रेष्ठता असो, अधिपत्य असो, आवेश असो, शक्ती असो, समृद्धी असो, पाणी असो, महानता असो, विस्तार असो, प्रसार असो, पाऊस असो, लांबी असो, वाढ असो, वृद्धी असो—हे सर्व यज्ञामुळे मिळू दे.
सत्यं च मे श्रद्धा च मे जगच् च मे धनं च मे विश्वं च मे महश् च मे क्रीडा च मे मोदश् च मे जातं च मे जनिष्यमाणं च मे सूक्तं च मे सुकृतं च मे यज्ञेन कल्पन्ताम्
माझ्या कडे सत्य असो, श्रद्धा असो, जग असो, धन असो, विश्व असो, महानता असो, खेळ असो, आनंद असो, जे जन्मलं आहे ते असो, जे जन्मणार आहे ते असो, चांगली वाणी असो, चांगले कर्म असो—हे सर्व यज्ञामुळे मिळू दे.
ऋतं च मे ऽमृतं च मे ऽयक्ष्मं च मे ऽनामयच् च मे जीवातुश् च मे दीर्घायुत्वं च मे ऽनमित्रं च मे ऽभयं च मे सुखं च मे शयनं च मे सूषाश् च मे सुदिनं च मे यज्ञेन कल्पन्ताम्
माझ्या कडे ऋत असो, अमरत्व असो, रोगमुक्ती असो, आजार नसावा, दीर्घायुष्य असो, दीर्घ काळ असो, शत्रू नसावा, भीती नसावी, सुख असो, गाढ झोप असो, चांगलं जागणं असो, शुभ दिवस असो—हे सर्व यज्ञामुळे मिळू दे.
यन्ता च मे धर्ता च मे क्षेमश् च मे धृतिश् च मे विश्वं च मे महश् च मे संविच् च मे ज्ञात्रं च मे सूश् च मे प्रसूश् च मे सीरं च मे लयश् च मे यज्ञेन कल्पन्ताम्
माझ्या कडे मार्गदर्शक असो, आधार असो, सुरक्षितता असो, स्थिरता असो, विश्व असो, महानता असो, जाणीव असो, ज्ञान असो, चांगली संतती असो, उत्तम वंश असो, नांगरणी असो, विश्रांती असो—हे सर्व यज्ञामुळे मिळू दे.