पृथिव्या ऽ अहम् उद् अन्तरिक्षम् आरुहम् अन्तरिक्षाद् दिवम् आरुहम् । दिवो नाकस्य पृष्ठात् स्वर् ज्योतिर् अगाम् अहम्
मी पृथ्वीवरून अंतराळात गेलो, अंतराळातून आकाशात गेलो; आकाशाच्या शिखरावरून मी दिव्य प्रकाशात पोहोचलो.
स्वर् यन्तो नापेक्षन्त ऽ आ द्याꣳ रोहन्ति रोदसी । यज्ञं ये विश्वतोधारꣳ सुविद्वाꣳसो वितेनिरे
जे प्रकाशाकडे जातात ते मागे वळून पाहत नाहीत; ते स्वर्ग आणि पृथ्वीवर चढतात, जे ज्ञानी सर्वसमर्थ यज्ञ पसरवतात.
अग्ने प्रेहि प्रथमो देवयतां चक्षुर् देवानाम् उत मर्त्यानाम् । इयक्षमाणा भृगुभिः सजोषाः स्वर् यन्तु यजमानाः स्वस्ति
अग्ने, देवपूजकांमध्ये श्रेष्ठ, देवांचा आणि माणसांचा डोळा, तू पुढे जा; जे यज्ञ करतात, भृगुंसोबत एकत्र, ते सुखरूप प्रकाशाकडे जावोत.
नक्तोषासा समनसा विरूपे धापयेते शिशुम् एकꣳ समीची । द्यावाक्षामा रुक्मो ऽ अन्तर् वि भाति देवा ऽ अग्निं धारयन् द्रविणोदाः
रात्र आणि उषा, वेगळ्या रूपात असूनही एक मनाने, एकाच बालकाचे पालन करतात; आकाश आणि पृथ्वी, तो सुवर्णमय आत चमकत राहतो, देवता, संपत्ती देणारे, अग्नीचे पालन करतात.
अग्ने सहस्राक्ष शतमूर्धञ् छतं ते प्राणाः सहस्रं व्यानाः । त्वꣳ साहस्रस्य राय ऽ ईशिषे तस्मै ते विधेम वाजाय स्वाहा
अग्ने, हजार डोळ्यांचा, शंभर डोक्यांचा, तुझे शंभर श्वास आणि हजार प्राण आहेत. तू हजारो संपत्तीचा स्वामी आहेस. आम्ही तुझी बलासाठी पूजा करतो. स्वाहा.
सुपर्णो ऽसि गरुत्मान् पृष्ठे पृथिव्याः सीद । भासान्तरिक्षम् आ पृण ज्योतिषा दिवम् उत् तभान तेजसा दिश ऽ उद् दृꣳह
तू तेजस्वी पंखांचा गरुड आहेस; पृथ्वीच्या पाठीवर स्थान घे. तुझ्या प्रकाशाने आकाश उजळव, तुझ्या तेजाने दिशा दृढ कर.
आजुह्वानः सुप्रतीकः पुरस्ताद् अग्ने योनिम् आ सीद साधुया । अस्मिन्त्सधस्थे ऽ अध्य् उत्तरस्मिन् विश्वे देवा यजमानश् च सीदत
अग्ने, सुंदर रूपाचा, समोरच्या योग्य जागी बस. या पवित्र आसनावर आणि वरच्या आसनावर सर्व देव आणि यजमान बसू देत.
तꣳ सवितुर् वरेण्यस्य चित्राम् आहं वृणे सुमतिं विश्वजन्याम् । याम् अस्य कण्वो अदुहत् प्रपीनाꣳ सहस्रधारां पयसा महीं गाम्
मी सवितृचे तेजस्वी, सर्वांना लाभदायक अशी कृपा निवडतो, जी कण्वाने त्या मोठ्या, हजार धारांनी दूध देणाऱ्या गायीपासून मिळवली.
विधेम ते परमे जन्मन्न् अग्ने विधेम स्तोमैर् अवरे सधस्थे । यस्माद् योनेर् उदारिथा यजे तं प्र त्वे हवीꣳषि जुहुरे समिद्धे
अग्ने, तुझ्या श्रेष्ठ जन्मात आम्ही तुझी पूजा करतो, आणि खालच्या आसनावरही स्तोत्रांनी पूजन करतो. ज्या गर्भातून तू जन्मला, तिथेही मी तुझी पूजा करतो; प्रज्वलित असताना तुझ्याकडे हविर्दान केले जाते.
प्रेद्धो ऽ अग्ने दीदिहि पुरो नो ऽजस्रया सूर्म्या यविष्ठ । त्वाꣳ शश्वन्त ऽ उप यन्ति वाजाः
अग्ने, तू तेजाने आमच्या पुढे उजळून निघ, तुझ्या अखंड, तरुण शक्तीने. नेहमीच सर्व बक्षिसे तुझ्याकडे येतात.
अग्ने तम् अद्याश्वं न स्तोमैः क्रतुं न भद्रꣳ हृदिस्पृशम् । ऋध्यामा त ऽ ओहैः
अग्ने, आज आम्ही तुझ्या सहाय्याने आमच्या स्तोत्रांनी त्या वेगवान घोड्यासारखी, शुभ आणि हृदयाला भिडणारी बुद्धी मिळवू दे.
चित्तिं जुहोमि मनसा घृतेन यथा देवा ऽ इहागमन् वीतिहोत्रा ऽ ऋतावृधः । पत्ये विश्वस्य भूमनो जुहोमि विश्वकर्मणे विश्वाहादाभ्यꣳ हवि
मी मनाने आणि तुपाने बुद्धी अर्पण करतो, जशी देवता येथे आले, सत्यधर्मी आणि ऋतपाल. सर्व सृष्टीच्या अधिपतीसाठी, सर्व निर्माण करणाऱ्यासाठी, सर्व इच्छांसाठी ही आहुती अर्पण करतो.
सप्त ते ऽ अग्ने समिधः सप्त जिह्वाः सप्त ऽ ऋषयः सप्त धाम प्रियाणि । सप्त होत्राः सप्तधा त्वा यजन्ति सप्त योनीर् आ पृणस्व घृतेन स्वाहा
अग्ने, तुझे सात समिधा, सात जिव्हा, सात ऋषी, सात प्रिय निवासस्थानं आहेत. सात होतार, सात प्रकारे तुझी पूजा करतात; तुपाने सात गर्भ भरून टाक. स्वाहा.
शुक्रज्योतिश् च चित्रज्योतिश् च सत्यज्योतिश् च ज्योतिष्माꣳश् च । शुक्रश् च ऽ ऋतपाश् चात्यꣳहाः
तेजस्वी प्रकाश, रंगीबेरंगी प्रकाश, सत्य प्रकाश आणि उजळणारा; तेजस्वी, सत्याचे रक्षण करणारे, महान.
ईदृङ् चान्यदृङ् च सदृङ् च प्रतिसदृङ् च । मितश् च संमितश् च सभराः
असेच, वेगळे, सारखे आणि जुळणारे; मोजलेले, नीट मोजलेले आणि एकत्र असणारे.
ऋतश् च सत्यश् च ध्रुवश् च धरुणश् च । धर्ता च विधर्ता च विधारयः
ऋत, सत्य, स्थिर आणि आधार; धारण करणारे, व्यवस्था करणारे आणि टिकवणारे.
ऋतजिच् च सत्यजिच् च सेनजिच् च सुषेणश् च । अन्तिमित्रश् च दूरेऽअमित्रश् च गणः
ऋताने जिंकणारा, सत्याने जिंकणारा, युद्धात जिंकणारा, उत्तम सैन्य असलेला; सीमारेषेवरील मित्र, दूर असलेला शत्रू, आणि सैन्य.
ईदृक्षास ऽ एतादृक्षास ऽ ऊ षु णः सदृक्षासः प्रतिसदृक्षास ऽ एतन । मितासश् च संमितासो नो ऽ अद्य सभरसो मरुतो यज्ञे ऽ अस्मिन्
अशा आणि तसेच, आणि त्यांच्यासारखे, आणि जुळणारे — हे सर्व येऊ देत. मोजलेले आणि नीट मोजलेले, हे मरुतांनो, आजच्या यज्ञात बळकटपणे उपस्थित राहा.
स्वतवाꣳश् च प्रघासी च सांतपनश् च गृहमेधी च । क्रीडी च शाकी चोज्जेषी
संपत्ती असलेला, गिळणारा, ताप आणणारा, गृहस्थ; खेळकर, फांदी घेणारा, आणि उत्साही.
उग्रश् च भीमश् च ध्वान्तश् च धुनिश् च । सासह्वाꣳश् चाभियुग्वा च विक्षिपः स्वाहा । इन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् यथेन्द्रं दैवीर् विशो मरुतो ऽनुवर्त्मानो ऽभवन् । एवम् इमं यजमानं दैवीश् च विशो मानुषीश् चानुवर्त्मानो भवन्तु
भीषण, भयंकर, काळोखा, हलवणारा; बलवान, आक्रमक, फेकणारा — स्वाहा. जसे दैवी सैन्य, मरुतांनो, इंद्रामागे गेले, तसेच दैवी आणि मानवी सैन्य या यजमानामागे जावो.
इमꣳ स्तनमूर्जस्वन्तं धयापां प्रपीनम् अग्ने सरिरस्य मध्ये । उत्सं जुषस्व मधुमन्तम् अर्वन्त् समुद्रियꣳ सदनम् आ विशस्व
अग्ने, शरीराच्या मध्यभागी असलेले हे पोषण करणारे, पुष्कळ दूध असलेले स्तनपान कर. मधुर, वाहणारे, समुद्रासारखे आसन स्वीकार आणि त्यात प्रवेश कर.
घृतं मिमिक्षे घृतम् अस्य योनिर् घृते श्रितो घृतम् व् अस्य धाम । अनुष्वधम् आ वह मादयस्व स्वाहाकृतं वृषभ वक्षि हव्यम्
तूप निर्माण झाले आहे; तूप त्याचा गर्भ आहे; तुपातच ते स्थिर आहे; तूपच त्याचे निवासस्थान आहे. योग्य क्रमाने ते येथे आण, आनंद घे; वृषभा, स्वाहा म्हणत केलेली ही आहुती वाहून ने.
समुद्राद् ऊर्मिर् मधुमाꣳऽ उद् आरद् उपाꣳशुना सम् अमृतत्वम् आनट् । घृतस्य नाम गुह्यं यद् अस्ति जिह्वा देवानाम् अमृतस्य नाभिः
समुद्रातून मधुर लाट वर आली आहे; ती सूक्ष्मतेने अमरत्व घेऊन आली. तुपाचं गुप्त नाव आहे—देवतांची जिभ म्हणजे अमृताचा मध्यबिंदू आहे.
वयं नाम प्र ब्रवामा घृतस्यास्मिन् यज्ञे धारयामा नमोभिः । उप ब्रह्मा शृणवच् छस्यमानं चतुःशृङ्गो ऽवमीद् गौर एतत्
आम्ही या यज्ञात तुपाचं नाव आदराने उच्चारतो आणि धरतो. वेदज्ञ ब्राह्मण त्याचं स्तवन ऐकतो; हा चार शिंगांचा बैल खाली उतरला आहे.
चत्वारि शृङ्गा त्रयो ऽ अस्य पादा द्वे शीर्षे सप्त हस्तासो ऽ अस्य । त्रिधा बद्धो वृषभो रोरवीति महो देवो मर्त्याꣳ ऽ आ विवेश
त्याला चार शिंगं, तीन पाय, दोन डोकी आणि सात हात आहेत. तीन प्रकारे बांधलेला तो वृषभ गर्जतो; तो महान देव माणसांत प्रवेशला आहे.
त्रिधा हितं पणिभिर् गुह्यमानं गवि देवासो घृतम् अन्व् अविन्दन् । इन्द्र ऽ एकꣳ सूर्य ऽ एकं जजान वेनाद् एकꣳ स्वधया निष्टतक्षुः
देवतांनी गायीमध्ये लपवलेलं, तीन भागात विभागलेलं तूप हातांनी शोधून काढलं. एक इंद्राने, एक सूर्याने उत्पन्न केलं आणि एक वेणाने स्वतःच्या शक्तीने काढलं.
एता ऽअर्षन्ति हृद्यात् समुद्राच् छतव्रजा रिपुणा नावचक्षे । घृतस्य धारा ऽ अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्य ऽ आसाम्
या धारां हृदयातून, समुद्रातून, शंभर मार्गांनी वाहतात, शत्रू त्यांना अडवू शकत नाही. मी तुपाच्या धारांकडे पाहतो; त्यात मधोमध सोन्याचा काडी आहे.
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेना ऽ अन्तर् हृदा मनसा पूयमानाः । एते ऽ अर्षन्त्य् ऊर्मयो घृतस्य मृगा ऽइव क्षिपणोर् ईषमाणाः
या नद्या एकत्र वाहतात, जणू काही गायी, हृदय व मन शुद्ध करून. या तुपाच्या लाटा हरणांसारख्या वेगाने धावत सुटतात, जणू बाणासाठी आतुर आहेत.
सिन्धोर् इव प्राध्वने शूघनासो वातप्रमियः पतयन्ति यह्वाः । घृतस्य धारा ऽ अरुषो न वाजी काष्ठा भिन्दन्न् ऊर्मिभिः पिन्वमानः
नद्यांच्या गडगडाटासारख्या, वाऱ्यासारख्या वेगाने या शक्तिशाली धार उडतात. तुपाच्या धार, जणू लाल घोडा, अडथळे फोडत, लाटांनी भरून वाहतात.
अभि प्रवन्त समनेव योषाः कल्याण्यः स्मयमानासो ऽ अग्निम् । घृतस्य धाराः समिधो नसन्त ता जुषाणो हर्यति जातवेदाः
या धार एकत्र वाहतात, जणू अलंकार घातलेल्या, सुंदर स्त्रिया हसत अग्नीला पाहतात. तुपाच्या धार समिधांसारख्या अग्नीला पोसतात; जातवेद आनंदाने त्यांना स्वीकारतो.