य ऽ इमा विश्वा भुवनानि जुह्वद् ऋषिर् होता न्य् असीदत् पिता नः । स ऽ आशिषा द्रविणम् इच्छमानः प्रथमच्छद् अवराꣳ ऽ आ विवेश
ज्यांनी ही सर्व जगं यज्ञात अर्पण केली, असे ऋषी, होतारूपाने आमचे वडील बनून बसले. संपत्तीची आणि आशीर्वादाची इच्छा ठेवून, त्यांनी प्रथम खालच्या लोकांत प्रवेश केला.
किꣳ स्विद् आसीद् अधिष्ठानम् आरम्भणं कतमत् स्वित् कथासीत् । यतो भूमिं जनयन् विश्वकर्मा वि द्याम् और्णोन् महिना विश्वचक्षाः
काय होते ते मूळ, काय होते ते आरंभस्थान, आणि काय होती ती कथा? कुठून विश्वकर्म्याने, सर्वत्र पाहणाऱ्याने, पृथ्वी निर्माण केली आणि आपल्या सामर्थ्याने आकाश पसरवले?
विश्वतश्चक्षुर् उत विश्वतोमुखो विश्वतोबाहुर् उत विश्वतस्पात् । सं बाहुभ्यां धमति सं पतत्रैर् द्यावाभूमी जनयन् देव ऽ एकः
ज्याचे डोळे सर्वत्र आहेत, चेहरा सर्वत्र आहे, हात सर्वत्र आहेत, पाय सर्वत्र आहेत, तो आपल्या हातांनी आणि पंखांनी फुंकरतो; तो एक देव, ज्याने आकाश आणि पृथ्वी निर्माण केली.
किꣳ स्विद् वनं क ऽ उ स वृक्ष ऽ आस यतो द्यावापृथिवी निष्टतक्षुः । मनीषिणो मनसा पृच्छतेद् उ तद् यद् अध्यतिष्ठद् भुवनानि धारयन्
काय होते ते वन, आणि कोणता होता तो वृक्ष, ज्यापासून आकाश आणि पृथ्वी घडवली गेली? ज्ञानी लोक आपल्या मनाने विचार करतात की, कोणत्या आधारावर ही सर्व जगं टिकून आहेत.
या ते धामानि परमाणि यावमा या मध्यमा विश्वकर्मन्न् उतेमा । शिक्षा सखिभ्यो हविषि स्वधावः स्वयं यजस्व तन्वं वृधानः
हे विश्वकर्मा, तुझी ती उच्च स्थानं, ती मधली आणि ही जवळची, आपल्या मित्रांना शिकव. स्वतःच्या बळाने वाढत, स्वतःच यज्ञ कर.
विश्वकर्मन् हविषा वावृधानः स्वयं यजस्व पृथिवीम् उत द्याम् । मुह्यन्त्व् अन्ये ऽ अभितो सपत्ना ऽ इहास्माकं मघवा सूरिर् अस्तु
विश्वकर्मा, यज्ञाने वाढत, पृथ्वीला आणि आकाशाला स्वतःच अर्पण कर. आमच्या आसपासचे इतर स्पर्धक गोंधळून जावोत; येथे, मघवान आमचा सुज्ञ दाता असो.
वाचस् पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे ऽ अद्या हुवेम । स नो विश्वानि हवनानि जोषद् विश्वशम्भूर् अवसे साधुकर्मा
आज आपण वाक्पती, विश्वकर्मा, मनाने वेगवान, याला सामर्थ्यासाठी बोलावू या. तो आमच्या सर्व यज्ञांना आनंदाने स्वीकारो, सर्वांना कल्याण करणारा, उत्तम कृत्य करणारा, आमच्या मदतीस असो.
विश्वकर्मन् हविषा वर्धनेन त्रातारम् इन्द्रम् अकृणोर् अवध्यम् । तस्मै विशः समनमन्त पूर्वीर् अयम् उग्रो विहव्यो यथासत्
विश्वकर्म्याने यज्ञाच्या वृद्धीने इंद्राला रक्षक, अजेय केला; त्याला प्राचीन काळापासून सर्व लोक एकत्र नमन करतात—हा बलवान योग्यप्रमाणे आह्वान करण्यासारखा आहे.
चक्षुषः पिता मनसा हि धीरो घृतम् एने अजनन् नम्नमाने । यदेद् अन्ता ऽ अददृहन्त पूर्व ऽ आद् इद् द्यावापृथिवी ऽ अप्रथेताम्
दृष्टीचे वडील, बुद्धीने, नावांमध्ये तुपाची निर्मिती केली; जेव्हा टोकं ठामपणे जोडली गेली, तेव्हा आकाश आणि पृथ्वी विस्तारले.
विश्वकर्मा विमना ऽ आद् विहाया धाता विधाता परमोत संदृक् । तेषाम् इष्टानि सम् इषा मदन्ति यत्रा सप्तऋषीन् पर ऽ एकम् आहुः
विश्वकर्मा आपल्या मनाने येथून निघून गेला; तो सृष्टीकर्ता, व्यवस्था लावणारा, सर्वोच्च, आणि द्रष्टा. जिथे सप्तर्षी त्या एकाच्या विषयी बोलतात, तिथे त्यांची इच्छित यज्ञे एकत्र मिळतात.
यो नः पिता जनिता यो विधाता धामानि वेद भुवनानि विश्वा । यो देवानां नामधा ऽ एक ऽ एव तꣳ संप्रश्नं भुवना यन्त्य् अन्या
जो आपला वडील, जन्मदाता, व्यवस्था लावणारा आहे, जो सर्व स्थानं आणि सर्व जगं जाणतो, जो देवांचा एकमेव नामकर्ता आहे—इतर जगं त्याच्याकडे विचारण्यासाठी जातात.
त ऽ आयजन्त द्रविणꣳ सम् अस्मा ऽ ऋषयः पूर्वे जरितारो न भूना । असूर्ते सूर्ते रजसि निषत्ते ये भूतानि समकृण्वन्न् इमानि
पूर्वीचे ऋषी, गायक, आपल्यासाठी एकत्र संपत्ती अर्पण करीत. प्रकाश आणि अंधार यांच्या प्रदेशात, जे होते ते जीव, त्यांनी ही जगं निर्माण केली.
परो दिवा पर ऽ एना पृथिव्या परो देवेभिर् असुरैर् यद् अस्ति । कꣳ स्विद् गर्भं प्रथमं दध्र आपो यत्र देवाः समपश्यन्त पूर्वे
आकाशापलीकडे, पृथ्वीपलीकडे, देव आणि असुरांमध्ये जे काही आहे त्यापलीकडे; पाण्यांनी कोणता पहिला गर्भ धारण केला, जिथे प्राचीन देव एकत्र पाहू शकले?
तम् इद् गर्भं प्रथमं दध्र ऽ आपो यत्र देवाः समगच्छन्त विश्वे । अजस्य नाभाव् अध्य् एकम् अर्पितं यस्मिन् विश्वानि भुवनानि तस्थुः
तो पहिला गर्भ पाण्यांनी धारण केला, जिथे सर्व देव एकत्र आले; अजाचा नाभीवर एक ठेवला गेला, ज्यात सर्व जगं स्थिर आहेत.
न तं विदाथ य ऽ इमा जजानान्यद् युष्माकम् अन्तरं बभूव । नीहारेण प्रावृता जल्प्या चासुतृप ऽ उक्थशासश् चरन्ति
ज्याने ही जगं निर्माण केली, त्याला तुम्ही ओळखत नाही; तुमच्यात काही वेगळे निर्माण झाले आहे. धुक्याने झाकलेले, गोंधळून बोलणारे, ते असमाधानीपणे स्तोत्रे म्हणत भटकतात.
विश्वकर्मा ह्य् अजनिष्ट देव ऽ आद् इद् गन्धर्वो ऽ अभवद् द्वितीयः । तृतीयः पिता जनितौषधीनाम् अपां गर्भं व्यदधात् पुरुत्रा
विश्वकर्मा देव म्हणून जन्मला; मग गंधर्व दुसरा झाला; तिसऱ्याने, वडिलांनी, औषधी वनस्पती निर्माण केल्या आणि पाण्याचा गर्भ अनेक ठिकाणी ठेवला.
आशुः शिशानो वृषभो न भीमो घनाघनः क्षोभणश् चर्षणीनाम् । संक्रन्दनोऽनिमिष ऽ एकवीरः शतꣳ सेना ऽ अजयत् साकम् इन्द्रः
वेगवान, गर्जणारा, वृषभासारखा बलवान, गडगडणारा, लोकांना हलवणारा; विजयी, न पापण्या हलवणारा, एकटा वीर, इंद्रासोबत शंभर सैन्यांचा पराभव करतो.
संक्रन्दनेनानिमिषेण जिष्णुना युत्कारेण दुश्च्यवनेन धृष्णुना । तद् इन्द्रेण जयत तत् सहध्वं युधो नर इषुहस्तेन वृष्णा
विजयी, न पापण्या हलवणारा, पराक्रमी, वेगवान, हलवता न येणारा, धाडसी—इंद्रासोबत जिंका, एकत्र उभे रहा, हे वीरांनो, युद्धात बाणधारी बलवानासोबत.
स ऽ इषुहस्तैः स निषङ्गिभिर् वशी सꣳस्रष्टा स युध ऽ इन्द्रो गणेन । सꣳसृष्टजित् सोमपा बाहुशर्ध्य् उग्रधन्वा प्रतिहिताभिर् अस्ता
ज्यांच्या हातात बाण आहेत, तलवार घेणारे, सर्वांवर राज्य करणारे, युद्धात आपल्या सैन्यासह एकत्र येणारे, असे इंद्र विजयी होतात. सोमपान करणारे, बलवान हात असलेले, कठोर धनुष्य असलेले, शत्रूंच्या विरोधात ठामपणे उभे राहतात.
बृहस्पते परि दीया रथेन रक्षोहामित्राँ२ऽ अपबाधमानः । प्रभञ्जन्त् सेनाः प्रमृणो युधा जयन्न् अस्माकम् एध्य् अविता रथानाम्
बृहस्पती, आपल्या रथावरून फिरा, राक्षस आणि शत्रूंचा नाश करा, त्यांना दूर लोटा. त्यांच्या सैन्याचा भेद करा, युद्धात त्यांना चिरडून टाका, विजय मिळवा आणि आमच्या रथांचे कल्याण व रक्षण करा.
बलविज्ञाय स्थविरः प्रवीरः सहस्वान् वाजी सहमान ऽ उग्रः । अभिवीरो ऽ अभिसत्वा सहोजा जैत्रम् इन्द्र रथम् आ तिष्ठ गोवित्
जो बल जाणतो, वृद्ध असूनही पराक्रमी, सामर्थ्यवान, वेगवान, सहन करणारा आणि कठोर आहे, असा इंद्र, शौर्य आणि सामर्थ्यात श्रेष्ठ, विजय देणारा, गायी मिळवून देणारा, असा रथावर आरूढ हो.
गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तम् अज्म प्रमृणन्तम् ओजसा । इमꣳ सजाता ऽ अनु वीरयध्वम् इन्द्रꣳ सखायो ऽ अनु सꣳ रभध्वम्
गोटरं फोडणारा, गायी शोधणारा, वज्रधारी, नेहमी जिंकणारा, सामर्थ्याने अडथळे दूर करणारा इंद्र, हे सखा हो, या आपुलकीचे अनुसरण करा आणि इंद्रासोबत एकत्र प्रयत्न करा.
अभि गोत्राणि सहसा गाहमानो ऽदयो वीरः शतमन्युर् इन्द्रः । दुश्च्यवनः पृतनाषाड् अयुध्यो ऽस्माकꣳ सेना अवतु प्र युत्सु
इंद्र, शंभर सामर्थ्य असलेला वीर, जोरात गोटरांत शिरतो; हलवता न येणारा, सैन्यांचा नाश करणारा, अजेय — युद्धात आमच्या सैन्याचे रक्षण करो.
इन्द्र ऽ आसां नेता बृहस्पतिर् दक्षिणा यज्ञः पुर ऽ एतु सोमः । देवसेनानाम् अभिभञ्जतीनां जयन्तीनां मरुतो यन्त्व् अग्रम्
इंद्र आमचा नेता असो, बृहस्पती उजवे हात असो, यज्ञ पाया असो, सोम पुढे असो; देवांच्या सैन्यात, विजयी आणि जिंकणाऱ्यांना मरुतगण मार्गदर्शन करो.
इन्द्रस्य वृष्णो वरुणस्य राज्ञ ऽ आदित्यानां मरुताꣳ शर्ध ऽ उग्रम् । महामनसां भुवनच्यवानां घोषो देवानां जयताम् उद् अस्थात्
इंद्राचा, बलवान वरुणाचा, आदित्यांचा, मरुतांच्या भयंकर सैन्याचा, महान मनाच्या, जग हलवणाऱ्या देवांचा जयाचा गजर वर उठो.
उद् धर्षय मघवन्न् आयुधान्य् उत् सत्वनां मामकानां मनाꣳसि । उद् वृत्रहन् वाजिनां वाजिनान्य् उद् रथानां जयतां यन्तु घोषाः
मघवन्, शस्त्र उंचाव, माझ्या वीरांच्या मनांना उंचाव; वृत्रहं, घोड्यांच्या घोड्यांना उंचाव; विजय मिळवणाऱ्या रथांचा जयघोष आसमंतात घुमू दे.
अस्माकम् इन्द्रः समृतेषु ध्वजेष्व् अस्माकं या ऽ इषवस् ता जयन्तु । अस्माकं वीरा ऽ उत्तरे भवन्त्व् अस्माꣳऽ उ देवा ऽ अवता हवेषु
इंद्र आमच्या ध्वजांमध्ये असो, आमचे बाण जिंकू देत, आमचे वीर श्रेष्ठ ठरू देत; हे देवहो, आम्ही जे यज्ञ करतो त्यात आमचे रक्षण करा.
अमीषां चित्तं प्रतिलोभयन्ती गृहाणाङ्गान्य् अप्वे परेहि । अभि प्रेहि निर् दह हृत्सु शोकैर् अन्धेनामित्रास् तमसा सचन्ताम्
त्यांच्या मनाला फसवून, त्यांचे अंग-प्रत्यंग घे आणि दूर जा; पुढे जा, त्यांच्या हृदयात ज्वाळांनी जाळ; शत्रूंना आंधळेपणाने आणि अंधकाराने बांधून ठेव.
अवसृष्टा परा पत शरव्ये ब्रह्मसꣳशिते । गच्छामित्रान् प्र पद्यस्व मामीषां कं चनोच् छिषः
सोडलेला बाण, प्रार्थनेने धार लावलेला, उडून जा; शत्रूंना भेद, त्यांच्यातील कुणालाही सोडू नकोस.
प्रेता जयता नर ऽ इन्द्रो वः शर्म यच्छतु । उग्रा वः सन्तु बाहवो ऽनाधृष्या यथासथ
पुढे जा, विजय मिळवा, हे वीरांनो; इंद्र तुम्हाला संरक्षण देवो; तुमचे हात भयंकर, अजेय असोत, जसे तुम्ही आहात तसेच.