ध्रुवासि धरुणास्तृता विश्वकर्मणा । मा त्वा समुद्रऽउद् वधीन् मा सुपर्णोऽव्यथमाना पृथिवीं दृꣳह
तू स्थिर आहेस, सर्वकर्मा परमेश्वराने तुला आधार दिला आहे. समुद्र तुला इजा पोहोचवू नये, वेगवान पक्षीही नाही; पृथ्वीला हलू देऊ नकोस, तिला बळकट कर.
प्रजापतिष् ट्वा सादयत्व् अपा पृष्ठे समुद्रस्येमन् । व्यचस्वतीं प्रथस्वतीं प्रथस्व पृथिव्यसि
प्रजापतीने तुला या पाण्याच्या पाठीवर, या समुद्रात नमवावे. विस्तार, फुल, उजळून निघ; तूच पृथ्वी आहेस.
भूर् असि भूमिर् अस्य् अदितिर् असि विश्वधाया विश्वस्य भुवनस्य धर्त्री । पृथिवीं यच्छ पृथिवीं दृꣳह पृथिवीं मा हिꣳसीः
तू भू आहेस, तूच पृथ्वी आहेस, तूच अदिती आहेस, सर्व जगाची पोशिंदी आहेस. पृथ्वीला धर, पृथ्वीला बळकट कर, पृथ्वीला दुखावू नकोस.
विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानायोदानाय प्रतिष्ठायै चरित्राय । अग्निष् ट्वाभि पातु मह्या स्वस्त्या छर्दिषा शंतमेन तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद
सर्व श्वास, आत घेणं, बाहेर सोडणं, वर जाणारा श्वास, आधार आणि गती यासाठी—अग्नी, माझ्या कल्याणासाठी, कवचाने, शांततेने, त्या दिव्य अङ्गिरस शक्तीने तुला रक्षण करो; तू स्थिरपणे बस.
काण्डात्-काण्डात् प्ररोहन्ती परुषः-परुषस् परि । एवा नो दूर्वे प्र तनु सहस्रेण शतेन च
कांडामधून कांडामधून पुन्हा पुन्हा उगवणाऱ्या, खरखरीत भागांतूनही अंकुरणाऱ्या दुर्वेला, तू शंभर आणि हजार फांद्यांनी आमच्यासाठी भरभराट होवो.
या शतेन प्रतनोषि सहस्रेण विरोहसि । तस्यास् ते देवीष्टके विधेम हविषा वयम्
हे दैवी विटे, जी शंभर मार्गांनी पसरतेस आणि हजार मार्गांनी वाढतेस, तुला आम्ही आहुतीने नमस्कार करतो.
यास् ते ऽ अग्ने सूर्ये रुचो दिवम् आतन्वन्ति रश्मिभिः । ताभिर् नो ऽ अद्य सर्वाभी रुचे जनाय नस् कृधि
हे अग्ने, तुझे जे सूर्याच्या किरणांनी आकाशभर पसरलेले तेज आहे, त्या सर्व प्रकाशांनी आज आम्हाला लोकांत उजळव.
या वो देवाः सूर्ये रुचो गोष्व् अश्वेषु या रुचः । इन्द्राग्नी ताभिः सर्वाभी रुचं नो धत्त बृहस्पते
देवतांनो, सूर्यातील, गायींमध्ये आणि घोड्यांमध्ये असलेले तुमचे तेज, हे इंद्राग्नी आणि बृहस्पती, त्या सर्व तेजांनी आम्हाला तेजस्वी करा.
विराड् ज्योतिर् अधारयत् । स्वराड् ज्योतिर् अधारयत् । प्रजापतिष् ट्वा सादयतु पृष्ठे पृथिव्या ज्योतिष्मतीम् । विश्वस्मै प्राणायापानाय व्यानाय विश्वं ज्योतिर् यच्छ । अग्निष्टे ऽधिपतिस् तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवा सीद
राजाने प्रकाश स्थिर केला; स्वयंपूर्णानेही प्रकाश स्थिर केला; प्रजापतीने तुला पृथ्वीच्या पाठीवर तेजस्वीपणे स्थान द्यावे; सर्व प्राण, श्वास, अपान आणि व्यान यांना तू प्रकाश दे; अग्ने, तूच अधिपती आहेस—त्या देवतेच्या सामर्थ्याने, हे अङ्गिरस, स्थिरपणे बस.
मधुश् च माधवश् च वासन्तिकाव् ऋतू ऽ अग्नेर् अन्तःश्लेषोऽसि कल्पेतां द्यावापृथिवी कल्पन्ताम् आप ऽ ओषधयः कल्पन्ताम् अग्नयः पृथङ् नम ज्यैष्ठ्याय सव्रताः । ये ऽ अग्नयः समनसो ऽन्तरा द्यावापृथिवी ऽ इमे वासन्तिकाव् ऋतू ऽअभिकल्पमाना ऽ इन्द्रम् इव देवा ऽ अभिसंविशन्तु तया देवतयाङ्गिरस्वद् ध्रुवे सीदतम्
अषाढासि सहमाना सहस्वारातीः सहस्व पृतनायतः । सहस्रवीर्यासि सा मा जिन्व ॥ 27 मधु वाता ऽ ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः । माध्वीर् नः सन्त्व् ओषधीः
तू आशाढ आहेस, सहन करणारी, शत्रूंना जिंकणारी, सेनापतींना जिंकणारी; तुझ्यात हजारपट सामर्थ्य आहे—तुझ्यासोबत मी विजय मिळवू दे.
मधु नक्तम् उतोषसो मधुमत् पार्थिवꣳ रजः । मधु द्यौर् अस्तु नः पिता
रात्र आणि उष:काल गोड आहेत, पृथ्वीवरील सर्व काही गोड आहे; आकाश, आमचे वडील, आमच्यासाठी गोड असो.
मधुमान् नो वनस्पतिर् मधुमाँ२ऽ अस्तु सूर्यः । माध्वीर् गावो भवन्तु नः
वनातील वृक्ष आमच्यासाठी गोड असो, सूर्य आमच्यासाठी गोड असो; आमच्या गायी गोडतेने भरून जावोत.
अपां गम्भन्त् सीद मा त्वा सूर्योऽभि ताप्सीन् माग्निर् वैश्वानरः । अच्छिन्नपत्राः प्रजा ऽ अनुवीक्षस्वानु त्वा दिव्या वृष्टिः सचताम्
पाण्याच्या खोल भागात स्थिर हो; सूर्य तुझ्यावर तापू नये, अग्नी वैश्वानरही जाळू नये; तुझ्या संततीचा वंश अखंड राहो—स्वर्गीय पाऊस तुझ्यासोबत असो.
त्रीन्त् समुद्रान्त् सम् असृपत् स्वर्गान् अपां पतिर् वृषभ ऽ इष्टकानाम् । पुरीषं वसानः सुकृतस्य लोके तत्र गच्छ यत्र पूर्वे परेताः
पाण्याचा अधिपती, विटांचा वृषभ, तीन समुद्रांतून, आकाशातून एकत्र वाहत गेला, मलमूत्राने झाकलेला, पुण्यलोकात—तू तिथे जा जिथे पूर्वज गेले आहेत.
मही द्यौः पृथिवी च न ऽ इमं यज्ञं मिमिक्षताम् । पिपृतां नो भरीमभिः
महान आकाश आणि पृथ्वी हे यज्ञ आमच्यासाठी मोजून देवोत; ते आम्हाला समृद्धीने पोसोत.
विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे । इन्द्रस्य युज्यः सखा
विष्णूची कृत्ये पाहा, जिथून धर्माचे नियम प्रकट होतात; तो इंद्राचा योग्य मित्र आहे.
ध्रुवासि धरुणेतो जज्ञे प्रथमम् एभ्यो योनिभ्यो ऽ अधि जातवेदाः । स गायत्र्या त्रिष्टुभानुष्टुभा च देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन्
तू स्थिर आहेस, आधार आहेस, या सर्व मूळांपासून प्रथम जन्मलेला, हे जातवेद; तो जाणणारा, गायत्री, त्रिष्टुप आणि अनुष्टुप छंदांनी देवांना हवि पोहोचवो.
इषे राये रमस्व सहसे द्युम्न ऽ ऊर्जेऽ अपत्याय । सम्राड् असि स्वराड् असि सारस्वतौ त्वोत्सौ प्रावताम्
समृद्धीसाठी, धनासाठी, सामर्थ्यासाठी, कीर्ती आणि बळासाठी, संततीसाठी तू आनंद मान; तू सम्राट आहेस, स्वयंपूर्ण आहेस—सरस्वती आणि दोन नद्या तुला भरभराट देवोत.
अग्ने युक्ष्वा हि ये तवाश्वासो देव साधवः । अरं वहन्ति मन्यवे
हे अग्ने, तुझे जे घोडे आहेत, हे देव, जे सद्गुणी आहेत, त्यांना जुंप; ते मन:पूर्वक हवि घेऊन जातात.
युक्ष्वा हि देवहूतमाँ२ऽ अश्वाँ२ऽ अग्ने रथीर् इव । नि होता पूर्व्यः सदः
हे अग्ने, देवांनी बोलावलेले ते घोडे, रथवानांसारखे, नक्की जुंप; प्राचीन होतार त्या आसनावर बसो.
सम्यक् स्रवन्ति सरितो न धेना ऽ अन्तर् हृदा मनसा पूयमानाः । घृतस्य धारा ऽ अभि चाकशीमि हिरण्ययो वेतसो मध्ये ऽ अग्नेः
नद्या एकत्र वाहतात, जणू गायी, अंत:करणात आणि मनात शुद्ध झालेल्या; मी तुपाच्या धारांचा, सोन्याच्या वेट्यांचा, अग्नीच्या मध्यभागी दर्शन घेतो.
ऋचे त्वा रुचे त्वा भासे त्वा ज्योतिषे त्वा । अभूद् इदं विश्वस्य भुवनस्य वाजिनम् अग्नेर् वैश्वानरस्य च
स्तोत्रासाठी, तेजासाठी, प्रकाशासाठी, उजेडासाठी, तू या जगाचा, अग्नीचा आणि वैश्वानराचा घोडा म्हणून प्रकट झाला आहेस.
अग्निर् ज्योतिषा ज्योतिष्मान् रुक्मो वर्चसा वर्चस्वान् । सहस्रदा ऽ असि सहस्राय त्वा
अग्नी, तू प्रकाशाने तेजस्वी आहेस, सोन्यासारखा झळाळतोस, तेजाने भरलेला आहेस. तू हजारो देणारा आहेस; हे हजारांसाठी, तुझ्यासाठीच.
आदित्यं गर्भं पयसा सम् अङ्धि सहस्रस्य प्रतिमां विश्वरूपम् । परि वृङ्धि हरसा माभि मꣳस्थाः शतायुषं कृणुहि चीयमानः
सूर्याच्या गर्भात दूध मिसळ, जो हजार रूपांचा आणि सर्व रूपांचा आहे; शक्तीने वाढ, कधीही थांबू नकोस, वाढताना त्याला शंभर वर्षांचे आयुष्य दे.
वातस्य जूतिं वरुणस्य नाभिम् अश्वं जज्ञानꣳ सरिरस्य मध्ये । शिशुं नदीनाꣳ हरिम् अद्रिबुध्नम् अग्ने मा हिꣳसीः परमे व्योमन्
वाऱ्याची गती, वरुणाचा केंद्रबिंदू, शरीराच्या मध्यभागी जन्मलेला घोडा, नद्यांचा मुलगा, डोंगरात मूळ असलेला पिवळसर, अग्नी, या सर्वांना सर्वोच्च आकाशात काहीही हानी करू नकोस.
अजस्रम् इन्दुम् अरुषं भुरण्युम् अग्निम् ईडे पूर्वचित्तिं नमोभिः । स पर्वभिर् ऋतुशः कल्पमानो गां मा हिꣳसीर् अदितिं विराजम्
मी अखंड, लाल, तेजस्वी, प्राचीन ज्ञानी अग्नीचे भक्तीने स्तवन करतो; तो ऋतूनुसार पर्वतांमध्ये स्वतःला सजवतो, पृथ्वीला, अदितीला किंवा तेजस्वीला काहीही हानी करू नकोस.
वरूत्रीं त्वष्टुर् वरुणस्य नाभिम् अविं जज्ञानाꣳ रजसः परस्मात् । महीꣳ साहस्रीम् असुरस्य मायाम् अग्ने मा हिꣳसीः परमे व्योमन्
त्वष्ट्याची आच्छादने, वरुणाचा केंद्रबिंदू, उच्चतम क्षेत्रातून जन्मलेली मेंढी, असुराची महान, हजारो जादू—अग्नी, तिला सर्वोच्च आकाशात काहीही हानी करू नकोस.
यो ऽ अग्निर् अग्नेर् अधिय् अजायत शोकात् पृथिव्या ऽ उत वा दिवस् परि । येन प्रजा विश्वकर्मा जजान तम् अग्ने हेडः परि ते वृणक्तु
जो अग्नी, अग्नीपासून, पृथ्वीच्या किंवा आकाशाच्या उष्णतेतून जन्मला; ज्याच्यामुळे विश्वकर्त्याने संतती निर्माण केली—अग्नी, तुझ्या कृपेने त्याचे रक्षण होवो.
चित्रं देवानाम् उद् अगाद् अनीकं चक्षुर् मित्रस्य वरुणस्याग्नेः । आप्रा द्यावापृथिवी ऽ अन्तरिक्षꣳ सूर्य ऽ आत्मा जगतस् तस्थुषश् च
देवतांचे अद्भुत मुख प्रकट झाले, मित्र, वरुण आणि अग्नीचे डोळे; ते आकाश, पृथ्वी आणि अवकाश व्यापते—सूर्य हे सर्व हालणाऱ्या आणि स्थिर असणाऱ्यांचे आत्मा आहे.
मधु आणि माधव हे वसंत ऋतू अग्नीमध्ये एकरूप झाले आहेत; आकाश आणि पृथ्वी तयार होवोत, पाणी आणि औषधी तयार होवोत, प्रत्येक व्रत असलेले अग्नी श्रेष्ठतेसाठी तयार होवोत; हे अग्नी, जे एकचित्ताने आकाश आणि पृथ्वीच्या मध्ये आहेत, हे वसंत ऋतू, ते इंद्रासारखे देवांसारखे जवळ येवोत; त्या देवतेच्या सामर्थ्याने, हे अङ्गिरस, स्थिर बसा.