असुन्वन्तम् अयजमानम् इच्छ स्तेनस्येत्याम् अन्व् इहि तस्करस्य । अन्यम् अस्मद् इच्छ सा त इत्या नमो देवि निर्ऋते तुभ्यम् अस्तु
जो सोम अर्पण करत नाही, जो यज्ञ करत नाही, त्याला शोध, चोराच्या मागे जा, दरोडेखोराचा पाठलाग कर. दुसऱ्याला शोध, आम्हाला नाही, असं ती म्हणते. देवी निरृती, तुला नमस्कार.
नमः सु ते निर्ऋते तिग्मतेजो ऽयस्मयं वि चृता बन्धम् एतम् । यमेन त्वं यम्या संविदानोत्तमे नाके ऽ अधि रोहयैनम्
तीक्ष्ण तेज असलेल्या निरृती, तुला नमस्कार. हे लोखंडाचं बंधन तुटलं आहे. यम आणि यमांच्या सहमतीने, त्याला सर्वोच्च स्वर्गात नेऊन ठेव.
यस्यास् ते घोर ऽ आसन् जुहोम्य् एषां बन्धानाम् अवसर्जनाय । यां त्वा जनो भूमिर् इति प्रमन्दते निर्ऋतिं त्वाहं परि वेद विश्वतः
ज्यांच्यासाठी तू, हे भयंकर देवी, झाली आहेस, त्यांच्या या बंधनातून सुटका व्हावी म्हणून मी ही आहुती देतो; ज्याला लोक भ्रमाने पृथ्वी म्हणतात, त्या निरृतीला मी सर्व बाजूंनी ओळखतो.
यं ते देवी निर्ऋतिर् आबबन्ध पाशं ग्रीवास्व् अविचृत्यम् । तं ते वि ष्याम्य् आयुषो न मध्याद् अथैतं पितुम् अद्धि प्रसूतः । नमो भूत्यै येदं चकार
देवी निरृतीने तुझ्या गळ्याभोवती जो दोर घट्ट बांधला आहे, तो मी तुझ्या आयुष्याच्या मध्यातून दूर करतो; आता, नव्याने जन्मलेला, आपल्या वडिलांकडे जा. ज्याने हे केले त्या भूतीला नमस्कार.
निवेशनः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाऽभि चष्टे शचीभिः । देव ऽ इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौ समरे पथीनाम्
तोच सर्व संपत्तींचे घर आणि एकत्र येण्याचे ठिकाण आहे; तो सर्व रूपे आपल्या शक्तींनी पाहतो; जसा देव साविता सत्यधर्माने वागतो, तसे इंद्र मार्गांच्या युद्धात थांबला नाही.
सीरा युञ्जन्ति कवयो युगा वि तन्वते पृथक् । धीरा देवेषु सुम्नया
ज्ञानी लोक नांगर जुळवतात, जुवे वेगवेगळ्या रेषांनी लावतात; विचारवंत देवांमध्ये सौम्यपणे वागतात.
युनक्त सीरा वि युगा तनुध्वं कृते योनौ वपतेह बीजम् । गिरा च श्रुष्टिः सभरा असन् नो नेदीयऽ इत् सृण्यः पक्वम् एयात्
नांगर जोडा, जुवे ताणा, सऱ्या तयार करा; तयार झालेल्या मातीत इथे बी पेरा; वाणीने सृष्टी होते, ओझ्याने त्या भरतात—हे सऱ्यांनो, पिकलेले धान्य आमच्याजवळ आणा.
शुनꣳ सु फाला वि कृषन्तु भूमिꣳ शुनं कीनाशा ऽ अभि यन्तु वाहैः । शुनासीरा हविषा तोशमाना सुपिप्पला ऽ ओषधीः कर्तनास्मे
तीक्ष्ण नांगरांनी पृथ्वी नीट नांगरली जावी; नांगरणारे आपल्या बैलांसह जवळ यावेत; सऱ्या आणि मधुर फळ देणाऱ्या औषधी, आहुतीने प्रसन्न होऊन, आम्हाला समृद्धी देवोत.
घृतेन सीता मधुना सम् अज्यतां विश्वैर् देवैर् अनुमता मरुद्भिः । ऊर्जस्वती पयसा पिन्वमानास्मान्त् सीते पयसाभ्या ववृत्स्व
सीतेला तुपाने आणि मधाने अभिषेक होवो, सर्व देव आणि मरुत यांची संमती मिळो; पोषणाने परिपूर्ण, दूधाने फुलणारी—हे सीते, आम्हाला दूधाने वाढव.
लाङ्गलं पवीरवत् सुशेवꣳ सोमपित्सरु । तद् उद् वपति गाम् अविं प्रफर्व्यं च पीवरीं प्रस्थावद् रथवाहनम्
सुशोभित, उत्तम मार्गदर्शन असलेला, सोमाचा आनंद देणारा नांगर—त्याने गायी, मेंढ्या, पोषण आणि भरपूर संपत्ती पेरली जाते, जसे रथ प्रवाशाला नेत असतो.
कामं कामदुघे धुक्ष्व मित्राय वरुणाय च । इन्द्रायाश्विभ्यां पूष्णे प्रजाभ्य ऽ ओषधीभ्यः
जशी इच्छा असेल तशी, इच्छा पूर्ण करणारी, दूध दे, मित्र, वरुण, इंद्र, अश्विनी, पूषा, लोक आणि औषधी यांच्यासाठी.
वि मुच्यध्वम् अघ्न्या देवयाना ऽ अगन्म तमसस् पारम् अस्य ज्योतिर् आपाम
मुक्त व्हा, हे न बांधलेले, देवांच्या मार्गाने जाणारे; आम्ही अंधाराच्या पलीकडे पोहोचलो, हे प्रकाश आम्ही मिळवले.
सजूर् अब्दो ऽ अयवोभिः सजूर् उषा ऽ अरुणीभिः सजोषसाव् अश्विना दꣳसोभिः सजूः सूर ऽ एतशेन सजूर् वैश्वानर ऽ इडया घृतेन स्वाहा
वर्षासह, ऋतूंसह; उषेसह, अरुणांसह; अश्विनीसह, त्यांच्या शक्तींसह; सूर्य आणि त्याच्या सारथ्यासह; वैश्वानर अग्नी, इडा आणि तुपासह—स्वाहा!
या ओषधीः पूर्वा जाता देवेभ्यस् त्रियुगं पुरा । मनै नु बभ्रूणाम् अहꣳ शतं धामानि सप्त च
ज्या औषधी प्राचीन काळी, तीन युगांपूर्वी, देवांसाठी जन्मल्या, त्या तपकिरी औषधींची मी आता शंभर आणि सात ठिकाणे आठवतो.
शतं वो ऽ अम्ब धामानि सहस्रम् उत वो रुहः । अधा शतक्रत्वो यूयम् इमं मे ऽ अगदं कृत
आईंनो, तुमची शंभर घरं, हजार फांद्या आहेत; म्हणून, शतकर्मा इंद्रा, तुम्ही सर्वांनी हे माझे औषध प्रभावी करा.
ओषधीः प्रति मोदध्वं पुष्पवतीः प्रसूवरीः । अश्वा ऽ इव सजित्वरीर् वीरुधः पारयिष्ण्वः
फुलांनी आणि फळांनी भरलेल्या औषधींनो, आनंदित व्हा; जसे वेगवान घोडे, तसेच फळ देणाऱ्या वेलींनो, आम्हाला सुरक्षित पार घ्या.
ओषधीर् इति मातरस् तद् वो देवीर् उप ब्रुवे । सनेयम् अश्वं गां वास ऽ आत्मानं तव पूरुष
औषधींनो, मी तुम्हाला आई म्हणतो, तुम्ही देवता आहात; मला घोडा, गाय, वस्त्र आणि तुमचा आत्मा मिळो.
अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष् कृता । गोभाज ऽ इत् किलासथ यत् सनवथ पूरुषम्
तुमचे स्थान अश्वत्थ वृक्षात आहे, पानात तुमचे घर आहे; गायींच्या पोषणाने तुम्ही वाढता, असं म्हणतात, जेव्हा तुम्ही माणसाला नव्याने जन्म देता.
यत्रौषधीः समग्मत राजानः समिताव् इव । विप्रः स ऽ उच्यते भिषग् रक्षोहामीवचातनः
जिथे औषधी एकत्र येतात, जसे राजे सभेत येतात—जो राक्षस आणि रोग दूर करतो, त्याला ज्ञानी आणि वैद्य म्हणतात.
अश्वावतीꣳ सोमावतीमूर्जयन्तीम् उदोजसम् । आवित्सि सर्वा ऽ ओषधीर् अस्मा अरिष्टतातये
घोड्यांनी, सोमाने, बळाने आणि तेजाने परिपूर्ण अशा सर्व औषधी आमच्याकडे येवोत, पूर्ण सुरक्षिततेसाठी.
उच् छुष्मा ऽ ओषधीनां गावो गोष्ठाद् इवेरते । धनꣳ सनिष्यन्तीनाम् आत्मानं तव पूरुष ॥ 12. 83 इष्कृतिर् नाम वो माताथो यूयꣳ स्थ निष्कृतीः । सीराः पतत्रिणी स्थन यद् आमयति निष्कृथ
वनस्पतींची ताकद जशी गायी गोठ्यातून बाहेर पडतात तशी निघून जाते; हे पुरुषा, धन मिळवणाऱ्यांचा आत्मा तूच आहेस.
अति विश्वाः परिष्ठा स्तेन इव ऽ व्रजम् अक्रमुः । ओषधीः प्राचुच्यवुर् यत् किं च तन्वो रपः
त्या सर्व मर्यादा ओलांडून गेल्या, जणू एखादा चोर गाईंच्या कळपात शिरतो; वनस्पती हलल्या, आणि शरीरातील जे काही अशुद्ध होतं ते निघून गेलं.
यद् इमा वाजयन्न् अहम् ओषधीर् हस्त ऽ आदधे । आत्मा यक्ष्मस्य नश्यति पुरा जीवगृभो यथा
जेव्हा मी बळ मिळवण्यासाठी या वनस्पती हातात घेतो, तेव्हा रोगाचं मूळ नष्ट होतं, जसं पूर्वी मृत्यूचं बंधन सुटलं तसं.
यस्यौषधीः प्रसर्पथाङ्गम्-अङ्गं परुष्-परुः । ततो यक्ष्मं वि बाधध्व ऽ उग्रो मध्यमशीर् इव
जिथे जिथे या वनस्पती अंगोपांग पसरतात, तिथे तिथे रोग दूर करा, जसा रणांगणातला शूर योद्धा शत्रूला हटवतो.
साकं यक्ष्म प्रपत चाषेण किकिदीविना । साकं वातस्य ध्राज्या साकं नश्य निहाकया
रोगा, तू चाष आणि किकिदीव या पक्ष्यांसोबत निघून जा; वाऱ्याच्या झुळुकीसोबत आणि धुक्याच्या ओघातही नाहीसा हो.
अन्या वो ऽ अन्याम् अवत्व् अन्यान्यस्या ऽ उपावत । ताः सर्वाः संविदाना ऽ इदं मे प्रावता वचः
तुमच्यातली एक दुसऱ्याचं रक्षण करो, आणि दुसरी तिसऱ्याला आधार देवो; तुम्ही सर्वजणी एकत्र येऊन मला ही कृपा द्या.
याः फलिनीर् या ऽ अफला ऽ अपुष्पा याश् च पुष्पिणीः । बृहस्पतिप्रसूतास् ता नो मुञ्चन्त्व् अꣳहसः
ज्या फळधारी, ज्या निष्फळ, ज्या निष्पुष्प, आणि ज्या फुलांनी भरलेल्या वनस्पती आहेत, त्या बृहस्पतीच्या संतती — त्या आम्हाला सर्व संकटांतून मुक्त करो.
मुञ्चन्तु मा शपथ्याद् अथो वरुण्याद् उत । अथो यमस्य पड्वीशात् सर्वस्माद् देवकिल्विषात्
त्या मला शापांपासून, वरुणाच्या कोपापासून, यमाच्या बंधनापासून आणि सर्व देवदोषांपासून मुक्त करो.
अवपतन्तीर् अवदन् दिव ऽ ओषधयस् परि । यं जीवम् अश्नवामहै न स रिष्याति पूरुषः
या वनस्पती आकाशातून सर्वत्र पडतात आणि बोलतात; जो हा जीवनरस घेतो, तो पुरुष कधीही नष्ट होत नाही.
या ऽ ओषधीः सोमराज्ञीर् बह्वीः शतविचक्षणाः । तासाम् असि त्वम् उत्तमारं कामाय शꣳ हृदे
हे सोमराजाच्या असंख्य, शंभर डोळ्यांनी युक्त, बुद्धिमान वनस्पतींमधून तूच श्रेष्ठ आहेस, इच्छा पूर्ण करणारी आणि आनंद देणारी.