श्रीणाम् उदारो धरुणो रयीणां मनीषाणां प्रार्पणः सोमगोपाः । वसुः सूनुः सहसो ऽ अप्सु राजा वि भात्य् अग्र ऽ उषसाम् इधानः
तो संपत्तीचा उदार आधार आहे, खजिन्याचा पाया, ज्ञानाचा स्रोत, सोमाचा रक्षक; सामर्थ्याचा पुत्र, पाण्यात राजा, अग्नी उषांच्या अगदी पुढे प्रज्वलित होतो.
विश्वस्य केतुर् भुवनस्य गर्भऽ आ रोदसी ऽ अपृणाज् जायमानः । वीडुं चिद् अद्रिम् अभिनत् परायञ् जना यद् अग्निम् अयजन्त पञ्च
तो सर्वांचा दीपस्तंभ, जगाचा गर्भ आहे; जन्मताना त्याने आकाश आणि पृथ्वी व्यापली; किल्लाही फोडून, तो पुढे गेला, जेव्हा लोकांनी अग्नीची पाच प्रकारे पूजा केली.
उशिक् पावको अरतिः सुमेधा मर्त्येष्व् अग्निर् अमृतो नि धायि । इयर्ति धूमम् अरुषं भरिभ्रद् उच् छुक्रेण शोचिषा द्याम् इनक्षन्
शुद्ध, तेजस्वी, न थकणारा, बुद्धिमान अग्नी, मरणाऱ्यांत अमर आहे; तो लाल धूर सोडतो, तो वाहतो, आणि आपल्या तेजस्वी ज्वाळेने आकाशाला स्पर्श करतो.
दृशानो रुक्म ऽ उर्व्या व्यद्यौद् दुर्मर्षम् आयुः श्रिये रुचानः । अग्निर् अमृतो ऽ अभवद् वयोभिर् यद् एनं द्यौर् जनयत् सुरेताः
तो तेजाने चमकून, विस्तीर्ण पृथ्वीला शोभा आणतो, तग धरता येणार नाही असा, कीर्तीकरिता तेजस्वी; अग्नी, अमर, तरुण झाला, जेव्हा बीजसमृद्ध आकाशाने त्याला जन्म दिला.
यस् ते अद्य कृणवद् भद्रशोचेऽपूपं देव घृतवन्तम् अग्ने । प्र तं नय प्रतरं वस्यो ऽ अच्छाभि सुम्नं देवभक्तं यविष्ठ
देवा अग्ने, आज जो कोणी तुझ्यासाठी घृतयुक्त शुभ नैवेद्य तयार करतो, तो नैवेद्य थेट संपत्ती, कृपा आणि देवाच्या प्रसादाकडे घेऊन जा, हे सर्वात लहान.
आ तं भज सौश्रवसेष्व् अग्न ऽ उक्थ ऽ उक्थ ऽ आ भज शस्यमाने । प्रियः सूर्ये प्रियो ऽ अग्ना भवात्य् उज् जातेन भिनदद् उज् जनित्वैः
अग्ने, कीर्ती मिळवणाऱ्याशी ते वाटून घे, स्तुतीमध्ये वाटून घे; सूर्याला प्रिय, अग्नीलाही प्रिय असतो तो, जो जन्मताना फुटून बाहेर येतो, जन्माने सर्व काही फोडतो.
त्वाम् अग्ने यजमाना ऽ अनु द्यून् विश्वा वसु दधिरे वार्याणि । त्वया सह द्रविणम् इच्छमाना व्रजं गोमन्तम् उशिजो वि वव्रुः
अग्ने, यज्ञ करणारे सर्व लोकांनी दिवसेंदिवस सर्व इच्छित संपत्ती तुझ्याकडे सोपवली आहे. धनाची इच्छा ठेवून, तुझ्यासोबत उपासक गायींनी भरलेल्या वाड्यात विखुरले आहेत.
अस्ताव्य् अग्निर् नराꣳ सुशेवो वैश्वानर ऽ ऋषिभिः सोमगोपाः । अद्वेषे द्यावापृथिवी हुवेम देवा धत्त रयिम् अस्मे सुवीरम्
माणसांमध्ये कृपाळू असलेला, सर्वांचा अग्नि, ऋषी आणि सोमाचे रक्षण करणारे, हे अग्ने, तू नेहमी स्थिर राहो. आपण द्वेषाशिवाय आकाश आणि पृथ्वीला हाक मारू या. देवांनो, आम्हाला संपत्ती आणि शूरपणा द्या.
समिधाग्निं दुवस्यत घृतैर् बोधयतातिथिम् । आस्मिन् हव्या जुहोतन
अग्निला समिधांनी सन्मान करा, तुपाने या पाहुण्याला जागृत करा, आणि त्याच्यात हव्ये अर्पण करा.
उद् उ त्वा विश्वे देवा ऽ अग्ने भरन्तु चित्तिभिः । स नो भव शिवस् त्वꣳ सुप्रतीको विभावसुः
सर्व देवांनी आपल्या मनाने अग्निला उचलावे. तू सुंदर रूपाचा आणि तेजस्वी आहेस, आम्हा सर्वांसाठी शुभ हो.
प्रेद् अग्ने ज्योतिष्मान् याहि शिवेभिर् अर्चिभिष् ट्वम् । बृहद्भिर् भानुभिर् भासन् मा हिꣳसीस् तन्वा प्रजाः
हे अग्ने, शुभ ज्वाळांनी आणि तेजाने उजळत पुढे जा. मोठ्या किरणांनी आणि प्रकाशाने, आमच्या संततीला किंवा शरीराला काहीही इजा करू नकोस.
अक्रन्दद् अग्नि स्तनयन्न् इव द्यौः क्षामा रेरिहद् वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो वि हीम् इद्धो ऽ अख्यद् आ रोदसी भानुना भात्य् अन्तः
अग्नि गरजला, जणू आकाश गडगडले; पृथ्वी थरथरली, झाडे-झुडपे सजली. नुकताच जन्मलेला अग्नि, प्रज्वलित होऊन, आकाश आणि पृथ्वी यांच्यात आपल्या तेजाने चमकत राहिला.
प्र-प्रायम् अग्निर् भरतस्य शृण्वे वि यत् सूर्यो न रोचते बृहद् भाः । अभि यः पूरुं पृतनासु तस्थउ दीदाय दैव्यो ऽ अतिथिः शिवो नः
भरताचा अग्नि याची कीर्ती सर्वत्र ऐकू येते, ज्या वेळी सूर्य मोठ्या प्रकाशाने चमकत नाही. जो पूरूंसाठी युद्धात उभा राहिला, तो दैवी पाहुणा आमच्यासाठी शुभतेने उजळला.
आपो देवीः प्रति गृभ्णीत भस्मैतत् स्योने कृणुध्वꣳ सुरभा ऽ उ लोके । तस्मै नमन्तां जनयः सुपत्नीर् मातेव पुत्रं बिभृताप्स्व् एनत्
हे देवतुल्य पाणी, हे पवित्र भस्म स्वीकारा. ते या जगात सौम्य, सुगंधी करा. सर्व कुटुंबे त्याला वंदन करो देत. त्याला उत्तम पत्नी लाभो. जशी आई मुलाला उचलते, तशी ही पापे पाण्यात वाहून न्या.
अप्स्व् अग्ने सधिष् टव सौषधीर् अनु रुध्यसे । गर्भै सन् जायसे पुनः
हे अग्ने, तू पाण्यात आणि औषधींसोबत वास करतोस. त्यांच्यातून पुन्हा पुन्हा जन्म घेतोस.
गर्भोऽअस्य् ओषधीनां गर्भो वनस्पतीनाम् । गर्भो विश्वस्य भूतस्याग्ने गर्भोऽअपाम् असि
तू औषधींचा गर्भ आहेस, वृक्षांचा गर्भ आहेस, सर्व सृष्टीचा गर्भ आहेस, हे अग्ने, तू पाण्याचा ही गर्भ आहेस.
प्रसद्य भस्मना योनिम् अपश् च पृथिवीम् अग्ने । सꣳसृज्य मातृभिष् ट्वं ज्योतिष्मान् पुनर् आसदः
भस्माने तुझ्या गर्भात, पाणी आणि पृथ्वीमध्ये प्रवेश करून, हे अग्ने, तू आपल्या मातांमध्ये एकत्र होतोस आणि पुन्हा तेजाने बसतोस.
पुनर् आसद्य सदनम् अपश् च पृथिवीम् अग्ने । शेषे मातुर् यथोपस्थे ऽन्तर् अस्याꣳ शिवतमः
पुन्हा आपल्या स्थानावर, पाणी आणि पृथ्वीमध्ये परत येऊन, हे अग्ने, तू आईच्या कुशीत जसा असतोस, तसाच तिच्यात शुभतेने विसावतोस.
पुनर् ऊर्जा निवर्तस्व पुनर् अग्न ऽ इषायुषा । पुनर् नः पाह्य् अꣳहसः
पुन्हा पोषण घेऊन परत ये, अन्न आणि आयुष्य घेऊन परत ये, हे अग्ने, पुन्हा आम्हाला संकटांपासून वाचव.
सह रय्या नि वर्तस्वाग्ने पिन्वस्व धारया । विश्वप्स्न्या विश्वतस् परि
संपत्ती घेऊन परत ये, हे अग्ने, पोषणाने वाढ होवो. सर्वत्र, प्रत्येक बाजूने विस्तार हो.
बोधा मे ऽ अस्य वचसो यविष्ठ मꣳहिष्ठस्य प्रभृतस्य स्वधावः । पीयति त्वो ऽ अनु त्वो गृणाति वन्दारुष् टे तन्वं वन्दे ऽ अग्ने
माझे हे शब्द ऐक, सर्वात तरुण, सर्वात सामर्थ्यवान, स्वशक्तीने युक्त असलेला. तुझ्या पाठोपाठ तो पितो, तुझी स्तुती करतो, उपासक तुझ्या रूपाला वंदन करतो, हे अग्ने.
स बोधि सूरिर् मघवा वसुपते वसुदावन् । युयोध्य् अस्मद् द्वेषाꣳसि । विश्वकर्मणे स्वाहा
जाणता, दानशूर, संपत्तीचा स्वामी, जागा राहा. आमच्या द्वेषांना दूर कर. सर्व सृष्टीकर्त्याला नमस्कार.
पुनस् त्वाऽऽदित्या रुद्रा वसवः सम् इन्धतां पुनर् ब्रह्माणो वसुनीथ यज्ञैः । घृतेन त्वं तन्वं वर्धयस्व सत्याः सन्तु यजमानस्य कामाः
आदित्य, रुद्र, वसु यांनी तुला पुन्हा प्रज्वलित करो देत. ब्राह्मणांनी यज्ञांनी तुला संपत्ती मिळवून द्यावी. तुपाने तुझे रूप वाढव. यजमानाच्या खरी इच्छा पूर्ण होवोत.
अपेत वीत वि च सर्पतातो ये ऽत्र स्थ पुराणा ये च नूतनाः । अदाद् यमो ऽवसानं पृथिव्या ऽ अक्रन्न् इमं पितरो लोकम् अस्मै
ज्येष्ठ असो वा नवे, येथे असणारे सर्व, निघून जा, नाहीसे व्हा, पांगून टाका. यमाने पृथ्वीवर विश्रांतीचे स्थान दिले आहे. पितरांनी त्याच्यासाठी हा लोक तयार केला आहे.
संज्ञानम् असि । कामधरणम् । मयि ते कामधरणं भूयात् । अग्नेर् भस्मास्य् अग्नेः पुरीषम् असि । चित स्थ परिचित ऽ ऊर्ध्वचितः श्रयध्वम्
तूच जाणीव आहेस, तूच इच्छा टिकवणारा आहेस. माझ्यात तुझ्यासाठी ही इच्छाशक्ती सदैव राहो. तू अग्नीची राख आहेस, तू अग्नीचं पुरिष आहेस. चितेवर ठेवलेले, नीट मांडलेले, वर ठेवलेले तुम्ही, आमचं आश्रय घ्या.
अयꣳ सो ऽ अग्निर् यस्मिन्त् सोमम् इन्द्रः सुतं दधे जठरे वावशानः । सहस्रिणं वाजम् अत्यं न सप्तिꣳ ससवान्त् सन्त् स्तूयसे जातवेदः
हा तो अग्नी आहे, ज्याच्यात इंद्राने पोटात फुगवलेला, पिळलेला सोम ठेवला. हजारो बक्षिसांसारखा, रथाला जोडलेल्या वेगवान घोड्यासारखा, बलाची इच्छा असणाऱ्यांनी, जातवेद, तुझं स्तुती केली जाते.
अग्ने यत् ते दिवि वर्चः पृथिव्यां यद् ओषधीष्व् अप्स्व् आ यजत्र । येनान्तरिक्षम् उर्व् आततन्थ त्वेषः स भानुर् अर्णवो नृचक्षाः
अग्नी, तुझं आकाशातलं तेज, पृथ्वीवरचं, वनस्पतींमधलं आणि पाण्यातलं तेज, ज्याने तू मधल्या आकाशाला विस्तार दिलास, ते तेज, तो प्रकाश, तो महासागर, तो माणसांतला ज्ञाता, तुझ्या रूपात आहे.
अग्ने दिवोऽ अर्णम् अच्छा जिगास्य् अच्छा देवाꣳ ऽ ऊचिषे धिष्ण्या ये । या रोचने परस्तात् सूर्यस्य याश् चावस्ताद् उपतिष्ठन्त ऽ आपः
अग्नी, तू आकाशातील प्रवाह गाठायची इच्छा धरतोस, देवांजवळ, सामर्थ्यवान देवांजवळ जातोस. सूर्याच्या पलीकडे असलेल्या तेजस्वी लोकांतील आणि खाली असलेल्या पाण्यांनी तुला वेढलं आहे.
पुरीष्यासो ऽ अग्नयः प्रावणेभिः सजोषसः । जुषन्तां यज्ञम् अद्रुहोऽनमीवा ऽइषो महीः
पुरिष्य अग्नी आणि त्यांचे साथीदार, एकत्र येऊन, कपट आणि रोगरहित राहून, हा यज्ञ स्वीकारो आणि मोठ्या कृपा आम्हाला लाभू देत.
इडाम् अग्ने पुरुदꣳसꣳ सनिं गोः शश्वत्तमꣳ हवमानाय साध । स्यान् नः सूनुस् तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर् भूत्व् अस्मे
अग्नी, आम्ही तुला जेव्हा हाक मारतो, तेव्हा नेहमी हवी असलेली, भरपूर आणि टिकणारी गोधनाची संपत्ती आम्हाला मिळू दे. आमचा मुलगा विजयी होवो, अग्नी, तुझं कृपाछत्र आमच्यावर असू दे.