अहर्-अहर् अप्रयावं भरन्तोऽश्वायेव तिष्ठते घासम् अस्मै । रायस्पोषेण सम् इषा मदन्तो ऽग्ने मा ते प्रतिवेशा रिषाम
दिवसागणिक, थकवा न येता, तो घोड्यासारखा उभा राहतो, ज्या घोड्यासाठी गवत आणलं जातं. संपत्तीच्या पोषणाने, अन्नासोबत आनंद मानणारे आम्ही, अग्निदेव, तुझ्या शेजाऱ्यांकडून आम्हाला काहीही अपाय होऊ देऊ नको.
नाभा पृथिव्याः समिधाने ऽ अग्नौ रायस्पोषाय बृहते हवामहे । इरंमदं बृहदुक्थ्यं यजत्रं जेतारम् अग्निं पृतनासु सासहिम्
पृथ्वीच्या नाभीस्थानी, अग्नीच्या प्रज्वलनात, संपत्ती वाढावी म्हणून आम्ही त्या महान अग्नीला हाक मारतो; आनंद देणारा, मोठ्या स्तुतींनी गौरवलेला, पूजनीय, युद्धात जिंकणारा, बलवान अग्नी.
याः सेना ऽ अभीत्वरीर् आव्याधिनीर् उगणा ऽ उत । ये स्तेना ये च तस्करास् ताꣳस् ते ऽ अग्ने ऽपि दधाम्य् आस्ये
ज्या सैन्यांमध्ये भीती नाही, जे आक्रमण करणारे आहेत, तसेच जे टोळ्या आहेत, तसेच जे चोर आणि दरोडेखोर आहेत, हे अग्नी, मी त्यांना तुझ्या तोंडात टाकतो.
दꣳष्ट्राभ्यां मलिम्लून् जम्भ्यैस् तस्कराꣳ ऽउत । हनुभ्याꣳ स्तेनान् भगवस् ताꣳस् त्वं खाद सुखादितान्
तुझ्या जबड्यांनी, मळकटलेले आणि दरोडेखोर गिळून टाक; तुझ्या दातांनी, हे भगवंत, चोरांना, जे सहज गिळले जातात, त्यांनाही संपव.
ये जनेषु मलिम्लव स्तेनासस् तस्करा वने । ये कक्षेष्व् अघायवस् ताꣳस् ते दधामि जम्भयोः
लोकांमध्ये जे मळकट, चोर, आणि जंगलातील दरोडेखोर आहेत, तसेच झाडाझुडपांमध्ये जे पापी आहेत, त्यांना मी तुझ्या जबड्यांमध्ये ठेवतो.
यो ऽ अस्मभ्यम् अरातीयाद् यश् च नो द्वेषते जनः । निन्दाद् यो ऽ अस्मान् धिप्साच् च सर्वं तं भस्मसा कुरु
जो आमच्याशी वैर करतो, आणि जो लोकांमध्ये आमचा द्वेष करतो, जो आमची निंदा करतो किंवा अपमान करतो—त्यांना सर्वांना राख करून टाक.
सꣳशितं मे ब्रह्म सꣳशितं वीर्यं बलम् । सꣳशितं क्षत्रं जिष्णु यस्याहम् अस्मि पुरोहितः
माझं प्रार्थनाशक्ती तीक्ष्ण झाली आहे, माझं सामर्थ्य आणि बळ तीक्ष्ण झालं आहे; ज्या विजेत्यासाठी मी पुरोहित आहे, त्याचं राज्यही तीक्ष्ण झालं आहे.
उद् एषां बाहू ऽ अतिरम् उद् वर्चो ऽ अथो बलम् । क्षिणोमि ब्रह्मणामित्रान् उन् नयामि स्वाꣳ अहम्
त्यांचे हात वर उचलले गेले आहेत, त्यांची तेज आणि बळही; प्रार्थनेच्या सामर्थ्याने मी शत्रूंना नष्ट करतो, आपल्यांना पुढे नेत असतो.
अन्नपते ऽन्नस्य नो देह्य् अनमीवस्य शुष्मिणः । प्र-प्र दातारं तारिष ऽऊर्जं नो धेहि द्विपदे चतुष्पदे
हे अन्नाचे अधिपती, आम्हाला अन्न दे, रोगरहित आणि बळकट; आम्हाला अडचणीतून पार नेणारा दाता दे, द्विपाद आणि चतु:पादांसाठी बळ दे.
दृशानो रुक्म ऽ उर्व्या व्यद्यौद् दुर्मर्षम् आयुः श्रिये रुचानः । अग्निर् अमृतो ऽ अभवद् वयोभिर् यद् एनं द्यौर् जनयत् सुरेताः
तेजस्वी, सोन्यासारखा, तो विस्तीर्ण पृथ्वीवर झळकला, सहन करणे कठीण, त्याचे जीवन तेजाने उजळलेले; अमर अग्नी, आपल्या सामर्थ्यांसह जन्माला आला, जेव्हा बीजसमृद्ध आकाशाने त्याला जन्म दिला.
नक्तोषासा समनसा विरूपे धापयेते शिशुम् एकꣳ समीची । द्यावाक्षामा रुक्मो ऽ अन्तर् वि भाति देवा ऽ अग्निं धारयन् द्रविणोदाः
रात्र आणि पहाट, वेगळ्या रूपांच्या असूनही एकाच मनाने, त्या एकाच बालकाचे संगोपन करतात; आकाश आणि पृथ्वी, तो सुवर्णमय, आत झळकतो, देवता, संपत्ती देणारे, अग्नीला आधार देतात.
विश्वा रूपाणि प्रति मुञ्चते कविः प्रासावीद् भद्रं द्विपदे चतुष्पदे । वि नाकम् अख्यत् सविता वरेण्योऽनु प्रयाणम् उषसो वि राजति
तो ऋषी सर्व रूपे धारण करतो, द्विपाद आणि चतु:पादांना कल्याण देतो; पूज्य सविता सर्वोच्च मार्ग दाखवतो, तो उषेच्या मार्गावर तेजाने झळकतो.
सुपर्णोऽसि गरुत्माꣳस् त्रिवृत् ते शिरो गायत्रं चक्षुर् बृहद्रथन्तरे पक्षौ । स्तोम ऽ आत्मा छन्दाꣳस्य् अङ्गानि यजूꣳषि नाम । साम ते तनूर् वामदेव्यं यज्ञायज्ञियं पुच्छं धिष्ण्याः शफाः । सुपर्णो ऽसि गरुत्मान् दिवं गच्छ स्वः पत
तू तेजस्वी गरुड आहेस; तुझे तीन डोके, गायत्री तुझे डोळे, बृहद्रथंतर तुझे पंख; स्तुती तुझा आत्मा, छंद तुझे अंग, यजु: तुझे नाव; साम तुझे शरीर, वामदेव तुझी यज्ञासाठी योग्य शेपटी, वेदी तुझे मांडके, नख तुझे पाय; तू तेजस्वी गरुड आहेस—स्वर्गात जा, सूर्यापर्यंत उड.
विष्णोः क्रमोऽसि सपत्नहा गायत्रं छन्द ऽ आ रोह पृथिवीम् अनु वि क्रमस्व । विष्णोः क्रमोऽस्य् अभिमातिहा त्रैष्टुभं छन्द ऽ आ रोहान्तरिक्षम् अनु वि क्रमस्व । विष्णोः क्रमोऽस्य् अरातीयतो हन्ता जागतं छन्द ऽ आ रोह दिवम् अनु वि क्रमस्व । विष्णोः क्रमोऽसि शत्रूयतो हन्ताऽऽनुष्टुभं छन्द ऽ आ रोह दिशोऽनु वि क्रमस्व
अक्रन्दद् अग्नि स्तनयन्न् इव द्यौः क्षामा रेरिहद् वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो वि हीम् इद्धोऽ अख्यद् आ रोदसी भानुना भात्य् अन्तः
अग्नी गरजला, आकाशासारखा कडकडाट केला; पृथ्वी थरथरली, वनस्पतींनी शोभा आली; एकाच क्षणी जन्म घेऊन, तो प्रज्वलित झाला, आकाश आणि पृथ्वी यांच्या मध्ये तेजाने झळकला.
अग्नेऽभ्यावर्तिन्न् अभि मा नि वर्तस्वायुषा वर्चसा प्रजया धनेन । सन्या मेधया रय्या पोषेण
हे अग्नी, आमच्याकडे परत ये, आम्हाला सोडू नको; आयुष्य, तेज, संतती, संपत्ती, बुद्धी, ऐश्वर्य आणि पोषण यांसह.
अग्ने ऽ अङ्गिरः शतं ते सन्त्वावृतः सहस्रं त ऽ उपावृतः । अधा पोषस्य पोषेण पुनर् नो नष्टम् आ कृधि पुनर् नो रयिम् आ कृधि
हे अग्नी, अङ्गिरस, तुझे शंभर उघडे, हजार झाकलेले असोत; मग, पोषणावर पोषण मिळवून, आमचे हरवलेले पुन्हा मिळवून दे, आमच्याकडे संपत्ती परत आण.
पुनर् ऊर्जा नि वर्तस्व पुनर् अग्न ऽ इषायुषा । पुनर् नः पाह्य् अꣳहसः
पुन्हा पोषणासह परत ये, पुन्हा अग्नी, अन्न आणि आयुष्य घेऊन परत ये; पुन्हा आमचे रक्षण कर.
सह रय्या नि वर्तस्वाग्ने पिन्वस्व धारया । विश्वप्स्न्या विश्वतस् परि
अग्ने, संपत्तींसह परत ये आणि सर्व बाजूंनी पोषणाने वाढ होऊ दे.
आ त्वाहार्षम् अन्तर् अभूर् ध्रुवस् तिष्ठाविचाचलिः । विशस् त्वा सर्वा वाञ्छन्तु मा त्वद् राष्ट्रम् अधि भ्रशत्
मी तुला पृथ्वीच्या आतून इथे आणलं आहे, तू स्थिर आणि हलू नकोस. सर्व लोक तुला इच्छितील आणि तुझं राज्य तुझ्यापासून दूर जाऊ नये.
उद् उत्तमं वरुण पाशम् अस्मद् अवाधमं वि मध्यमꣳ श्रथाय । अथा वयम् आदित्य व्रते तवानागसो ऽ अदितये स्याम
वरुणा, आमच्यावरचं तुझं सर्वात कठीण बंधन दूर कर, मधलं सैल कर आणि तळाचं काढून टाक. मग, आदित्य, आम्ही निष्पाप तुझ्या सत्यधर्मात आणि अदितीच्या छायेत राहू दे.
अग्रे बृहन्न् उषसामूर्ध्वो ऽ अस्थान् निर्जगन्वान् तमसो ज्योतिषागात् । अग्निर् भानुना रुशता स्वङ्ग ऽ आ जातो विश्वा सद्मान्य् अप्राः
तो उषांच्या अगदी पुढे, महान आणि उंच उठला, अंधार दूर करून प्रकाशासह आला. अग्नी आपल्या तेजस्वी रूपाने जन्मला आणि सर्व घरं प्रकाशाने भरली.
हꣳसः शुचिषद् वसुर् अन्तरिक्षसद् होता वेदिषद् अतिथिर् दुरोणसत् । नृषद् वरसद् ऋतसद् व्योमसद् अब्जा गोजा ऽ ऋतजा अद्रिजा ऽ ऋतम् बृहत्
तो हंस शुद्धतेत वास करतो, संपत्ती देणारा आकाशात राहतो, पुरोहित वेदीवर, पाहुणा घरात, तो माणसांत, देवांत, सत्यात, आकाशात बसतो; पाण्यातून, गायींतून, सत्यातून, पर्वतातून जन्मलेला — हे महान सत्य.
सीद त्वं मातुर् अस्या ऽ उपस्थे विश्वान्य् अग्ने वयुनानि विद्वान् । मैनां तपसा मार्चिषाऽभिशोचीर् अन्तर् अस्याꣳ शुक्रज्योतिर् वि भाहि
अग्ने, या मातेसमोर बस, सर्व मार्ग जाणणारा. तिला तुझ्या उष्णतेने किंवा ज्वाळेने जाळू नकोस; तिच्यात उजळ तेज म्हणून चमकत राहा.
अन्तर् अग्ने रुचा त्वम् उखायाः सदने स्वे । तस्यास् त्वꣳ हरसा तपन् जातवेदः शिवो भव
अग्ने, तुझ्या तेजाने, चुलीच्या जागेत राहा. तुझ्या शक्तीने, प्रज्वलित होऊन, हे जातवेद, कल्याणकारी हो.
शिवो भूत्वा मह्यम् अग्नेऽ अथो सीद शिवस् त्वम् । शिवः कृत्वा दिशः सर्वाः स्वं योनिम् इहासदः
अग्ने, तू कल्याणकारी होऊन माझ्यासाठी बस. सर्व दिशांना कल्याणकारी कर आणि इथेच तुझ्या मूळ स्थानात स्थिर हो.
दिवस् परि प्रथमं जज्ञे ऽ अग्निर् अस्माद् द्वितीयं परि जातवेदाः । तृतीयम् अप्सु नृमणा ऽ अजस्रम् इन्धान ऽ एनं जरते स्वाधीः
आकाशातून अग्नी प्रथम जन्मला, तिथून जातवेद दुसऱ्यांदा जन्मला; तिसऱ्यांदा तो माणसांत पाण्यात नेहमी प्रज्वलित होतो — स्वतःचं स्वरूप जाणणारे त्याला पोसतात.
विद्मा ते ऽ अग्ने त्रेधा त्रयाणि विद्मा ते धाम विभृता पुरुत्रा । विद्मा ते नाम परमं गुहा यद् विद्मा तम् उत्सं यत ऽ आजगन्थ
अग्ने, आम्हाला तुझे तीन रूपं माहीत आहेत; तुझे अनेक ठिकाणी असलेले निवास माहीत आहेत; तुझे श्रेष्ठ, लपलेलं नाव माहीत आहे — आम्हाला तो मूळ स्रोतही माहीत आहे, जिथून तू आला आहेस.
समुद्रे त्वा नृमणा ऽ अप्स्व् अन्तर् नृचक्षा ऽ ईधे दिवो अग्न ऽ ऊधन् । तृतीये त्वा रजसि तस्थिवाꣳसम् अपाम् उपस्थे महिषा ऽ अवर्धन्
समुद्रात, पाण्यात, माणसांत, अग्ने, तू आकाशाच्या स्तनातून प्रज्वलित होतोस; तिसऱ्या प्रदेशात उभा राहतोस आणि पाण्याच्या कुशीत बलवानांनी तुला वाढवलं आहे.
अक्रन्दद् अग्नि स्तनयन्न् इव द्यौः क्षामा रेरिहद् वीरुधः समञ्जन् । सद्यो जज्ञानो वि हीम् इद्धो ऽ अख्यद् आ रोदसी भानुना भात्य् अन्तः
अग्नी गरजला, जणू आकाश गडगडतं; पृथ्वी थरथरली, वनस्पती सजल्या; नुकताच जन्मलेला, प्रज्वलित होऊन, त्याने स्वतःची ओळख दिली — तो आकाश आणि पृथ्वीच्या मध्ये आपल्या तेजाने चमकतो.
तू विष्णूचे पाऊल आहेस, शत्रूंचा नाश करणारा; गायत्री छंदाने वर जा, पृथ्वीवर पाऊल टाक; तू विष्णूचे पाऊल आहेस, विरोधकांना हरवणारा; त्रैष्टुभ छंदाने वर जा, आकाशात पाऊल टाक; तू विष्णूचे पाऊल आहेस, शत्रूंचा संहार करणारा; जगती छंदाने वर जा, स्वर्गात पाऊल टाक; तू विष्णूचे पाऊल आहेस, शत्रूंना हरवणारा; अनुष्टुभ छंदाने वर जा, दिशांमध्ये पाऊल टाक.