देवा गातुविदो गातुं वित्त्वा गातुम् इत । मनसस्पत ऽ इमं देव यज्ञꣳ स्वाहा वाते धाः
जे देव मार्ग जाणतात, त्यांनी तो मार्ग ओळखून त्या मार्गाने जावो. हे मनाचे स्वामी, हे देवा, हा यज्ञ वाऱ्यासोबत ठेव. स्वाहा.
यज्ञ यज्ञं गच्छ यज्ञपतिं गच्छ स्वां योनिं गच्छ स्वाहा । एष ते यज्ञो यज्ञपते सहसूक्तवाकः सर्ववीरस् तज् जुषस्व स्वाहा
यज्ञाकडे जा, यज्ञपतीकडे जा, आपल्या मूळ स्थानी जा. स्वाहा. हे यज्ञपती, हा तुझा यज्ञ आहे, हजारो स्तोत्रांनी युक्त, सर्व वीरांनी भरलेला; तू तो कृपापूर्वक स्वीकार. स्वाहा.
माहिर् भूर् मा पृदाकुः । उरुꣳ हि राजा वरुणश् चकार सूर्याय पन्थाम् अन्वेतवा ऽ उ । अपदे पादा प्रतिधातवे ऽकर् उतापवक्ता हृदयाविधश् चित् । नमो वरुणायाभिष्ठितो वरुणस्य पाशः
हानी करू नकोस, मारू नकोस. कारण राजा वरुणाने सूर्याला जाण्यासाठी विस्तृत मार्ग केला आहे. पावलांसाठी पायऱ्या घातल्या आहेत, आणि जो वळू पाहतो त्याच्याही हृदयात टोचणी लागते. वरुणाला नमस्कार; मी वरुणाच्या फासातून मुक्त झालो आहे.
अग्नेर् अनीकम् अप ऽ आ विवेशापां नपात् प्रतिरक्षन्न् असुर्यम् । दमे-दमे समिधं यक्ष्य् अग्ने प्रति ते जिह्वा घृतम् उच् चरण्यत् स्वाहा
अग्नीच्या मुखात, जलपुत्राच्या रूपात प्रवेश करून, प्रभुत्वाचं रक्षण करत, प्रत्येक घरात इंधनाने तुझी पूजा करू या, अग्नी. तुझी तुपाने उजळलेली जिभ इथे पुढे सरो. स्वाहा.
समुद्रे ते हृदयम् अप्स्व् अन्तः सं त्वा विशन्त्व् ओषधीर् उतापः । यज्ञस्य त्वा यज्ञपते सूक्तोक्तौ नमोवाके विधेम यत् स्वाहा
तुझं हृदय समुद्रात, पाण्यात आहे; औषधी आणि पाणी तुझ्यात सामावो. हे यज्ञपती, स्तोत्रपठणात आणि नमस्काराच्या शब्दांत, आम्ही हे अर्पण करतो. स्वाहा.
देवीर् आप ऽ एष वो गर्भस् तꣳ सुप्रीतꣳ सुभृतं बिभृत । देव सोमैष ते लोकस् तस्मिञ् छं च वक्ष्व परि च वक्ष्व
हे दिव्य जल, हा तुमचा गर्भ आहे; त्याची नीट आणि काळजीपूर्वक जपणूक करा. हे सोम, हा तुझा लोक आहे; त्यात सुख आणि संरक्षण दे.
अवभृथ निचुम्पुण निचेरुर् असि निचुम्पुणः । अव देवैर् देवकृतम् एनो ऽयासिषम् अव मर्त्यैर् मर्त्यकृतं पुरुराव्णो देव रिषस् पाहि । देवाना समिद् असि
तूच शुद्ध करणारा, अशुद्धता दूर करणारा आहेस. देवांसह, देवांनी केलेलं पाप मी दूर केलं; माणसांसह, माणसांनी केलेलं पाप दूर केलं. हे अनेक रूपांचा देव, आम्हाला संकटांपासून वाचव. तू देवांची समिध आहेस.
एजतु दशमास्यो गर्भो जरायुणा सह । यथायं वायुर् एजति यथा समुद्र ऽ एजति । एवायं दशमास्यो ऽ अस्रज् जरायुणा सह
दहा महिन्यांचा गर्भ आणि त्याचं आवरण दोन्ही हलू दे. जसा वारा हलतो, जसा समुद्र हलतो, तसाच हा दहा महिन्यांचा गर्भ आणि त्याचं आवरण जन्माला येऊ दे.
यस्यै ते यज्ञियो गर्भो यस्यै योनिर् हिरण्ययी । अङ्गान्य् अह्रुता यस्य तं मात्रा सम् अजीगमꣳ स्वाहा
जिच्यासाठी हा यज्ञाचा गर्भ आहे, जिच्यासाठी सोन्याचं गर्भस्थान आहे, जिची अंगं अखंड आहेत, तिच्याजवळ मी आणि आई एकत्र जाऊ दे. स्वाहा.
पुरुदस्मो विषुरूप ऽ इन्दुर् अन्तर् महिमानम् आनञ्ज धीरः । एकपदीं द्विपदीं त्रिपदीं चतुष्पदीम् अष्टापदीं भुवनानु प्रथन्ता स्वाहा
अनेक रूपांचा, अनेक प्रकारचा, बुद्धिमान सोम, आतल्या महानतेत प्रवेश करतो. एक पाय, दोन पाय, तीन पाय, चार पाय, आठ पाय असलेल्या सर्व जीवांमध्ये तो जगभर पसरतो. स्वाहा.
मरुतो यस्य हि क्षये पाथा दिवो विमहसः । स सुगोपातमो जनः
ज्याच्या घरात मरुतगण, म्हणजे आकाशातील तेजस्वी पुत्र, स्वर्गाच्या वाटेवर फिरतात, तो मनुष्य सर्वांत सुरक्षित असतो.
मही द्यौः पृथिवी च न ऽ इमं यज्ञं मिमिक्षताम् । पिपृतां नो भरीमभिः
महान आकाश आणि पृथ्वी यांनी हा यज्ञ मोजू नये; त्यांनी आपल्या भरभराटीने आम्हाला पोसावे.
आ तिष्ठ वृत्रहन् रथं युक्ता ते ब्रह्मणा हरी । अर्वाचीनꣳ सु ते मनो ग्रावा कृणोतु वग्नुना । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिने । ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने
वृत्राचा संहार करणाऱ्या इंद्रा, आपल्या रथावर उभा रहा; तुझे दोन श्वेत घोडे प्रार्थनेने जुळले आहेत. द्रव्य पिळणारा दगड आणि त्यातील अग्नी तुझे मन आमच्याकडे वळवो. तुला षोडशी इंद्रासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला स्वीकारले आहे.
युक्ष्वा हि केशिना हरी वृषणा कक्ष्यप्रा । अथा न ऽ इन्द्र सोमपा गिराम् उपश्रुतिं चर । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिने । ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने
इंद्रा, आपल्या केसाळ, बलवान आणि जुळलेल्या दोन घोड्यांना जुळव. मग, सोमपान करणाऱ्या इंद्रा, आमच्या स्तोत्रांचा आवाज ऐकायला ये. तुला षोडशी इंद्रासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला स्वीकारले आहे.
इन्द्रम् इद् धरी वहतो ऽप्रतिधृष्टशवसम् । ऋषीणां च स्तुतीर् उप यज्ञं च मानुषाणाम् । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा षोडशिने । ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा षोडशिने
कोणाच्याही रोखू न शकणाऱ्या शक्तीचे इंद्राचे दोन घोडे, ऋषींच्या स्तुतीकडे आणि माणसांच्या यज्ञाकडे नेतात. तुला षोडशी इंद्रासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; इंद्रासाठी, षोडशीसाठी तुला स्वीकारले आहे.
यस्मान् न जातः परो ऽ अन्यो ऽ अस्ति य ऽ आविवेश भुवनानि विश्वा । प्रजापतिः प्रजया सꣳरराणस् त्रीणि ज्योतीषि सचते स षोडशी
ज्याने सर्व जगांत प्रवेश केला आहे, त्याच्यापेक्षा मोठा कोणी जन्मलेला नाही, ना जन्मणार आहे. प्रजापती आपल्या संततीत आनंद मानतो, तो तीन तेजांचे पालन करतो; तोच षोडशी आहे.
इन्द्रश् च सम्राड् वरुणश् च राजा तौ ते भक्षं चक्रतुर् अग्र् ऽ एतम् । तयोर् अहम् अनु भक्षं भक्षयामि वाग् देवी जुषाणा सोमस्य तृप्यतु । सह प्राणेन स्वाहा
इंद्र सम्राट आहे, वरुण राजा आहे; या दोघांनी हे मुख्य भाग ठरवले. त्यांच्या पाठोपाठ मी हा भाग घेतो; देववाणी आनंदाने सोमाने तृप्त होवो. प्राणासह स्वाहा.
अग्ने पवस्व स्वपा ऽ अस्मे वर्चः सुवीर्यम् । दधद् रयिं मयि पोषम् । उपयामगृहीतो ऽस्य् अग्नये त्वा वर्चसे । ऽ एष ते योनिर् अग्नये त्वा वर्चसे । अग्ने वर्चस्विन् वर्चस्वाꣳस् त्वं देवेष्व् असि वर्चस्वान् अहं मनुष्येषु भूयासम्
अग्नी, तू स्वतःला शुद्ध कर, कल्याणकारी आहेस, आम्हाला तेज आणि शौर्य दे. माझ्यात धन आणि पोषण ठेव. तुला अग्नी, तेजासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; अग्नी, तेजासाठी तुला स्वीकारले आहे. अग्नी, तू देवांमध्ये सर्वांत तेजस्वी आहेस; मी माणसांत सर्वांत तेजस्वी होऊ दे.
उत्तिष्ठन्न् ओजसा सह पीत्वी शिप्रे ऽ अवेपयः । सोमम् इन्द्र चमू सुतम् । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वौजसे । ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वौजसे । इन्द्रौजिष्ठौजिष्ठस् त्वं देवेष्व् अस्य् ओजिष्ठो ऽहं मनुष्येषु भूयासम्
इंद्रा, तू बळाने आणि आपल्या बलवान हातांनी उठून, प्यालेल्या सोमाला हलवले आहेस. तुला इंद्र, बळासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; इंद्रासाठी, बळासाठी तुला स्वीकारले आहे. इंद्रा, तू देवांमध्ये सर्वांत बलवान आहेस; मी माणसांत सर्वांत बलवान होऊ दे.
अदृश्रम् अस्य केतवो वि रश्मयो जनाꣳ ऽ अनु । भ्राजन्तो अग्नयो यथा । उपयामगृहीतो ऽसि सूर्याय त्वा भ्राजाय । एष ते योनिः सूर्याय त्वा भ्राजाय । सूर्य भ्राजिष्ठ भ्राजिष्ठस् त्वं देवेष्व् असि भ्राजिष्ठो ऽहं मनुष्येषु भूयासम्
त्याचे किरण, त्याचे तेज, लोकांमध्ये पसरले आहेत, अग्नीप्रमाणे चमकत. तुला सूर्य, तेजासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; सूर्य, तेजासाठी तुला स्वीकारले आहे. सूर्य, तू देवांमध्ये सर्वांत प्रकाशमान आहेस; मी माणसांत सर्वांत प्रकाशमान होऊ दे.
उद् उ त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम् । उपयामगृहीतो ऽसि सूर्याय त्वा भ्राजाय । एष ते योनिः सूर्याय त्वा भ्राजाय । (सूर्य भ्राजिष्ठ भ्राजिष्ठस् त्वं देवेष्व् असि भ्राजिष्ठो ऽहं मनुष्येषु भूयासम् )॥ ?
त्या जातवेदस देवतेला, म्हणजे सूर्याला, त्याचे किरण वर नेतात, सर्वांना दिसावा म्हणून. तुला सूर्य, तेजासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; सूर्य, तेजासाठी तुला स्वीकारले आहे.
आजिघ्रकलशं मह्यात्वाविशन्त्विन्दवः। पुनरूर्जा निवर्त्तस्व सा नः सहस्रं धुक्ष्वोरुधारा पयस्वती पुनर् माविशताद् रयिः
मधुरस असलेल्या कलशात हे थेंब माझ्यासाठी येवोत. तू पुन्हा पोषण घेऊन परत ये; हजार धारांनी, दूधाने भरलेली समृद्धी पुन्हा आमच्याकडे वहावी; धन पुन्हा माझ्यात यावो.
इडे रन्ते हव्ये काम्ये चन्द्रे ज्योते ऽदिते सरस्वति महि विश्रुति । एता ते ऽ अघ्न्ये नामानि देवेभ्यो मा सुकृतं ब्रूतात्
आनंदासाठी, मनासारख्या, तेजस्वी आहुती मी आवाहन करतो, हे अदिती, सरस्वती, मोठ्या कीर्तीच्या. हे अघ्न्ये, हे तुझे देवांमधील नावे; आमच्यासाठी चांगले कर्म बोलले जावोत.
वि न इन्द्र मृधो जहि नीचा यच्छ पृतन्यतः । यो ऽ अस्माँ२ ऽ अभिदासत्य् अधरं गमया तमः । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा विमृधे । ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा विमृधे
इंद्रा, आमचे शत्रू नष्ट कर, जो आमच्यावर हल्ला करतो त्याला खाली पाड, आणि विरोध करणाऱ्याला अंधारात टाक. तुला इंद्र, विजयासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; इंद्रासाठी, विजयासाठी तुला स्वीकारले आहे.
वाचस् पतिं विश्वकर्माणमूतये मनोजुवं वाजे ऽ अद्या हुवेम । स नो विश्वानि हवनानि जोषद् विश्वशम्भूर् अवसे साधुकर्मा । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे । ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे
आज आपण स्पर्धेसाठी वाणीचा अधिपती, सर्वकर्मा, वेगवान मनाचा, याचे आवाहन करतो. तो सर्व देवांना प्रिय, सर्वांना कल्याण करणारा, आमच्या सर्व आहुती स्वीकारो, मदतीस येवो. तुला इंद्र, सर्वकर्मासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; इंद्रासाठी, सर्वकर्मासाठी तुला स्वीकारले आहे.
विश्वकर्मन् हविषा वर्धनेन त्रातारम् इन्द्रम् अकृणोर् अवध्यम् । तस्मै विशः समनमन्त पूर्वीर् अयम् उग्रो विहव्यो यथासत् । उपयामगृहीतो ऽसीन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे । ऽ एष ते योनिर् इन्द्राय त्वा विश्वकर्मणे
सर्वकर्म्याने, आहुती व वाढीने, इंद्राला रक्षक, अजिंक्य केला. त्याच्याकडे सर्व लोक एकत्र येतात; हा बलवान योग्य रीतीने आवाहन करण्यासारखा आहे. तुला इंद्र, सर्वकर्मासाठी स्वीकारले आहे. हे तुझे आसन; इंद्रासाठी, सर्वकर्मासाठी तुला स्वीकारले आहे.
उपयामगृहीतो ऽस्य् अग्नये त्वा गायत्रच्छन्दसं गृह्णामि । इन्द्राय त्वा त्रिष्टुप्छन्दसं गृह्णामि । विश्वेभ्यस् त्वा देवेभ्यो जगच्छन्दसं गृह्णामि । अनुष्टुप् ते ऽभिगरः
तुला अग्नी, गायत्री छंदाने स्वीकारतो. तुला इंद्र, त्रिष्टुप् छंदाने स्वीकारतो. सर्व देवांसाठी, जगती छंदाने तुला स्वीकारतो. अनुष्टुप् हे तुझे स्तोत्र आहे.
ककुभꣳ रूपं वृषभस्य रोचते बृहच् छुक्रः शुक्रस्य पुरोगाः सोमः सोमस्य पुरोगाः । यत् ते सोमादाभ्यं नाम जागृवि तस्मै त्वा गृह्णामि तस्मै ते सोम सोमाय स्वाहा
वृषभाचं रूप दिशांना शोभा देतं. मोठा शुक्र हा शुक्रांचा पुढारी आहे, सोम हा सोमांचा पुढारी आहे. सोमातून जन्मलेलं तुझं जागृत नाव मी तुझ्यासाठी स्वीकारतो; त्या सोमाला, सोमासाठी, स्वाहा.
उशिक् त्वं देव सोमाग्नेः प्रियं पाथो ऽपीहि । वशी त्वं देव सोमेन्द्रस्य प्रियं पाथो ऽपीहि । अस्मत्सखा त्वं देव सोम विश्वेषां देवानां प्रियं पाथो ऽपीहि
देव सोम, तू अग्नीचा प्रिय मार्ग आहेस; ये. देव सोम, तू इंद्राचा प्रिय मार्ग आहेस; ये. देव सोम, आमचा मित्र, तू सर्व देवांचा प्रिय मार्ग आहेस; ये.
व्रेशीनां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि कुकूननानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि भन्दनानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि मदिन्तमानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि मधुन्तमानां त्वा पत्मन्न् आ धूनोमि शुक्रं त्वा शुक्र ऽ आ धूनोम्य् अह्नो रूपे सूर्यस्य रश्मिषु
व्रेशीनांच्या घोड्यांसाठी, हे उडणाऱ्या, मी तुला धूर अर्पण करतो; कुकूननांच्या घोड्यांसाठी, हे उडणाऱ्या, मी तुला धूर अर्पण करतो; भंडनांच्या घोड्यांसाठी, हे उडणाऱ्या, मी तुला धूर अर्पण करतो; सर्वात मद्यपान करणाऱ्यांसाठी, हे उडणाऱ्या, मी तुला धूर अर्पण करतो; सर्वात मधुरांसाठी, हे उडणाऱ्या, मी तुला धूर अर्पण करतो. मी तुला शुद्ध, शुद्ध धूर अर्पण करतो, दिवसाच्या रूपात, सूर्याच्या किरणांत.