{ईशावा.उप. काण्व1} ईशा वास्यम् इदꣳ सर्वं यत् किं च जगत्यां जगत् । तेन त्यक्तेन भुञ्जीथा मा गृधः कस्य स्विद् धनम्
हे सर्व जग, जे काही हलते, ते सर्व परमेश्वराने व्यापलेले आहे. त्यागानेच त्याचा उपभोग करावा; दुसऱ्याच्या धनाची इच्छा करू नकोस.
{ईशावा.उप. काण्व2} कुर्वन्न् एवेह कर्माणि जिजीविषेच् छतꣳ समाः । एवं त्वयि नान्यथेतो ऽस्ति न कर्म लिप्यते नरे
इथेच सतत कर्म करत, शंभर वर्षे जगायची इच्छा ठेवावी. हाच तुझ्यासाठी योग्य मार्ग आहे; असं केल्यावर कर्माचा दोष लागत नाही.
{ईशावा.उप. काण्व3} असुर्या नाम ते लोका ऽअन्धेन तमसावृताः । ताꣳस् ते प्रेत्यापि गच्छन्ति ये के चात्महनो जनाः
ते लोक अंधाराने भरलेल्या असुर लोकांना जातात. स्वतःचा नाश करणारे, मृत्यूनंतर तिथेच पोहोचतात.
{ईशावा.उप. काण्व4} अनेजद् एकं मनसो जवीयो नैनद् देवा ऽ आप्नुवन् पूर्वम् अर्शत् । तद् धावतो ऽन्यान् अत्य् एति तिष्ठत् तस्मिन्न् अपो मातरिश्वा दधाति
तो एकच, हलत नसूनही, मनापेक्षा जलद आहे; देवसुद्धा त्याला गाठू शकले नाहीत, कारण तो त्यांच्यापूर्वीच गेला. तो स्थिर असूनही, धावणाऱ्यांनाही मागे टाकतो; त्याच्यात वारा पाणी ठेवतो.
{ईशावा.उप. काण्व5} तद् एजति तन् नैजति तद् दूरे तद् व् अन्तिके । तद् अन्तर् अस्य सर्वस्य तद् उ सर्वस्यास्य बाह्यतः
तो हलतो आणि हलत नाही; तो दूर आहे आणि जवळही आहे. तो या सर्वांच्या आत आहे आणि या सर्वांच्या बाहेरही आहे.
{ईशावा.उप. काण्व6} यस् तु सर्वाणि भूतान्य् आत्मन्न् एवानुपश्यति । सर्वभूतेषु चात्मानं ततो न वि चिकित्सति
जो सर्व जीवांना स्वतःमध्ये पाहतो आणि सर्व जीवांमध्ये स्वतःला पाहतो, त्याला कधीच शंका वाटत नाही.
{ईशावा.उप. काण्व7} यस्मिन्त् सर्वाणि भूतान्य् आत्मैवाभूद् विजानतः । तत्र को मोहः कः शोक ऽ एकत्वम् अनुपश्यतः
ज्याला सर्व जीव आत्माच झाले आहेत असं कळलं आहे, त्याला एकत्व पाहताना मोह किंवा दुःख काहीच राहत नाही.
{ईशावा.उप. काण्व8} स पर्य् अगाच् छुक्रम् अकायम् अव्रणम् अस्नाविरꣳ शुद्धम् अपापविद्धम् । कविर् मनीषी परिभूः स्वयंभूर् याथातथ्यतो ऽर्थान् व्यदधाच्छाश्वतीभ्यः समाभ्यः
तो सर्वत्र गेला आहे, तो शुद्ध, देहहीन, जखम नसलेला, स्नायू नसलेला, पवित्र, पापाला न लागणारा आहे; तो द्रष्टा, ज्ञानी, सर्वव्यापी, स्वयंभू आहे, आणि त्याने सर्व गोष्टी योग्य प्रकारे, चिरंतन काळासाठी ठरवल्या आहेत.
{ईशावा.उप. 9।काण्व12} अन्धं तमः प्र विशन्ति ये ऽसंभूतिम् उपासते । ततो भूय ऽ इव ते तमो य ऽ उ संभूत्याꣳ रताः
जे असंभूतीची उपासना करतात, ते अंधारात जातात; आणि जे संभूतीमध्ये रमतात, ते त्याहून अधिक अंधारात जातात.
{ईशावा.उप. 10।काण्व13} अन्यद् एवाहुः संभवाद् अन्यद् आहुर् असंभवात् । इति शुश्रुम धीराणां ये नस् तद् विचचक्षिरे
संभूतीपासून काही वेगळे मिळते, असंभूतीपासून काही वेगळे मिळते, असं शहाण्यांकडून आम्ही ऐकलं आहे, ज्यांनी आम्हाला ते समजावून सांगितलं.
{ईशावा.उप. 11।काण्व14} संभूतिं च विनाशं च यस् तद् वेदोभयꣳ सह । विनाशेन मृत्युं तीर्त्वा संभूत्यामृतम् अश्नुते
जो संभूती आणि विनाश या दोन्ही गोष्टी एकत्र जाणतो, तो विनाशाच्या साहाय्याने मृत्यू ओलांडतो आणि संभूतीने अमरत्व प्राप्त करतो.
{ईशावा.उप. 12।काण्व9} अन्धं तमः प्र विशन्ति ये ऽविद्याम् उपासते । ततो भूय ऽ इव ते तमो य ऽ उ विद्यायाꣳ रताः
जे अज्ञानाची उपासना करतात, ते अंधारात जातात; आणि जे केवळ ज्ञानात रमतात, ते त्याहून अधिक अंधारात जातात.
{ईशावा.उप. 13।काण्व10} अन्यद् एवाहुर् विद्याया ऽ अन्यद् आहुर् अविद्यायाः । इति शुश्रुम धीराणां ये नस् तद् विचचक्षिरे
ज्ञानापासून काही वेगळे मिळते, अज्ञानापासून काही वेगळे मिळते, असं शहाण्यांकडून आम्ही ऐकलं आहे, ज्यांनी आम्हाला ते समजावून सांगितलं.
{ईशावा.उप. 14।काण्व11} विद्यां चाविद्यां च यस् तद् वेदोभयꣳ सह । अविद्यया मृत्युं तीर्त्वा विद्ययामृतम् अश्नुते
जो ज्ञान आणि अज्ञान या दोन्ही गोष्टी एकत्र जाणतो, तो अज्ञानाच्या साहाय्याने मृत्यू ओलांडतो आणि ज्ञानाने अमरत्व प्राप्त करतो.
{ईशावा.उप. 15} वायुर् अनिलम् अमृतम् अथेदं भस्मान्तꣳ शरीरम् । ओ3म् क्रतो स्मर क्लिबे स्मर कृतꣳ स्मर
वारा अमर आहे; हे शरीर राखेत विलीन होते. हे मन, आठवण ठेव! हे कर्त्या, आठवण ठेव! केलेल्या कर्मांची आठवण ठेव!
{ईशावा.उप. 16।काण्व18} अग्ने नय सुपथा राये ऽ अस्मान् विश्वानि देव वयुनानि विद्वान् । युयोध्य् अस्मज् जुहुराणम् एनो भूयिष्ठां ते नम ऽ उक्तिं विधेम
अग्निदेव, तू आम्हाला चांगल्या मार्गाने संपत्ती मिळवायला ने. तू आमची सर्व कर्मे जाणतोस. आम्ही केलेल्या वाईट कर्मांपासून आम्हाला दूर ठेव. तुझ्या चरणी आम्ही सर्वात मोठा नमस्कार अर्पण करतो.
{ईशावा.उप. 17।काण्व15} हिरण्मयेन पात्रेण सत्यस्यापिहितं मुखम् । यो ऽसाव् आदित्ये पुरुषः सो ऽसाव् अहम् । ओ३म् खं ब्रह्म
सत्याचं मुख सोन्याच्या भांड्याने झाकलं आहे. सूर्यामधला जो पुरुष आहे, तोच मी आहे. ॐ, आकाश, ब्रह्म.