सप्त ऽ ऋषयः प्रतिहिताः शरीरे सप्त रक्षन्ति सदम् अप्रमादम् । सप्तापः स्वपतो लोकम् ईयुस् तत्र जागृतो ऽ अस्वप्नजौ सत्रसदौ च देवौ
शरीरात सात ऋषी स्थिर आहेत; सातजण नेहमीच जागरूक राहून दुर्लक्ष होऊ देत नाहीत. झोपेतून सात शक्ती संचार करतात; तिथे जागे असणारे, झोपेतून न जन्मलेले, हे दोन देव यज्ञाचे अध्यक्ष आहेत.
उत् तिष्ठ ब्रह्मणस्पते देवयन्तस् त्वेमहे । उप प्र यन्तु मरुतः सुदानव ऽ इन्द्र प्राशूर् भवा सचा
उठा, ब्रह्मणस्पती! आम्ही भक्तीने तुझी प्रार्थना करतो. दयाळू मरुतगण येवोत, आणि इंद्रा, तूही आमच्यासोबत लवकर ये.
प्र नूनं ब्रह्मणस्पतिर् मन्त्रं वदत्य् उक्थ्यम् । यस्मिन्न् इन्द्रो वरुणो मित्रो ऽ अर्यमा देवा ऽ ओकाꣳसि चक्रिरे
आता ब्रह्मणस्पती स्तुतीयोग्य मंत्र उच्चारतो, ज्यात इंद्र, वरुण, मित्र आणि अर्यमान या देवांनी आपली वस्ती केली आहे.
ब्रह्मणस्पते त्वम् अस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद् भद्रं यद् अवन्ति देवा बृहद् वदेम विदथे सुवीराः । [य इमा विश्वा । विश्वकर्मा । यो नः पिता । अन्नपते न्नस्य नो देहि ॥ ] (अ.वे. 17. , 11. )
ब्रह्मणस्पती, या सूक्ताचा तू मार्गदर्शक आहेस; त्याची संतती जागृत कर आणि वाढव. देव ज्या सर्व शुभ गोष्टींचे रक्षण करतात, त्या आमच्याकडे येवोत; आम्ही सभेत उत्तम पुत्रांसह मोठ्या अभिमानाने बोलू. [जो सर्वांचा आधार आहे, सर्वांचा कर्ता आहे, जो आमचा पिता आहे, अन्नपती, आम्हाला अन्न दे.]
अपेतो यन्तु पणयो ऽसुम्ना देवपीयवः । अस्य लोकः सुतावतः । द्युभिर् अहोभिर् अक्तुभिर् व्यक्तं यमो ददात्व् अवसानम् अस्मै
दुष्ट, द्वेष करणारे, देवांच्या कृपेपासून दूर जावोत. हा लोक यज्ञ करणाऱ्याचा आहे. दिवस, रात्र आणि संध्याकाळ यांद्वारे यम त्याला स्पष्टपणे त्याचे स्थान देवो.
सविता ते शरीरेभ्यः पृथिव्यां लोकम् इच्छतु । तस्मै युज्यन्ताम् उस्रियाः
सविता तुझ्या शरीरातून पृथ्वीवर तुला स्थान देवो; त्यासाठी गायी जोडल्या जावोत.
वायुः पुनातु । सविता पुनातु । अग्नेर् भ्राजसा । सूर्यस्य वर्चसा । वि मुच्यन्ताम् उस्रियाः
वायू शुद्ध करो; सविता शुद्ध करो; अग्नीच्या तेजाने, सूर्याच्या प्रकाशाने गायी मुक्त होवोत.
अश्वत्थे वो निषदनं पर्णे वो वसतिष् कृता । गोभाजऽइत् किलासथ यत् सनवथ पूरुषम्
अश्वत्थाच्या झाडाखाली तुमचे आसन आहे, त्याच्या पानावर तुमचे घर आहे. गायींच्या दुधावर तुम्ही पोसले जाता, असं म्हणतात, जेव्हा तुम्ही माणसाला पुन्हा नव्याने करता.
सविता ते शरीराणि मातुर् उपस्थ ऽ आ वपतु । तस्मै पृथिवि शं भव
सविता तुझे शरीर आईच्या कुशीत परत नेवो; त्याच्यासाठी, पृथ्वी, तू कृपाळू हो.
प्रजापतौ त्वा देवतायाम् उपोदके लोके नि दधाम्य् असौ । अप नः शोशुचद् अघम्
प्रजापतीमध्ये, देवांच्या ठिकाणी, पाण्याच्या जगात मी तुला ठेवतो. पाणी आमचे पाप धुवो.
परं मृत्यो ऽ अनु परेहि पन्थां यस् ते ऽ अन्य इतरो देवयानात् । चक्षुष्मते शृण्वते ते ब्रवीमि मा नः प्रजाꣳ रीरिषो मोत वीरान्
मृत्यू, तू दूर जा, तुझ्या मार्गाने जा, जो देवांच्या मार्गापेक्षा वेगळा आहे. ज्याला डोळे आणि कान आहेत त्याला मी सांगतो: आमच्या संततीला किंवा वीरांना हानी करू नको.
शं वातः शꣳ हि ते घृणिः शं ते भवन्त्व् इष्टकाः । शं ते भवन्त्व् अग्नयः पार्थिवासो मा त्वाभि शूशुचन्
वारा तुला शांती देवो, तुझं तेज शांती देवो, तुझ्या विटा शांती देवोत, पृथ्वीवरील अग्नी शांती देवोत; ते तुला त्रास देऊ नयेत.
कल्पन्तां ते दिशस् तुभ्यम् आपः शिवतमास् तुभ्यं भवन्तु सिन्धवः । अन्तरिक्षꣳ शिवं तुभ्यं कल्पन्तां ते दिशः सर्वाः
तुझ्यासाठी दिशा तयार होवोत, पाणी तुझ्यासाठी शुभ होवो, नद्या तुझ्यासाठी कल्याणकारी होवोत. आकाश तुझ्यासाठी मंगलमय होवो, सर्व दिशा तुझ्यासाठी अनुकूल होवोत.
अश्मन्वती रीयते सꣳ रभध्वम् उत् तिष्ठत प्र तरता सखायः । अत्र जहीमो ऽशिवा ये ऽ असञ्छिवान् वयम् उत्तरेमाभि वाजान्
दगडांनी भरलेली ती पुढे जाते; सगळे मिळून प्रयत्न करा, उठा, ओ मित्रांनो, पुढे जा! येथे अशुभ असणाऱ्यांना आपण दूर करू; आपण शुभ आहोत, आपले यश घेऊन पुढे जाऊ.
अपाघम् अप किल्विषम् अप कृत्याम् अपो रपः । अपामार्ग त्वम् अस्मद् अप दुःष्वप्न्यꣳ सुव
पाप दूर जावो, दोष दूर जावो, वाईट दूर जावो, अपयश दूर जावो! अपामार्गा, आमच्यापासून वाईट स्वप्न दूर कर.
सुमित्रिया न ऽ आप ऽ ओषधयः सन्तु दुर्मित्रियास् तस्मै सन्तु यो ऽस्मान् द्वेष्टि यं च वयं द्विष्मः
पाणी आणि औषधी आम्हाला मैत्रीची असोत; जो आम्हाला द्वेष करतो आणि ज्याला आपण द्वेष करतो, त्याच्यासाठी त्या वैरी असोत.
अनड्वाहम् आ रभामहे सौरभेयꣳ स्वस्तये । स न ऽ इन्द्र ऽ इव देवेभ्यो वह्निः संतरणो भव
आपण बैल, सुगंधी असणारा, कल्याणासाठी धरतो. जसा इंद्र देवांमध्ये, अग्नी, तू आमचा मार्गदर्शक हो.
उद् वयं तमसस् परि स्वः पश्यन्त ऽ उत्तरम् । देवं देवत्रा सूर्यम् अगन्म ज्योतिर् उत्तमम्
आपण अंधारातून बाहेर आलो, वरचं तेज पाहिलं; आपण देवांमध्ये देव असलेल्या सूर्याला, सर्वोच्च प्रकाशाला पोहोचलो.
इमं जीवेभ्यः परिधिं दधामि मैषां नु गाद् अपरो ऽ अर्थम् एतम् । शतं जीवन्तु शरदः पुरूचीर् अन्तर् मृत्युं दधतां पर्वतेन
मी हा मर्यादा सर्व जीवांसाठी ठेवीत आहे; त्यांना कुणीही आपल्या हेतूसाठी ओलांडू नये. ते शंभर शरद ऋतू जगोत, भरभरून आणि आनंदाने, मृत्यू पर्वताएवढा दूर ठेवून.
अग्न ऽ आयूꣳषि पवस ऽ आ सुवोर्जम् इषं च नः । आरे बाधस्व दुच्छुनाम्
अग्निदेव, आमचे आयुष्य शुद्ध कर, आम्हाला तेजस्वी प्रकाशाकडे, बळ आणि अन्नाकडे ने. आमच्यापासून सर्व वाईट आणि दुर्दैव दूर लोट.
आयुष्मान् अग्ने हविषा वृधानो घृतप्रतीको घृतयोनिर् एधि । घृतं पीत्वा मधु चारु गव्यं पितेव पुत्रम् अभि रक्षताद् इमान्त् स्वाहा
अग्निदेव, तूं दीर्घायुषी हो, हविर्द्वारे वाढत जा, तूपासारखा तेजस्वी आणि तूपातून उत्पन्न हो. तूप आणि मधुर, मनोहर दूध पिऊन, जसा पिता पुत्राचे रक्षण करतो, तसा तू यांचे रक्षण कर. स्वाहा.
परीमे गाम् अनेषत पर्य् अग्निम् अहृषत । देवेष्व् अक्रत श्रवः क ऽ इमाꣳ२ऽ आ दधर्षति
माझ्या भोवती गायीला फिरवले, अग्नीला देखील फिरवले. देवांमध्ये त्यांनी कीर्ती मिळवली; आता या व्यक्तीला कोण पराभूत करू शकेल?
क्रव्यादम् अग्निं प्र हिणोमि दूरं यमराज्यं गच्छतु रिप्रवाहः । इहैवायम् इतरो जातवेदा देवेभ्यो हव्यं वहतु प्रजानन्
मांसभक्षक अग्नीला मी दूर पाठवितो; तो यमाच्या राज्यात जाऊ दे. हा दुसरा जातवेद, इथेच राहून, देवांसाठी हविर्दान जाणून वाहून नेवो.
वह वपां जातवेदः पितृभ्यो यत्रैनान् वेत्थ निहितान् पराके । मेदसः कुल्या ऽ उप तान्त् स्रवन्तु सत्या ऽ एषाम् आशिषः सं नमन्ताꣳ स्वाहा
जातवेद, तूं हे वपु पितरांकडे ने, जिथे ते दूरवर ठेवले आहेत हे तुला माहीत आहे. मेदाच्या धारांनी त्यांच्यापर्यंत पोहोचू दे. त्यांच्या खरी आशीर्वाद आमच्यावर वाकू देत. स्वाहा.
स्योना पृथिवि नो भवानृक्षरा निवेशनी । यच्छा नः शर्म सप्रथाः । अप नः शोशुचद् अघम्
हे पृथ्वी माता, आमच्यासाठी मऊ, स्थिर आणि सुरक्षित निवासस्थान हो. आम्हाला विस्तृत संरक्षण दे. आमच्यापासून जळजळणारे पाप दूर कर.
अस्मात् त्वम् अधि जातो ऽसि त्वद् अयं जायतां पुनः । असौ स्वर्गाय लोकाय स्वाहा
तुझ्यापासून हा जन्मला; त्याच्यापासून पुन्हा दुसरा जन्मो. तो स्वर्गीय लोकात जावो. स्वाहा.
ऋचं वाचं प्र पद्ये मनो यजुः प्र पद्ये साम प्राणं प्र पद्ये चक्षुः श्रोत्रं प्र पद्ये । वाग् ओजः सहौजो मयि प्राणापानौ
मी ऋचांना वाणी म्हणून स्वीकारतो, यजूंना मन म्हणून, सामांना श्वास म्हणून, दृष्टी आणि श्रवण स्वीकारतो. वाणी, बळ, आणि प्रचंड सामर्थ्य माझ्यात राहो, तसेच श्वासोच्छ्वासही.
यन् मे छिद्रं चक्षुषो हृदयस्य मनसो वातितृण्णं बृहस्पतिर् मे तद् दधातु । शं नो भवतु भुवनस्य यस् पतिः
माझ्या डोळ्यांत, हृदयात किंवा मनात जे काही उणिव आहे, ती बृहस्पतीने भरून टाको. जगाचा स्वामी आमच्यासाठी कल्याणकारी होवो.
भूर् भुवः स्वः । तत् सवितुर् वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयात्
पृथ्वी, आकाश, स्वर्ग. आपण त्या सावितृ देवतेच्या तेजस्वी प्रकाशाचे ध्यान करतो. तो आमच्या बुद्धीला प्रेरणा देवो.
कया नश् चित्र ऽ आ भुवद् ऊती सदावृधः सखा । कया शचिष्ठया वृता
कशा अद्भुत कृपेने आपला नेहमी वाढणारा मित्र आपल्याजवळ येतो? कोणत्या सामर्थ्यशाली मदतीने तो निवडला जातो?