अग्ने व्रतपास् त्वे व्रतपा या तव तनूर् इयꣳ सा मयि यो मम तनूर् एषा सा त्वयि । सह नौ व्रतपते व्रतान्य् अनु मे दीक्षां दीक्षापतिर् मन्यताम् अनु तपस् तपस्पतिः
अग्नी, तू व्रतांचा रक्षक आहेस; तुझे हे शरीर माझे आहे, आणि माझे हे शरीर तुझे आहे; व्रतपती, आपण दोघे मिळून व्रते पाळू; दीक्षा घेणारा माझी दीक्षा मान्य करो, तपस्वी माझे तप स्वीकारो.
अꣳशुर्-अꣳशुष्टे देव सोमाप्यायताम् इन्द्रायैकधनविदे । आ तुभ्यम् इन्द्रः प्यायताम् आ त्वम् इन्द्राय प्यायस्व । आ प्याययास्मान्त् सखीन्त् सन्या मेधया स्वस्ति ते देव सोम सुत्याम् अशीय । एष्टा रायः प्रेषे भगाय ऋतम् ऋतवादिभ्यो नमो द्यावापृथिवीभ्याम्
देव सोमाचा थेंब, उत्तम थेंब, इंद्रासाठी वाढो, जो एकटा धनाचा स्वामी आहे; इंद्र तुझ्यासाठी वाढो, तू इंद्रासाठी वाढशील; तू आम्हाला, आमच्या मित्रांना, बुद्धी आणि कल्याणासह वाढव; देव सोम, पिळताना तू मधुर हो; इच्छित संपत्ती वाटण्यासाठी, भाग्यासाठी, सत्यासाठी, सत्य बोलणाऱ्यांसाठी पाठवली जावो; आकाश आणि पृथ्वीला नमस्कार.
या ते ऽ अग्ने ऽयःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा । उग्रं वचोऽअपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा । या ते ऽ अग्ने रजःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा । उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा । या ते अग्ने हरिशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा । उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा
सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः कल्पस्व । सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुन्धस्व । सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुम्भस्व
तू सिंहिणी आहेस, प्रतिस्पर्ध्यांना जिंकणारी; देवांसाठी योग्य हो. तू सिंहिणी आहेस, प्रतिस्पर्ध्यांना जिंकणारी; देवांसाठी शुद्ध हो. तू सिंहिणी आहेस, प्रतिस्पर्ध्यांना जिंकणारी; देवांसाठी तेजस्वी हो.
इन्द्रघोषस् त्वा वसुभिः पुरस्तात् पातु । प्रचेतास् त्वा रुद्रैः पश्चात् पातु । मनोजवास् त्वा पितृभिर् दक्षिणतः पातु । विश्वकर्मा त्वादित्यैर् उत्तरतः पातु । इदम् अहं तप्तं वार् बहिर्धा यज्ञान् निः सृजामि
इंद्राचा आवाज, वसूंनी सोबत, तुझी समोरून रक्षा करो; प्रचेतस, रुद्रांसह, तुझी मागून रक्षा करो; मनोजव, पितरांसह, तुझी उजवीकडून रक्षा करो; विश्वकर्मा, आदित्यांसह, तुझी डावीकडून रक्षा करो. हे तापलेले पाणी मी यज्ञातून बाहेर काढतो.
सिꣳह्य् असि स्वाहा । सिꣳह्य् अस्य् आदित्यवनिः स्वाहा । सिꣳह्य् असि ब्रह्मवनिः क्षत्रवनिः स्वाहा । सिꣳह्य् असि सुप्रजावनी रायस्पोषवनिः स्वाहा । सिꣳह्य् अस्य् आवह देवान् यजमानाय स्वाहा । भूतेभ्यस् त्वा
तू सिंहिणी आहेस, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, आदित्यांचे रक्षण, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, ब्रह्म आणि क्षत्राचे रक्षण, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, उत्तम संतती देणारी, संपत्तीचे आणि समृद्धीचे रक्षण करणारी, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, देवांना यजमानाकडे आण, स्वाहा. मी तुला सर्व भूतांसाठी नेमतो.
ध्रुवो ऽसि पृथिवीं दृꣳह । ध्रुवक्षिद् अस्य् अन्तरिक्षं दृꣳह । अच्युतक्षिद् असि दिवं दृꣳह । अग्नेः पुरीषम् असि
तू स्थिर आहेस; पृथ्वीला स्थिर कर. तू दृढपणे स्थापन झालेली आहेस; आकाशमंडलाला स्थिर कर. तू कधीही न हलणारी आहेस; स्वर्गाला स्थिर कर. तू अग्नीचे ओल आहेस.
युञ्जते मन ऽ उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः । वि होत्रा दधे वयुनाविद् एक ऽइन् मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः स्वाहा
ज्ञानी लोक मन आणि विचार जोडतात, मोठ्या आणि सर्वज्ञ ज्ञानीचे; दोन होतारू, विधी जाणणारे, मी नेमतो; देव सवितृचे हे मोठे स्तोत्र मी गातो. स्वाहा.
इदं विष्णुर् विचक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् । समूढम् अस्य पासुरे स्वाहा
विष्णूने हे विश्व मोजून पाहिले; त्याने तीन पावले स्थापन केली; त्याची धूळ सर्वत्र पसरली आहे. स्वाहा.
इरावती धेनुमती हि भूतꣳ सूयवसिनी मनवे दशस्या । व्यस्कभ्ना रोदसी विष्णव् एते दाधर्त्थ पृथिवीम् अभितो मयूखैः स्वाहा
ती पुष्कळ पोषणाने, गायींनी समृद्ध, उत्तम अन्नाने भरपूर, मनुला कृपा करणारी होवो; विष्णूने आपल्या किरणांनी हे दोन विश्व धरले, त्याने पृथ्वीला सर्व बाजूंनी आधार दिला. स्वाहा.
देवश्रुतौ देवेष्व् आ घोषतम् । प्राची प्रेतम् अध्वरं कल्पयन्ती ऽ ऊर्ध्वं यज्ञं नयतं मा जिह्वरतम् । स्वं गोष्ठम् आ वदतं देवी दुर्ये ऽ आयुर् मा निर्वादिष्टं प्रजां मा निर्वादिष्टम् । अत्र रमेथां वर्ष्मन् पृथिव्याः
तुमचे देवांना ऐकू येणारे दिव्य स्वर सर्वत्र निनादू द्या; पूर्वेकडे जा, यज्ञाची तयारी करा, यज्ञ उंचावून घ्या; तुमच्या जिभेवर अडखळू नका. देवतेनो, तुमच्या स्वतःच्या निवासाची गोष्ट या कठीण स्थळी सांगा; आमचे आयुष्य तोडू नका, संतती तोडू नका. पृथ्वीच्या या विस्तीर्ण भागात तुम्ही नांदत राहा.
विष्णोर् नु कं वीर्याणि प्र वोचं यः पार्थिवानि विममे रजाꣳसि । यो ऽ अस्कभायद् उत्तरꣳ सधस्थं विचक्रमाणस् त्रेधोरुगायः । विष्णवे त्वा
आता मी विष्णूच्या पराक्रमांची महती सांगतो, ज्याने पृथ्वीवरील सर्व प्रदेश मोजले; ज्याने वरच्या स्थानी आधाराशिवाय जागा निर्माण केली आणि जो तीन मोठ्या पावलांनी सर्वत्र विहार करणारा आहे. विष्णूला मी हे अर्पण करतो.
दिवो वा विष्ण ऽ उत वा पृथिव्या महो वा विष्णऽउरोरन्तरिक्षात् । उभा हि हस्ता वसुना पृणस्वा प्रयच्छ दक्षिणाद् ओत सव्यात् । विष्णवे त्वा
हे विष्णू, आकाशातून असो किंवा पृथ्वीवरून, किंवा या विशाल अंतरिक्षातून असो, दोन्ही हात संपत्तीने भर आणि ती उजव्या व डाव्या बाजूने दे. हे सर्व विष्णूला मी अर्पण करतो.
प्र तद् विष्णु स्तवते वीर्येण मृगो न भीमः कुचरो गिरिष्ठाः । यस्योरुषु त्रिषु विक्रमणेष्व् अधिक्षियन्ति भुवनानि विश्वा
विष्णूचे सामर्थ्य गातले जाते, तो पर्वतांमध्ये हिंडणाऱ्या भयंकर वन्य प्राण्यासारखा आहे; ज्याच्या तीन मोठ्या पावलांमध्ये सर्व जग वास करते.
विष्णो रराटम् असि । विष्णोः श्नप्त्रे स्थः । विष्णोः स्यूर् असि । विष्णोर् ध्रुवो सि । वैष्णवम् असि विष्णवे त्वा
तू विष्णूचा आनंद आहेस; तू विष्णूचा वंशज आहेस; तू विष्णूचे बंध आहेस; तू विष्णूची स्थिरता आहेस; तू विष्णूचाच आहेस, आणि मी तुला विष्णूला अर्पण करतो.
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् । आ ददे नार्य् असि । इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपिकृन्तामि । बृहन्न् असि बृहद्रवा बृहतीम् इन्द्राय वाचं वद
मी तुला देव सावितृच्या प्रेरणेने, अश्विनांच्या बाहूंनी आणि पूषणाच्या हातांनी ठेवतो. तू स्त्री आहेस. येथे मी राक्षसांच्या माने छाटतो. तू महान आहेस, वेगवान आहेस; इंद्रासाठी मोठे वचन बोल.
स्वराड् असि सपत्नहा । सत्रराड् अस्य् अभिमातिहा । जनराड् असि रक्षोहा । सर्वराड् अस्य् अमित्रहा
तू स्वर्गाचा स्वामी आहेस, प्रतिस्पर्ध्यांचा संहार करणारा आहेस; यज्ञाचा स्वामी आहेस, विरोधकांचा नाश करणारा आहेस; लोकांचा स्वामी आहेस, राक्षसांचा नाश करणारा आहेस; सर्वांचा स्वामी आहेस, शत्रूंचा संहार करणारा आहेस.
देवस्य त्वा सवितुः प्रसवे ऽश्विनोर् बाहुभ्यां पूष्णो हस्ताभ्याम् । आ ददे नार्य् असि । इदम् अहꣳ रक्षसां ग्रीवा ऽ अपि कृन्तामि । यवो ऽसि यवयास्मद् द्वेषो यवयारातीः । दिवे त्वाऽन्तरिक्षाय त्वा पृथिव्यै त्वा । शुन्धन्तां लोकाः पितृषदनाः । पितृषदनम् असि
मी तुला देव सावितृच्या प्रेरणेने, अश्विनांच्या बाहूंनी आणि पूषणाच्या हातांनी ठेवतो. तू स्त्री आहेस. येथे मी राक्षसांच्या माने छाटतो. तू ज्वारी आहेस; आमचे द्वेष दूर कर, आमचे शत्रू दूर कर. आकाशासाठी, अंतरिक्षासाठी, पृथ्वीकरिता मी तुला अर्पण करतो. लोक आणि पितरांचे स्थान शुद्ध होवो. तू पितरांचे स्थान आहेस.
उद् दिवꣳ स्तभानान्तरिक्षं पृण दृꣳहस्व पृथिव्याम् । द्युतानास् त्वा मारुतो मिनोतु मित्रावरुणौ ध्रुवेण धर्मणा । ब्रह्मवनि त्वा क्षत्रवनि त्वा रायस्पोषवनि पर्य् ऊहामि । ब्रह्म दृꣳह क्षत्रं दृꣳहायुर् दृꣳह प्रजां दृꣳह
आकाश उचल, अंतरिक्ष भर, पृथ्वी मजबूत कर. तेजस्वी मरुत तुला मोजो, मित्र आणि वरुण स्थिर धर्माने तुला मोजो. मी तुला ब्राह्मणासाठी, क्षत्रियासाठी, संपत्ती आणि पोषणासाठी घेऊन फिरतो. ब्राह्मण बळकट होवो, क्षत्रिय बळकट होवो, आयुष्य बळकट होवो, संतती बळकट होवो.
ध्रुवासि ध्रुवो ऽयं यजमानो ऽस्मिन्न् आयतने प्रजया पशुभिर् भूयात् । घृतेन द्यावापृथिवी पूर्येथाम् । इन्द्रस्य छदिर् असि विश्वजनस्य छाया
तू स्थिर आहेस, आणि हा यजमान या निवासात संतती व पशुधनाने वाढो. आकाश आणि पृथ्वी तुपाने भरून जावोत. तू इंद्राचे आश्रय आहेस, सर्व लोकांची सावली आहेस.
परि त्वा गिर्वणो गिर ऽ इमा भवन्तु विश्वतः । वृद्धायुम् अनु वृद्धयो जुष्टा भवन्तु जुष्टयः
हे गायक, या स्तोत्रांनी तुला सर्व बाजूंनी वेढावे. वडीलधारी वडीलधाऱ्यांचा पाठपुरावा करो, प्रियजन प्रियजनांचा पाठपुरावा करो.
इन्द्रस्य स्यूर् असि । इन्द्रस्य ध्रुवो ऽसि । ऐन्द्रम् असि । वैश्वदेवम् असि
तू इंद्राचा बंध आहेस; तू इंद्राची स्थिरता आहेस; तू इंद्राचा आहेस; तू सर्व देवतांचा आहेस.
[[ब्रह्माण्डपुराणम्/पूर्वभागः/अध्यायः १२|ब्रह्माण्डपुराणम् १.२.१२.२७]], [[वायुपुराणम्/पूर्वार्धम्/अध्यायः २९|वायुपुराणम् २९.२६]]विभूर् असि प्रवाहणः । वह्निर् असि हव्यवाहनः । श्वात्रो ऽसि प्रचेताः । तुथो ऽसि विश्ववेदाः
तू विभू आहेस, प्रवाही आहेस; तू अग्नी आहेस, हविर्दान करणारा आहेस; तू जलद आहेस, ज्ञानी आहेस; तू स्तुत्य आहेस, सर्वज्ञ आहेस.
उशिग् असि कविः । अङ्घारिर् असि बम्भारिः । अवस्यूर् असि दुवस्वान् । शुन्ध्यूर् असि मार्जालीयः । सम्राड् असि कृशानुः । परिषद्योऽसि पवमानः । नभोऽसि प्रतक्वा । मृष्टो ऽसि हव्यसूदनः । ऽऋतधामासि स्वर्ज्योतिः
समुद्रो ऽसि विश्वव्यचाः । ऽअजो ऽस्य् एकपात् । अहिर् असि बुध्न्यः । वाग् अस्य् ऐन्द्रम् असि सदो ऽसि । ऋतस्य द्वारौ मा मा संताप्तम् । अध्वनाम् अध्वपते प्र मा तिर स्वस्ति मे ऽस्मिन् पथि देवयाने भूयात्
तू समुद्र आहेस, सर्वत्र व्यापणारा आहेस; तू अजन्मा आहेस, एक पाय असलेला आहेस; तू खोल समुद्रातील सर्प आहेस; तू वाणी आहेस, तू इंद्राचा आहेस, तू आसन आहेस. तू सत्याचे दोन दरवाजे आहेस; मला क्लेश होऊ नये. हे मार्गांचे स्वामी, मला सुरक्षितपणे ने; या दिव्य मार्गावर माझे कल्याण होवो.
मित्रस्य मा चक्षुषेक्षध्वम् । अग्नयः सगराः सगरा स्थ सगरेण नाम्ना रुद्रेणानीकेन पात माग्नयः पिपृत माग्नयो गोपायत मा नमो वो स्तु मा मा हिꣳसिष्ट
मित्राच्या डोळ्यांनी माझ्याकडे पाहा. अग्नीहो, तुम्ही सागरासोबत आहात, सागर नावाने आहात, रुद्रासोबत, अनिकासोबत आहात. अग्नीहो, मला वाचा, मला जपा, मला सांभाळा. मी तुम्हाला नमस्कार करतो; मला इजा करू नका.
ज्योतिर् असि विश्वरूपं विश्वेषां देवाना समित् । त्वꣳ सोम तनूकृद्भ्यो द्वेषोभ्यो ऽन्यकृतेभ्य ऽउरु यन्तासि वरूथꣳ स्वाहा । जुषाणो ऽअप्तुर् आज्यस्य वेतु स्वाहा
तू प्रकाश आहेस, सर्व रूपांचा, सर्व देवतांमध्ये एकत्रित. तू सोम आहेस, शरीराला हानी करणाऱ्यांपासून, इतर हानी करणाऱ्यांपासून रक्षण करणारा आहेस; तू मोठे कवच आहेस. स्वाहा. तुपाचा स्वीकार करणारा संतुष्ट होवो. स्वाहा.
अग्नी, तुझे जे लोखंडात वसलेले, सर्वात श्रेष्ठ, खोल शरीर आहे, त्यातील कठोर आणि तीक्ष्ण वाणी दूर जावो. स्वाहा. अग्नी, तुझे जे आकाशात वसलेले, सर्वात श्रेष्ठ, खोल शरीर आहे, त्यातील कठोर आणि तीक्ष्ण वाणी दूर जावो. स्वाहा. अग्नी, तुझे जे सोन्यात वसलेले, सर्वात श्रेष्ठ, खोल शरीर आहे, त्यातील कठोर आणि तीक्ष्ण वाणी दूर जावो. स्वाहा.
तप्तायनी मे ऽसि । वित्तायनी मे ऽसि । अवतान् मा नाथितात् । अवतान् मा व्यथितात् । विदेद् अग्निर् नभो नाम । अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि । योऽस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे । विदेद् अग्निर् नभो नाम । अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि । यो द्वितीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे । विदेद् अग्निर् नभो नाम । अग्नेऽअङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि । यस् तृतीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् ते ऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे । अनु त्वा देववीतये
तू तापलेली आहेस, ओळखलेली आहेस; मला सोडून देण्यापासून, दुःखापासून तू वाचव. अग्नीला नभ नाव माहीत आहे; अग्नी, अङ्गिरसकुळातील, आयु नाव घेऊन ये; तू पृथ्वीवर जिथे कुठे आहेस, तुझे जे अजिंक्य, यज्ञासाठी योग्य नाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. अग्नीला नभ नाव माहीत आहे; अग्नी, अङ्गिरसकुळातील, आयु नाव घेऊन ये; तू दुसऱ्या पृथ्वीवर जिथे कुठे आहेस, तुझे जे अजिंक्य, यज्ञासाठी योग्य नाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. अग्नीला नभ नाव माहीत आहे; अग्नी, अङ्गिरसकुळातील, आयु नाव घेऊन ये; तू तिसऱ्या पृथ्वीवर जिथे कुठे आहेस, तुझे जे अजिंक्य, यज्ञासाठी योग्य नाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. मी देवांची कृपा मिळवण्यासाठी तुझ्या मागे चालतो.
रक्षोहणं वलगहनं वैष्णवीम् । इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे निष्ट्यो यम् अमात्यो निचखान । इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे समानो यम् असमानो निचखान । इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे सबन्धुर् यम् असबन्धुर् निचखान । इदम् अहं तं वलगम् उत् किरामि यं मे सजातो यम् असजातो निचखान । उत् कृत्यां किरामि
राक्षसांचा नाश करणारा, अडथळे दूर करणारा, विष्णूचा; हे अडथळे मी दूर करतो, जे माझ्या शत्रूने किंवा स्पर्धकाने माझ्याविरुद्ध पुरले आहेत. हे अडथळे मी दूर करतो, जे माझ्या समकक्षाने किंवा असमकक्षाने पुरले आहेत. हे अडथळे मी दूर करतो, जे माझ्या नातेवाईकाने किंवा अनोळखीने पुरले आहेत. हे अडथळे मी दूर करतो, जे माझ्या जन्मलेल्या किंवा अजन्म्याने पुरले आहेत. मी जादूही दूर करतो.
रक्षोहणो वो वलगहनः प्रोक्षामि वैष्णवान् । रक्षोहणो वो वलगहनो ऽव नयामि वैष्णवान् । रक्षोहणो वो वलगहनो ऽव स्तृणामि वैष्णवान् । रक्षोहणौ वां वलगहना ऽ उप दधामि वैष्णवी । रक्षोहणौ वां वलगहनौ पर्य् ऊहामि वैष्णवी । वैष्णवम् असि । वैष्णवा स्थ
मी तुम्हाला, राक्षसांचा नाश करणारे, अडथळे दूर करणारे, विष्णूचे म्हणून शिंपडतो. मी तुम्हाला खाली नेत आहे, राक्षसांचा नाश करणारे, अडथळे दूर करणारे, विष्णूचे म्हणून. मी तुम्हाला पसरवतो, राक्षसांचा नाश करणारे, अडथळे दूर करणारे, विष्णूचे म्हणून. मी तुम्हाला ठेवतो, राक्षसांचा नाश करणारे, अडथळे दूर करणारे, विष्णूचे म्हणून. मी तुम्हाला घेऊन फिरतो, राक्षसांचा नाश करणारे, अडथळे दूर करणारे, विष्णूचे म्हणून. तू विष्णूचे आहेस. तुम्ही विष्णूचे आहात.
तू प्रेरित आहेस, कवी आहेस; तू वेगवान आहेस, बलवान आहेस; तू मदतीस येणारा आहेस, शुभ देणारा आहेस; तू शुद्ध करणारा आहेस, मार्जारासारखा आहेस; तू सम्राट आहेस, बारीक ज्वाळेचा आहेस; तू वेढला जाणारा आहेस, शुद्ध करणारा आहेस; तू आकाश आहेस, पसरणारा आहेस; तू स्वच्छ आहेस, हविर्द्वेष्टा आहेस; तू सत्याचे निवासस्थान आहेस, स्वर्गाचे प्रकाश आहेस.