वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया ऽ अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो ऽ असि वीडयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि
हे वृक्ष, तू मजबूत अंगाचा हो, आमचा मित्र, उत्तम मार्गदर्शक आणि शूर हो. बैलाच्या कातड्याने बांधलेला, स्थिर राहा; जो तुझ्यावर उभा राहतो तो नेहमी विजय मिळवो.
दिवः पृथिव्याः पर्य् ओज ऽ उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्य् आभृतꣳ सहः । अपाम् ओज्मानं परि गोभिर् आवृतम् इन्द्रस्य वज्रꣳ हविषा रथं यज
आकाश आणि पृथ्वीपासून सामर्थ्य घेतले जाते, वृक्षांपासून शक्ती गोळा होते. बैलाच्या कातड्याने गुंडाळलेला इंद्राचा वज्र, रथाला अर्पण म्हणून अर्पण कर.
इन्द्रस्य वज्रो मरुताम् अनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय
इंद्राचा वज्र, मरुतांचा समूह, मित्राचा गर्भ, वरुणाचा नाभी—हे देव, हे अर्पण स्वीकार आणि आमच्या आह्वानासाठी रथ हातात घे.
उप श्वासय पृथिवीम् उत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । स दुन्दुभे सजूर् इन्द्रेण देवैर् दूराद् दवीयो ऽ अप सेध शत्रून्
पृथ्वी आणि आकाश गाजव, तुझे यश सर्वत्र पसरू दे. हे दुंदुभी, इंद्र आणि देवांसह, शत्रूंना दूरवर हाकलून लाव.
आ क्रन्दय बलम् ओजो न ऽ आ धा नि ष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुना ऽ इत ऽ इन्द्रस्य मुष्टिर् असि वीडयस्व
बळ आणि उत्साहाने वाज, डुंडुभी, संकट दूर कर, वाईट गोष्टी दूर लोट. वाईटपणा झटकून टाक, डुंडुभी, तू इंद्राची मुठ आहेस — जोरात वाज.
आमूर् अज प्रत्या वर्तयेमाः केतुमद् दुन्दुभिर् वावदीति । सम् अश्वपर्णाश् चरन्ति नो नरो ऽस्माकम् इन्द्र रथिनो जयन्तु
स्पष्ट आणि ठाम आवाजात वाज, डुंडुभी, तुझा नाद पुन्हा पुन्हा घुमू दे. आमचे रथी, इंद्रा, घोड्यांवर बसून आमच्यासाठी विजय मिळवू देत.
आग्नेयः कृष्णग्रीवः सारस्वती मेषी बभ्रुः सौम्यः पौष्णः श्यामः शितिपृष्ठो बार्हस्पत्यः शिल्पो वैश्वदेव ऽ ऐन्द्रो ऽरुणो मारुतः कल्माष ऽ ऐन्द्राग्नः सꣳहितो ऽधोरामः सावित्रो वारुणः कृष्ण ऽ एकशितिपात् पेत्वः
काळ्या गळ्याचा हा अग्नीचा, चित्ताकर्षक हा सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, तांबडा सोमाचा, काळा पूषणाचा, राखाडी पाठचा बृहस्पतीचा, चित्तीपटीचा विश्वदेवांचा, लाल इंद्राचा, ठिपक्यांचा मरुतांचा, मिश्र रंगाचा इंद्राग्नीचा, ओठ खाली असलेले सावित्र आणि वरुणाचे, काळा एकशितीचा, आणि पांढऱ्या काळ्या डागांचा पेट्वाचा.
अग्नये ऽनीकवते रोहिताञ्जिर् अनड्वान् अधोरामौ सावित्रौ पौष्णौ रजतनाभी वैश्वदेवौ पिशंगौ तूपरु मारुतः कल्माष ऽ आग्नेयः कृष्णो ऽजः सारस्वती मेषी वारुणः पेत्वः
अग्नीसाठी तांबड्या खुराचा बैल, अनिकवतासाठी तांबड्या पायाचा बैल, ओठ खाली असलेले सावित्र आणि पूषणाचे, चांदीच्या नाभीचे विश्वदेवांचे, चित्तीपटीचे तूपारूचे, ठिपक्यांचे मरुतांचे, काळा अग्नीचा, बोकड सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, चित्तीपटीचा वरुणाचा.
देव सवितः प्र सुव यज्ञं प्र सुव यज्ञपतिं भगाय । दिव्यो गन्धर्वः केतुपूः केतं नः पुनातु वाचस्पतिर् वाजं नः स्वदतु
देवा सावित्या, यज्ञाला प्रेरणा दे, यज्ञाच्या अधिपतीला भाग्य मिळवून दे. दिव्य गंधर्व आमच्या चिन्हाला शुद्ध करो, वाक्पती आम्हाला बळ देवो.
तत् सवितुर् वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयत्
आपण सावितृ देवतेचे श्रेष्ठ तेज ध्यानात धरतो; तो आमचे विचार प्रेरित करो.
विश्वानि देव सवितर् दुरितानि परा सुव । यद् भद्रं तन् न ऽ आ सुव
हे देव सावित्या, आमची सर्व दुःखे दूर कर; जे काही शुभ आहे, ते आमच्याकडे आण.
विभक्तारꣳ हवामहे वसोश् चित्रस्य राधसः । सवितारं नृचक्षसम्
आपण वसुच्या उत्तम संपत्तीचा विभाग करणारा, सर्वांना पाहणारा साविता याला हाक मारतो.
ब्रह्मणे ब्राह्मणं क्षत्राय राजन्यं मरुद्भ्यो वैश्यं तपसे शूद्रं तमसे तस्करं नारकाय वीरहणं पाप्मने क्लीबम् आक्रयाया ऽ अयोगुं कामाय पुꣳश्चलूम् अतिक्रुष्टाय मागधम्
ब्राह्मणपणासाठी ब्राह्मण, राज्यासाठी क्षत्रिय, मरुतांसाठी वैश्य, तपासाठी शूद्र, अंधारासाठी चोर, नरकासाठी वीरहंता, पापासाठी नपुंसक, विक्रीसाठी लोहार, इच्छेसाठी वेश्या, आणि बहिष्कृतांसाठी मागध.
नृत्ताय सूतं गीताय शैलूषं धर्माय सभाचरं नरिष्ठायै भीमलं नर्माय रेभꣳ हसाय कारिम् आनन्दाय स्त्रीषखं प्रमदे कुमारीपुत्रं मेधायै रथकारं धैर्याय तक्षाणम्
नृत्यासाठी सूत, गाण्यासाठी शैलूष, धर्मासाठी सभासद, संकटासाठी भिमल, विनोदासाठी रेब, हसण्यासाठी कारी, आनंदासाठी स्त्रीसखा, उल्हासासाठी कुमारिकेचा मुलगा, बुध्दीला रथकार, धैर्यासाठी सुतार.
तपसे कौलालं मायायै कर्मारꣳ रूपाय मणिकारꣳ शुभे वपꣳ शरव्याया ऽ इषुकारꣳ हेत्यै धनुष्कारं कर्मणे ज्याकारं दिष्टाय रज्जुसर्जं मृत्यवे मृगयुम् अन्तकाय श्वनिनम्
तपासाठी कुंभार, मायेसाठी लोहार, रूपासाठी मणिकार, शुभेसाठी विणकर, बाणासाठी बाणकार, शस्त्रासाठी धनुष्यकार, कामासाठी दोर करणारा, नशिबासाठी दोर वळणारा, मृत्यूसाठी शिकारी, संहारासाठी कुत्र्यांचा राखणारा.
नदीभ्यः पौञ्जिष्ठम् ऋक्षीकाभ्यो नैषादं पुरुषव्याघ्राय दुर्मदं गन्धर्वाप्सरोभ्यो व्रात्यं प्रयुग्भ्य ऽ उन्मत्तꣳ सर्पदेवजनेभ्यो ऽप्रतिपदमयेभ्यः कितवम् ईर्यताया ऽ अकितवं पिशाचेभ्यो बिदलकारीं यातुधानेभ्यः कण्टकीकारीम्
नद्यांसाठी मच्छीमार, रिक्षींसाठी निषाद, पुरुषसिंहासाठी दुर्मद, गंधर्व-अप्सरांसाठी व्रात्य, सेवकांसाठी वेडा, सर्पदेवतांसाठी घर नसलेला, जुगाऱ्यांसाठी फसवणारा, न जुगाऱ्यांसाठी राक्षस, पिशाचांसाठी बांबू फाडणारा, यातुधानांसाठी काटेरी करणारा.
संधये जारं गेहायोपपतिम् आर्त्यै परिवित्तं निर्ऋत्यै परिविविदानम् अराद्ध्या ऽ एदिधिषुःपतिं निष्कृत्यै पेशस्कारीꣳ संज्ञानाय स्मरकारीं प्रकामोद्यायोपसदं वर्णायानुरुधं बलायोपदाम्
संयोगासाठी परपुरुष, घरासाठी उपपत, दुःखासाठी परित्यक्त, नाशासाठी विश्वासघातकी, अपयशासाठी वंध्येचा नवरा, प्रायश्चित्तासाठी कुशल कारागीर, स्मरणासाठी स्मरण करणारा, उत्कट इच्छेसाठी प्रियकर, रंगासाठी मागे जाणारा, बळासाठी मदतनीस.
उत्सादेभ्यः कुब्जं प्रमुदे वामनं द्वार्भ्यः स्रामꣳ स्वप्नायान्धम् अधर्माय बधिरं पवित्राय भिषजं प्रज्ञानाय नक्षत्रदर्शम् आशिक्षायै प्रश्निनम् उपशिक्षाया ऽ अभिप्रश्निनं मर्यादायै प्रश्नविवाकम्
विकृतीसाठी कुबडा, आनंदासाठी ठेंगू, दारासाठी लंगडा, झोपेसाठी आंधळा, अधर्मासाठी बहिरा, शुद्धीसाठी वैद्य, ज्ञानासाठी नक्षत्र पाहणारा, शिक्षेसाठी विचारणारा, पुढील शिक्षेसाठी पुन्हा विचारणारा, मर्यादेसाठी न्यायाधीश.
अर्मेभ्यो हस्तिपं जवायाश्वपं पुष्ट्यै गोपालं वीर्यायाविपालं तेजसे ऽजपालम् इरायै कीनाशं कीलालाय सुराकारं भद्राय गृहपꣳ श्रेयसे वित्तधम् आध्यक्ष्यायानुक्षत्तारम्
हत्तींसाठी हत्तीपाल, वेगासाठी घोड्यांचा सांभाळणारा, पोषणासाठी गवळी, बळासाठी मेंढपाळ, तेजासाठी बोकडपाल, अन्नासाठी नांगरवाला, पिण्यासाठी मद्य बनवणारा, शुभेसाठी गृहस्थ, संपत्तीसाठी खजिनदार, देखरेखीकरिता निरीक्षक.
भायै दार्वाहारं प्रभाया ऽ अग्न्येधं ब्रध्नस्य विष्टपायाभिषेक्तारं वर्षिष्ठाय नाकाय परिवेष्टारं देवलोकाय पेशितारं मनुष्यलोकाय प्रकरितारꣳ सर्वेभ्यो लोकेभ्यो ऽ उपसेक्तारम् अव ऽ ऋत्यै वधायोपमन्थितारं मेधाय वासःपल्पूलीं प्रकामाय रजयित्रीम्
प्रकाशासाठी लाकूड आणणारा, तेजासाठी अग्नी पेटवणारा, यज्ञासाठी अभिषेक करणारा, समृद्धीसाठी वाढवणारा, सर्वोच्च लोकासाठी सेवक, देवांच्या लोकासाठी दूत, माणसांच्या लोकासाठी सांगणारा, सर्व लोकांसाठी मदतनीस, परतण्यासाठी दळणारा, बुध्दीला वस्त्र धुणारा, इच्छेसाठी रंगवणारा.
ऋतये स्तेनहृदयं वैरहत्याय पिशुनं विविक्त्यै क्षत्तारम् औपद्रष्ट्र्यायानुक्षत्तारं बालायानुचरं भूम्ने परिष्कन्दं प्रियाय प्रियवादिनम् अरिष्ट्या ऽ अश्वसादꣳ स्वर्गाय लोकाय भागदुघं वर्षिष्ठाय नाकाय परिवेष्टारम्
सत्यासाठी मनाने चोर, वैर मारण्यासाठी चुगली करणारा, विवेकासाठी कारभारी, देखरेखीसाठी निरीक्षक, मुलासाठी मदतनीस, समृद्धीसाठी भटकणारा, प्रेमासाठी गोड बोलणारा, सुरक्षिततेसाठी घोडा वश करणारा, स्वर्गासाठी दुध काढणारा, सर्वोच्च लोकासाठी सेवक.
मन्यवे ऽयस्तापं क्रोधाय निसरं योगाय योक्तारꣳ शोकायाभिसर्तारं क्षेमाय विमोक्तारम् उत्कीलेभ्यस् त्रिष्ठिनं वपुषे मानस्कृतꣳ शीलायाञ्जनीकारीं निर्ऋत्यै कोशकारीं यमायासूम्
रागासाठी जो जाळतो, क्रोधासाठी जो धावतो, संयमासाठी जो बांधतो, दुःखासाठी जो मागे लागतो, कल्याणासाठी जो सोडवतो, त्रिकोणी खिळ्यासाठी, तेजासाठी मनाने घडवलेला, वर्तनासाठी काजळ लावणारा, नाशासाठी आवरण करणारा, संयमासाठी दोर.
यमाय यमसूम् अथर्वभ्यो ऽवतोकाꣳ संवत्सराय पर्यायिणीं परिवत्सरायाविजाताम् इदावत्सरायातीत्वरीम् इद्वत्सरायातिष्कद्वरीं वत्सराय विजर्जराꣳ संवत्सराय पलिक्नीम् ऋभुभ्यो ऽजिनसंधꣳ साध्येभ्यश् चर्मम्नम्
संयमासाठी दोर, अथर्वांसाठी जपलेले, वर्षासाठी फिरणारे, अर्धवर्षासाठी अजन्म, सध्याच्या वर्षासाठी संपणारे, गेल्या वर्षासाठी गेलेले, वर्षासाठी जीर्ण, वर्षासाठी पांढरट केसांचे, ऋभूंसाठी कातडी जोडणारे, साध्यांसाठी कातडी ताणणारे.
सरोभ्यो धैवरम् उपस्थावराभ्यो दाशं वैशन्ताभ्यो बैन्दं नड्वलाभ्यः शौष्कलं पाराय मार्गारम् अवराय केवर्तं तीर्थेभ्य ऽ आन्दं विषमेभ्यो मैनालꣳ स्वनेभ्यः पर्णकं गुहाभ्यः किरातꣳ सानुभ्यो जम्भकं पर्वतेभ्यः किम्पूरुषम्
बीभत्सायै पौल्कसं वर्णाय हिरण्यकारं तुलायै वाणिजं पश्चादोषाय ग्लाविनं विश्वेभ्यो भूतेभ्यः सिध्मलं भूत्यै जागरणम् अभूत्यै स्वपनम् आर्त्यै जनवादिनं व्यृद्ध्या ऽ अपगल्भꣳ सꣳशराय प्रच्छिदम्
घृणेसाठी पौलकस, रंगासाठी सोनार, काट्यासाठी व्यापारी, संध्याकाळीसाठी थकलेला, सर्व सृष्टीसाठी राखेसारखा, समृद्धीसाठी जागरण, विपत्तीसाठी झोप, दुःखासाठी निंदा करणारा, वाढीसाठी बढाईखोर, भांडणासाठी फूट पाडणारा.
अक्षराजाय कितवं कृतायादिनवदर्शं त्रेतायै कल्पिनं द्वापरायाधिकल्पिनम् आस्कन्दाय सभास्थाणुं मृत्यवे गोव्यच्छम् अन्तकाय गोघातं क्षुधे यो गां विकृन्तन्तं भिक्षमाण ऽ उपतिष्ठति दुष्कृताय चरकाचार्यं पाप्मने सैलगम्
फासेच्या राजासाठी जुगारी, जिंकलेल्या फासासाठी नवीन दाखवलेला, तिसऱ्या फासासाठी मांडणारा, चौथ्या फासासाठी पुढे मांडणारा, उडी मारणाऱ्यासाठी सभेतील खांब, मृत्यूसाठी गायी मारणारा, अंतासाठी गायी कापणारा, भुकेसाठी जो गायी कापणाऱ्याजवळ भीक मागतो, पापकर्मासाठी भटकणारा गुरु, पापासाठी डोंगरात राहणारा.
प्रतिश्रुत्काया ऽ अर्तनं घोषाय भषम् अन्ताय बहुवादिनम् अनन्ताय मूकꣳ शब्दायाडम्बराघातं महसे वीणावादं क्रोशाय तूणवध्मम् अवरस्पराय शङ्खध्मं वनाय वनपम् अन्यतोरण्याय दावपम्
प्रतिध्वनीसाठी ओरडणारा, आवाजासाठी भुंकणारा, शेवटी बोलका, अंतहीनासाठी मूक, गोंगाटासाठी ढोल वाजवणारा, मोठेपणासाठी वीणा वाजवणारा, रडण्यासाठी बासरी वाजवणारा, हलक्या आवाजासाठी शंख फुंकणारा, जंगलासाठी वनकरी, दुसऱ्या अरण्यासाठी आग लावणारा.
नर्माय पुꣳश्चलूꣳ हसाय कारिं यादसे शाबल्यां ग्रामण्यं गणकम् अभिक्रोशकं तान् महसे वीणावादं पाणिघ्नं तूणवध्मं तान् नृतायानन्दाय तलवम्
मजेसाठी वेश्यावृत्ती करणारी, हास्यासाठी विनोदी, यादवासाठी चित्ताकर्षक, गावासाठी लेखनिक, हाक मारणाऱ्यांसाठी ते, मोठेपणासाठी वीणा वाजवणारा, हात मारणाऱ्यासाठी बासरी वाजवणारा, नृत्य आणि आनंदासाठी टाळ वाजवणारा.
अग्नये पीवानं पृथिव्यै पीठसर्पिणं वायवे चाण्डालम् अन्तरिक्षाय वꣳशनर्तिनं दिवे खलतिꣳ सूर्याय हर्यक्षं नक्षत्रेभ्यः किर्मिरं चन्द्रमसे किलासम् अह्ने शुक्लं पिङ्गाक्षꣳ रात्र्यै कृष्णं पिङ्गाक्षम्
अग्नीला जाड, पृथ्वीला आसन पसरवणारा, वायूसाठी अस्पृश्य, आकाशासाठी वंश नाचणारा, दिव्यासाठी खोदणारा, सूर्याला पिवळा घोडा, तारांसाठी किडा, चंद्रासाठी कोढी, दिवसासाठी पांढरा, पिंगट डोळ्यांचा, रात्रीसाठी काळा, पिंगट डोळ्यांचा.
अग्नये गायत्राय त्रिवृते राथन्तरायाष्टाकपाल ऽ इन्द्राय त्रैष्टुभाय पञ्चदशाय बर्हतायैकादशकपालो विश्वेभ्यो देवेभ्यो जागतेभ्यः सप्तदशेभ्यो वैरूपेभ्यो द्वादशकपालो मित्रावरुणाभ्याम् आनुष्टुभाभ्याम् एकविꣳशाभ्यां वैराजाभ्यां पयस्या बृहस्पतये पाङ्क्ताय त्रिणवाय शाक्वराय चरुः सवित्र ऽ औष्णिहाय त्रयस्त्रिꣳशाय रैवताय द्वादशकपालः प्राजापत्यश् चरुर् अदित्यै विष्णुपत्न्यै चरुर् अग्नये वैश्वानराय द्वादशकपालो ऽनुमत्या ऽ अष्टाकपालः
अग्नीसाठी गायत्री तीन ऋचांची, रथंतरासाठी आठ भागांची, इंद्रासाठी त्रैष्टुभ पंधरा ऋचांची, बर्हतासाठी अकरा भागांची, सर्व देवांसाठी जगती सतराव्या ऋचांची, वैरूपासाठी बारा भागांची, मित्रावरुणासाठी अनुष्टुभ एकवीस ऋचांची, वैराजासाठी पोषक, बृहस्पतीसाठी पंक्ती एकोणचाळीस ऋचांची, शाक्वरासाठी चरू, सावितासाठी उष्णिक त्रेतीस ऋचांची, रैवतासाठी बारा भागांची, प्रजापतीसाठी चरू, अदिती आणि विष्णुपत्नीसाठी चरू, अग्नी वैश्वानरासाठी बारा भागांची, अनुमतीसाठी आठ भागांची.
सरोवरांसाठी मासेमारी करणारा, स्थिर पाण्यांसाठी तिथेच राहणारा, दलदलीसाठी सेवा करणारा, गवताळांसाठी गवत कापणारा, कोरड्या जमिनींसाठी होडीतून नेणारा, ओलांडण्यासाठी नावाडी, घाटांसाठी पार करणारा, कठीण जागांसाठी खाणकाम करणारा, घुमणाऱ्या जागांसाठी पान फुंकणारा, गुहेसाठी शिकारी, डोंगर उतारांसाठी दाबणारा, पर्वतांसाठी किम्पुरुष.