बह्वीनां पिता बहुर् अस्य पुत्रश् चिश्चा कृणोति समनावगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश् च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः
तो अनेकांचा पिता आहे, त्याचे अनेक पुत्र आहेत. युद्धभूमीत एकत्र येऊन तो कृती करतो. त्याच्या पाठीवर बाणांचे भांडार, बाण आणि सर्व सैन्य बांधलेले असते; ते सोडल्यावर विजय मिळवतात.
रथे तिष्ठन् नयति वाजिनः पुरो यत्र-यत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चाद् अनु यच्छन्ति रश्मयः
रथावर उभा राहून कुशल सारथी घोड्यांना जिथे इच्छा तिथे नेत असतो. वळकटींनी त्यांच्या सामर्थ्याचा दाखला द्यावा, आणि मन मागून त्या दोऱ्यांप्रमाणे त्यांचे अनुसरण करावे.
तीव्रान् घोषान् कृण्वते वृषपाणयो ऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैर् अमित्रान् क्षिणन्ति शत्रूꣳ१ऽ रनपव्ययन्तः
मजबूत हाताचे घोडे मोठा आवाज करतात, रथांसोबत धावत असतात. आपल्या खुरांनी शत्रूंवर चाल करून, ते शत्रूंना नष्ट करतात आणि युद्धात त्यांना पांगवतात.
रथवाहनꣳ हविर् अस्य नाम यत्रायुधं निहितम् अस्य वर्म । तत्रा रथम् उप शग्मꣳ सदेम विश्वाहा वयꣳ सुमनस्यमानाः
रथाची गती हे त्याचे अर्पण आहे, जिथे त्याची शस्त्रे आणि कवच ठेवलेले आहेत. तिथे आपण नेहमी आनंदी मनाने एकत्र रथाजवळ जाऊ.
स्वादुषꣳसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना ऽ इषुबला ऽ अमृध्राः सतोवीरा ऽ उरवो व्रातसाहाः
पूर्वज, जे बलवान आणि शूर होते, त्यांनी मधुर पेय घेतले, कष्ट सोसले, सामर्थ्यवान, खोल विचार करणारे, विविध सैन्य असलेले, बाणात निपुण, न डगमगणारे, खरे शूर, विशाल आणि संघटित विजय मिळवणारे होते.
ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी ऽ अनेहसा । पूषा नः पातु दुरिताद् ऋतावृधो रक्षा माकिर् नो ऽ अघशꣳस ऽ ईशत
ब्राह्मण पूर्वज, सोमासारखे सौम्य, आपल्यासाठी आकाश आणि पृथ्वी शुभ आणि निर्विघ्न असाव्यात. पूषा आपले वाईटापासून रक्षण करो, सत्यधारी रक्षण करो, आणि वाईट इच्छा करणाऱ्याने आपल्यावर राज्य करू नये.
सुपर्णं वस्ते मृगो ऽ अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यम् इषवः शर्म यꣳसन्
पक्ष्याचे पंख घालणारा प्राणी, त्याचा दात हे त्याचे शस्त्र; बैलाच्या कातड्याने बांधलेला, तो सोडल्यावर उडतो. जिथे माणसे एकत्र आणि वेगवेगळे धावतात, तिथे बाण आपल्याला संरक्षण देवो.
ऋजीते परि वृङ्धि नो ऽश्मा भवतु नस् तनूः । सोमो ऽ अधि ब्रवीतु नो ऽदितिः शर्म यच्छतु
आम्हाला सामर्थ्याने वेढून टाका, आमचे शरीर दगडासारखे मजबूत होवो. सोम आमच्यासाठी बोलेल, अदिती आम्हाला संरक्षण देवो.
आ जङ्घन्ति सान्व् एषां जघनाꣳ२ऽ उप जिघ्नते । अश्वाजनि प्रचेतसो ऽश्वान्त् समत्सु चोदय
त्यांचे मांडी हलतात, त्यांच्या कंबरेने आघात होतो; घोड्यांपासून शहाणे जन्मतात. युद्धात घोड्यांना पुढे चालवा.
अहिर् इव भोगैः पर्य् एति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः । हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमाꣳसं परि पातु विश्वतः
सर्प जसा आपल्या वेटोळ्यांनी हाताला वेढतो, तशी धनुष्याची दोरी हाताला गुंडाळते आणि बाण रोखते. सर्व उपाय जाणणारा कुशल धनुर्धर, सर्व बाजूंनी माणसाचे रक्षण करो.
वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया ऽ अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो ऽ असि वीडयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि
हे वृक्ष, तू मजबूत अंगाचा हो, आमचा मित्र, उत्तम मार्गदर्शक आणि शूर हो. बैलाच्या कातड्याने बांधलेला, स्थिर राहा; जो तुझ्यावर उभा राहतो तो नेहमी विजय मिळवो.
दिवः पृथिव्याः पर्य् ओज ऽ उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्य् आभृतꣳ सहः । अपाम् ओज्मानं परि गोभिर् आवृतम् इन्द्रस्य वज्रꣳ हविषा रथं यज
आकाश आणि पृथ्वीपासून सामर्थ्य घेतले जाते, वृक्षांपासून शक्ती गोळा होते. बैलाच्या कातड्याने गुंडाळलेला इंद्राचा वज्र, रथाला अर्पण म्हणून अर्पण कर.
इन्द्रस्य वज्रो मरुताम् अनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय
इंद्राचा वज्र, मरुतांचा समूह, मित्राचा गर्भ, वरुणाचा नाभी—हे देव, हे अर्पण स्वीकार आणि आमच्या आह्वानासाठी रथ हातात घे.
उप श्वासय पृथिवीम् उत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । स दुन्दुभे सजूर् इन्द्रेण देवैर् दूराद् दवीयो ऽ अप सेध शत्रून्
पृथ्वी आणि आकाश गाजव, तुझे यश सर्वत्र पसरू दे. हे दुंदुभी, इंद्र आणि देवांसह, शत्रूंना दूरवर हाकलून लाव.
आ क्रन्दय बलम् ओजो न ऽ आ धा नि ष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुना ऽ इत ऽ इन्द्रस्य मुष्टिर् असि वीडयस्व
बळ आणि उत्साहाने वाज, डुंडुभी, संकट दूर कर, वाईट गोष्टी दूर लोट. वाईटपणा झटकून टाक, डुंडुभी, तू इंद्राची मुठ आहेस — जोरात वाज.
आमूर् अज प्रत्या वर्तयेमाः केतुमद् दुन्दुभिर् वावदीति । सम् अश्वपर्णाश् चरन्ति नो नरो ऽस्माकम् इन्द्र रथिनो जयन्तु
स्पष्ट आणि ठाम आवाजात वाज, डुंडुभी, तुझा नाद पुन्हा पुन्हा घुमू दे. आमचे रथी, इंद्रा, घोड्यांवर बसून आमच्यासाठी विजय मिळवू देत.
आग्नेयः कृष्णग्रीवः सारस्वती मेषी बभ्रुः सौम्यः पौष्णः श्यामः शितिपृष्ठो बार्हस्पत्यः शिल्पो वैश्वदेव ऽ ऐन्द्रो ऽरुणो मारुतः कल्माष ऽ ऐन्द्राग्नः सꣳहितो ऽधोरामः सावित्रो वारुणः कृष्ण ऽ एकशितिपात् पेत्वः
काळ्या गळ्याचा हा अग्नीचा, चित्ताकर्षक हा सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, तांबडा सोमाचा, काळा पूषणाचा, राखाडी पाठचा बृहस्पतीचा, चित्तीपटीचा विश्वदेवांचा, लाल इंद्राचा, ठिपक्यांचा मरुतांचा, मिश्र रंगाचा इंद्राग्नीचा, ओठ खाली असलेले सावित्र आणि वरुणाचे, काळा एकशितीचा, आणि पांढऱ्या काळ्या डागांचा पेट्वाचा.
अग्नये ऽनीकवते रोहिताञ्जिर् अनड्वान् अधोरामौ सावित्रौ पौष्णौ रजतनाभी वैश्वदेवौ पिशंगौ तूपरु मारुतः कल्माष ऽ आग्नेयः कृष्णो ऽजः सारस्वती मेषी वारुणः पेत्वः
अग्नीसाठी तांबड्या खुराचा बैल, अनिकवतासाठी तांबड्या पायाचा बैल, ओठ खाली असलेले सावित्र आणि पूषणाचे, चांदीच्या नाभीचे विश्वदेवांचे, चित्तीपटीचे तूपारूचे, ठिपक्यांचे मरुतांचे, काळा अग्नीचा, बोकड सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, चित्तीपटीचा वरुणाचा.
देव सवितः प्र सुव यज्ञं प्र सुव यज्ञपतिं भगाय । दिव्यो गन्धर्वः केतुपूः केतं नः पुनातु वाचस्पतिर् वाजं नः स्वदतु
देवा सावित्या, यज्ञाला प्रेरणा दे, यज्ञाच्या अधिपतीला भाग्य मिळवून दे. दिव्य गंधर्व आमच्या चिन्हाला शुद्ध करो, वाक्पती आम्हाला बळ देवो.
तत् सवितुर् वरेण्यं भर्गो देवस्य धीमहि । धियो यो नः प्रचोदयत्
आपण सावितृ देवतेचे श्रेष्ठ तेज ध्यानात धरतो; तो आमचे विचार प्रेरित करो.
विश्वानि देव सवितर् दुरितानि परा सुव । यद् भद्रं तन् न ऽ आ सुव
हे देव सावित्या, आमची सर्व दुःखे दूर कर; जे काही शुभ आहे, ते आमच्याकडे आण.
विभक्तारꣳ हवामहे वसोश् चित्रस्य राधसः । सवितारं नृचक्षसम्
आपण वसुच्या उत्तम संपत्तीचा विभाग करणारा, सर्वांना पाहणारा साविता याला हाक मारतो.
ब्रह्मणे ब्राह्मणं क्षत्राय राजन्यं मरुद्भ्यो वैश्यं तपसे शूद्रं तमसे तस्करं नारकाय वीरहणं पाप्मने क्लीबम् आक्रयाया ऽ अयोगुं कामाय पुꣳश्चलूम् अतिक्रुष्टाय मागधम्
ब्राह्मणपणासाठी ब्राह्मण, राज्यासाठी क्षत्रिय, मरुतांसाठी वैश्य, तपासाठी शूद्र, अंधारासाठी चोर, नरकासाठी वीरहंता, पापासाठी नपुंसक, विक्रीसाठी लोहार, इच्छेसाठी वेश्या, आणि बहिष्कृतांसाठी मागध.
नृत्ताय सूतं गीताय शैलूषं धर्माय सभाचरं नरिष्ठायै भीमलं नर्माय रेभꣳ हसाय कारिम् आनन्दाय स्त्रीषखं प्रमदे कुमारीपुत्रं मेधायै रथकारं धैर्याय तक्षाणम्
नृत्यासाठी सूत, गाण्यासाठी शैलूष, धर्मासाठी सभासद, संकटासाठी भिमल, विनोदासाठी रेब, हसण्यासाठी कारी, आनंदासाठी स्त्रीसखा, उल्हासासाठी कुमारिकेचा मुलगा, बुध्दीला रथकार, धैर्यासाठी सुतार.
तपसे कौलालं मायायै कर्मारꣳ रूपाय मणिकारꣳ शुभे वपꣳ शरव्याया ऽ इषुकारꣳ हेत्यै धनुष्कारं कर्मणे ज्याकारं दिष्टाय रज्जुसर्जं मृत्यवे मृगयुम् अन्तकाय श्वनिनम्
तपासाठी कुंभार, मायेसाठी लोहार, रूपासाठी मणिकार, शुभेसाठी विणकर, बाणासाठी बाणकार, शस्त्रासाठी धनुष्यकार, कामासाठी दोर करणारा, नशिबासाठी दोर वळणारा, मृत्यूसाठी शिकारी, संहारासाठी कुत्र्यांचा राखणारा.
नदीभ्यः पौञ्जिष्ठम् ऋक्षीकाभ्यो नैषादं पुरुषव्याघ्राय दुर्मदं गन्धर्वाप्सरोभ्यो व्रात्यं प्रयुग्भ्य ऽ उन्मत्तꣳ सर्पदेवजनेभ्यो ऽप्रतिपदमयेभ्यः कितवम् ईर्यताया ऽ अकितवं पिशाचेभ्यो बिदलकारीं यातुधानेभ्यः कण्टकीकारीम्
नद्यांसाठी मच्छीमार, रिक्षींसाठी निषाद, पुरुषसिंहासाठी दुर्मद, गंधर्व-अप्सरांसाठी व्रात्य, सेवकांसाठी वेडा, सर्पदेवतांसाठी घर नसलेला, जुगाऱ्यांसाठी फसवणारा, न जुगाऱ्यांसाठी राक्षस, पिशाचांसाठी बांबू फाडणारा, यातुधानांसाठी काटेरी करणारा.
संधये जारं गेहायोपपतिम् आर्त्यै परिवित्तं निर्ऋत्यै परिविविदानम् अराद्ध्या ऽ एदिधिषुःपतिं निष्कृत्यै पेशस्कारीꣳ संज्ञानाय स्मरकारीं प्रकामोद्यायोपसदं वर्णायानुरुधं बलायोपदाम्
संयोगासाठी परपुरुष, घरासाठी उपपत, दुःखासाठी परित्यक्त, नाशासाठी विश्वासघातकी, अपयशासाठी वंध्येचा नवरा, प्रायश्चित्तासाठी कुशल कारागीर, स्मरणासाठी स्मरण करणारा, उत्कट इच्छेसाठी प्रियकर, रंगासाठी मागे जाणारा, बळासाठी मदतनीस.
उत्सादेभ्यः कुब्जं प्रमुदे वामनं द्वार्भ्यः स्रामꣳ स्वप्नायान्धम् अधर्माय बधिरं पवित्राय भिषजं प्रज्ञानाय नक्षत्रदर्शम् आशिक्षायै प्रश्निनम् उपशिक्षाया ऽ अभिप्रश्निनं मर्यादायै प्रश्नविवाकम्
विकृतीसाठी कुबडा, आनंदासाठी ठेंगू, दारासाठी लंगडा, झोपेसाठी आंधळा, अधर्मासाठी बहिरा, शुद्धीसाठी वैद्य, ज्ञानासाठी नक्षत्र पाहणारा, शिक्षेसाठी विचारणारा, पुढील शिक्षेसाठी पुन्हा विचारणारा, मर्यादेसाठी न्यायाधीश.
अर्मेभ्यो हस्तिपं जवायाश्वपं पुष्ट्यै गोपालं वीर्यायाविपालं तेजसे ऽजपालम् इरायै कीनाशं कीलालाय सुराकारं भद्राय गृहपꣳ श्रेयसे वित्तधम् आध्यक्ष्यायानुक्षत्तारम्
हत्तींसाठी हत्तीपाल, वेगासाठी घोड्यांचा सांभाळणारा, पोषणासाठी गवळी, बळासाठी मेंढपाळ, तेजासाठी बोकडपाल, अन्नासाठी नांगरवाला, पिण्यासाठी मद्य बनवणारा, शुभेसाठी गृहस्थ, संपत्तीसाठी खजिनदार, देखरेखीकरिता निरीक्षक.
अग्नये गायत्राय त्रिवृते राथन्तरायाष्टाकपाल ऽ इन्द्राय त्रैष्टुभाय पञ्चदशाय बर्हतायैकादशकपालो विश्वेभ्यो देवेभ्यो जागतेभ्यः सप्तदशेभ्यो वैरूपेभ्यो द्वादशकपालो मित्रावरुणाभ्याम् आनुष्टुभाभ्याम् एकविꣳशाभ्यां वैराजाभ्यां पयस्या बृहस्पतये पाङ्क्ताय त्रिणवाय शाक्वराय चरुः सवित्र ऽ औष्णिहाय त्रयस्त्रिꣳशाय रैवताय द्वादशकपालः प्राजापत्यश् चरुर् अदित्यै विष्णुपत्न्यै चरुर् अग्नये वैश्वानराय द्वादशकपालो ऽनुमत्या ऽ अष्टाकपालः
अग्नीसाठी गायत्री तीन ऋचांची, रथंतरासाठी आठ भागांची, इंद्रासाठी त्रैष्टुभ पंधरा ऋचांची, बर्हतासाठी अकरा भागांची, सर्व देवांसाठी जगती सतराव्या ऋचांची, वैरूपासाठी बारा भागांची, मित्रावरुणासाठी अनुष्टुभ एकवीस ऋचांची, वैराजासाठी पोषक, बृहस्पतीसाठी पंक्ती एकोणचाळीस ऋचांची, शाक्वरासाठी चरू, सावितासाठी उष्णिक त्रेतीस ऋचांची, रैवतासाठी बारा भागांची, प्रजापतीसाठी चरू, अदिती आणि विष्णुपत्नीसाठी चरू, अग्नी वैश्वानरासाठी बारा भागांची, अनुमतीसाठी आठ भागांची.