दैव्या होतारा प्रथमा सुवाचा मिमाना यज्ञं मनुषो यजध्यै । प्रचोदयन्ता विदथेषु कारू प्राचीनं ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता
हे दिव्य पुरोहित, जे प्रथम आणि मधुर वाणीचे आहेत, ते माणसांसाठी यज्ञ मोजतात, सभांमध्ये गायकांना प्रेरणा देतात, आणि पूर्वेकडील प्रकाश दाखवतात.
आ नो यज्ञं भारती तूयम् एत्व् इडा मनुष्वद् इह चेतयन्ती । तिस्रो देवीर् बर्हिर् एदꣳ स्योनꣳ सरस्वती स्वपसः सदन्तु
भारती आमच्या यज्ञाला येऊ दे, इडा, माणसासारखी जागरूक, इथे उपस्थित राहो. या तिन्ही देवता, सरस्वती, या पवित्र कुशावर बसू देत आणि आम्हाला कल्याण लाभू दे.
य ऽ इमे द्यावापृथिवी जनित्री रूपइर् अपिꣳशद् भुवनानि विश्वा । तम् अद्य होतर् इषितो यजीयान् देवं त्वष्टारम् इह यक्षि विद्वान्
ज्याने आपल्या रूपांनी हे सर्व जग, हे आकाश आणि पृथ्वी, या दोन माता, व्यापले आहेत, आज, हे पुरोहित, त्या सर्वात पूज्य देवत्व त्वष्ट्याची इथे, सांगितल्याप्रमाणे, पूजा कर.
उपाव सृज त्मन्या समञ्जन् देवानां पाथ ऽ ऋतुथा हवीꣳषि । वनस्पतिः शमिता देवो ऽ अग्निः स्वदन्तु हव्यं मधुना घृतेन
वनस्पती, देव, अग्नी, स्वतःमध्ये स्थिर राहून, देवांसाठी योग्य वेळी आहुती सजवू दे. तो आस्वाद घेणारा, मध आणि तुपाने आहुतीचा आनंद लुटू दे.
सद्यो जातो व्यमिमीत यज्ञम् अग्निर् देवानाम् अभवत् पुरोगाः । अस्य होतुः प्रदिश्य् ऋतस्य वाचि स्वाहाकृतꣳ हविर् अदन्तु देवाः
नवीन जन्मलेला अग्नी यज्ञाची मोजणी करतो आणि देवांचा पुढारी होतो. पुरोहिताच्या आज्ञेने, सत्याच्या वाणीने, देवांनी स्वाहा उच्चारून दिलेली आहुती स्वीकारावी.
केतुं कृण्वन्न् अकेतवे पेशो मर्या ऽ अपेशसे । सम् उषद्भिर् अजायथाः
अदृश्यांना दिशा दाखवणारा तू, मर्त्यांसाठी अलंकार आहेस, अनलंकृतांसाठी नाहीस. तू उषेच्या वेळी जन्मास आलास.
जीमूतस्येव भवति प्रतीकं यद् वर्मी याति समदाम् उपस्थे । अनाविद्धया तन्वा जय त्वꣳ स त्वा वर्मणो महिमा पिपर्तु
जसा मेघाचा आकार असतो, तसा शस्त्रधारी शांतपणे युद्धभूमीत येतो. त्याचे शरीर कुठेही जखमी न होता, तू विजय मिळव. हे कवच, तुझ्या महिम्याने त्याचे रक्षण करावे.
धन्वना गा धन्वनाजिं जयेम धन्वना तीव्राः समदो जयेम । धनुः शत्रोर् अपकामं कृणोति धन्वना सर्वाः प्रदिशो जयेम
धनुष्यामुळे आपण गायी मिळवू, धनुष्यामुळे आपण युद्ध जिंकू. धनुष्याच्या जोरावर कठीण स्पर्धा जिंकू, शत्रूंच्या इच्छा धनुष्य मोडते. धनुष्याच्या सहाय्याने आपण सर्व दिशांना जिंकू.
वक्ष्यन्तीवेद् आ गनीगन्ति कर्णं प्रियꣳ सखायं परिषस्वजाना । योषेव शिङ्क्ते वितताधि धन्वन् ज्या इयꣳ समने पारयन्ती
जशी धनुष्याची दोरी बोलल्यासारखी कानाजवळ येते, आपल्या प्रिय साथीला मिठी मारते, तशी ती स्त्रीसारखी ताणलेल्या धनुष्यावरून बाणाला सोडते आणि दोघे मिळून लक्ष्य गाठतात.
ते ऽ आचरन्ती समनेव योषा मातेव पुत्रं बिभृताम् उपस्थे । अप शत्रून् विध्यताꣳ संविदाने ऽ आर्त्नी इमे विष्फुरन्ती ऽ अमित्रान्
या दोन्ही धनुष्याच्या दोऱ्या एकत्र मिळून जणू स्त्रीसारख्या वागतात, जशी आई आपल्या मुलाला कुशीत धरते. त्या सोडल्यावर शत्रूंना भेदतात, त्यांच्या आवाजाने शत्रू पळून जातात.
बह्वीनां पिता बहुर् अस्य पुत्रश् चिश्चा कृणोति समनावगत्य । इषुधिः सङ्काः पृतनाश् च सर्वाः पृष्ठे निनद्धो जयति प्रसूतः
तो अनेकांचा पिता आहे, त्याचे अनेक पुत्र आहेत. युद्धभूमीत एकत्र येऊन तो कृती करतो. त्याच्या पाठीवर बाणांचे भांडार, बाण आणि सर्व सैन्य बांधलेले असते; ते सोडल्यावर विजय मिळवतात.
रथे तिष्ठन् नयति वाजिनः पुरो यत्र-यत्र कामयते सुषारथिः । अभीशूनां महिमानं पनायत मनः पश्चाद् अनु यच्छन्ति रश्मयः
रथावर उभा राहून कुशल सारथी घोड्यांना जिथे इच्छा तिथे नेत असतो. वळकटींनी त्यांच्या सामर्थ्याचा दाखला द्यावा, आणि मन मागून त्या दोऱ्यांप्रमाणे त्यांचे अनुसरण करावे.
तीव्रान् घोषान् कृण्वते वृषपाणयो ऽश्वा रथेभिः सह वाजयन्तः । अवक्रामन्तः प्रपदैर् अमित्रान् क्षिणन्ति शत्रूꣳ१ऽ रनपव्ययन्तः
मजबूत हाताचे घोडे मोठा आवाज करतात, रथांसोबत धावत असतात. आपल्या खुरांनी शत्रूंवर चाल करून, ते शत्रूंना नष्ट करतात आणि युद्धात त्यांना पांगवतात.
रथवाहनꣳ हविर् अस्य नाम यत्रायुधं निहितम् अस्य वर्म । तत्रा रथम् उप शग्मꣳ सदेम विश्वाहा वयꣳ सुमनस्यमानाः
रथाची गती हे त्याचे अर्पण आहे, जिथे त्याची शस्त्रे आणि कवच ठेवलेले आहेत. तिथे आपण नेहमी आनंदी मनाने एकत्र रथाजवळ जाऊ.
स्वादुषꣳसदः पितरो वयोधाः कृच्छ्रेश्रितः शक्तीवन्तो गभीराः । चित्रसेना ऽ इषुबला ऽ अमृध्राः सतोवीरा ऽ उरवो व्रातसाहाः
पूर्वज, जे बलवान आणि शूर होते, त्यांनी मधुर पेय घेतले, कष्ट सोसले, सामर्थ्यवान, खोल विचार करणारे, विविध सैन्य असलेले, बाणात निपुण, न डगमगणारे, खरे शूर, विशाल आणि संघटित विजय मिळवणारे होते.
ब्राह्मणासः पितरः सोम्यासः शिवे नो द्यावापृथिवी ऽ अनेहसा । पूषा नः पातु दुरिताद् ऋतावृधो रक्षा माकिर् नो ऽ अघशꣳस ऽ ईशत
ब्राह्मण पूर्वज, सोमासारखे सौम्य, आपल्यासाठी आकाश आणि पृथ्वी शुभ आणि निर्विघ्न असाव्यात. पूषा आपले वाईटापासून रक्षण करो, सत्यधारी रक्षण करो, आणि वाईट इच्छा करणाऱ्याने आपल्यावर राज्य करू नये.
सुपर्णं वस्ते मृगो ऽ अस्या दन्तो गोभिः संनद्धा पतति प्रसूता । यत्रा नरः सं च वि च द्रवन्ति तत्रास्मभ्यम् इषवः शर्म यꣳसन्
पक्ष्याचे पंख घालणारा प्राणी, त्याचा दात हे त्याचे शस्त्र; बैलाच्या कातड्याने बांधलेला, तो सोडल्यावर उडतो. जिथे माणसे एकत्र आणि वेगवेगळे धावतात, तिथे बाण आपल्याला संरक्षण देवो.
ऋजीते परि वृङ्धि नो ऽश्मा भवतु नस् तनूः । सोमो ऽ अधि ब्रवीतु नो ऽदितिः शर्म यच्छतु
आम्हाला सामर्थ्याने वेढून टाका, आमचे शरीर दगडासारखे मजबूत होवो. सोम आमच्यासाठी बोलेल, अदिती आम्हाला संरक्षण देवो.
आ जङ्घन्ति सान्व् एषां जघनाꣳ२ऽ उप जिघ्नते । अश्वाजनि प्रचेतसो ऽश्वान्त् समत्सु चोदय
त्यांचे मांडी हलतात, त्यांच्या कंबरेने आघात होतो; घोड्यांपासून शहाणे जन्मतात. युद्धात घोड्यांना पुढे चालवा.
अहिर् इव भोगैः पर्य् एति बाहुं ज्याया हेतिं परिबाधमानः । हस्तघ्नो विश्वा वयुनानि विद्वान् पुमान् पुमाꣳसं परि पातु विश्वतः
सर्प जसा आपल्या वेटोळ्यांनी हाताला वेढतो, तशी धनुष्याची दोरी हाताला गुंडाळते आणि बाण रोखते. सर्व उपाय जाणणारा कुशल धनुर्धर, सर्व बाजूंनी माणसाचे रक्षण करो.
वनस्पते वीड्वङ्गो हि भूया ऽ अस्मत्सखा प्रतरणः सुवीरः । गोभिः संनद्धो ऽ असि वीडयस्वास्थाता ते जयतु जेत्वानि
हे वृक्ष, तू मजबूत अंगाचा हो, आमचा मित्र, उत्तम मार्गदर्शक आणि शूर हो. बैलाच्या कातड्याने बांधलेला, स्थिर राहा; जो तुझ्यावर उभा राहतो तो नेहमी विजय मिळवो.
दिवः पृथिव्याः पर्य् ओज ऽ उद्भृतं वनस्पतिभ्यः पर्य् आभृतꣳ सहः । अपाम् ओज्मानं परि गोभिर् आवृतम् इन्द्रस्य वज्रꣳ हविषा रथं यज
आकाश आणि पृथ्वीपासून सामर्थ्य घेतले जाते, वृक्षांपासून शक्ती गोळा होते. बैलाच्या कातड्याने गुंडाळलेला इंद्राचा वज्र, रथाला अर्पण म्हणून अर्पण कर.
इन्द्रस्य वज्रो मरुताम् अनीकं मित्रस्य गर्भो वरुणस्य नाभिः । सेमां नो हव्यदातिं जुषाणो देव रथ प्रति हव्या गृभाय
इंद्राचा वज्र, मरुतांचा समूह, मित्राचा गर्भ, वरुणाचा नाभी—हे देव, हे अर्पण स्वीकार आणि आमच्या आह्वानासाठी रथ हातात घे.
उप श्वासय पृथिवीम् उत द्यां पुरुत्रा ते मनुतां विष्ठितं जगत् । स दुन्दुभे सजूर् इन्द्रेण देवैर् दूराद् दवीयो ऽ अप सेध शत्रून्
पृथ्वी आणि आकाश गाजव, तुझे यश सर्वत्र पसरू दे. हे दुंदुभी, इंद्र आणि देवांसह, शत्रूंना दूरवर हाकलून लाव.
आ क्रन्दय बलम् ओजो न ऽ आ धा नि ष्टनिहि दुरिता बाधमानः । अप प्रोथ दुन्दुभे दुच्छुना ऽ इत ऽ इन्द्रस्य मुष्टिर् असि वीडयस्व
बळ आणि उत्साहाने वाज, डुंडुभी, संकट दूर कर, वाईट गोष्टी दूर लोट. वाईटपणा झटकून टाक, डुंडुभी, तू इंद्राची मुठ आहेस — जोरात वाज.
आमूर् अज प्रत्या वर्तयेमाः केतुमद् दुन्दुभिर् वावदीति । सम् अश्वपर्णाश् चरन्ति नो नरो ऽस्माकम् इन्द्र रथिनो जयन्तु
स्पष्ट आणि ठाम आवाजात वाज, डुंडुभी, तुझा नाद पुन्हा पुन्हा घुमू दे. आमचे रथी, इंद्रा, घोड्यांवर बसून आमच्यासाठी विजय मिळवू देत.
आग्नेयः कृष्णग्रीवः सारस्वती मेषी बभ्रुः सौम्यः पौष्णः श्यामः शितिपृष्ठो बार्हस्पत्यः शिल्पो वैश्वदेव ऽ ऐन्द्रो ऽरुणो मारुतः कल्माष ऽ ऐन्द्राग्नः सꣳहितो ऽधोरामः सावित्रो वारुणः कृष्ण ऽ एकशितिपात् पेत्वः
काळ्या गळ्याचा हा अग्नीचा, चित्ताकर्षक हा सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, तांबडा सोमाचा, काळा पूषणाचा, राखाडी पाठचा बृहस्पतीचा, चित्तीपटीचा विश्वदेवांचा, लाल इंद्राचा, ठिपक्यांचा मरुतांचा, मिश्र रंगाचा इंद्राग्नीचा, ओठ खाली असलेले सावित्र आणि वरुणाचे, काळा एकशितीचा, आणि पांढऱ्या काळ्या डागांचा पेट्वाचा.
अग्नये ऽनीकवते रोहिताञ्जिर् अनड्वान् अधोरामौ सावित्रौ पौष्णौ रजतनाभी वैश्वदेवौ पिशंगौ तूपरु मारुतः कल्माष ऽ आग्नेयः कृष्णो ऽजः सारस्वती मेषी वारुणः पेत्वः
अग्नीसाठी तांबड्या खुराचा बैल, अनिकवतासाठी तांबड्या पायाचा बैल, ओठ खाली असलेले सावित्र आणि पूषणाचे, चांदीच्या नाभीचे विश्वदेवांचे, चित्तीपटीचे तूपारूचे, ठिपक्यांचे मरुतांचे, काळा अग्नीचा, बोकड सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, चित्तीपटीचा वरुणाचा.
देव सवितः प्र सुव यज्ञं प्र सुव यज्ञपतिं भगाय । दिव्यो गन्धर्वः केतुपूः केतं नः पुनातु वाचस्पतिर् वाजं नः स्वदतु
देवा सावित्या, यज्ञाला प्रेरणा दे, यज्ञाच्या अधिपतीला भाग्य मिळवून दे. दिव्य गंधर्व आमच्या चिन्हाला शुद्ध करो, वाक्पती आम्हाला बळ देवो.
अग्नये गायत्राय त्रिवृते राथन्तरायाष्टाकपाल ऽ इन्द्राय त्रैष्टुभाय पञ्चदशाय बर्हतायैकादशकपालो विश्वेभ्यो देवेभ्यो जागतेभ्यः सप्तदशेभ्यो वैरूपेभ्यो द्वादशकपालो मित्रावरुणाभ्याम् आनुष्टुभाभ्याम् एकविꣳशाभ्यां वैराजाभ्यां पयस्या बृहस्पतये पाङ्क्ताय त्रिणवाय शाक्वराय चरुः सवित्र ऽ औष्णिहाय त्रयस्त्रिꣳशाय रैवताय द्वादशकपालः प्राजापत्यश् चरुर् अदित्यै विष्णुपत्न्यै चरुर् अग्नये वैश्वानराय द्वादशकपालो ऽनुमत्या ऽ अष्टाकपालः
अग्नीसाठी गायत्री तीन ऋचांची, रथंतरासाठी आठ भागांची, इंद्रासाठी त्रैष्टुभ पंधरा ऋचांची, बर्हतासाठी अकरा भागांची, सर्व देवांसाठी जगती सतराव्या ऋचांची, वैरूपासाठी बारा भागांची, मित्रावरुणासाठी अनुष्टुभ एकवीस ऋचांची, वैराजासाठी पोषक, बृहस्पतीसाठी पंक्ती एकोणचाळीस ऋचांची, शाक्वरासाठी चरू, सावितासाठी उष्णिक त्रेतीस ऋचांची, रैवतासाठी बारा भागांची, प्रजापतीसाठी चरू, अदिती आणि विष्णुपत्नीसाठी चरू, अग्नी वैश्वानरासाठी बारा भागांची, अनुमतीसाठी आठ भागांची.