घृतेनाञ्जन्त् सं पथो देवयानान् प्रजानन् वाज्य् अप्य् एतु देवान् । अनु त्वा सप्ते प्रदिशः सचन्ताꣳ स्वधाम् अस्मै यजमानाय धेहि
देवतांच्या मार्गांना तुपाने अभिषेक करावा; जाणणारा, वेगवान घोडा देवांकडे जावो. सातही दिशा तुझ्या सोबत असोत; या यजमानासाठी यज्ञाचा नैवेद्य स्थाप.
ईड्यश् चासि वन्द्यश् च वाजिन्न् आशुश् चासि मेध्यश् च सप्ते । अग्निष् ट्वा देवैर् वसुभिः सजोषाः प्रीतं वह्निं वहतु जातवेदाः
तू स्तुतीस पात्र आहेस, वंदनीय आहेस, बलवान, वेगवान आणि यज्ञासाठी योग्य आहेस. अग्नी, जातवेदास, वसु आणि देवांसह, हा प्रिय अग्नी वाहून नेवो.
स्तीर्णं बर्हिः सुष्टरीमा जुषाणोरु पृथु प्रथमानं पृथिव्याम् । देवेभिर् युक्तम् अदितिः सजोषाः स्योनं कृण्वान सुविते दधातु
सुंदर पसरलेली, नीट मांडलेली कुशाची आसन पृथ्वीवर प्रथम स्थापित झाली आहे, ती देवांना आवडो. अदिती देवांबरोबर एकत्र येऊन, हे सुखद आसन सभेत ठेवो.
एता ऽ उ वः सुभगा विश्वरूपा वि पक्षोभिः श्रयमाणा ऽ उदातैः । ऋष्वाः सतीः कवषः शुम्भमाना द्वारो देवीः सुप्रायणा भवन्तु
ही तुमच्या शुभ, सर्व रूपांची दारे आहेत, पंखांनी सजलेली आणि उंच उंबरठ्यांनी युक्त. या तेजस्वी, उजळ आणि शोभिवंत दारांनी उत्तम मार्ग व्हावे.
अन्तरा मित्रावरुणा चरन्ती मुखं यज्ञानाम् अभि संविदाने । उषासा वाꣳ सुहिरण्ये सुशिल्पे ऽ ऋतस्य योनाव् इह सादयामि
मित्र आणि वरुण यांच्या मध्ये फिरत, तू यज्ञांच्या सभेला सामोरी येतेस. सुवर्णमय, कुशल अशा उषा, मी तुम्हाला सत्याच्या गर्भात येथे स्थान देतो.
प्रथमा वाꣳ सरथिना सुवर्णा देवौ पश्यन्तौ भुवनानि विश्वा । अपिप्रयं चोदना वां मिमाना होतारा ज्योतिः प्रदिशा दिशन्ता
तुम्ही दोघे, पहिले, सुवर्णमय रथचालक, सर्व जग पाहणारे देव, प्रकट झाला आहात. तुमच्या प्रेरणेने, ऋत्विज प्रकाश मोजून, सर्व दिशांना वाटतात.
आदित्यैर् नो भारती वष्टु यज्ञꣳ सरस्वती सह रुद्रैर् न ऽ आवीत् । इडोपहूता वसुभिः सजोषा यज्ञं नो देवीर् अमृतेषु धत्त
आदित्यांसह भारती आमच्या यज्ञाला शुभेच्छा देवो; सरस्वती रुद्रांसह आमचे रक्षण करो. इडा आणि वसूंनी बोलावलेल्या देवी, आमचा यज्ञ अमरांमध्ये स्थान मिळवो.
त्वष्टा वीरं देवकामं जजान त्वष्टुर् अर्वा जायत ऽ आशुर् अश्वः । त्वष्टेदं विश्वं भुवनं जजान बहोः कर्तारम् इह यक्षि होतः
त्वष्ट्याने देवांना प्रिय असा वीर पुत्र उत्पन्न केला; त्वष्ट्यापासून वेगवान घोडा जन्मला. त्वष्ट्याने हे सर्व जग निर्माण केले; हे होतार, येथे सर्वांचा कर्ता याची पूजा कर.
अश्वो घृतेन त्मन्या समक्त ऽ उप देवाꣳ२ऽ ऋतुशः पाथ ऽ एतु । वनस्पतिर् देवलोकं प्रजानन्न् अग्निना हव्या स्वदितानि वक्षत्
तुपाने अभिषेक केलेला घोडा योग्य वेळी देवांकडे जावो. झाड, देवस्थान जाणणारे, अग्नीसमवेत चांगली अर्पणं पोहोचवो.
प्रजापतेस् तपसा वावृधानः सद्यो जातो दधिषे यज्ञम् अग्ने । स्वाहाकृतेन हविषा पुरोगा याहि साध्या हविर् अदन्तु देवाः
प्रजापतीच्या तपामुळे वाढलेला, नव्याने जन्मलेला अग्नी, तू यज्ञ स्वीकारलास. स्वाहा म्हणत अर्पण घेऊन पुढे जा; साध्य व देव हे हवि स्वीकारो.
यद् अक्रन्दः प्रथमं जायमान ऽ उद्यन्त् समुद्राद् उत वा पुरीषात् । श्येनस्य पक्षा हरिणस्य बाहू ऽ उपस्तुत्यं महि जातं ते ऽ अर्वन्
जन्मताना पहिला आवाज जेव्हा उमटला, तो समुद्रातून किंवा पाण्यातून असो, गरुडाचे पंख, तांबड्या घोड्याचे हात—हे घोड्या, तुझा जन्म महान आणि स्तुत्य आहे.
यमेन दत्तं त्रित ऽ एनम् आयुनग् इन्द्र ऽ एणं प्रथमो ऽ अध्य् अतिष्ठत् । गन्धर्वो ऽ अस्य रशनाम् अगृभ्णात् सूराद् अश्वं वसवो निर् अतष्ट
यमाने दिलेला, त्रिताने आयुष्य वाढवलेला, इंद्राने प्रथम स्वार झालेला. गंधर्वाने त्याची वेस धरली; वसूंनी सूर्यापासून घोडा सोडला.
असि यमो ऽ अस्य् आदित्यो ऽ अर्वन्न् असि त्रितो गुह्येन व्रतेन । असि सोमेन समया विपृक्त ऽ आहुस् ते त्रीणि दिवि बन्धनानि
घोड्या, तू यम आहेस, आदित्य आहेस; तू त्रित आहेस, गुप्त व्रताने. तू सोमासोबत एकरूप आहेस, वेगळा ठेवलेला; तुझे तीन बंधनं आकाशात आहेत असे म्हणतात.
त्रीणि त ऽ आहुर् दिवि बन्धनानि त्रीण्य् अप्सु त्रीण्य् अन्तः समुद्रे । उतेव मे वरुणश् छन्त्स्य् अर्वन् यत्रा त ऽ आहुः परमं जनित्रम्
तुझे तीन बंधनं आकाशात, तीन पाण्यात, तीन समुद्रात आहेत असे म्हणतात. जिथे तुझे सर्वोच्च जन्मस्थान आहे असे सांगतात, तिथे वरुण तुझे बंधन सोडो, हे घोड्या.
इमा ते वाजिन्न् अवमार्जनानीमा शफानाꣳ सनितुर् निधाना । अत्रा ते भद्रा रशना ऽ अपश्यम् ऋतस्य या ऽ अभिरक्षन्ति गोपाः
हे वेगवान घोड्या, ही तुझ्या शुद्धतेची ठिकाणं, ही तुझ्या खुरांची विश्रांतीची जागा. येथे मी तुझे शुभ वेस पाहिले, ज्यांचे रक्षण सत्याचे राखणारे करतात.
आत्मानं ते मनसाराद् अजानाम् अवो दिवा पतयन्तं पतंगम् । शिरो ऽ अपश्यं पथिभिः सुगेभिर् अरेणुभिर् जेहमानं पतत्रि
माझ्या मनाने मी तुझ्या आत्म्याला ओळखले, जसा दिवसा उडणारा पक्षी. तुझे डोके मी पाहिले, हे पंखधारी, सोप्या वाटांवर धावणारे, धुळीत झुंजणारे.
अत्रा ते रूपम् उत्तमम् अपश्यं जिगीषमाणम् इष ऽ आ पदे गोः । यदा ते मर्तो ऽ अनु भोगम् आनड् आद् इद् ग्रसिष्ठ ऽ ओषधीर् अजीगः
येथे मी तुझे श्रेष्ठ रूप पाहिले, गायीच्या पावलाजवळ जिंकण्याचा प्रयत्न करणारे. जेव्हा मनुष्य तुझ्या संपत्तीचा उपभोग घेतो, तेव्हा तू औषधी खाऊन टाकतोस, हे घोड्या.
अनु त्वा रथो ऽ अनु मर्यो ऽ अर्वन्न् अनु गावो ऽनु भगः कनीनाम् । अनु व्रातासस् तव सख्यम् ईयुर् अनु देवा ममिरे वीर्यं ते
तुझ्यामागे रथ, तुझ्यामागे वीर, तुझ्यामागे गायी, तुझ्यामागे राजांची संपत्ती जाते, हे घोड्या. तुझ्या मैत्रीसाठी समूह येतात; देवांनी तुझी शक्ती मोजली आहे.
हिरण्यशृङ्गो ऽयो अस्य पादा मनोजवा ऽ अवर इन्द्र ऽ आसीत् । देवा ऽ इद् अस्य हविरद्यम् आयन् यो ऽ अर्वन्तं प्रथमो ऽ अध्यतिष्ठत्
हा सोन्याचे शिंग असलेला, त्याचे पाय वाऱ्यासारखे वेगवान आहेत; इंद्र त्याच्या मागे चालत होता. देव त्याच्या यज्ञाला आले, कारण तो पहिल्यांदा घोड्यावर बसला.
ईर्मान्तासः सिलिकमध्यमासः सꣳ शूरणासो दिव्यासो ऽ अत्याः । हꣳसा ऽ इव श्रेणिशो यतन्ते यद् आक्षिषुर् दिव्यम् अज्मम् अश्वाः
हे घोडे दूधाने समृद्ध आहेत, त्यांच्या पाठीवर मऊ केस आहेत, त्यांचे अयाल मजबूत आहेत, आणि ते दिव्य आहेत. राजहंसांच्या पंक्तीसारखे हे एकत्र धावतात, जेव्हा हे घोडे स्वर्गाच्या मार्गावर निघतात.
तव शरीरं पतयिष्ण्व् अर्वन् तव चित्तं वात ऽ इव ध्रजीमान् । तव शृङ्गाणि विष्ठिता पुरुत्रारण्येषु जर्भुराणा चरन्ति
अरे घोड्या, तुझे शरीर उडण्यासाठी आतुर आहे; तुझा मन वाऱ्यासारखा आहे, लगाम धरून धावणारा. तुझे शिंगे दूरदूर पसरलेली आहेत आणि अनेक जंगलांत ती गर्जना करत फिरतात.
उप प्रागाच् छसनं वाज्य् अर्वा देवद्रीचा मनसा दीध्यानः । अजः पुरो नीयते नाभिर् अस्यानु पश्चात् कवयो यन्ति रेभाः
तो वेगवान घोडा आज्ञेकडे पुढे गेला, देवांची कृपा मनाशी धरून तेजस्वी झाला. बोकड त्याच्या पुढे नाभीप्रमाणे नेला जातो आणि त्याच्या मागे गायक गात गात जातात.
उप प्रागात् परमं यत् सधस्थम् अर्वाꣳ२ऽ अच्छा पितरं मातरं च । अद्या देवान् जुष्टतमो हि गम्या ऽ अथा शास्ते दाशुषे वार्याणि
तो सर्वोच्च आसनाजवळ गेला, वडीलधाऱ्यांजवळ, आई-वडिलांजवळ पोहोचला. आज तो देवांना सर्वात प्रिय आहे; मग तो भक्ताला हवी ती वरदाने देतो.
समिद्धो ऽ अद्य मनुषो दुरोणे देवो देवान् यजसि जातवेदः । आ च वह मित्रमहश् चिकित्वान् त्वं दूतः कविर् असि प्रचेताः
आज माणसाच्या घरात प्रज्वलित झालेला, हे जातवेद, तू देवांची पूजा करतोस. मित्र आणि वरुण यांना इथे घेऊन ये, हे ज्ञानी; तू दूत, ऋषी आणि जागरूक आहेस.
तनूनपात् पथ ऽ ऋतस्य यानान् मध्वा समञ्जन्त् स्वदया सुजिह्व । मन्मानि धीभिर् उत यज्ञम् ऋन्धन् देवत्रा च कृणुह्य् अध्वरं नः
हे तनूनपात, जो सत्याचा मार्ग चालतोस, ज्याला मधुर वाणीने आणि मधाने अभिषेक करतात, आमच्या विचारांनी आणि प्रार्थनेने आम्ही यज्ञ प्रज्वलित करतो; आमचा यज्ञ देवांमध्ये यशस्वी कर.
नराशꣳसस्य महिमानम् एषाम् उप स्तोषाम यजतस्य यज्ञैः । ये सुक्रतवः शुचयो धियंधाः स्वदन्ति देवा ऽ उभयानि हव्या
नराशंसाच्या या महानतेचे आपण यज्ञांनी स्तुती करूया, तो पूजनीय आहे. ज्यांचे देव ज्ञानी, शुद्ध आणि विवेकी आहेत, ते दोन्ही प्रकारच्या आहुतींचा आस्वाद घेतात.
आजुह्वान ऽ ईड्यो वन्द्यश् चा याह्य् अग्ने वसुभिः सजोषाः । त्वं देवानाम् असि यह्व होता स ऽ एनान् यक्षीषितो यजीयान्
स्तुत्य आणि पूज्य असलेल्या अग्नी, वसूंना सोबत घेऊन इथे ये. तू देवांचा बलवान पुरोहित आहेस; जसा आहुत केलेला, तसाच तू त्यांची योग्य यज्ञाने पूजा कर.
प्राचीनं बर्हिः प्रदिशा पृथिव्या वस्तोर् अस्या वृज्यते ऽ अग्रे ऽ अह्नाम् । व्य् उ प्रथते वितरं वरीयो देवेभ्यो ऽ अदितये स्योनम्
पूर्वेकडील कुशभूमी पृथ्वीवर पसरवली आहे, दिवसांच्या सुरुवातीला हे सर्वोत्तम स्थान आहे. हे विस्तृत पसरते, देवांसाठी, अदितीसाठी, सुखद विश्रांतीचे स्थान होते.
व्यचस्वतीर् उर्विया वि श्रयन्तां पतिभ्यो न जनयः शुम्भमानाः । देवीर् द्वारो बृहतीर् विश्वमिन्वा देवेभ्यो भवत सुप्रायणाः
जशा सौभाग्यवती पत्नी आपल्या पतीसाठी सजतात, तशा या विशाल, तेजस्वी देवता आपापली आसने घेऊ देत. या दिव्य द्वारे, महान आणि सर्वांना सामावून घेणाऱ्या, देवांसाठी सहज प्रवेशयोग्य व्हा.
आ सुष्वयन्ती यजते ऽ उपाके ऽ उषासानक्ता सदतां नि योनौ । दिव्ये योषणे बृहती सुरुक्मे ऽ अधि श्रियꣳ शुक्रपिशं दधाने
जी गोड विश्रांती देणारी आहे ती इथे पूजली जाते; उषा आणि रात्र दोघीही त्यांच्या स्थानावर बसू देत. दिव्य सभागृहात, या महान आणि तेजस्वी स्त्रिया उजळ अलंकार धारण करतात.