सम् अख्ये देव्या धिया सं दक्षिणयोरुचक्षसा । मा मऽ आयुः प्र मोषीर् मो ऽअहं तव । वीरं विदेय तव देवि संदृशि
मी देवीच्या बुद्धीने, कुशलतेने आणि तेजस्वी दृष्टीने एकरूप होतो. माझे आयुष्य, माझे अस्तित्व किंवा तुझ्याशी असलेले नाते तू कधीही हिरावू नकोस. हे देवी, तुझ्या सान्निध्यात तुझ्या वीराचे दर्शन मला होऊ दे.
एष ते गायत्रो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताद् एष ते त्रैष्टुभो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताद् एष ते जागतो भागऽ इति मे सोमाय ब्रूताच् छन्दोनामानाꣳ साम्राज्यं गच्छेति मे सोमाय ब्रूतात् । आस्माकोऽ सि शुक्रस् ते ग्रह्यो विचितस् त्वा वि चिन्वन्तु
हे सोम, हे तुझे गायत्रीचे अंश आहे असे सांग; हे तुझे त्रैष्टुभाचे अंश आहे असे सांग; हे तुझे जगतीचे अंश आहे असे सांग; छंदांचे साम्राज्य मिळो असे सांग. तू आमची आहेस, तुझे तेज आम्ही मिळवू; कुशल लोक तुला शोधोत.
अभि त्यं देवꣳ सवितारम् ओण्योः कविक्रतुम् अर्चामि सत्यसवꣳ रत्नधाम् अभि प्रियं मतिं कविम् । ऊर्ध्वा यस्यामतिर् भा अदिद्युतत् सवीमनि हिरण्यपाणिर् अमिमीत सुक्रतुः कृपा स्वः । प्रजाभ्यस् त्वा । प्रजास् त्वाऽनुप्राणन्तु प्रजास् त्वम् अनुप्राणिहि
मी त्या देव सावितृचे स्तवन करतो, जो बुद्धिमान, सत्यधर्मी, रत्नांचा धनी, प्रिय आणि प्रेरित ऋषी आहे. त्याची उच्च विचारशक्ती तेजाने झळकते, सुवर्णहस्त सावितृने त्याचे तेज मोजले आहे, तो कुशल, दयाळू आणि दिव्य आहे. संततीसाठी, संततीसाठी, सर्व संतती तुझ्या मागे श्वास घेऊ देत; तूही संततीच्या मागे श्वास घे.
शुक्रं त्वा शुक्रेण क्रीणामि चन्द्रं चन्द्रेणामृतम् अमृतेन । सग्मे ते गोः । अस्मे ते चन्द्राणि । तपसस् तनूर् असि प्रजापतेर् वर्णः परमेण पशुना क्रीयसे सहस्रपोषं पुषेयम्
शुद्धत्वाने मी तुला शुद्धतेने विकत घेतो; चंद्राला चंद्राने, अमृताला अमृताने. तुझी गाय एकरूप आहे; तुझे चंद्र आमच्याकडे आहेत. तू तपाची देह आहेस, प्रजापतीचा वर्ण आहेस; तू श्रेष्ठ पशूने विकत घेतली गेली आहेस. मी हजारपट समृद्धी वाढवू दे.
मित्रो नऽ एहि सुमित्रधः । ऽ इन्द्रस्योरुम् आ विश दक्षिणम् उशन्न् उशन्तꣳ स्योनः स्योनम् । स्वान भ्राजाङ्घारे बम्भारे हस्त सुहस्त कृशानो । एते वः सोमक्रयणास् तान् रक्षध्वं मा वो दभन्
मित्रा, तू आमच्याकडे चांगला मित्र म्हणून ये. इंद्राच्या विशाल जागेत प्रवेश कर, हे तेजस्वी, कोमल आणि सुखद असणाऱ्या. हे झगमगणाऱ्या, ज्वलंत, कुशल हस्त असणाऱ्या, शुभहस्त अग्नी, हे सोम विकत घेणारे तुझे लोक आहेत; त्यांचे रक्षण कर, कुणीही त्यांना इजा करू नये.
परि माग्ने दुश्चरिताद् बाधस्वा मा सुचरिते भज । उद् आयुषा स्वायुषोदस्थाम् अमृताꣳ ऽअनु
हे अग्नी, माझ्यापासून वाईट वर्तन दूर कर; चांगल्या वर्तनात तू सहभागी होऊ नकोस. तू आपल्या आयुष्याने, स्वतःच्या आयुष्याने आणि अमरत्वाने वर जाऊन उभा रहा.
प्रति पन्थाम् अपद्महि स्वस्तिगाम् अनेहसम् । येन विश्वाः परि द्विषो वृणक्ति विन्दते वसु
आपण तो मार्ग शोधू, जो कल्याणाकडे नेणारा, संकटमुक्त आणि सर्व शत्रूंना दूर करणारा आहे, आणि ज्यामुळे संपत्ती मिळते.
अदित्यास् त्वग् असि । अदित्यै सद ऽआ सीद । अस्तभ्नाद् द्यां वृषभो ऽ अन्तरिक्षम् अमिमीत वरिमाणं पृथिव्याः । आसीदद् विश्वा भुवनानि सम्राड् विश्वेत् तानि वरुणस्य व्रतानि
तू आदित्यांची कातडी आहेस. आदित्यांसोबत नेहमी बस. त्या वृषभाने आकाशाला आधार दिला, आकाशमध्यातील विस्तार मोजला आणि पृथ्वीचे रुंदी मोजले. सर्व जगांत तो सम्राट बसला; ही सर्व वरुणाची वचने आहेत.
वनेषु व्यन्तरिक्षं ततान वाजम् अर्वत्सु पय ऽउस्रियासु । हृत्सु क्रतुं वरुणो विक्ष्व् अग्निं दिवि सूर्यम् अदधात् सोमम् अद्रौ
त्याने वनांत आकाश पसरवले, घोड्यांत सामर्थ्य दिले, गायींत दूध दिले. हृदयात वरुणाने संकल्प ठेवला; गावांत अग्नी ठेवला; आकाशात सूर्य ठेवला; पर्वतांत सोम ठेवला.
सूर्यस्य चक्षुर् आरोहाग्नेर् अक्ष्णः कनीनकम् । यत्रैतशेभिर् ईयसे भ्राजमानो विपश्चिता
सूर्याच्या डोळ्यात पोहोच, अग्नीच्या डोळ्याच्या बुबुळात पोहोच, जिथे तू या सर्वांसोबत तेजाने आणि ज्ञानाने प्रवास करतोस.
उस्राव् एतं धूर्षाहौ युज्येथाम् अनश्रूऽ अवीरहणौ ब्रह्मचोदनौ । स्वस्ति यजमानस्य गृहान् गच्छतम्
हे दोन बैल, या रथाला जोडा, अश्रूविरहित, न थकणारे, वेदज्ञानाने प्रेरित. ते यजमानाच्या घरात कल्याणासाठी जावोत.
भद्रो मेऽ सि प्रच्यवस्व भुवस्पते विश्वान्य् अभि धामानि । मा त्वा परिपरिणो विदन् मा त्वा परिपन्थिनो विदन् मा वृकाऽ अघायवो विदन् । श्येनो भूत्वा परा पत यजमानस्य गृहान् गच्छ तन् नौ सँ̐स्कृतम्
तू माझ्यासाठी शुभ आहेस; हे वाक्पती, सर्व ठिकाणी पुढे जा. तुला घेरणारे, अडवणारे, लांडगे किंवा दुष्ट लोक तुला ओळखू नयेत. गरुड होऊन उडून जा; यजमानाच्या घरी जा. हेच आमचे साध्य आहे.
नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षसे महो देवाय तद् ऋतꣳ सपर्यत । दूरेदृशे देवजाताय केतवे दिवस् पुत्राय सूर्याय शꣳसत
मित्र आणि वरुण यांच्या डोळ्याला, त्या महान देवाला नमस्कार असो; त्या सत्याची पूजा करा. दूरदृष्टी असणाऱ्या, देवजन्म असणाऱ्या चिन्हाचे, आकाशपुत्र सूर्याचे स्तवन करा.
वरुणस्योत्तम्भनम् असि । वरुणस्य स्कम्भसर्जनी स्थः । वरुणस्यऽ ऋतसदन्य् असि वरुणस्यऽ ऋतसदनम् असि । वरुणस्य ऽऋतसदनम् आ सीद
तू वरुणाचा आधार आहेस. तुम्ही वरुणाचा खांब आणि पाया आहात. तू वरुणासाठी सत्याचे आसन आहेस; तू वरुणासाठी सत्याचे आसन आहेस. वरुणाच्या सत्याच्या आसनावर बस.
या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूर् अस्तु यज्ञम् । गयस्फानः प्रतरणः सुवीरो ऽवीरहा प्रचरा सोम दुर्यान्
तुझ्या त्या सर्व निवासस्थानांमध्ये, ज्या हविर्द्वारे पूजल्या जातात, तू पूर्णपणे व्यापून जा; सोमदेवा, तू विशाल पाठाचा, सर्व अडचणी पार करणारा, बलवान, दुर्बलांचा नाश करणारा होऊन, कठीण वाटांमध्ये मुक्तपणे फिर.
अग्नेस् तनूर् असि विष्णवे त्वा सोमस्य तनूर् असि विष्णवे त्वातिऽतिथेर् आतिथ्यम् असि विष्णवे श्येनाय त्वा सोमभृते विष्णवे त्वाऽग्नये त्वा रायस्पोषदे विष्णवे त्वा
अग्निचे शरीर तू विष्णूसाठी आहेस; सोमाचे शरीरही तू विष्णूसाठी आहेस; पाहुण्याचे आदरातिथ्य तू विष्णूसाठी आहेस; मी तुला गरुडासाठी, सोमवाहनासाठी, विष्णूसाठी नेमतो; मी तुला अग्नीसाठी, संपत्ती वाढीसाठी, विष्णूसाठी नेमतो.
अग्नेर् जनित्रम् असि । वृषणौ स्थः । ऽउर्वश्य् असि । आयुर् असि । ऽ पुरूरवा असि । गायत्रेण त्वा छन्दसा मन्थामि । त्रैष्टुभेन त्वा छन्दसा मन्थामि । जागतेन त्वा छन्दसा मन्थामि
तू अग्नीचा जन्मस्थान आहेस; तुम्ही दोघेही बलवान आहात; तू उर्वशी आहेस; तू आयुष्य आहेस; तू पुरूरवा आहेस; गायत्री छंदाने मी तुला घोटतो; त्रिष्टुप् छंदाने मी तुला घोटतो; जगती छंदाने मी तुला घोटतो.
भवतं नः समनसौ सचेतसाव् अरेपसौ । मा यज्ञꣳ हिꣳसिष्टं मा यज्ञपतिं जातवेदसौ शिवौ भवतम् अद्य नः
तुम्ही दोघे आमच्यासाठी एकसारखे मनाचे, जागरूक आणि निष्कलंक व्हा; यज्ञाला किंवा यज्ञपतीला, जाठवेदस, तुम्ही इजा करू नका; आज आम्हा सर्वांसाठी तुम्ही मंगल व्हा.
अग्नाव् अग्निश् चरति प्रविष्ट ऽ ऋषीणां पुत्रो ऽअभिशस्तिपावा । स नः स्योनः सुयजा यजेह देवेभ्यो हव्यꣳ सदम् अप्रयुच्छन्त् स्वाहा
अग्नीमध्ये अग्नी फिरतो, ऋषींचा पुत्र, शापांपासून वाचवणारा; तो आमच्यासाठी सौम्य, उत्तम प्रकारे बोलावलेला असो; तो देवांसाठी हविर्दान नेहमीच अचूक पोहोचवो. स्वाहा.
आपतये त्वा परिपतये गृह्णामि तनूनप्त्र्ये शाक्वराय शक्वन ऽ ओजिष्ठाय । अनाधृष्टम् अस्य् अनाधृष्यं देवानाम् ओजो ऽनभिशस्त्य् अभिशस्तिपा ऽ अनभिशस्तेन्यम् अञ्जसा सत्यम् उप गेषꣳ स्विते मा धाः
मी तुला जवळ येण्यासाठी, सर्वत्र पसरण्यासाठी, शरीररक्षणासाठी, शाक्वरासाठी, सर्वात बलवानासाठी घेतो; देवांमध्ये अजिंक्य, जिंकता न येणारे बळ, शापांपासून रक्षण करणारे, शाप न लागणारे, मी खरी वाट गाठू दे; मला फिकट पडणाऱ्यांमध्ये टाकू नकोस.
अग्ने व्रतपास् त्वे व्रतपा या तव तनूर् इयꣳ सा मयि यो मम तनूर् एषा सा त्वयि । सह नौ व्रतपते व्रतान्य् अनु मे दीक्षां दीक्षापतिर् मन्यताम् अनु तपस् तपस्पतिः
अग्नी, तू व्रतांचा रक्षक आहेस; तुझे हे शरीर माझे आहे, आणि माझे हे शरीर तुझे आहे; व्रतपती, आपण दोघे मिळून व्रते पाळू; दीक्षा घेणारा माझी दीक्षा मान्य करो, तपस्वी माझे तप स्वीकारो.
अꣳशुर्-अꣳशुष्टे देव सोमाप्यायताम् इन्द्रायैकधनविदे । आ तुभ्यम् इन्द्रः प्यायताम् आ त्वम् इन्द्राय प्यायस्व । आ प्याययास्मान्त् सखीन्त् सन्या मेधया स्वस्ति ते देव सोम सुत्याम् अशीय । एष्टा रायः प्रेषे भगाय ऋतम् ऋतवादिभ्यो नमो द्यावापृथिवीभ्याम्
या ते ऽ अग्ने ऽयःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा । उग्रं वचोऽअपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा । या ते ऽ अग्ने रजःशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा । उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा । या ते अग्ने हरिशया तनूर् वर्षिष्ठा गह्वरेष्ठा । उग्रं वचो ऽ अपावधीत् त्वेषं वचो ऽ अपावधीत् स्वाहा
सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः कल्पस्व । सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुन्धस्व । सिꣳह्य् असि सपत्नसाही देवेभ्यः शुम्भस्व
तू सिंहिणी आहेस, प्रतिस्पर्ध्यांना जिंकणारी; देवांसाठी योग्य हो. तू सिंहिणी आहेस, प्रतिस्पर्ध्यांना जिंकणारी; देवांसाठी शुद्ध हो. तू सिंहिणी आहेस, प्रतिस्पर्ध्यांना जिंकणारी; देवांसाठी तेजस्वी हो.
इन्द्रघोषस् त्वा वसुभिः पुरस्तात् पातु । प्रचेतास् त्वा रुद्रैः पश्चात् पातु । मनोजवास् त्वा पितृभिर् दक्षिणतः पातु । विश्वकर्मा त्वादित्यैर् उत्तरतः पातु । इदम् अहं तप्तं वार् बहिर्धा यज्ञान् निः सृजामि
इंद्राचा आवाज, वसूंनी सोबत, तुझी समोरून रक्षा करो; प्रचेतस, रुद्रांसह, तुझी मागून रक्षा करो; मनोजव, पितरांसह, तुझी उजवीकडून रक्षा करो; विश्वकर्मा, आदित्यांसह, तुझी डावीकडून रक्षा करो. हे तापलेले पाणी मी यज्ञातून बाहेर काढतो.
सिꣳह्य् असि स्वाहा । सिꣳह्य् अस्य् आदित्यवनिः स्वाहा । सिꣳह्य् असि ब्रह्मवनिः क्षत्रवनिः स्वाहा । सिꣳह्य् असि सुप्रजावनी रायस्पोषवनिः स्वाहा । सिꣳह्य् अस्य् आवह देवान् यजमानाय स्वाहा । भूतेभ्यस् त्वा
तू सिंहिणी आहेस, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, आदित्यांचे रक्षण, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, ब्रह्म आणि क्षत्राचे रक्षण, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, उत्तम संतती देणारी, संपत्तीचे आणि समृद्धीचे रक्षण करणारी, स्वाहा. तू सिंहिणी आहेस, देवांना यजमानाकडे आण, स्वाहा. मी तुला सर्व भूतांसाठी नेमतो.
ध्रुवो ऽसि पृथिवीं दृꣳह । ध्रुवक्षिद् अस्य् अन्तरिक्षं दृꣳह । अच्युतक्षिद् असि दिवं दृꣳह । अग्नेः पुरीषम् असि
तू स्थिर आहेस; पृथ्वीला स्थिर कर. तू दृढपणे स्थापन झालेली आहेस; आकाशमंडलाला स्थिर कर. तू कधीही न हलणारी आहेस; स्वर्गाला स्थिर कर. तू अग्नीचे ओल आहेस.
युञ्जते मन ऽ उत युञ्जते धियो विप्रा विप्रस्य बृहतो विपश्चितः । वि होत्रा दधे वयुनाविद् एक ऽइन् मही देवस्य सवितुः परिष्टुतिः स्वाहा
ज्ञानी लोक मन आणि विचार जोडतात, मोठ्या आणि सर्वज्ञ ज्ञानीचे; दोन होतारू, विधी जाणणारे, मी नेमतो; देव सवितृचे हे मोठे स्तोत्र मी गातो. स्वाहा.
इदं विष्णुर् विचक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् । समूढम् अस्य पासुरे स्वाहा
विष्णूने हे विश्व मोजून पाहिले; त्याने तीन पावले स्थापन केली; त्याची धूळ सर्वत्र पसरली आहे. स्वाहा.
देव सोमाचा थेंब, उत्तम थेंब, इंद्रासाठी वाढो, जो एकटा धनाचा स्वामी आहे; इंद्र तुझ्यासाठी वाढो, तू इंद्रासाठी वाढशील; तू आम्हाला, आमच्या मित्रांना, बुद्धी आणि कल्याणासह वाढव; देव सोम, पिळताना तू मधुर हो; इच्छित संपत्ती वाटण्यासाठी, भाग्यासाठी, सत्यासाठी, सत्य बोलणाऱ्यांसाठी पाठवली जावो; आकाश आणि पृथ्वीला नमस्कार.
अग्नी, तुझे जे लोखंडात वसलेले, सर्वात श्रेष्ठ, खोल शरीर आहे, त्यातील कठोर आणि तीक्ष्ण वाणी दूर जावो. स्वाहा. अग्नी, तुझे जे आकाशात वसलेले, सर्वात श्रेष्ठ, खोल शरीर आहे, त्यातील कठोर आणि तीक्ष्ण वाणी दूर जावो. स्वाहा. अग्नी, तुझे जे सोन्यात वसलेले, सर्वात श्रेष्ठ, खोल शरीर आहे, त्यातील कठोर आणि तीक्ष्ण वाणी दूर जावो. स्वाहा.
तप्तायनी मे ऽसि । वित्तायनी मे ऽसि । अवतान् मा नाथितात् । अवतान् मा व्यथितात् । विदेद् अग्निर् नभो नाम । अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि । योऽस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे । विदेद् अग्निर् नभो नाम । अग्ने ऽ अङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि । यो द्वितीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् तेऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे । विदेद् अग्निर् नभो नाम । अग्नेऽअङ्गिर ऽ आयुना नाम्नेहि । यस् तृतीयस्यां पृथिव्याम् असि यत् ते ऽनाधृष्टं नाम यज्ञियं तेन त्वा दधे । अनु त्वा देववीतये
तू तापलेली आहेस, ओळखलेली आहेस; मला सोडून देण्यापासून, दुःखापासून तू वाचव. अग्नीला नभ नाव माहीत आहे; अग्नी, अङ्गिरसकुळातील, आयु नाव घेऊन ये; तू पृथ्वीवर जिथे कुठे आहेस, तुझे जे अजिंक्य, यज्ञासाठी योग्य नाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. अग्नीला नभ नाव माहीत आहे; अग्नी, अङ्गिरसकुळातील, आयु नाव घेऊन ये; तू दुसऱ्या पृथ्वीवर जिथे कुठे आहेस, तुझे जे अजिंक्य, यज्ञासाठी योग्य नाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. अग्नीला नभ नाव माहीत आहे; अग्नी, अङ्गिरसकुळातील, आयु नाव घेऊन ये; तू तिसऱ्या पृथ्वीवर जिथे कुठे आहेस, तुझे जे अजिंक्य, यज्ञासाठी योग्य नाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. मी देवांची कृपा मिळवण्यासाठी तुझ्या मागे चालतो.