मरुताꣳ स्कन्धा विश्वेषां देवानां प्रथमा कीकसा रुद्राणां द्वितीयादित्यानां तृतीया वायोः पुच्छम् अग्नीषोमयोर् भासदौ क्रुञ्चौ श्रोणिभ्याम् इन्द्राबृहस्पती ऽ ऊरुभ्यां मित्रावरुणाव् अल्गाभ्याम् आक्रमणꣳ स्थूराभ्यां बलं कुष्ठाभ्याम्
मरुतांचे खांदे, सर्व देवांचा पहिला भाग, रुद्रांचे बगल, आदित्यांचा दुसरा भाग, वायूचा तिसरा भाग; शेपूट अग्नी आणि सोमाला, मांड्या क्रुञ्चांना, कंबरे इंद्र आणि बृहस्पतीला, गुडघे मित्र आणि वरुणाला, पिंडऱ्या आक्रमणांना, बळ स्थूरांना, त्वचा कुंष्ठांना दिली आहे.
पूषणं वनिष्ठुनान्धाहीन्त् स्थूलगुदया सर्पान् गुदाभिर् विह्रुत ऽ आन्त्रैर् अपो वस्तिना वृषणम् आण्डाभ्यां वाजिनꣳ शेपेन प्रजाꣳ रेतसा चाषान् पित्तेन प्रदरान् पायुना कूश्माञ्छकपिण्डैः
पूषणाला गुदद्वार, आंधळ्यांना मोठ्या आतड्याने, सर्पांना गुदाने, भटकणाऱ्यांना आतड्यांनी, पाण्यांना मूत्राशयाने, वीर्यवानांना अंडकोषांनी, वेगवानांना शिश्नाने, संततीला वीर्याने, कावळ्यांना पित्ताने, स्त्रावांना गुदाने, घुबडांना मलाने जोडले आहे.
इन्द्रस्य क्रोडो ऽदित्यै पाजस्यं दिशां जत्रवो ऽदित्यै भसज् जीमूतान् हृदयौपशेनान्तरिक्षं पुरीतता नभ ऽ उदर्येण चक्रवाकौ मतस्नाभ्यां दिवं वृक्काभ्यां गिरीन् प्लाशिभिर् उपलान् प्लीह्ना वल्मीकान् क्लोमभिर् ग्लौभिर् गुल्मान् हिराभिः स्रवन्तीर् ह्रदान् कुक्षिभ्याꣳ समुद्रम् उदरेण वैश्वानरं भस्मना
इंद्राची मांडी, अदितीचे बळ, दिशा म्हणजे खांदे, अदितीचे औषध, मेघांचे हृदय, फुफ्फुसांनी आकाशमध्य, पोटाने आकाश, चक्रवाक पक्षी मूत्रपिंडांनी, पर्वत प्लीह्यांनी, दगड प्लाशीने, मुंग्यांचे वारुळे ग्रंथीने, वाहणाऱ्या नद्या पित्ताने, सरोवरे यकृताने, समुद्र पोटाने, वैश्वानर राखेने जोडले आहेत.
विधृतिं नाभ्या धृतꣳ रसेनापो यूष्णा मरीचीर् विप्रुड्भिर् नीहारमूष्मणा शीनं वसया प्रुष्वा ऽ अश्रुभिर् ह्रादुनीर् दूषीकाभिर् अस्ना रक्षाꣳसि चित्राण्य् अङ्गैर् नक्षत्राणि रूपेण पृथिवीं त्वचा जुम्बकाय स्वाहा
नाभीने आधार, रसाने स्थैर्य, पाण्यांनी उष्णता, किरणांनी थेंब, धुक्याने उष्णता, थंडपणा मेदाने, दव अश्रूंनी, गर्जणारे दोषांनी, स्नायू रक्षणांनी, रंगीबेरंगी अंगांनी, तारे रूपाने, पृथ्वी त्वचेने; जुम्बकाला स्वाहा!
हिरण्यगर्भः सम् अवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिर् एक ऽ आसीत् । स दाधार पृथिवीं द्याम् उतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम
सृष्टीच्या आरंभी हिरण्यगर्भ प्रकट झाला; तोच सर्व जन्मलेल्या गोष्टींचा एकमेव स्वामी होता. त्याने पृथ्वी आणि हे आकाश स्थापन केले—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक ऽ इद् राजा जगतो बभूव । य ऽ ईशे ऽ अस्य द्विपदश् चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम
जो श्वास घेणाऱ्या आणि डोळे उघडणाऱ्या सर्वांचा एकटा राजा आहे, जो या जगाचा अधिपती आहे—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रꣳ रसया सहाहुः । यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम
ज्याच्या महिम्याची हिमालय पर्वत आणि नद्या असलेला समुद्रही ग्वाही देतात, ज्याच्या या दिशा आहेत, ज्याचे हे हात आहेत—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
य ऽ आत्मदा बलदा यस्य विश्व ऽ उपासते प्रशिषं यस्य देवाः । यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम
जो आत्मा देतो, बळ देतो, ज्याला सर्व देव आपला स्वामी मानतात, ज्याच्या छायेत अमरत्व आहे, ज्याच्या छायेत मृत्यू आहे—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतो दब्धासो ऽ अपरीतास ऽ उद्भिदः । देवा नो यथा सदम् इद् वृधे ऽ असन्न् अप्रायुवो रक्षितारो दिवे-दिवे
सर्व बाजूंनी आमच्याकडे शुभ विचार येवोत, अडथळ्यांशिवाय, नेहमी नवीन आणि सृजनशील. देवांनी आम्हाला नेहमी वाढ मिळवून द्यावी आणि दररोज आमचे रक्षण करावे.
देवानां भद्रा सुमतिर् ऋजूयतां देवानाꣳ रातिर् अभि नो नि वर्तताम् । देवानाꣳ सख्यम् उप सेदिमा वयं देवा न ऽ आयुः प्र तिरन्तु जीवसे
देवांची कृपा आमच्यावर सदैव राहो; देवांची उदारता आमच्याकडे परत येवो. आपण देवांच्या मैत्रीत जाऊ, देवांनी आम्हाला दीर्घायुष्य द्यावे.
तान् पूर्वया निविदा हूमहे वयं भगं मित्रम् अदितिं दक्षम् अस्रिधम् । अर्यमणं वरुणꣳ सोमम् अश्विना सरस्वती नः सुभगा मयस् करत्
प्राचीन आवाहनाने आपण भाग, मित्र, अदिती, थकवा न येणारा दक्ष, अर्यमन, वरुण, सोम, अश्विनी यांना बोलावतो; सरस्वती, संपत्तीने परिपूर्ण, आम्हाला सुख देओ.
तन् नो वातो मयोभु वातु भेषजं तन् माता पृथिवी तत् पिता द्यौः । तद् ग्रावाणः सोमसुतो मयोभुवस् तद् अश्विना शृणुतं धिष्ण्या युवम्
वात, आनंद देणारा, आम्हाला आरोग्य देओ; माता पृथ्वी आणि पिता आकाश तसेच करोत. सोमाच्या दगडांनी आम्हाला आनंद मिळो; अश्विनी, बलशाली, तुम्ही आमचे ऐका.
तम् ईशानं जगतस् तस्थुषस् पतिं धियंजिन्वम् अवसे हूमहे वयम् । पूषा नो यथा वेदसाम् असद् वृधे रक्षिता पायुर् अदब्धः स्वस्तये
चालत्या आणि स्थिर जगाचा स्वामी, विचारांना प्रेरणा देणारा, अशा प्रभूला आपण मदतीसाठी हाक मारतो. वाटेची माहिती असलेला पूषा आम्हाला वाढ देओ, अखंडपणे आमचे रक्षण आणि संरक्षण करो.
स्वस्ति न ऽ इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस् तार्क्ष्यो ऽ अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर् दधातु
विख्यात इंद्र आम्हाला कल्याण देओ; सर्वज्ञ पूषा आम्हाला कल्याण देओ; अखंड चाक असलेला तार्क्ष्य आम्हाला कल्याण देओ; बृहस्पती आम्हाला कल्याण देओ.
पृषदश्वा मरुतः पृश्निमातरः शुभंयावानो विदथेषु जग्मयः । अग्निजिह्वा मनवः सूरचक्षसो विश्वे नो देवा ऽ अवसा गमन्न् इह
पांढऱ्या घोड्यांवर स्वार असलेले मरुत, पृथ्नीचे पुत्र, आपल्या सभा उजळवतात; अग्निजिह्वा असलेले पुरुष, सूर्यदृष्टी असलेले—सर्व देव आमच्या मदतीला येथे येवोत.
भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर् यजत्राः । स्थिरैर् अङ्गैस् तुष्टुवाꣳसस् तनूभिर् व्यशेमहि देवहितं यद् आयुः
देवांनो, आम्ही आमच्या कानांनी शुभ ऐकू, आमच्या डोळ्यांनी शुभ पाहू. मजबूत अंगांनी आणि शरीराने, आम्ही तुमची स्तुती करू आणि देवांनी दिलेले आयुष्य आनंदाने जगू.
शतम् इन् नु शरदो ऽ अन्ति देवा यत्रा नश् चक्रा जरसं तनूनाम् । पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर् गन्तोः
देवतांनी आपल्याला शंभर शरद ऋतूंचे आयुष्य द्यावे, जिथे वयाच्या ओझ्याने आपली शरीरे थकत नाहीत; जिथे पुत्र पित्याचे स्थान घेतात. आपले आयुष्य मधेच संपू नये.
अदितिर् द्यौर् अदितिर् अन्तरिक्षम् अदितिर् माता स पिता स पुत्रः । विश्वे देवा ऽ अदितिः पञ्च जना ऽ अदितिर् जातम् अदितिर् जनित्वम्
अदिती म्हणजे आकाश, अदिती म्हणजे आंतरिक्ष, अदितीच आई आहे, वडील आहे, आणि पुत्र आहे; सर्व देव अदितीच आहेत, पाच जाती अदितीच आहेत, जे काही जन्मले ते अदितीच आहे, आणि सृष्टीही अदितीच आहे.
मा नो मित्रो वरुणो ऽ अर्यमायुर् इन्द्र ऽ ऋभुक्षा मरुतः परि ख्यन् । यद् वाजिनो देवजातस्य सप्तेः प्रवक्ष्यामो विदथे वीर्याणि
मित्र, वरुण, अर्यमन्, इंद्र, ऋभू, आणि मरुत यांनी आपले आयुष्य कमी करू नये; आपण देवांच्या वेगवान कृत्यांची सभा मध्ये आठवण काढताना त्यांची शौर्यकृती सांगूया.
यन् निर्णिजा रेक्णसा प्रावृतस्य रातिं गृभीतां मुखतो नयन्ति । सुप्राङ् अजो मेम्यद् विश्वरूप ऽ इन्द्रापूष्णोः प्रियम् अप्य् एति पाथः
जेव्हा मार्गदर्शक दोरीने झाकलेल्या एकाच्या तोंडातून मिळालेला धन मिळवतात, तेव्हा सर्व रूपे धारण करणारा, योग्यरीत्या चालवलेला मेंढा इंद्र आणि पूषण यांच्या प्रिय मार्गाकडे जातो.
एष छागः पुरो ऽ अश्वेन वाजिना पूष्णो भागो नीयते विश्वदेव्यः । अभिप्रियं यत् पुरोडाशम् अर्वता त्वष्टेद् एनꣳ सौश्रवसाय जिन्वति
हा मेंढा, वेगवान घोड्यासोबत पुढे नेला जातो, तो पूषणाचा भाग आहे आणि सर्व देवांसाठी वाहिला जातो; जसा प्रिय पुरोडाश घोड्याने आणला जातो, तसा त्वष्टा त्याला सौश्रवसाठी जागृत करतो.
यद्धविष्यम् ऋतुशो देवयानं त्रिर् मानुषाः पर्य् अश्वं नयन्ति । अत्रा पूष्णः प्रथमो भाग ऽ एति यज्ञं देवेभ्यः प्रतिवेदयन्न् अजः
जेव्हा योग्य वेळी, देवांसाठीचे हवन माणसे तीनदा घोड्याभोवती नेतात, तेव्हा पूषणाचा पहिला भाग पुढे जातो, आणि मेंढा देवांना यज्ञाची घोषणा करतो.
होताध्वर्युर् आवया ऽ अग्निमिन्धो ग्रावग्राभ ऽ उत शꣳस्ता सुविप्रः । तेन यज्ञेन स्वरंकृतेन स्विष्टेन वक्षणा आ पृणध्वम्
होता, अध्वर्यू, अग्नी पेटवणारा, दगड पकडणारा आणि ज्ञानी स्तोत्रपठक — हे सर्व, या नीट आखलेल्या आणि नीट अर्पण केलेल्या यज्ञाने, पात्रे पोषणाने भरतात.
यूपव्रस्का ऽ उत ये यूपवाहाश् चषालं ये ऽ अश्वयूपाय तक्षति । ये चार्वते पचनꣳ सम्भरन्त्य् उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न ऽ इन्वतु
जे यूप तयार करतात, जे यूप वाहतात, जे घोड्याच्या यूपाचे रूप देतात, आणि जे घोड्यासाठी जेवण गोळा करतात — त्यांचे स्तवन व्यर्थ जाऊ नये.
उप प्रागात् सुमन् मे धायि मन्म देवानाम् आशा ऽ उप वीतपृष्ठः । अन्व् एनं विप्रा ऽ ऋषयो मदन्ति देवानां पुष्टे चकृमा सुबन्धुम्
माझी प्रार्थना उत्तम जावी, देवांची आशा पूर्ण व्हावी, ती विणलेल्या आसनापर्यंत पोहोचावी; ऋषी आणि ज्ञानी त्यात आनंद मानतात, आणि आपण देवांच्या समृद्धीत त्याला आपला दृढ मित्र केले आहे.
यद् वाजिनो दाम संदानम् अर्वतो या शीर्षण्या रशना रज्जुर् अस्य । यद् वा घास्य प्रभृतम् आस्ये तृणꣳ सर्वा ता ते ऽ अपि देवेष्व् अस्तु
घोड्याची दोरी, बांधणी, डोक्याची पट्टी, लगाम, किंवा त्याच्या तोंडात ठेवलेले गवत — हे सर्वही देवांचेच असो.
यद् अश्वस्य क्रविषो मक्षिकाश यद् वा स्वरौ स्वधितौ रिप्तम् अस्ति । यद्धस्तयोः शमितुर् यन् नखेषु सर्वा ता ते ऽ अपि देवेष्व् अस्तु
घोड्याच्या मांसावर माशी बसली असेल, कुऱ्हाड किंवा सुरीने जे खरडले असेल, जे तयार करणाऱ्याच्या हातात असेल, किंवा खुरात असेल — हे सर्वही देवांचेच असो.
यद् ऊवध्यम् उदरस्यापवाति य ऽ आमस्य क्रविषो गन्धो ऽ अस्ति । सुकृता तच्छमितारः कृण्वन्तूत मेधꣳ शृतपाकं पचन्तु
घोड्याच्या पोटातून जे काही काढले जाते, त्याच्या मांसाचा जो वास येतो, ते कुशल तयार करणाऱ्यांनी हाताळावे, आणि ते यज्ञातील मांस नीट शिजवावे.
यत् ते गात्राद् अग्निना पच्यमानाद् अभि शूलं निहतस्यावधावति । मा तद् भूम्याम् आ श्रिषन् मा तृणेषु देवेभ्यस् तद् उशद्भ्यो रातम् अस्तु
तुला अग्नीने शिजवताना जे दुखः राहिले, किंवा मार लागून जखम राहिली, ती पृथ्वीवर किंवा गवतावर जाऊ नये; ती देवांना आणि यज्ञाग्नीला अर्पण व्हावी.
ये वाजिनं परिपश्यन्ति पक्वं य ऽ ईम् आहुः सुरभिर् निर् हरेति । ये चार्वतो माꣳसभिक्षाम् उपासत ऽ उतो तेषाम् अभिगूर्तिर् न ऽ इन्वतु
जे शिजलेला घोडा पाहतात, जे म्हणतात की तो सुवासिक आहे आणि नेला गेला आहे, जे घोड्याचे मांस मागतात — त्यांचे स्तवन व्यर्थ जाऊ नये.