भूम्या ऽ आखून् आ लभते ऽन्तरिक्षाय पाङ्क्तान् दिवे कशान् दिग्भ्यो नकुलान् बभ्रुकान् अवान्तरदिशाभ्यः
पृथ्वीवरून उंदीर मिळतात; आकाशमधल्या जागेसाठी पाच मुंगूस; आकाशासाठी शापणारे प्राणी; दिशा-कोपऱ्यांसाठी मुंगूस आणि गंधक; आणि मधल्या दिशांसाठी पट्टेदार मुंगूस मिळतात.
वसुभ्य ऽ ऋश्यान् आ लभते रुद्रेभ्यः रुरून् आदित्येभ्यो न्यङ्कून् विश्वेभ्यो देवेभ्यः पृषतान्त् साध्येभ्यः कुलुङ्गान्
वसुंसाठी कृष्णमृग; रुद्रांसाठी रुरू हरिण; आदित्यांसाठी न्यङ्कू हरिण; सर्व देवांसाठी चित्ताकारी हरिण; साध्यांसाठी कुलुंग हरिण मिळतो.
ईशानाय परस्वत ऽ आ लभते मित्राय गौरान् वरुणाय महिषान् बृहस्पतये गवयाꣳस् त्वष्ट्र ऽ उष्ट्रान्
ईशानासाठी परस्वत प्राणी; मित्रासाठी गायी; वरुणासाठी म्हशी; बृहस्पतीसाठी गवय; त्वष्ट्यासाठी उंट मिळतो.
प्रजापतये पुरुषान् हस्तिन ऽ आ लभते वाचे प्लुषीꣳश् चक्षुषे मशकाञ्छ्रोत्राय भृङ्गाः
प्रजापतीसाठी मनुष्य; हस्तीसाठी हत्ती; वाचेसाठी प्लुषी पक्षी; चक्षूसाठी माशा; श्रवणासाठी भृंग मिळतात.
प्रजापतये च वायवे च गोमृगो वरुणायारण्यो मेषो यमाय कृष्णो मनुष्यराजाय मर्कटः शार्दूलाय रोहिद् ऋषभाय गवयी क्षिप्रश्येनाय वर्तिका नीलङ्गोः कृमिः समुद्राय शिशुमारो हिमवते हस्ती
प्रजापती आणि वायूसाठी गायी व रानटी जनावरे; वरुणासाठी रानमेढा; यमासाठी काळा कृष्णमृग; माणसांच्या राजासाठी माकड; वाघासाठी लाल गायी; बैलासाठी गवय; झपाट्याने उडणाऱ्या गरुडासाठी बटेर; निळ्या गळ्याच्या देवासाठी किडा; समुद्रासाठी शिशुमार; हिमालयासाठी हत्ती मिळतो.
मयुः प्राजापत्य ऽ उलो हलिक्ष्णो वृषदꣳशस् ते धात्रे दिशां कङ्को धुङ्क्षाग्नेयी कलविङ्को लोहिताहिः पुष्करसादस् ते त्वाष्ट्रा वाचे क्रुञ्चः
मोर प्रजापतीला; घुबड हलिक्ष्णाला; वृषदंश माशी धात्र्याला; बगळा दिशांना; कोकिळा अग्नीला; कलविंका पक्षी लोहिताहीला; पुष्करसाद पक्षी त्वष्ट्याला; आणि क्रौंच पक्षी वाचेला मिळतो.
सोमाय कुलुङ्ग ऽ आरण्यो ऽजो नकुलः शका ते पौष्णाः क्रोष्टा मायोर् इन्द्रस्य गौरमृगः पिद्वो न्यङ्कुः कक्कटस् ते ऽनुमत्यै प्रतिश्रुत्कायै चक्रवाकः
सोमासाठी कुलुंग हरिण; जंगलासाठी रानबकरा; नकुलासाठी मुंगूस; शाकासाठी पौष्ण पक्षी; कोल्ह्यासाठी मोर; इंद्रासाठी गोरान; पिद्वासाठी न्यङ्कू हरिण; कक्कटासाठी खेकडा; अनुमतीसाठी प्रतिश्रुत्का पक्षी; चक्रवाकासाठी रुद्रकर्क.
सौरी बलाका शार्गः सृजयः शयाण्डकस् ते मैत्राः सरस्वत्यै शारिः पुरुषवाक् श्वाविद् भौमी शार्दूलो वृकः पृदाकुस् ते मन्यवे सरस्वते शुकः पुरुषवाक्
सूर्यासाठी बलाका बगळा; सृजयासाठी शार्ग पक्षी; मैत्रासाठी शयांडक पक्षी; सरस्वतीसाठी शारि पक्षी; कुत्र्यासाठी पुरुषवाक पक्षी; पृथ्वीला वाघ; पृदाकूसाठी लांडगा; मन्यूसाठी पोपट; सरस्वतीसाठी शुक; आणि माणसासाठी पुरुषवाक पक्षी मिळतो.
सुपर्णः पार्जन्य ऽ आतिर्वाहसो दर्विदा ते वायवे बृहस्पतये वाचस् पतये पैङ्गराजो ऽलज ऽ आन्तरिक्षः प्लवो मद्गुर् मत्स्यस् ते नदीपतये द्यावापृथिवीयः कूर्मः
सुपर्ण पक्षी पर्जन्याला; आतिर्वाहस पक्षी दर्विदाला; गिध वायूसाठी; कलविंका पक्षी अग्नीला; पुष्करसाद पक्षी त्वष्ट्याला; क्रौंच पक्षी वाचेला; प्लव पक्षी आकाशमधल्या जागेसाठी; मद्गू आणि मासा नद्यांच्या अधिपतीसाठी; आणि कासव द्यावापृथ्वीला मिळतो.
पुरुषमृगश् चन्द्रमसो गोधा कालका दार्वाघाटस् ते वनस्पतीनां कृकवाकुः सावित्रो हꣳसो वातस्य नाक्रो मकरः कुलीपयस् ते ऽकूपारस्य ह्रियै शल्पकः
पुरुषमृग चंद्रासाठी; गोधा काळकासाठी; दार्वाघाट पक्षी वनस्पतींसाठी; कर्कवाकू पक्षी सावित्रासाठी; हंस वायूसाठी; मगर मकरासाठी; कुलीपय पक्षी अकूपारासाठी; आणि शल्पक पक्षी ह्रीसाठी मिळतो.
एण्य् अह्नो मण्डूको मूषिका तित्तिरिस् ते सर्पाणां लोपाश ऽ आश्विनः कृष्णो रात्र्या ऽ ऋक्षो जतूः सुषिलीका त ऽ इतरजनानां जहका वैष्णवी
एणी हरिण दिवसासाठी; बेडूक रात्रीसाठी; उंदीर तित्तिरीसाठी; साप अश्विनांसाठी; काळा प्राणी रात्रीसाठी; अस्वल जातूसाठी; सुशिलिका पक्षी इतर लोकांसाठी; आणि जहक पक्षी विष्णूसाठी मिळतो.
अन्यवापो ऽर्धमासानाम् ऋश्यो मयूरः सुपर्णस् ते गन्धर्वाणाम् अपाम् उद्रो मासां कश्यपो रोहित् कुण्डृणाची गोलत्तिका ते ऽप्सरसां मृत्यवे ऽसितः
अन्यवाप पक्षी अर्धमासांसाठी; ऋश्य हरिण मोरासाठी; सुपर्ण पक्षी गंधर्वांसाठी; उद्र जलांसाठी; कश्यप कासव मासांसाठी; लाल मासा कुंडृणाचीसाठी; गोलत्तिका पक्षी अप्सरांसाठी; आणि असित काळा पक्षी मृत्यूसाठी मिळतो.
वर्षाहूर् ऋतूनाम् आखुः कशो मान्थालस् ते पितॄणां बलायाजगरो वसूनां कपिञ्जलः कपोत ऽ उलूकः शशस् ते निर्ऋत्यै वरुणायारण्यो मेषः
वर्षाहू पक्षी ऋतूंना; उंदीर कशासाठी; मान्थाळ पक्षी पितरांसाठी; अजगर वसूंना; कपींजल पक्षी कपोतांसाठी; घुबड सशासाठी; रानमेढा निरृतिसाठी आणि वरुणासाठी मिळतो.
श्वित्र ऽ आदित्यानाम् उष्ट्रो घृणीवान् वार्ध्रीणसस् ते मत्या ऽ अरण्याय सृमरो रुरू रौद्रः क्वयिः कुटरुर् दात्यौहस् ते वाजिनां कामाय पिकः
श्वित्र पक्षी आदित्यांसाठी; उंट तेजस्वीसाठी; गिध मतीसाठी; स्रमर जंगलासाठी; रुरू हरिण रुद्रासाठी; क्वयी पक्षी कुटरुरसाठी; दात्यौह पक्षी घोड्यांसाठी; आणि पिक पक्षी कामासाठी मिळतो.
खड्गो वैश्वदेवः श्वा कृष्णः कर्णो गर्दभस् तरक्षुस् ते रक्षसाम् इन्द्राय सूकरः सिꣳहो मारुताः कृकलासः पिप्पका शकुनिस् ते शरव्यायै विश्वेषां देवानां पृषतः
खड्ग वैश्वदेवासाठी; काळा कुत्रा कर्णासाठी; गाढव तरक्षूसाठी; अस्वल राक्षसांसाठी; डुक्कर इंद्रासाठी; सिंह मारुतांसाठी; कृकलास पक्षी पिप्पकासाठी; शकुनी पक्षी शरव्येसाठी; आणि चित्ताकारी हरिण सर्व देवांसाठी मिळतो.
शादं दद्भिर् अवकां दन्तमूलैर् मृदं बर्स्वैस् तेगान् दꣳष्ट्राभ्याꣳ सरस्वत्या ऽ अग्रजिह्वं जिह्वाया ऽ उत्सादम् अवक्रन्देन तालु वाजꣳ हनुभ्याम् अप ऽ आस्येन वृषणम् आण्डाभ्याम् आदित्याꣳ श्मश्रुभिः पन्थानं भ्रूभ्यां द्यावापृथिवी वर्तोभ्यां विद्युतं कनीनकाभ्याꣳ शुक्लाय स्वाहा कृष्णाय स्वाहा पार्याणि पक्ष्माण्य् अवार्या ऽ इक्षवो वार्याणि पक्ष्माणि पार्या ऽ इक्षवः
वातं प्राणेनापानेन नासिके ऽ उपयामम् अधरेणौष्ठेन सद् उत्तरेण प्रकाशेनान्तरम् अनूकाशेन बाह्यं निवेष्यं मूर्ध्ना स्तनयित्नुं निर्बाधेनाशनिं मस्तिष्केण विद्युतं कनीनकाभ्यां कर्णाभ्याꣳ श्रोत्रꣳ श्रोत्राभ्यां कर्णौ तेदनीम् अधरकण्ठेनापः शुष्ककण्ठेन चित्तं मन्याभिर् अदितिꣳ शीर्ष्णा निर्ऋतिं निर्जर्जल्पेन शीर्ष्णा संक्रोशैः प्राणान् रेष्माणꣳ स्तुपेन
मशकान् केशैर् इन्द्रꣳ स्वपसा वहेन बृहस्पतिꣳ शकुनिसादेन कूर्माञ्छफैर् आक्रमणꣳ स्थूराभ्याम् ऋक्षलाभिः कपिञ्जलान् जवं जङ्घाभ्याम् अध्वानं बाहुभ्यां जाम्बीलेनारण्यम् अग्निम् अतिरुग्भ्यां पूषणं दोर्भ्याम् अश्विनाव् अꣳसाभ्याꣳ रुद्रꣳ रोराभ्याम्
माशा केसांनी; इंद्र झोपेने; बृहस्पती पक्ष्याच्या आसनाने; कासव कवचांनी; पाऊल मांड्यांनी; अस्वल पोटऱ्यांनी; कपींजल वेगाने; प्रवास हातांनी; अरणी जबड्यांनी; अग्नी मनगटांनी; पूषण हातांनी; अश्विन खांद्यांनी; आणि रुद्र ओरडण्याने मिळतो.
अग्नेः पक्षतिर् वायोर् निपक्षतिर् इन्द्रस्य तृतीया सोमस्य चतुर्थ्य् अदित्यै पञ्चमीन्द्राण्यै षष्ठी मरुताꣳ सप्तमी बृहस्पतेर् अष्टम्य् अर्यम्णो नवमी धातुर् दशमीन्द्रस्यैकादशी वरुणस्य द्वादशी यमस्य त्रयोदशी
पहिला भाग अग्नीला, दुसरा वायुला, तिसरा इंद्राला, चौथा सोमाला, पाचवा अदितीला, सहावा इंद्राणीला, सातवा मरुतांना, आठवा बृहस्पतीला, नववा अर्यमनाला, दहावा धातूला, अकरावा इंद्राला, बारावा वरुणाला आणि तेरावा यमाला दिला आहे.
इन्द्राग्न्योः पक्षतिर् सरस्वत्यै निपक्षतिर् मित्रस्य तृतीयापां चतुर्थी निर्ऋत्यै पञ्चम्य् अग्नीषोमयोः षष्ठी सर्पाणाꣳ सप्तमी विष्णोर् अष्टमी पूष्णो नवमी त्वष्टुर् दशमीन्द्रस्यैकादशी वरुणस्य द्वादशी यम्यै त्रयोदशी द्यावापृथिव्योर् दक्षिणं पार्श्वं विश्वेषां देवानाम् उत्तरम्
पहिला भाग इंद्र आणि अग्नीला, दुसरा सरस्वतीला, तिसरा मित्राला, चौथा पाण्यांना, पाचवा निरृतिला, सहावा अग्नी आणि सोमाला, सातवा सर्पांना, आठवा विष्णूला, नववा पूषनाला, दहावा त्वष्ट्याला, अकरावा इंद्राला, बारावा वरुणाला, तेरावा यमीला; दक्षिण बाजू दिवा-पृथ्वीला, उत्तरेकडील बाजू सर्व देवांना दिली आहे.
मरुताꣳ स्कन्धा विश्वेषां देवानां प्रथमा कीकसा रुद्राणां द्वितीयादित्यानां तृतीया वायोः पुच्छम् अग्नीषोमयोर् भासदौ क्रुञ्चौ श्रोणिभ्याम् इन्द्राबृहस्पती ऽ ऊरुभ्यां मित्रावरुणाव् अल्गाभ्याम् आक्रमणꣳ स्थूराभ्यां बलं कुष्ठाभ्याम्
मरुतांचे खांदे, सर्व देवांचा पहिला भाग, रुद्रांचे बगल, आदित्यांचा दुसरा भाग, वायूचा तिसरा भाग; शेपूट अग्नी आणि सोमाला, मांड्या क्रुञ्चांना, कंबरे इंद्र आणि बृहस्पतीला, गुडघे मित्र आणि वरुणाला, पिंडऱ्या आक्रमणांना, बळ स्थूरांना, त्वचा कुंष्ठांना दिली आहे.
पूषणं वनिष्ठुनान्धाहीन्त् स्थूलगुदया सर्पान् गुदाभिर् विह्रुत ऽ आन्त्रैर् अपो वस्तिना वृषणम् आण्डाभ्यां वाजिनꣳ शेपेन प्रजाꣳ रेतसा चाषान् पित्तेन प्रदरान् पायुना कूश्माञ्छकपिण्डैः
पूषणाला गुदद्वार, आंधळ्यांना मोठ्या आतड्याने, सर्पांना गुदाने, भटकणाऱ्यांना आतड्यांनी, पाण्यांना मूत्राशयाने, वीर्यवानांना अंडकोषांनी, वेगवानांना शिश्नाने, संततीला वीर्याने, कावळ्यांना पित्ताने, स्त्रावांना गुदाने, घुबडांना मलाने जोडले आहे.
इन्द्रस्य क्रोडो ऽदित्यै पाजस्यं दिशां जत्रवो ऽदित्यै भसज् जीमूतान् हृदयौपशेनान्तरिक्षं पुरीतता नभ ऽ उदर्येण चक्रवाकौ मतस्नाभ्यां दिवं वृक्काभ्यां गिरीन् प्लाशिभिर् उपलान् प्लीह्ना वल्मीकान् क्लोमभिर् ग्लौभिर् गुल्मान् हिराभिः स्रवन्तीर् ह्रदान् कुक्षिभ्याꣳ समुद्रम् उदरेण वैश्वानरं भस्मना
इंद्राची मांडी, अदितीचे बळ, दिशा म्हणजे खांदे, अदितीचे औषध, मेघांचे हृदय, फुफ्फुसांनी आकाशमध्य, पोटाने आकाश, चक्रवाक पक्षी मूत्रपिंडांनी, पर्वत प्लीह्यांनी, दगड प्लाशीने, मुंग्यांचे वारुळे ग्रंथीने, वाहणाऱ्या नद्या पित्ताने, सरोवरे यकृताने, समुद्र पोटाने, वैश्वानर राखेने जोडले आहेत.
विधृतिं नाभ्या धृतꣳ रसेनापो यूष्णा मरीचीर् विप्रुड्भिर् नीहारमूष्मणा शीनं वसया प्रुष्वा ऽ अश्रुभिर् ह्रादुनीर् दूषीकाभिर् अस्ना रक्षाꣳसि चित्राण्य् अङ्गैर् नक्षत्राणि रूपेण पृथिवीं त्वचा जुम्बकाय स्वाहा
नाभीने आधार, रसाने स्थैर्य, पाण्यांनी उष्णता, किरणांनी थेंब, धुक्याने उष्णता, थंडपणा मेदाने, दव अश्रूंनी, गर्जणारे दोषांनी, स्नायू रक्षणांनी, रंगीबेरंगी अंगांनी, तारे रूपाने, पृथ्वी त्वचेने; जुम्बकाला स्वाहा!
हिरण्यगर्भः सम् अवर्तताग्रे भूतस्य जातः पतिर् एक ऽ आसीत् । स दाधार पृथिवीं द्याम् उतेमां कस्मै देवाय हविषा विधेम
सृष्टीच्या आरंभी हिरण्यगर्भ प्रकट झाला; तोच सर्व जन्मलेल्या गोष्टींचा एकमेव स्वामी होता. त्याने पृथ्वी आणि हे आकाश स्थापन केले—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
यः प्राणतो निमिषतो महित्वैक ऽ इद् राजा जगतो बभूव । य ऽ ईशे ऽ अस्य द्विपदश् चतुष्पदः कस्मै देवाय हविषा विधेम
जो श्वास घेणाऱ्या आणि डोळे उघडणाऱ्या सर्वांचा एकटा राजा आहे, जो या जगाचा अधिपती आहे—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
यस्येमे हिमवन्तो महित्वा यस्य समुद्रꣳ रसया सहाहुः । यस्येमाः प्रदिशो यस्य बाहू कस्मै देवाय हविषा विधेम
ज्याच्या महिम्याची हिमालय पर्वत आणि नद्या असलेला समुद्रही ग्वाही देतात, ज्याच्या या दिशा आहेत, ज्याचे हे हात आहेत—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
य ऽ आत्मदा बलदा यस्य विश्व ऽ उपासते प्रशिषं यस्य देवाः । यस्य छायामृतं यस्य मृत्युः कस्मै देवाय हविषा विधेम
जो आत्मा देतो, बळ देतो, ज्याला सर्व देव आपला स्वामी मानतात, ज्याच्या छायेत अमरत्व आहे, ज्याच्या छायेत मृत्यू आहे—आपण कोणत्या देवतेला हवन अर्पू?
आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतो दब्धासो ऽ अपरीतास ऽ उद्भिदः । देवा नो यथा सदम् इद् वृधे ऽ असन्न् अप्रायुवो रक्षितारो दिवे-दिवे
सर्व बाजूंनी आमच्याकडे शुभ विचार येवोत, अडथळ्यांशिवाय, नेहमी नवीन आणि सृजनशील. देवांनी आम्हाला नेहमी वाढ मिळवून द्यावी आणि दररोज आमचे रक्षण करावे.
देवानां भद्रा सुमतिर् ऋजूयतां देवानाꣳ रातिर् अभि नो नि वर्तताम् । देवानाꣳ सख्यम् उप सेदिमा वयं देवा न ऽ आयुः प्र तिरन्तु जीवसे
देवांची कृपा आमच्यावर सदैव राहो; देवांची उदारता आमच्याकडे परत येवो. आपण देवांच्या मैत्रीत जाऊ, देवांनी आम्हाला दीर्घायुष्य द्यावे.
शादं पक्षी दह्याने; अवका वनस्पती दातांच्या मुळांनी; माती जवांनी; तेगा वनस्पती दातांनी; सरस्वती जिभेच्या टोकाने; जिभेचा पाया गलाने; तालू जबड्यांनी; पाणी तोंडाने; पुरुषाचे अंग अंडकोषांनी; आदित्य दाढीने; मार्ग भुवईने; द्यावापृथ्वी पापण्यांनी; वीज पापण्यांच्या केसांनी; पांढरे स्वाहा, काळे स्वाहा; वरच्या पापण्या अडथळे; खालच्या पापण्या अडथळे.
वारा श्वासोच्छ्वासाने; नाक जवळ येण्याने; खालचा ओठ शुभेच्छेने; वरचा ओठ तेजाने; आतलं कमी तेजाने; बाहेरचं ठेवण्याने; डोके गडगडाटाने; मेंदू वीजेने; कान ऐकण्याने; ऐकणं कानांनी; मग खालच्या घशाने पाणी; कोरड्या घशाने मन; मानेने अदिती; डोक्याने निरृती; डोक्याने मोठ्या आवाजाने; श्वास केसांनी; आणि शरीर ढिगाऱ्याने.