का स्विद् आसीत् पूर्वचित्तिः किꣳ स्विद् आसीद् बृहद् वयः । का स्विद् आसीत् पिलिप्पिला का स्विद् आसीत् पिशङ्गिला
पूर्वीची इच्छा काय होती? मोठं सामर्थ्य काय होतं? पिलिप्पिला काय होती? पिशंगिला काय होती?
द्यौर् आसीत् पूर्वचित्तिः अश्व ऽ आसीद् बृहद् वयः । अविर् आसीत् पिलिप्पिला रात्रिर् आसीत् पिशङ्गिला
आकाश ही पूर्वीची इच्छा होती; घोडा हे मोठं सामर्थ्य होतं. मेंढा पिलिप्पिला होता; रात्र पिशंगिला होती.
वायुष् ट्वा पचतैर् अवतु । असितग्रीवश् छागैः । न्यग्रोधश् चमसैः । शल्मलिर् वृद्ध्या । एष स्य राथ्यो वृषा । पड्भिश् चतुर्भिर् एद् अगन् । ब्रह्माकृष्णश् च नो ऽवतु । नमो ऽग्नये
वायू तुला शिजवलेल्या पदार्थांनी जपोत; काळ्या गळ्याच्या बकर्यांनी जपोत; वडाच्या पात्रांनी जपोत; शाल्मलीच्या वाढीने जपोत. हा रथाचा वृषभ आहे; तो चार पायांनी आला आहे. काळा ब्राह्मण आमचे रक्षण करो. अग्नीला नमस्कार.
सꣳशितो रश्मिना रथः सꣳशितो रश्मिना हयः । सꣳशितो अप्स्व् अप्सुजा ब्रह्मा सोमपुरोगवः
रथ दोरीने बांधलेला आहे, घोडा दोरीने बांधलेला आहे; पाण्यात, पाण्यात जन्मलेल्या मध्ये ब्रह्मा, सोमपान करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ आहे.
स्वयं वाजिꣳस् तन्वं कल्पयस्व स्वयं यजस्व स्वयं जुषस्व । महिमा ते ऽन्येन न संनशे
स्वतःच आपली घोड्याची रूप बनव, स्वतःच यज्ञ कर, स्वतःच स्वीकार. तुझी महती दुसऱ्यामुळे कमी होत नाही.
न वा ऽ उ ऽ एतन् म्रियसे न रिष्यसि देवाꣳ२ऽ इद् एषि पथिभिः सुगेभिः । यत्रासते सुकृतो यत्र ते ययुस् तत्र त्वा देवः सविता दधातु
खरंच, तू मरत नाहीस, नष्ट होत नाहीस; तू देवांच्या या चांगल्या मार्गांनी जातोस. जिथे सत्कर्म करणारे बसतात, जिथे तुझे लोक गेले आहेत, तिथेच देव सविता तुला नेवो.
प्राणाय स्वाहा । अपानाय स्वाहा । व्यानाय स्वाहा अम्बे ऽ अम्बिके ऽम्बालिके न मा नयति कश् चन । ससस्त्य् अश्वकः सुभद्रिकां काम्पीलवासिनीम्
प्राणाला स्वाहा; अपानाला स्वाहा; व्यानाला स्वाहा. आई, अंबिका, अंबालिका, कोणीही मला दूर नेऊ नये. शुभ अश्व काम्पीलवाच्या समृद्धी देणाऱ्या स्त्रीकडे जावो.
गणानां त्वा गणपतिꣳ हवामहे प्रियाणां त्वा प्रियपतिꣳ हवामहे निधीनां त्वा निधिपतिꣳ हवामहे वसो मम । आहम् अजानि गर्भधम् आ त्वम् अजासि गर्भधम्
आपण गणांचा प्रमुख, प्रिय व्यक्तींचा प्रिय, आणि धनाचा स्वामी अशा तुला आम्ही साद घालतो. हे वसु, तू माझा हो. मी गर्भ धारण करणारा जन्मलो, आणि तूही गर्भ धारण करणारा जन्मलास.
ता ऽ उभौ चतुरः पदः सम्प्र सारयाव स्वर्गे लोके प्रोर्णुवाथां वृषा वाजी रेतोधा रेतो दधातु
तुम्ही दोघेही, चार पाय असलेले, एकत्र पुढे चला; स्वर्गात तुमचा विस्तार होवो. वृषभ, घोडा आणि बीज वाहणारा बीज ठेवो.
उत्सक्थ्या ऽ अव गुदं धेहि सम् अञ्जिं चारया वृषन् । य स्त्रीणां जीवभोजनः
आसनावरून लपलेला भाग खाली सोड, वृषभाने तो त्याच ठिकाणी नेवो. तो स्त्रियांसाठी जीवन देणारे अन्न आहे.
यकासकौ शकुन्तिकाहलग् इति वञ्चति । आ हन्ति गभे पसो निगल्गलीति धारका
'यकासकौ, शकुंतिकाहलग' असे म्हणून तो फसवतो. तो प्राण्याच्या गर्भात 'निगलगलीती' असा आवाज करत आघात करतो.
यको ऽसकौ शकुन्तक ऽ आहलग् इति वञ्चति । विवक्षत ऽ इव ते मुखम् अध्वर्यो मा नस् त्वम् अभि भाषथाः
'यको, असकौ, शकुंतक, आहल्ग' असे म्हणून तो फसवतो. जणू काही बोलायचे आहे असे वाटते, पण हे अध्वर्यु, तुझे तोंड आमच्याशी जास्त बोलू नको.
माता च ते पिता च ते ऽग्रं वृक्षस्य रोहतः । प्रतिलामीति ते पिता गभे मुष्टिम् अतꣳसयत्
तुझी आई आणि वडील वाढणाऱ्या झाडाच्या टोकावर आहेत. 'प्रतिलामीती' असे म्हणून तुझ्या वडिलांनी गर्भात मुठ दाबली.
माता च ते पिता च ते ऽग्रे वृक्षस्य क्रीडतः । विवक्षत ऽइव ते मुखं ब्रह्मन् मा नस् त्वं वदो बहु
तुझी आई आणि वडील झाडाच्या टोकावर खेळत आहेत. जणू काही बोलायचे आहे असे वाटते, पण हे ब्राह्मण, तुझे तोंड आमच्याशी जास्त बोलू नको.
ऊर्ध्वम् एनाम् उच्छ्रापय गिरौ भारꣳ हरन्न् इव । अथास्यै मध्यम् एधताꣳ शीते वाते पुनन्न् इव
तिला वर उचल, जणू काही डोंगरावर ओझे नेत आहेस तसे. मग तिचा मधला भाग वाढू दे, थंड वाऱ्याने शुद्ध होत असल्यासारखा.
ऊर्ध्वम् एनम् उच्छ्रापय गिरौ भारꣳ हरन्न् इव । अथास्य मध्यम् एजतु शीते वाते पुनन्न् इव
त्याला वर उचल, जणू काही डोंगरावर ओझे नेत आहेस तसे. मग त्याचा मधला भाग हलू दे, थंड वाऱ्याने शुद्ध होत असल्यासारखा.
यद् अस्या ऽ अꣳहुभेद्याः कृधु स्थूलम् उपातसत् । मुष्काविदस्या ऽ एजतो गोशफे शकुलाव् इव
जेव्हा तिचे पाण्याचे पडदे जाड होतात आणि खाली बसतात, तेव्हा तिचे मूत्राशय गायीच्या टाचा हलतात तसे हालते.
यद् देवासो ललामगुं प्र विष्टीमिनम् आविषुः । सक्थ्ना देदिश्यते नारी सत्यस्याक्षिभुवो यथा
जेव्हा देवांनी अलंकार घातलेली, रुंद कंबरेची तिला प्रकट केले, तेव्हा ती तिच्या मांडीने चालवली जाते, जणू सत्याच्या डोळ्यांच्या कपाळांसारखी.
यद्धरिणो यवम् अत्ति न पुष्टं पशु मन्यते । शूद्रा यद् अर्यजारा न पोषाय धनायति
जेव्हा हरिण ज्वारी खातो, तेव्हा तो स्वतःला गायींसारखा पोसलेला मानत नाही. जेव्हा शूद्र आर्य स्त्रीचा प्रियकर असतो, तेव्हा तो समृद्धीची इच्छा करत नाही.
यद्धरिणो यवम् अत्ति न पुष्टं बहु मन्यते । शूद्रो यद् अर्यायै जारो न पोषम् अनु मन्यते
जेव्हा हरिण ज्वारी खातो, तेव्हा तो स्वतःला फारसा पोसलेला मानत नाही. जेव्हा शूद्र आर्य स्त्रीचा प्रियकर असतो, तेव्हा तो त्याला पोषण मानत नाही.
दधिक्राव्णो ऽ अकारिषं जिष्णोर् अश्वस्य वाजिनः । सुरभि नो मुखा करत् प्र ण ऽ आयूꣳषि तारिषत्
मी दधिक्रीवन, विजयी आणि वेगवान घोडा तयार केला. त्याचे तोंड आपल्यासाठी सुगंधी होवो; तो आपल्याला दीर्घायुष्यापर्यंत पोहोचवो.
गायत्री त्रिष्टुब् जगत्य् अनुष्टुप् पङ्क्त्या सह । बृहत्य् उष्णिहा ककुप् सूचीभिः शम्यन्तु त्वा
गायत्री, त्रिष्टुप, जगती, अनुष्टुप, पंक्ती, बृहती, उष्णिक, ककुभ आणि सूचि ऋचा तुला शांत करू देत.
द्विपदा याश् चतुष्पदास् त्रिपदा याश् च षट्पदाः । विच्छन्दा याश् च सच्छन्दाः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा
दोन पायांचे, चार पायांचे, तीन पायांचे, सहा पायांचे, असमान आणि समान छंद, सूचि ऋचांसह तुला शांत करू देत.
महानाम्न्यो रेवत्यो विश्वा आशाः प्रभूवरीः । मैघीर् विद्युतो वाचः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा
महान, तेजस्वी, सर्व दिशा, सामर्थ्यशाली, मेघासारख्या, वीजेसारख्या वाणी, सूचि ऋचांसह तुला शांत करू देत.
नार्यस् ते पत्न्यो लोम विचिन्वन्तु मनीषया । देवानां पत्न्यो दिशः सूचीभिः शम्यन्तु त्वा
हे पुरुषा, तुझ्या पत्नी बुद्धीने तुझे केस विभागू देत; देवांच्या पत्नी, दिशा, सूचि ऋचांसह तुला शांत करू देत.
रजता हरिणीः सीसा युजो युज्यन्ते कर्मभिः । अश्वस्य वाजिनस् त्वचि सिमाः शम्यन्तु शम्यन्तीः
चांदी, हरिण, सीसा आणि जू हे सर्व कर्मामुळे एकत्र येतात; घोड्याच्या कातडीवरील सीमा आणि पट्टे घट्ट बांधावेत.
कुविद् अङ्ग यवमन्तो यवं चिद् यथा दान्त्य् अनुपूर्वं वियूय । इहेहैषां कृणुहि भोजनानि ये बर्हिषो नम ऽ उक्तिं यजन्ति
कदाचित ज्या लोकांकडे ज्वारी आहे, किंवा ज्वारीच, जशी ती एकामागोमाग दळली जाते; इथे, जे बार्हिषावर नमस्कार करून यज्ञ करतात, त्यांच्यासाठी अन्न तयार कर.
कस् त्वा छ्यति कस् त्वा वि शास्ति कस् ते गात्राणि शम्यति । क ऽ उ ते शमिता कविः
कोण तुला कापतो? कोण तुला आज्ञा देतो? कोण तुझे अंग बांधतो? आणि, खरेच, कोण तो कवी आहे जो तुझे बांधणारा आहे?
ऋतवस्त ऽ ऋतुथा पर्व शमितारो वि शासतु । संवत्सरस्य तेजसा शमीभिः शम्यन्तु त्वा
ऋतू, ऋतूंचे सांधे, आणि बांधणारे हे सर्व तुला नियंत्रित करो; वर्षाच्या तेजाने आणि बांधण्याने ते तुला घट्ट बांधोत.
अग्निः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन्न् अग्निः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः । वायुः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन् वायुः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः । सूर्यः पशुर् आसीत् तेनायजन्त स ऽ एतं लोकम् अजयद् यस्मिन्त् सूर्यः स ते लोको भविष्यति तं जेष्यसि पिबैता ऽ अपः
अग्नी हा पशू होता; त्याच्याशी यज्ञ केला, त्याने तो लोक जिंकला. ज्या लोकात अग्नी आहे, तो लोक तुझा होईल; तू तो जिंकशील, हे पाणी पिऊन घे. वायू हा पशू होता; त्याच्याशी यज्ञ केला, त्याने तो लोक जिंकला. ज्या लोकात वायू आहे, तो लोक तुझा होईल; तू तो जिंकशील, हे पाणी पिऊन घे. सूर्य हा पशू होता; त्याच्याशी यज्ञ केला, त्याने तो लोक जिंकला. ज्या लोकात सूर्य आहे, तो लोक तुझा होईल; तू तो जिंकशील, हे पाणी पिऊन घे.