एकदा, यज्ञाच्या पवित्र विधीमध्ये, ऋत्विजांनी सर्व वस्तूंच्या स्वरूपाचे स्मरण केले. समर्पणाची मूर्ती म्हणजे कुशाचे गवत, प्रवासाची चिन्हे म्हणजे कोवळी पालवी, विक्रीचे रूप म्हणजे सोम, आणि सोमाचे कण म्हणजे मध. पाहुणचाराचे रूप मासिक यज्ञ होय; नग्न अवस्थेत असलेला हा महान वीराचा अवतार आहे; उपसद विधीचे रूप हेच—तीन रात्री, जणू देवांची संतती. खरेदी केलेल्या सोमाचे रूप ओतले जाते, जसे प्रवाही सोम; अश्विनीसाठी, इंद्रासाठी, सरस्वतीसाठी औषध दूध काढले जाते. राजसिंहासनाचे रूप म्हणजे आसन; वेदी हीच समर्पणाची पात्र; वरच्या वेदिंच्या मध्ये, आरोग्यदात्याचे रूप आहे. वेदी वेदीशी जोडली जाते; पवित्र कुशाची गवत शक्तीच्या कुशाशी जोडली जाते; यूपस्तंभ यूपस्तंभाशी, अग्नी अग्नीने पुढे नेला जातो. हे यज्ञभूमी, तू सार्वभौमतेचे मूळ आहेस; तू सार्वभौमतेचा नाभी आहेस. मी तुला हानी पोहोचवू नये, तू मला हानी करू नकोस. वरुणाने तुपाचा व्रत पाळून, निवासांमध्ये स्थान घेतले आहे; उत्तम हेतूने सार्वभौमतेसाठी—मृत्यूपासून, विनाशापासून तू रक्षण कर. मी तुला दिव्य सवितृच्या प्रेरणेने, अश्विनांच्या भुजांनी, पुषणाच्या हातांनी अभिषेक करतो; अश्विनांच्या औषधाने तेज आणि ब्राह्मण तेजासाठी; सरस्वतीच्या औषधाने शौर्य आणि पोषणासाठी; इंद्राच्या शक्तीने बल, सौंदर्य आणि कीर्ती मिळावी. तू कोण आहेस? कोणते आहेस? कोणासाठी, कशासाठी आहेस? हे शुभप्रशंसेचे, मंगलमय, सत्य राजा! माझे मस्तक कीर्तीचे असो, तोंड कीर्तीचे, केस आणि दाढी तेजस्वी असो; माझा श्वास राजा, अमरत्व असो; डोळा अधिपती, कान तेजस्वी असो. माझी जीभ मंगलमय असो, वाणी महान असो, मन सार्वभौम असो, राग संयमित असो, तेज उज्ज्वल असो. आनंद आणि सुख लाभो; बोटे आणि अवयव बलवान असोत; मित्रा माझ्यासोबत असो; बल माझे असो. माझ्या बाहूंमध्ये शक्ती आणि सामर्थ्य असो; हात कृतीशील आणि शौर्यवान असोत. आत्मा कुलीनतेने युक्त असो; छाती दृढ असो. माझा पाठ राज्य असो, पोट आधार असो, खांदे आणि मान स्थिर असोत, कंबर स्थिर असो. माझी मांडी, गुडघे, पिंड बलवान असोत; सर्व अवयव सर्वत्र सुरक्षित असोत. नाभी विचार आणि विवेकाचे आसन असो; गुदद्वार शुद्धीकरणाचे स्थान असो. आनंद आणि परमानंद अंडकोषात नांदो; भाग्य आणि समृद्धी जननेंद्रियात असो. पिंड आणि पायांनी मी धर्मात स्थिर आहे, जणू लोकांमध्ये राजा. मी कुलीनतेच्या क्षेत्रात, राज्यात, घोड्यांमध्ये, गायींमध्ये, प्रत्येक अवयवात, आत्म्यात, श्वासांमध्ये, कुलीनतेत, पोषणात, आकाश आणि पृथ्वीवर दृढपणे उभा आहे. तीन देव, अकरा, तेहतीस, कल्याणकारी देवता, बृहस्पती पुरोहित, दिव्य सवितृच्या शक्तीने—सर्व देव, इतर देवांसह, माझे रक्षण करो. पहिल्याचे दुसऱ्याशी, दुसऱ्याचे तिसऱ्याशी, तिसऱ्याचे सत्याशी; सत्य सत्याशी, यज्ञ यज्ञाशी, यजु यजुशी, साम सामाशी, ऋच ऋचशी, प्रास्ताविक, मुख्य, याज्य, वषट्, समर्पण—माझ्या इच्छा पूर्ण होवोत. पृथ्वी, स्वाहा. माझे केस सज्जतेचे असोत, त्वचा नम्रतेचे आणि जवळ जाण्याचे; मांस संपत्तीप्राप्तीचे; हाडे आणि मज्जा श्रद्धेचे असोत. देवतांनो, आम्ही देवांवर काही अपराध केला असेल, तर अग्नी आम्हाला त्या सर्व पाप आणि अनिष्टातून मुक्त करो. दिवसा किंवा रात्री आम्ही केलेल्या अपराधांपासून वायू आम्हाला मुक्त करो. जागेपणी किंवा झोपेत केलेल्या अपराधांपासून सूर्य आम्हाला मुक्त करो. गावात, जंगलात, सभेत, इंद्रियांमध्ये, नीच किंवा श्रेष्ठ, किंवा स्वतःच्या कर्तव्यात केलेला अपराध—तो दूर होवो. पाण्यात जे काही आहे, हे अघ्न्या, हे वरुणा, आम्ही आवाहन करतो; त्यातून, वरुणा, आम्हाला मुक्त कर. तू अशुद्धता दूर करणारा, शुद्ध करणारा आहेस. देवांनी आणि माणसांनी केलेले पाप दूर कर. हे बहुदानदाता, आमचे रक्षण कर. तुझे हृदय समुद्रात, खोल पाण्यात असो; औषधी आणि पाणी तुझ्यात प्रवेश करो. पाणी आणि औषधी आमच्यासाठी मैत्रीपूर्ण असोत; शत्रूंना आणि आम्ही ज्यांना शत्रू मानतो त्यांना अप्रिय असोत. जसे एखादा बंधनातून मुक्त होतो, जसे स्नानानंतर घामापासून शुद्ध होतो, जसे साजुक तुप गाळणीने शुद्ध होते, तसे पाणी मला अशुद्धतेपासून शुद्ध करो. आम्ही अंधारातून उठून उच्च तेज पाहतो; आम्ही देवांमध्ये दिव्य सूर्य, सर्वोच्च तेज गाठले आहे. आज मी पाण्याजवळ आलो आहे; त्यांच्या सारासह आम्ही एकत्र प्रवाहित झालो. हे दूधयुक्त पाणी, मी तुझ्याकडे आलो आहे; मला तेज, संतती, संपत्ती दे. तू प्रज्वलित हो, आम्ही तुला प्रज्वलित करतो. तू इंधन आहेस, तू तेज आहेस; तेज माझ्यात स्थापन कर. पृथ्वी, उष:काल, सूर्य एकरूप असोत; संपूर्ण विश्व एकत्रित असो. मी विश्वाग्नीचे तेज होवो, विपूल इच्छा उपभोगू दे. पृथ्वी, स्वाहा. हे अग्नी, व्रतस्वामी, मी तुझ्यावर समिधा ठेवतो; तुझ्यात व्रत आणि श्रद्धा ठेवतो. मी, दीक्षित, तुला प्रज्वलित करतो. जेथे ब्रह्म आणि क्षत्रिय एकत्र चालतात, ते जग पवित्र, ज्ञानपूर्ण आहे, जेथे देव अग्नीसमवेत वास करतात. जेथे इंद्र आणि वायू एकत्र चालतात, ते जग पवित्र, ज्ञानपूर्ण आहे, जेथे मतभेदाला जागा नाही. तुझा तंतू तुझ्या तंतूशी, खरड तुझ्या खरडाशी जोडला जावो; तुझा सुगंध सोमाचे रक्षण करो, आणि अविचल उत्साही सार. ते ओततात, शिंपडतात, सर्वत्र शुद्ध करतात; पिवळसर, मद्यपानासाठी सोम—तो तुला काय सांगतो, तू त्याला काय सांगतोस? हे इंद्रा, सकाळी आमच्यासाठी धान्ययुक्त, पेजमिश्रित, पिठाच्या, स्तोत्रयुक्त समर्पणाचा आस्वाद घे. हे मरुतांनो, इंद्राला मोठ्याने गा, जो वृत्राचा संहारक आहे, ज्याच्या द्वारे देवांनी, सत्यात वाढून, जागृत देवासाठी तेज निर्माण केले. हे अध्वर्यु, दगडांनी दाबलेला सोम गाळणीतून आण; तो इंद्रासाठी प्यायला शुद्ध कर. तो प्राण्यांचा अधिपती, ज्याच्यात सर्व लोक स्थित आहेत, जो महान आणि अधिक महानावर राज्य करतो—त्याच्याद्वारे मी तुला घेतो, माझ्याद्वारे तुला घेतो. मी तुला अश्विन, सरस्वती, इंद्र, सुत्रामन यांच्यासाठी स्वीकारतो; हे तुझे आसन—अश्विन, सरस्वती, इंद्र, सुत्रामन यांच्यासाठी. माझा श्वास, अपान, दृष्टी, श्रवण सुरक्षित असो; माझी वाणी सर्वरोगनाशक असो, तू माझ्या मनाचा एकत्र करणारा आहेस. अश्विन, सरस्वती, इंद्र, सुत्रामन यांनी केलेल्या, आवाहन केलेल्या, पुकारलेल्या गोष्टींचा मी आस्वाद घेतो. अशा प्रकारे, ऋत्विजांनी सर्व विधी, समर्पण, शुद्धता, शक्ती, आणि देवत्व यांचे स्मरण करत, यज्ञाची पूर्ती केली आणि आत्म्याच्या उन्नतीसाठी प्रार्थना केली.