ही एक अत्यंत पवित्र आणि भावपूर्ण प्रार्थना आहे, ज्यात ऋषी भगवान रुद्र आणि अग्नी यांना विविध रूपांत वंदन करतात आणि त्यांची कृपा मागतात. या स्तोत्रात, सर्वप्रथम, ऋषी प्रत्येक ठिकाणी आणि प्रत्येक अवस्थेत असणाऱ्या रुद्राला नमस्कार करतात—वाळूच्या काठावर असणाऱ्या, प्रवाही पाण्यात वावरणाऱ्या, दगडी आणि जीर्ण स्वरूपातील, जटाधारी आणि पुलस्त्य वंशज, वाळवंटात आणि विशाल मार्गावर असणाऱ्या त्या सर्वव्यापी रुद्राला वंदन करतात. ते पुढे म्हणतात, गायींच्या चरणात आणि गोठ्यात, आसनावर आणि घरात, हृदयात आणि निवासस्थानी, खड्ड्यात आणि गुहेत वसणाऱ्या रुद्राला नमस्कार. कोरड्या आणि हिरव्यावर, धुळकट आणि धुक्यात, नांगरलेल्या आणि शेतात, पृथ्वीवर आणि सूर्यप्रकाशात असणाऱ्या त्या रुद्राला वंदन. पानांमध्ये आणि पानधारकाला, उपटणाऱ्याला आणि आघात करणाऱ्याला, हलवणाऱ्याला आणि कंप पाडणाऱ्याला, बाण तयार करणाऱ्यांना आणि धनुष्य बनवणाऱ्यांना, देवांच्या अंतःकरणात गोंधळ माजवणाऱ्यांना, शोधकांना, संहारकांना आणि अजिंक्यांना नमस्कार करतात. मग ऋषी प्रार्थना करतात—हे संहारक, अन्नाचा अधिपती, दरिद्री, निळ्या आणि लाल वर्णाचा, या प्राण्यांना, या गायींना इजा करू नकोस; आम्हाला कोणत्याही प्रकारे दुखावू नकोस. हे महाबलवान, जटाधारी, वीरांचा संहार करणाऱ्या रुद्र, आम्ही तुमच्याकडे शांती मागतो—द्विपाद आणि चतुष्पाद सर्वांना सुख, पोषण आणि त्रासमुक्ती मिळो. पुढे ते म्हणतात—रुद्राच्या कल्याणकारी, उपकारक, सर्व रोगांचे निवारण करणाऱ्या रूपाने आम्हाला सुख आणि आयुष्य लाभो. रुद्राची शस्त्र आमच्यापासून दूर जावो, त्या उग्राच्या क्रोध आणि दुष्ट भावना आम्हाला वळवू देत; दयाळू हो, दानशूरांचे रक्षण कर, आमच्या संततीचे रक्षण कर आणि आम्हावर कृपा कर. हे अत्यंत दयाळू, अत्यंत मंगलमूर्ती, आमच्यावर प्रेमभाव ठेव; तुझ्या शस्त्राला सर्वोच्च वृक्षावर ठेव आणि कातडी धारण करून, पिनाक धनुष्य घेऊन आमच्याजवळ ये. हे लाल वर्णधारी गोंधळ माजवणारे प्रभो, तुझ्या हजारो अस्त्र आम्हापासून दूर पडो. रुद्राच्या हातात हजारो अस्त्र आहेत; त्यांचे नियंत्रण ठेव आणि ती अस्त्रे आमच्यापासून दूर वळव. पृथ्वीवर असणारे असंख्य रुद्र, हजार योजन दूर त्यांची धनुष्ये ठेवली जावोत. या विशाल समुद्रात, वातावरणात, जिथे रुद्र वास करतो, तिथेही त्यांची धनुष्ये हजार योजन दूर ठेवली जावोत. स्वर्गात गेलेले निळ्या आणि पांढऱ्या गळ्याचे रुद्र, तसेच पृथ्वीवर वावरणारे शर्व, झाडांमध्ये असणारे तांबड्या, निळ्या गळ्याचे, लाल वर्णाचे, सर्व धनुष्ये हजार योजन दूर ठेवो. प्राण्यांचे स्वामी, बाणधारी, जटाधारी, मार्गरक्षक, प्रवाशांचे नेतृत्त्व करणारे, जीवनशस्त्र धारण करणारे, फोडांमध्ये हिंडणारे, गदा आणि तरकस घेणारे, अन्न घेत असतानाही प्रहार करणारे—हे असंख्य रुद्र, सर्व दिशांना पसरलेले, त्यांची धनुष्ये आम्हापासून हजार योजन दूर राहो. स्वर्गातील रुद्रांना वंदन, ज्यांची बाणे पावसासारखी आहेत—पूर्व, दक्षिण, पश्चिम, उत्तर आणि वर—प्रत्येक दिशेला दहा रुद्र, त्यांना वंदन. त्यांनी आम्हाला रक्षण करावे, कृपा करावी. ज्यांच्याशी आमचे वैर आहे किंवा जे आमच्यावर वैर ठेवतात, त्यांना आम्ही त्यांच्या जबड्यात अर्पण करतो. वातावरणातील रुद्रांना वंदन, ज्यांची बाणे वारे आहेत; तसेच पृथ्वीवरील रुद्रांना वंदन, ज्यांची बाणे अन्न आहेत. प्रत्येक दिशेला दहा रुद्र, त्यांना वंदन; त्यांनी आम्हाला रक्षण करावे, कृपा करावी. ज्यांच्याशी आमचे वैर आहे किंवा जे आमच्यावर वैर ठेवतात, त्यांना आम्ही त्यांच्या जबड्यात अर्पण करतो. मग ऋषी प्रार्थना करतात—पर्वतावर, दगडावर, जल, वनस्पती आणि वृक्षांत साठवलेली जी शक्ती आणि पोषण आहे, ती मरुतगण आम्हाला मिळवून देऊ देत. दगड म्हणजे तुझी भूक, ती शक्ती माझ्यात येऊ दे. ज्यांच्याशी आम्हाला वैर आहे, त्यांच्यावर तुझा वज्र पडो. पुढे, अग्निला उद्देशून, ऋषी म्हणतात—माझ्या या विटा गायी बनो—एक, दहा, शंभर, हजार, दहा हजार, लक्ष, कोटी, शंभर कोटी, अब्ज, शंभर अब्ज, खरब, समुद्र, मध्य, शेवट, सर्वोच्च—या या जगात आणि त्या जगात गायी बनो. अग्नी ऋतूंचा आहे, ऋतूंनी पोषित आहे, ऋतूंमध्ये स्थित आहे, सतत घृत आणि मधाने प्रवाहित, तेजस्वी, इच्छा पूर्तीसाठी, अक्षम्य. समुद्राच्या फेसाने आम्ही अग्नीला वेढतो—तो आमच्यासाठी पवित्र आणि मंगल होवो. हिमाच्या पडद्याने देखील आम्ही अग्नीला वेढतो—तो आमच्यासाठी पवित्र आणि मंगल होवो. ऋषी म्हणतात, अग्नी, जवळ ये, वाळ्याप्रमाणे, नद्यांप्रमाणे ओलांडून ये. तू जलांमध्ये पित्तासारखा आहेस. बेडूक, त्यांच्या सोबत ये; आमचे यज्ञ तेजस्वी आणि मंगल कर. हे जलांचे अवतरण आणि समुद्राचे विश्रामस्थान आहे. तुझ्या ज्वाळा इतरांना जाळोत, आम्हाला नव्हे; तू आमच्यासाठी पवित्र आणि मंगल हो. अग्नी, तुझ्या तेजस्वी प्रकाशाने, आनंददायी दिव्य जिह्वेने देवांना घेऊन ये आणि त्यांना अर्पण कर. तू पवित्र, तेजस्वी—देवांना इथे घेऊन ये, आमचा यज्ञ आणि अर्पण पोहोचव. पवित्र, विवेकी आणि दयाळू अग्नीने पृथ्वी प्रकाशित केली, जशी उषा आपल्या किरणांनी प्रकाशते; जलद घोड्यासारखा, वाऱ्यासारखा, स्तुतीला तृषार्त, अजर. तुझ्या ज्वाळेला, जळण्याला, तेजाला नमस्कार; तुझ्या ज्वाळा इतरांना जाळोत, आम्हाला नव्हे; तू आमच्यासाठी पवित्र आणि मंगल हो. तू मानवांमध्ये स्वामी आहेस, जलांमध्ये, गवतामध्ये, वृक्षांमध्ये, प्रकाशांमध्ये स्वामी आहेस. देवतांमध्ये जे देव, यज्ञास पात्र, वर्षाच्या भागाजवळ बसणारे, त्यांनी आमच्या यज्ञातील मध आणि तूप स्वतःच प्या—even if uninvited. जे देव देवांमध्ये देवत्वाला पोहोचले, ब्रह्माचे पुरोहित झाले, त्यांच्याशिवाय काहीही शुद्ध होत नाही—ना स्वर्गात, ना पृथ्वीवर, ना जलात. ते प्राणदाते, श्वासदाते, संचारदाते, तेजदाते, अवकाशदाते. तुझ्या ज्वाळा इतरांना जाळोत, आम्हाला नव्हे; तू आमच्यासाठी पवित्र आणि मंगल हो. अग्नी, तुझ्या तीक्ष्ण ज्वाळेने सर्व अशुद्धता जाळून टाक. अग्नी आम्हाला संपत्ती देतो. अशा प्रकारे, ऋषी रुद्र आणि अग्नी यांना सर्वत्र, सर्व रूपांत, सर्व अवस्थांमध्ये वंदन करतात, त्यांची कृपा, संरक्षण, पोषण आणि शांती यासाठी प्रार्थना करतात. या प्रार्थनेत विश्वातील प्रत्येक गोष्टीत दैवी अस्तित्वाची अनुभूती आणि त्याच्याशी एकरूप होण्याची गूढ भावना आहे.