या पवित्र यजुर्वेदाच्या मंत्रांमध्ये, यज्ञाच्या विधीमध्ये, प्रत्येक पावलाला आणि दिशेला, तसेच अग्नीच्या महिमेला श्रद्धापूर्वक वंदन केले जाते. यज्ञाच्या प्रारंभाला, अर्पण करणारा म्हणतो – “तूच पहिलं पाऊल आहेस; पहिल्या पावलासाठी मी तुला स्थापित करतो. तू पुढचं पाऊल आहेस; पुढील पावलासाठी मी तुला ठेवतो. तू संपूर्ण पाऊल आहेस; संपूर्णतेसाठी मी तुला ठेवतो. तू तेज आहेस; तेजासाठी मी तुला ठेवतो.” अशाप्रकारे, प्रत्येक पावलाला, प्रत्येक वाढीस, विस्ताराला, एकत्र येण्याला, प्रगतीला, मार्गक्रमणाला, आरोहणाला आणि पुढे जाण्याला, या सर्वांसाठी तो त्या शक्तीला स्थापतो. “हे प्रभो, तू शक्तीला प्रेरणा दे,” अशी प्रार्थना केली जाते. यानंतर, यज्ञातील चारही दिशा, त्यांचे दैवत, त्यांचे अधिपती आणि त्या दिशांचे वैशिष्ट्य सांगितले जाते. पूर्व दिशा म्हणजे राजसत्ता, तिचे दैवत वसु, शस्त्रांचा अधिपती अग्नी, आणि पृथ्वीवर त्रैष्टुभ स्तुती स्थिर असावी, मध्यमध्ये रथंतर सामन, आणि आकाशात ऋषिगण त्या यज्ञकर्त्याला स्वर्गाच्या शिखरावर स्थान देतात. दक्षिण दिशा म्हणजे विराज, तिचे दैवत रुद्र, शस्त्रांचा अधिपती इंद्र, आणि पृथ्वीवर पंधरापटी स्तुती, प्रौग स्तोत्र, बृहद् सामन, आणि ऋषिगण स्वर्गात त्या यजमानाला स्थान देतात. पश्चिम दिशा म्हणजे सम्राज, तिचे दैवत आदित्य, शस्त्रांचा अधिपती वरुण, आणि पृथ्वीवर सतरापटी स्तुती, मरुत्वती स्तोत्र, वैरूप सामन, आणि ऋषिगण स्वर्गात स्थान देतात. उत्तरेला स्वराज, तिचे दैवत मरुत, शस्त्रांचा अधिपती सोम, आणि एकवीसपटी स्तुती, निष्कैवल्य स्तोत्र, वैराज सामन, आणि ऋषिगण स्वर्गात स्थान देतात. महान दिशेला अधिपती, तिचे दैवत सर्व देव, शस्त्रांचा अधिपती बृहस्पती, आणि तेथे त्रैत्रिंश स्तुती, वैश्वदेव अग्निमारुत स्तोत्र, शाक्वर-रैवत सामन, आणि ऋषिगण स्वर्गात स्थान देतात. यानंतर, प्रत्येक दिशेचे रक्षण करणारे, त्यांच्या सारथ्यांची, सेनापतींची, अप्सरांची, शस्त्रांची व अस्त्रांची नावे सांगितली जातात. समोरच्या दिशेला हरिकेश सूर्यकिरण आहे, त्याचा सारथी रथगृत्स, सेनापती रथौजा, अप्सरा पुंजिकस्थला व क्रतुस्थला, शस्त्र मानव, अस्त्र मारणारे. दक्षिणेला विश्वकर्मा, सारथी रथस्वन, सेनापती रथेचित्र, अप्सरा मेनका व सहजंया, शस्त्र यातुधान, अस्त्र राक्षस. पश्चिमेला विश्वव्यचास, सारथी रथप्रोत, सेनापती असमरथ, अप्सरा प्रम्लोचंती व अनुम्लोचंती, शस्त्र वाघ, अस्त्र सर्प. उत्तरेला संयद्वसु, सारथी तार्क्ष्य, सेनापती अरिष्टनेमी, अप्सरा विश्वाची व घृताची, शस्त्र पाणी, अस्त्र वायू. वरती अर्वाग्वसु, सारथी सेनाजित, सेनापती सुशेण, अप्सरा उर्वशी व पूर्वचित्ती, शस्त्र वज्र, अस्त्र विज lightning. सर्वांना वंदन करून, ते रक्षण करो, दया करो, ज्याच्याशी आमचे वैर आहे, त्याला त्यांच्या जबड्यात टाकतो, असे सांगितले जाते. यानंतर, अग्नीचे वर्णन येते – “अग्नी हा स्वर्गाचा मुकुट, शिखर, पृथ्वीचा अधिपती आहे; तो जलबीजांना प्रेरणा देतो. हा अग्नी हजार शक्तींचा स्वामी, शंभर संपत्तींचा अधिपती, ज्ञानींचा व धनाचा मुकुट आहे. हे अग्ने, अथर्वन्ने तुला कमळातून उत्पन्न केले; तू सर्व सृष्टीचा प्रमुख आहेस. तू यज्ञाचा, राज्याचा अधिपती आहेस; शुभ सहवासाने तू स्वर्गात आपले शिर ठेवलेस, आणि आपली जिभा हविर्दानासाठी केलीस, चमकणारा अग्ने.” अग्नी लोकांमध्ये प्रज्वलित झाला, जणू गाय पहाटे वासराकडे धावते तसे, किंवा तरुण घोडे उठतात तसे, किरण आकाशाकडे धावतात. ज्ञानी, पवित्र, बलवान, स्तुत्य अशा अग्नीला आम्ही नम्रतेने स्तुती捐 करतो, जणू आकाशात सुवर्णाभूषण ठेवले आहे. सृष्टिकर्त्यांमध्ये हा होतार प्रथम स्थापन झाला, यज्ञासाठी योग्य, भृगु ऋषींनी अरण्यात प्रकाशमान, पापरहित, प्रत्येक कुळासाठी अद्भुत असा अग्नी प्रकट केला. अग्नी हा लोकांचा जागरूक रक्षक, नवा संपत्ती देणारा, तूप लावलेला मुख, विशाल व स्वर्गाला स्पर्शणारा, भरतांसाठी पवित्र तेजस्वी आहे. अंगिरस ऋषींनी अग्नीला गुप्तपणे शोधले, तो प्रत्येक अरण्यात विश्रांती घेत होता; मंथन केल्यावर तो जन्म घेतो, बलशाली, महान, आणि त्याला ‘बलाचा पुत्र’ म्हणतात. मित्रांनो, आपण एकत्र येऊन अग्नीला, सर्व लोकांमध्ये सर्वाधिक दानशूर, बलाचा आणि पोषणाचा पुत्र, स्तुती अर्पण करूया. हे तेजस्वी अग्ने, प्रत्येक आर्याच्या घरी तू प्रज्वलित होतोस; इडा स्थानावर प्रज्वलित होऊन आम्हाला संपत्ती दे. तू प्रसिद्ध, लोकांच्या वाड्यांत पुजला जातोस; अग्ने, ज्वलंत केश असलेला, प्रिय, हविर्दान वाहणारा. या श्रद्धेने मी पोषणाचा पुत्र, प्रिय, वेगवान, मित्र, योग्य पाहुणा, अमर दूत – अशा अग्नीला बोलावतो. हा सर्वांचा अमर दूत, लाल घोड्यांनी युक्त, सर्व सुखांचा आस्वाद घेणारा, बोलावल्यावर तत्काळ येणारा आहे. यज्ञ सुव्यवस्थित, स्तुती सुंदर, आणि दैवी संपत्ती हे लोकांचे फळ आहे. हे अग्ने, बल, पशू, सामर्थ्य, कीर्ती यांचा अधिपती, आम्हाला मोठी कीर्ती दे. संपत्तीच्या इच्छेसाठी प्रज्वलित झालेला, स्तुत्य, प्राचीन तेजाने झळकणारा अग्नी, आमच्यासाठी प्रकाशमान हो. हे राजन् अग्ने, रात्रींमध्ये, आपल्या स्वभावाने, निवासात व उष:कालात, आपल्या तीक्ष्ण जबड्यांनी दैत्यांना जाळ. अग्नी, बोलावल्यावर तू आम्हाला कल्याणकारी हो; देणं, यज्ञ, स्तुती – सर्व शुभ होवो. आमचा मन विजयासाठी कल्याणकारी होवो, ज्या बुद्धीने तू युद्धात जिंकतोस. युद्धात, ज्या बुद्धीने तू टिकून राहिलास, अनेकांना विजयी केलंस, आमच्या स्तुतीने तुझा कृपाप्रसाद मिळो. संध्याकाळी ज्याच्याकडे गायी जातात, वेगवान, थकता न येणारे घोडे जातात, तो धनदाता अग्नी मला वाटतो – गायकांना पोषण मिळो. ज्याच्याकडे गायी, वीर, सतत गतीमान, उत्तम वंशाचे वीर एकत्र येतात, त्या धनदात्या अग्नीला मी स्तुती करतो – गायकांना पोषण मिळो. दोन चमकणाऱ्या चमच्यांमध्ये तूप अर्पण केले जाते; हे बलशाली अधिपती, आम्ही स्तोत्रांनी तुला तृप्त करतो – गायकांना पोषण मिळो. अग्नी, आज, जणू घोड्याला स्तुती केली, किंवा मनातील श्रेष्ठ संकल्प मिळवला, तसे आम्ही तुझ्या आवाहनाने तुला प्राप्त होऊ. अशा प्रकारे, अग्नी, तू महान सत्याचा, शुभ संकल्पाचा, कुशल कर्माचा सारथी झालास. या स्तोत्रांनी, हे तेजस्वी अग्ने, तू आमच्याजवळ ये, सर्व मंगलमय मुखांनी आम्हाला प्राप्त हो. मी अग्नीला पुजारी, दानशूर, धनदाता, बलाचा पुत्र, सर्वज्ञ, ज्ञानी, देवांमधील देव, करुणावान, सरळ विधी करणारा, गायीच्या प्रवाहाने हविर्दान स्वीकारणारा – असा मानतो. अशा प्रकारे, या मंत्रांमधून यज्ञाच्या प्रत्येक टप्प्याला, दिशेला, दैवतांना, आणि विशेषतः अग्नीला – जो सर्वांचा आधार, दूत, धनदाता, रक्षक, आणि सर्वश्रेष्ठ आहे – भावपूर्ण वंदन आणि स्तुती अर्पण केली जाते.