हे एक दिव्य आणि पवित्र यज्ञाचे वर्णन आहे, ज्यात ऋषी आणि यजमान विविध देवतांना आवाहन करतात, त्यांची कृपा आणि संरक्षण मागतात, आणि अशुभ शक्तींचा नाश करण्याचे संकल्प करतात. यजमानाला प्रथम दिव्य सविता देवाच्या प्रेरणेत, अश्विनीकुमारांच्या हातात, आणि पूषणाच्या हातात ठेवले जाते. उपांशुच्या शक्तीने यज्ञ केला जातो; दैत्यांचा नाश झाल्याचे घोषित होते. "स्वाहा!" म्हणत, दैत्यांचा विनाशासाठी यजमान नियुक्त केला जातो; दैत्याचा नाश झाल्याचे पुन्हा पुन्हा उच्चारले जाते. नंतर, सविता देव यजमानाला सवितांमध्ये स्थान देतो; अग्नी गृहस्थांमध्ये, सोम वृक्षांमध्ये, बृहस्पती वाणीमध्ये, इंद्र श्रेष्ठत्वासाठी, रुद्र पशूंमध्ये, मित्र सत्यवाद्यांमध्ये, आणि वरुण धर्मपालकांमध्ये स्थान देतो. देवतांना प्रार्थना केली जाते: "हा व्यक्ती स्पर्धकांपासून मुक्त, उत्तम विवाहित, महान प्रभुत्व, श्रेष्ठत्व, आणि लोकांवर सार्वभौमत्वासाठी, इंद्राच्या शक्तीसाठी तयार करा." हा पुरुष, ती स्त्री, तिच्या वंशासाठी—तो तुमचा राजा आहे. सोम आमचा राजा आहे, ब्राह्मणांचा राजा आहे. देवतांनी मधुर, तेजस्वी, आणि राजस जलांना पकडले. या जलांनी मित्र आणि वरुण यांनी अभिषेक केला, आणि या जलांनी इंद्राला शत्रूंपासून पुढे नेले. म्हणून जलांना, "तुम्ही वृषभाच्या लाटेसारखे, राज्यदाता आहात; मला राज्य द्या, स्वाहा. त्याला राज्य द्या." असे पुन्हा पुन्हा जलांच्या विविध रूपांना संबोधून राज्याची प्रार्थना केली जाते—तुम्ही वृषभकवच, तेजस्वी, प्रवाही, जलांचे प्रभु, जलांचा गर्भ, सूर्यत्व, सूर्यकांत, सौम्य, रक्षणकर्ता, घोड्याचा आवाज, शक्तिमान, शाक्वरी छंद, लोकांचे पोषक, सर्वांचे पोषक, सार्वभौम जल—यांना राज्य द्या, स्वाहा. मधुर जल मधुरांसोबत मिळून क्षत्रियाला मोठे प्रभुत्व आणि समृद्धी देतात. "तुम्ही अजेय, सामर्थ्यवान, क्षत्रियाला प्रभुत्व द्या," असे सांगितले जाते. सोमाच्या तेजाचे स्तवन होते—"तुझे तेज माझे होवो." विविध देवतांना स्वाहा उच्चारून अर्पण केले जाते: अग्नी, सोम, सविता, सरस्वती, पूषण, बृहस्पती, इंद्र, घोष, श्लोक, अंश, भाग, अर्यमान. विष्णूच्या दोन रूपांना शुद्ध केले जाते; सविता देवाच्या प्रेरणेत, सूर्याच्या किरणांत, अखंड गाळणीने शुद्ध केले जाते. हे जल दोषरहित, वाणीचे बंधू, तपस्येने उत्पन्न, सोमाचा राजस उपहार आहे. मधुर, तेजस्वी, अजेय जल यज्ञस्थळी येतात. वरुण आपल्या स्थानावर बसतो; जलांचा पुत्र मातांमध्ये आहे. राज्याच्या शक्ती, ऊर्जा, गर्भ, नाभी, इंद्राचा वृत्रनाशक, मित्र-वरुणाचे रूप, वृत्राचा नाश करण्यासाठी, स्थिरता, तोडणारा, पृथ्वी—सर्व दिशांनी रक्षणाची प्रार्थना केली जाते. युवा, अग्नी गृहस्वामी, इंद्र ज्येष्ठांमध्ये प्रसिद्ध, मित्र-वरुण व्रतात स्थिर, पूषण सर्वज्ञ, दिव्य आकाश आणि पृथ्वी, अदिती—सर्व प्रकट होतात. दक्षिण, पश्चिम, उत्तर, आणि वरच्या दिशांना वेगवेगळ्या छंद, साम, स्तोम, ऋतू, संपत्ती, आणि संरक्षणासाठी प्रार्थना केली जाते. नामुचीचे शिर खाली झुकले आहे. सोमाच्या तेजाचे स्तवन करून, "तुझे तेज माझे होवो." मृत्यूपासून संरक्षण, ऊर्जा, सामर्थ्य, अमरत्वाची प्रार्थना होते. सुवर्णरूप उषा प्रकट होते; दोन्ही इंद्र, सूर्य, वरुण आणि मित्र आपल्या आसनावर बसतात; अदिती आणि दितीला पाहतात. "तुम्ही मित्र, तुम्ही वरुण." सोमाच्या तेजाने अभिषेक, अग्नीच्या तेजाने, सूर्याच्या कांताने, इंद्राच्या शक्तीने—"राज्यांमध्ये राजा हो, उजळ, संरक्षण कर." अशी प्रार्थना होते. देवतांना पुन्हा विनंती केली जाते: "हा व्यक्ती स्पर्धकांपासून मुक्त, उत्तम विवाहित, महान प्रभुत्व, श्रेष्ठत्व, लोकांवर सार्वभौमत्व, इंद्राची शक्ती—तुमचा राजा." सोम ब्राह्मणांचा राजा आहे. पर्वतवृषभाच्या पाठीवरून बहिणी बोटांसारख्या जातात; त्या सर्पाचा पाठलाग करतात. "तुम्ही विष्णूचे पाऊल, महान पाऊल, पावित्र्य." प्रजापतीला प्रार्थना: "तुमच्याशिवाय सर्व रूप व्यापलेले नाही; तुमच्या इच्छेचे फल आम्हाला मिळो." पिता-पुत्राचे संबंध. "संपत्तीचे स्वामी होऊ." रुद्राला, "तुमच्या सर्वोच्च नावात अर्पण ठेवतो; तुम्ही अभिलषित." "तुम्ही इंद्राचा वज्र, मित्र-वरुणासाठी आदेशाचे साधन; सुरक्षा, शक्तीसाठी, अखंड, उजळ. मरुतांच्या प्रेरणेत जिंका; जलांच्या मनाने, एकत्रित बुद्धीने." इंद्राला प्रार्थना: "आम्ही दुर्बल, अशक्त, वेदज्ञान विसरू नये. रथावर उभे रहा, वज्रधारी, लगाम पकडा." अग्नी गृहस्वामी, सोम वनस्वामी, मरुतांची शक्ती, इंद्राची शक्ति—सर्वांना स्वाहा. पृथ्वीमाते, "तू मला त्रास देऊ नको, मी तुला त्रास देणार नाही." हंस शुद्धतेमध्ये, तेजस्वी मध्यलोकात, पुरोहित वेदीवर, अतिथी घरात, श्रेष्ठांमध्ये, सत्यात, आकाशात—जल, गायी, सत्य, पर्वतांमध्ये जन्मलेला—सत्य, विशाल. "याचे जीवन माझ्यात ठेव; ऊर्जा, पोषण माझ्यात ठेव." इंद्राच्या शक्तीने, दोन्ही हात शक्तिशाली करून घेतले. "तुम्ही सुखद, उत्तम आसनावर; राज्याचा गर्भ. सुखात, कल्याणात, राज्याच्या गर्भात बस." वरुण तूपार्पणासाठी, उत्तम हेतूने, राज्यासाठी, गृहात बसतो. "पाचही दिशा तुझ्या अधीन होवोत, सर्वविजयी. ब्रह्मा, सविता, वरुण, इंद्र, रुद्र, समृद्धी, वाढ, इंद्राचा वज्र—त्याने यश मिळवू दे." अग्नी, व्यापक, धर्माचा स्वामी, तुपात प्रवेश करो, स्वाहा. सूर्याच्या किरणांनी, जन्मलेल्या मध्य अर्पणासाठी प्रयत्न करा. सविता, सरस्वती, त्वष्टृ, पूषण, इंद्र, बृहस्पती, ब्रह्मा, वरुण, अग्नी, सोम राजा, विष्णू, दहावा देव—यांच्या शक्तीने यजमान तयार होतो. अश्विनीकुमारांसाठी, सरस्वतीसाठी, विणलेल्या इंद्रासाठी अन्न तयार करा. वायू शुद्ध, सोम प्रवाही, इंद्राचा मित्र. "बार्लीने योग्य अर्पण करा; यज्ञकुंडावर बसलेल्या स्तुतिसंगीतांना अन्न द्या. अश्विनीकुमार, सरस्वती, विणलेला इंद्र—तुमच्यासाठी अर्पण घेतले." अश्विनीकुमारांसोबत, नमुची असुरासोबत सुरा पिली; उजळ देवता, सतत पिणारे, यज्ञात इंद्राला समर्थन द्या. माता-पित्याप्रमाणे अश्विनीकुमारांनी कौशल्य आणि औषधांनी इंद्राला संरक्षण दिले; शक्तिशाली इंद्राने शचींसोबत सुरा पिली; सरस्वतीने स्तुती केली. सविता देव प्रथम विचाराला सत्यासाठी प्रेरित करतो; अग्नीचे तेज प्रज्वलित करून पृथ्वीवर आणतो. एकत्रित मनाने, सविता देवाच्या प्रेरणेला, स्वर्गात नेणाऱ्या शक्तीला शोधतो. सविता देव, देवांसोबत, प्रेरित विचाराने स्वर्गात जातो; सविता, महान तेज, सर्वांना प्रेरणा देवो. ऋषी मन आणि विचाराला जोडतात; महान ऋषी यज्ञकुंड स्थापतात, विधी जाणतात, आणि सविता देवाची स्तुती त्यांच्या भोवती असते. अशा प्रकारे, यज्ञाच्या दिव्य वातावरणात, देवता, ऋषी, आणि यजमान एकत्र येऊन, राज्य, शक्ती, संरक्षण, आणि सत्यासाठी प्रार्थना करतात, आणि सर्व अशुभ शक्तींचा नाश करून, दिव्य कृपा आणि समृद्धी मिळवतात.