एकदा एका पवित्र यज्ञकुंडाजवळ ऋत्विज, यजमान आणि भक्तगण एकत्र आले होते. त्या दिवशी यज्ञाच्या आरंभाला पावन जल, जोमाने ओतले गेले. या जलात समृद्धी आणि यज्ञासाठीची आहुती होती. देवतांनाही अशीच आहुती लाभो, सूर्यदेवताही आहुतीने समृद्ध होवो, अशी प्रार्थना करण्यात आली. यज्ञकुंडाच्या मध्यभागी, अग्निदेवाच्या घरात, सर्पस्वरूपात एक आसन तयार करण्यात आले. या आसनावर यज्ञासाठी निवडलेली वस्तू ठेवण्यात आली. ती वस्तू इंद्र-अग्नी, मित्र-वरुण आणि सर्व देवतांच्या भाग्याची वाटेकरी होती. सूर्याबरोबर असणारे किंवा सूर्याच्या सहवासातील सर्व देवता आमच्या यज्ञाला पाठबळ देवोत, अशी प्रार्थना झाली. यानंतर, यजमानाने म्हणाले, "मी तुला माझ्या हृदयाला, मनाला, आकाशाला आणि सूर्याला समर्पित करतो. तू पुरोहितासारखा हा यज्ञ देवांपर्यंत पोहोचव." सर्व लोकांसाठी, हे सोमराजा, तू चढ. सर्व लोक तुझ्याकडे येवोत. प्रज्वलित अग्नी, माझे आवाहन ऐक. या वेदिकेवरील पवित्र जल, देवी, आणि यज्ञातील शिल्पे—हे बुद्धिमान—यज्ञ जाणोत. सविता देव, तूही माझे आवाहन स्वीकार. पुढे, त्या दिव्य जलांना आणि त्यांच्या संततीला, आणि लहरींना—ज्या आहुतीने परिपूर्ण आणि आनंददायक आहेत—देवतांसाठी, तेजपान करणाऱ्यांसाठी, त्यांच्या हक्क्यांसाठी समर्पण करण्यात आले. त्यानंतर, एक नांगरवाला म्हणून, मी तुला अमर समुद्राच्या स्थैर्याने पुढे नेत आहे. जल जलाशी, वनस्पती वनस्पतीशी एकरूप होवोत. अग्नी, ज्या मर्त्यांना तू युद्धात रक्षण करतोस, किंवा संपत्तीच्या स्पर्धेत ज्यांच्यावर तू कृपा करतोस, त्यांना अखंड संपत्ती प्राप्त होते. सवितृच्या प्रेरणेने, अश्विनीकुमारांच्या बाहूंनी, पूषणाच्या हातांनी मी तुला स्थापित करतो. गडगडाट कर; हा यज्ञ इंद्रासाठी अत्यंत प्रिय कर. शुद्ध, बलवान, मधुर आणि पौष्टिक शक्तीने तू तृप्त होवो आणि मला पूर्णत्व दे. माझे मन, वाणी, श्वास, दृष्टी, श्रवण, आत्मा, संतती, पशुधन, समूह—सर्व तृप्त होवोत. कोणत्याही समूहात मी अपूर्ण राहू नये. हा यज्ञ इंद्रासाठी, संपन्नांसाठी, रुद्रसंपन्नांसाठी, आदित्यसंपन्नांसाठी, शत्रुनाशकासाठी, गरुडासाठी, सोमवाहकासाठी, अग्नीसाठी, संपत्तीवर्धकासाठी अर्पण करण्यात आला. हे सोमदेवा, तुझे स्वर्गातील, पृथ्वीवरील, आणि अमर्याद आकाशातील जे तेज आहे, त्याने या दोन यजमानांना विपुल संपत्ती प्रदान कर. देवतांनो, तुम्ही बलवान, विघ्नहर्त्या, अमरत्वाच्या सखी, या यज्ञाचे नेतृत्व करा; सोमपान करा. धीषणेला सांगितले, "भीऊ नकोस, गोंधळू नकोस, सामर्थ्य स्थाप. तुझ्या बुद्धीने आम्हाला बळ दे. पाप नष्ट होते, सोम नाही." सर्व दिशा—पूर्व, पश्चिम, उत्तर, खाली—तुझ्याकडे धावो. आई, समोर ये, शत्रूला ओळखू दे. हे सर्वशक्तिमान देव, तूच मर्त्यांना शांती देतोस. तुझ्यासारखा दुसरा सहाय्यक नाही, उदार इंद्रा; मी तुला ही वाणी अर्पितो. हे सामर्थ्यशाली, तू स्वतःला वाणीच्या अधिपतीसाठी, दोन तेजस्वी हातांनी शुद्ध कर. देवांसाठी स्वतःला शुद्ध कर, ज्या देवांमध्ये तुझा भाग आहे. आमच्या आहुती गोड कर. सोमदेवा, तुझे जे नाव सोमपान करणाऱ्यांमध्ये जागृत झाले आहे, त्या सोमासाठी, 'स्वाहा' म्हणत मी अर्पण करतो. मी विस्तीर्ण अंतराळाचा पाठलाग करतो. तू सर्व दिव्य आणि भौतिक इंद्रियांसाठी अभिषिक्त आहेस. त्वष्टा तुझ्या मनाचा आकार देवो. 'स्वाहा'—हे उत्तमजन्मा, सूर्यसाठी. देव, मरीचि, दिव्य भाग—तुझे जे काही आहे, ते सत्य आहे. जो वर आहे, तो पराभूत, तुटलेला—'फट्'. प्राणासाठी, व्यानासाठी. तुला सन्मुखतेसाठी उचलले आहे. आत संयम राख, हे उदार, सोमाचे रक्षण कर. विपुल संपत्तीची पूजा. तुझ्यात मी स्वर्ग आणि पृथ्वी ठेवतो; तुझ्यात मी विस्तीर्ण आकाश ठेवतो. जवळ आणि दूर असलेल्या देवतांसह, तू आनंदी राहा, हे उदार. तू सर्व दिव्य आणि भौतिक इंद्रियांसाठी अभिषिक्त आहेस. त्वष्टा तुझ्या मनाचा आकार देवो. 'स्वाहा'—हे उत्तमजन्मा, सूर्यसाठी. देव, मरीचि, उदानासाठी. हे वायू, अलंकारिक, शुद्धपायी, ये. तुझे हजारो सैन्य, सर्व निवडणारे, आमच्याकडे येवोत. मी तुला ती मद्ययुक्त सोम आणतो, ज्याचा पहिला घोट तुझ्यासाठी आहे. वायूसाठी, तुझ्यासाठी. इंद्र-वायू, हे द्रव्य तुमच्यासाठी पिळले आहे—अनुकूलतेने या. हे थेंब तुमच्यासाठी आतुर आहेत. वायूसाठी, इंद्र-वायूसाठी, तुझ्यासाठी. हे तुझे आसन. दोघांसाठी, तुझ्यासाठी. हे सोम, मित्र-वरुणासाठी पिळलेले, सत्यवर्धक. माझे आवाहन येथे ऐकले जावो. सन्मुखतेसाठी, मित्र-वरुणासाठी, तुझ्यासाठी. आपण, आपल्या सहकाऱ्यांसह, संपत्तीत आनंद मानू. देवांनी आमच्या आहुती स्वीकाराव्यात, गायी चांगले चरत राहाव्यात. मित्र-वरुणा, आम्हाला ती सदैव दूध देणारी, कधीही न संपणारी गाय द्या. हे तुमचे आसन, सत्यपालकांसाठी मी तुला येथे ठेवतो. अश्विनीकुमारांनो, तुमच्याकडे असलेली चाबूक गोड आहे, मधुर वाणी निर्माण करणारी; त्याने यज्ञ वृद्धिंगत करा. तुम्ही अश्विनांनी स्वीकारले आहे; हे तुमचे आसन, मधुरतेचा आनंद घेणाऱ्यांसाठी येथे ठेवले. तू प्राचीन, श्रेष्ठ, सर्वव्यापी, ज्येष्ठ, कुशावर बसलेली, तेज जाणणारी, लोकांना पोसणारी, वेगवान, विजयी, सेवकांमध्ये वाढणारी आहेस. तुझा स्वीकार नपुंसकासाठी केला आहे; हे तुझे आसन, वीर्याचे रक्षण कर. नपुंसक शुद्ध झाला. तेजपायी देवता तुझ्यावर कृपा करो. तू अजिंक्य आहेस. तो सामर्थ्यशाली, वीरांना जन्म देणारा, यजमानाला समृद्धीने वेढतो; स्वर्ग आणि पृथ्वीमध्ये तेजाने झळकतो. नपुंसक दूर झाला. तू तेजाचा निवास आहेस. सोमदेवा, आम्ही अखंड बल, वीर्य, विपुल संपत्तीचे दाते होवो. हे पहिले, सर्वव्यापी संस्कार; वरुण, मित्र, अग्नी हे प्रमुख आहेत. बृहस्पती हा प्रथम, बुद्धिमान; म्हणून पिळलेला सोम इंद्राला 'स्वाहा' म्हणून अर्पण करा. पुरोहित गोड आहुतींचा आस्वाद घेवोत—ते संतुष्ट, योग्यरीत्या आमंत्रित, 'स्वाहा'सह. अग्नीला काहीही नुकसान होत नाही. तू स्वीकारला गेला आहेस; तू आदित्यांचा आहेस. विष्णूच्या विशाल पावलासाठी हा सोम तुझा आहे; त्याचे रक्षण कर, तुला काहीही हानी होऊ नये. कधीही तू दुर्बल होत नाहीस; इंद्रा, तू यजमानाशी एकरूप आहेस. अनुग्रहाने, हे उदार, तुझे वरदान देवाकडून मिळो. तू आदित्यांचा आहेस. तू कधीही सोडत नाहीस; तू दोन्ही जन्मांचे रक्षण करतोस. चौथा आदित्याचा पिळ, ती शक्ती, स्वर्गात अमरत्वाला जावो. तू आदित्यांचा आहेस. यज्ञ देवांच्या कृपेच्या दिशेने जातो; आदित्य कृपावंत होवोत. तुझा शुभ विचार जवळ येवो, दु:ख दूर करुन, उत्तम मार्ग देणारा. तू आदित्यांचा आहेस. विवस्वान आणि आदित्यांनो, हा सोम आसन तुमच्यासाठी आहे; त्यात आनंद घ्या. माणसांनी त्याच्या वचनावर विश्वास ठेवावा; जेव्हा जोडप्याला आशीर्वाद मिळतो, तेव्हा पुत्र जन्मतो, संपत्ती मिळवतो आणि घरात दररोज वृद्धिंगत होतो. सवितृ, आज आम्हाला समृद्धी दे; उद्या, दररोज आम्हाला समृद्धी दे; आम्हाला समृद्धीचे घर मिळो. या प्रार्थनेने, हे देव, आम्ही समृद्धीचे वाटेकरी होवो. तू स्वीकारला गेला आहेस; तू सवितृचा आहेस; तू पाप नष्ट करणारा आहेस; ती पापनाशकता माझ्यात ठेव. यज्ञाला बळ दे, यज्ञपतीला बळ दे, भाग्य, देव सवितृसाठी. तू स्वीकारला गेला आहेस; तू सुरक्षित, स्थिर, उत्तम दुग्धयुक्त आहेस; तुला नमस्कार. तू सर्व देवतांचा आहेस. हे तुझे आसन; सर्व देवांसाठी तुला येथे ठेवतो. तू स्वीकारला गेला आहेस; तू बृहस्पतीच्या पिळलेल्या सोमाचा आहेस, हे सोमदेवा, इंद्राचा, सामर्थ्यशाली, पती असलेल्या ग्रहांचा. मी वर आहे, मी खाली आहे; जे काही आकाशात आहे, ते माझे वडील आहेत. मी दोन्ही बाजूंनी सूर्य पाहिला; मी देवतांचे श्रेष्ठ रहस्य पाहिले. अग्नी, तुझ्या पत्नीसमवेत, त्वष्टृसह, सोमपान कर, 'स्वाहा'. प्रजापती, तू बलवान, बीजवाहक आहेस; बीज माझ्यात ठेव. प्रजापतीच्या, बलवान, बीजवाहकांचा मी बीजाचा भाग व्हावो. अशा प्रकारे, या यज्ञात प्रत्येक क्रियेला, प्रत्येक देवतेला, आणि प्रत्येक घटकाला योग्य स्थान आणि सन्मान देण्यात आला. सर्वांनी एकत्र येऊन, श्रद्धा, भक्ती आणि समर्पणाने यज्ञ पूर्ण केला. या यज्ञातून देवता तृप्त झाले, संपत्ती, समृद्धी आणि कल्याण पृथ्वीवर बरसले.