व्यासपीठावर यज्ञ सुरू आहे. त्या पवित्र वातावरणात ऋषी, यजमान आणि देवतांना समर्पित अशा मंत्रांचे उच्चार होत आहेत. या यज्ञभूमीवर सर्वत्र एक दिव्यता पसरली आहे. हे विशाल पावलांनी चालणारे विष्णु, तुझे ते सर्वोच्च स्थान, जिथे अनेक शिंगे असलेल्या गायी चरण्यास जातात, तेच तुझे श्रेष्ठ पाऊल आहे. हे सामर्थ्यशाली विष्णु, त्याचे रक्षण कर. मी तुला प्रार्थनेच्या बळासाठी, राज्याच्या बळासाठी, संपत्ती वाढविण्यासाठी वेढतो. प्रार्थना स्थिर कर, राज्य स्थिर कर, आयुष्य स्थिर कर, संतती स्थिर कर. विष्णुचे हे अद्भुत कर्म पाहा, जिथून धर्म प्रकट होतो. तो इंद्राचा योग्य मित्र आहे. ज्ञानी लोक नेहमी विष्णुच्या त्या सर्वोच्च पावलाकडे पाहतात, जणू आकाशभर पसरलेले डोळे. तू सर्वांना वेढणारा आहेस; देवांचे समुदाय तुला वेढू देत. आम्ही या यजमानाला माणसांमध्ये संपत्तीने वेढू देत. तू स्वर्गाचा पुत्र आहेस. हे पृथ्वीवरील तुझे स्थान; वन म्हणजे तुझे पशुधन. तू जवळ येणारा आहेस. देवांकडे, दिव्य समुदायांकडे, प्रेरितांसह, अग्नी घेऊन जा. हे त्वष्टा, आम्हाला संपत्ती दे; तुझे अर्पण प्रिय होवो. हे बृहस्पति, संपन्नतेसह आनंद मान, संपत्ती धरा. देवांच्या अर्पणाच्या दोरीने मी तुला सत्याकडे सोडतो; माणूस तुला दुखावू नये. मी तुला सविताराच्या प्रेरणेने, अश्विनांच्या बाहूंनी, पूषणाच्या हातांनी ठेवतो; अग्नी व सोमाने अभिषिक्त. पाणी व वनस्पती तुला स्वीकारो; तुझी माता, पिता, भाऊ, सहोदर व सोबती तुला स्वीकारो. मी तुला अग्नी व सोमाने अभिषिक्त करून शिंपतो. तू जलांचा व्यापक स्वरुप आहेस. देवजलांनी त्यांच्यासाठी घेतलेले अर्पण स्वीकारो. तुझा श्वास वाऱ्यासोबत जावो, तुझे अंग पूज्यांसोबत एकरूप होवो, यज्ञपति तुला आशीर्वादाने एकत्र करो. तुपाने अभिषिक्त यज्ञपशूंचे रक्षण कर. हे रेवती, यजमानाला आनंद दे, येथे प्रवेश कर. मध्य आकाशातून, दिव्य वाऱ्यासह, तुझ्या साराने ही आहुती अर्पण कर; पूर्ण हो. यज्ञात पर्जन्य विपुल पडू दे; यज्ञपतिला स्थापन कर. देवांना स्वाहा, देवांना स्वाहा. पृथ्वीला हानी करू नको, तिला दुखावू नको. आदराने आलेल्यांच्या जवळ जा. तुपाच्या धारांचा, धर्ममार्गांचा पाठपुरावा कर. दिव्य जलांनो, शुद्ध व उत्तम गाळलेल्या, तुम्ही अपवित्रता दूर करा. उत्तम गाळून आम्हीही शुद्ध करणारे होवो. मी तुझे वचन शुद्ध करतो, तुझा श्वास शुद्ध करतो, तुझी दृष्टी, तुझे श्रवण, तुझ्या नाभी, तुझ्या जननेंद्रिय, गुदद्वार, वर्तन शुद्ध करतो. तुझे मन परिपूर्ण होवो, वचन, श्वास, दृष्टी, श्रवण परिपूर्ण होवो. जे काही कठोर वा स्थिर आहे ते परिपूर्ण, मुक्त, शुद्ध होवो. दिवसांना शांती लाभो. हे औषधे, रक्षण कर. हे पुण्यशक्ती, त्याला हानी करू नको. तू राक्षसांचा भाग आहेस. राक्षस दूर झाला आहे. मी येथे राक्षसांपासून निर्भय उभा आहे; त्यांना दूर करतो, अंधकारात नेतो. तुपाने स्वर्ग व पृथ्वी आच्छादित होवो. हे वायू, थेंबांमध्ये. अग्नीने तुप ओळखो, स्वाहा. स्वाहेसाठी तू वरच्या वाऱ्याकडे जावो. हे जलांनो, ही दोष व अपवित्रता, फसवणूक, असत्य, शाप जे निर्भयपणे उच्चारले गेले, ते दूर करा. त्या पापातून मुक्त करा, शुद्ध करणारा आम्हाला मुक्त करो. तुझे मन मनाशी, श्वास श्वासाशी एकरूप होवो. हे अग्नी, तुझ्या ज्वाळेने स्वीकार; जलांनी तुला एकत्र केले; वाऱ्याने स्थैर्यासाठी हलवले; पूषणाने शक्तीसाठी बळ दिले. द्वेष दूर जावो. तुप शुद्ध करणारे तुप पिऊ देत; मेद शुद्ध करणारे मेद पिऊ देत. तू मध्य आकाशातील आहुती आहेस, स्वाहा. दिशांना, उपदिशांना, पुढील दिशांना, विशेष दिशांना, वरच्या दिशांना स्वाहा. इंद्र-श्वास सर्व अवयवांत तेजस्वी होवो; इंद्र-उर्ध्वश्वास सर्व अवयवांत स्थिर होवो. हे त्वष्टा, तुझे वैभव, कोणत्याही स्वरूपात, एकत्र येवो; तुझे सोबती मदतीस येवोत; माता-पिता तुझ्यात आनंद मानोत. सागराकडे जा, स्वाहा. मध्य आकाशाकडे जा, स्वाहा. सविताराकडे जा, स्वाहा. मित्र-वरुणाकडे जा, स्वाहा. दिवस-रात्रीकडे जा, स्वाहा. छंदांकडे जा, स्वाहा. स्वर्ग-पृथ्वीला जा, स्वाहा. यज्ञाकडे जा, स्वाहा. सोमाकडे जा, स्वाहा. दिव्य आकाशाकडे जा, स्वाहा. अग्नी वैश्वानराकडे जा, स्वाहा. माझे मन हृदयात स्थापन होवो. तुझा धूर स्वर्गात जावो, तुझे तेज सूर्याला जावो; पृथ्वी राखेने भरुन जावो, स्वाहा. जलांना वा वनस्पतींना हानी करू नको. हे वरुणराजा, सर्व ठिकाणांहून आम्हाला मुक्त कर. जर गायीला अयोग्य म्हटले, वा वरुणाला शपथेने बोलावले असेल, त्यातून आम्हाला मुक्त कर. जल-वनस्पती आमच्याशी मैत्रीने वागो; ज्याच्याशी आपली शत्रुता आहे त्याच्याशी ते शत्रुत्वाने वागो. ही जलं, आहुतीने संपन्न, आहुतीने आमंत्रित आहेत. देव यज्ञात आहुतीने संपन्न आहे; सूर्यही आहुतीने संपन्न होवो. मी तुला अग्नीच्या घरात, सर्पाच्या आसनावर बसवतो. तू इंद्र-अग्नीचा, मित्र-वरुणाचा, सर्व देवांचा भाग आहेस. जे सूर्याबरोबर आहेत किंवा ज्यांच्याबरोबर सूर्य आहे, ते आमच्या यज्ञाला आधार देत. हृदयाला, मनाला, आकाशाला, सूर्याला तुला अर्पण करतो. हा यज्ञ वर ने, स्वर्गातील देवांकडे, पुरोहितासारखा. हे सोमराजा, सर्व लोकांकडे जा; सर्व लोक तुझ्याकडे येवोत. प्रज्वलित अग्नी माझी प्रार्थना ऐको; जल व वेदीच्या दिव्य देवता ऐकोत. शिलांनी, ज्ञानींनी, यज्ञ ओळखो; सवितार देव प्रार्थना ऐको, स्वाहा. दिव्य जल, जलसंतती, लहरी, आहुतीने संपन्न व आनंददायक—ते देवांना, दिव्यांना, तेजपान करणाऱ्यांना, ज्यांचे ते आहे, द्या, स्वाहा. तू नांगरे चालवणारा आहेस. तुला मी अमर सागरासारखा पुढे नेतो. जलं जलांत, वनस्पती वनस्पतींत एकत्र व्हाव्यात. हे अग्नी, मानवांमध्ये ज्याचे रक्षण करतोस, युद्धात, संपत्तीच्या स्पर्धेत ज्यावर कृपा करतोस, तो संपत्तीचा खरा मालक होतो, स्वाहा. दिव्य सविताराच्या प्रेरणेने, अश्विनांच्या बाहूंनी, पूषणाच्या हातांनी तुला ठेवतो. गडगडाट कर; हा यज्ञ इंद्रासाठी अतिप्रिय कर. शुद्ध करणाऱ्याच्या सर्वोच्च शक्तीने, सामर्थ्यवान, मधुर, पोषक असा तू तृप्त हो; मला पूर्ण कर. माझे मन, वचन, श्वास, दृष्टी, श्रवण, आत्मा, संतती, पशुधन, समूह तृप्त कर; समूहात मला अतृप्त ठेवू नको. इंद्रासाठी, धनाढ्यांसाठी, रुद्रधारीसाठी, आदित्यधारीसाठी, शत्रुहर्त्यासाठी, गरुडासाठी, सोमवाहकासाठी, अग्नी व संपत्तीवर्धकासाठी. हे सोम, तुझे जे प्रकाश आकाशात, पृथ्वीवर, मध्य आकाशात आहे, त्याने या दोन यजमानांना विपुल संपत्ती दे; देणगी जाहीर कर. तुम्ही सामर्थ्यशाली, विघ्नहर्त्या, दानासाठी स्तुत्य, अमरता-सहचरी देव्या, या यज्ञाचे नेतृत्व करा; सोम प्या. भीती बाळगू नका, गोंधळू नका; सामर्थ्य स्थापित कर, हे धिषणा. ज्ञानी राहून, तुम्ही दोघी सामर्थ्य द्या. पाप नष्ट झाले, सोम नाही. सर्व दिशा—पूर्व, पश्चिम, उत्तर, खाली—तुझ्याकडे धावो. आई, प्रकट हो; शत्रूला ओळखू. हे परमेश्वरा, तूच मर्त्यांना शांती देतोस. तुझ्यासारखा मदतीला दुसरा कोणी नाही, हे उदार इंद्रा; मी हे शब्द तुला सांगतो. हे सामर्थ्यशाली, वाणीच्या अधिपतीसाठी स्वतःला शुद्ध कर, दोन तेजस्वी हातांनी शुद्ध हो. हे देव, स्वतःला देवांसाठी शुद्ध कर, ज्यात तुझा भाग आहे. आमच्यासाठी अर्पण गोड कर. हे सोम, तुझे जे नाव सोमपान करणाऱ्यांमध्ये जागृत झाले आहे, त्या सोमासाठी, सोमासाठी स्वाहा, स्वाहा. मी विस्तृत मध्य आकाशाचा पाठपुरावा करतो. तू सर्व दिव्य व भौतिक इंद्रियांसाठी अभिषिक्त आहेस. त्वष्टा तुझे मन घडवो. हे शुभजन्मा, सूर्याकरिता तुला स्वाहा. देवांना, मरीचिंना, दिव्य भागाला—जे तुझे आहे, तेच खरे आहे. जो वर आहे, तो पाडला गेला—फट्. प्राण, व्यान यांना. तुला उद्दिष्टासाठी घेतले आहे. आत संयम ठेव, हे उदार; सोमाचे रक्षण कर. विशाल संपत्तीची पूजा. तुझ्यात मी स्वर्ग व पृथ्वी ठेवतो; तुझ्यात विस्तृत मध्य आकाश ठेवतो. जवळच्या व दूरच्या देवांसह, तुझ्यातच आनंद मान, हे उदार. अशा प्रकारे या यज्ञमंत्रांनी यज्ञभूमी पवित्र, दिव्य आणि तृप्ततेने भरून जाते. देव, ऋषी, यजमान आणि सर्व उपस्थितांचे मन, वचन, शरीर आणि आत्मा शुद्ध, परिपूर्ण आणि संतुष्ट होतात. यज्ञाच्या या प्रवाहात पृथ्वी, जल, आकाश, अग्नी, वायू, वनस्पती, पशु, देवता—सर्व एकत्र येतात आणि या दिव्य कर्माचा साक्षीदार होतात.