वाऱ्याच्या झोताने धावणाऱ्या, धुराचे झेंडे उभारणाऱ्या तांबड्या ज्वाळा आकाशाकडे झेप घेतात; त्या अग्नीच्या ज्वाळा वेगवेगळ्या दिशांनी मार्गक्रमण करतात. या वेळी, मित्र आणि वरुणा, आम्हा भक्तांसाठी, देवांसाठी, आणि त्या महान सत्यासाठी अर्पण करावे, अशी प्रार्थना होते. अग्नी, तू तुझ्या घरासाठीही हे अर्पण कर. अग्नी, आता देवांच्या बोलावलेल्या घोड्यांना जुळव, जणू काही रथवान आपल्या घोड्यांना जुळवतो तसा; आणि त्या प्राचीन होतृला यज्ञस्थळी स्थान दे. दोन वेगळ्या रूपातील शक्ती प्रकाशाकडे जातात; प्रत्येक आपापल्या वत्साला जन्म देतात. एकात तांबडा, स्वतःपुरता असणारा आहे; दुसऱ्यात तेजस्वी, प्रकाशमान स्वरूप दिसते. सृष्टीकर्त्यांनी अग्नीला प्रथम येथे स्थापन केले, तो यज्ञासाठी सर्वात योग्य होतृ झाला—विधिपूर्वक यज्ञात पूजनीय. भृगू आणि आप्नवानांनी त्याला अरण्यात प्रकट केले, तो प्रत्येक कुलात अद्भुत, तेजस्वी आणि प्रकट झाला. तीनशे तीन हजार एकोणचाळीस देवांनी अग्नीची सेवा केली; त्यांनी त्याला तुपाने अभिषेक केला, यज्ञासाठी कुशाचे आसन पसरले, आणि त्याला होतृ म्हणून प्रतिष्ठित केले. स्वर्गशिखरावर आणि पृथ्वीच्या पायावर, देवांनी सत्यातून जन्मलेला, विश्वव्यापी अग्नी उत्पन्न केला; तो ऋषी, स्वामी, लोकांचा पाहुणा—त्याला त्यांनी जवळ आणले, तो यज्ञाचा पात्र ठरला. तो अग्नी, विघ्नांचा नाश करणारा, बुद्धीने धन देणारा, शुद्ध आहुती दिल्यावर तेजाने प्रज्वलित होतो. अग्नी, सर्व देवांसह, इंद्र व वायूसोबत मित्राच्या सामर्थ्याने सोमरसाचे मधुरपान कर. जेव्हा मानवांचा स्वामी बलासाठी बोलावला जातो, शुद्ध बीज ओतले जाते, स्वर्ग सावध होतो; अग्नी निर्दोष, तरुण, स्वयंभू सैन्य उत्पन्न करतो आणि त्यास वृद्धिंगत करतो. अग्नी, हे सैन्य मोठ्या समृद्धीकडे ने; तुझे श्रेष्ठ वैभव आमचे होवो. आपली नाती सौहार्दपूर्ण कर, आमची शिस्त दृढ कर, आणि शत्रूंशी सामर्थ्याने उभा राहा. तुला, सर्वाधिक प्रिय असलेल्या अग्नी, आम्ही स्तोत्रांनी निवडले आहे; आमच्याकडे लक्ष दे. तू इंद्रासारखा बलवान आहेस; श्रेष्ठ पुरुष तुला देव, वायूसह, दानांनी पूजतात. अग्नी, तुझ्यात, उत्तम आह्वान झालेल्या, आमचे श्रेष्ठजन प्रिय होवोत—ते दानशूर, ज्यांनी पशूंना विस्तृत चराई दिली. ऐक, अग्नी, तू प्रसिद्ध आहेस ऐकण्याबद्दल—ज्या देवांबरोबर अग्नी वाहतो, त्यांच्या सोबत ये; मित्र व अर्यमान, जे पहाटे येतात, त्यांना यज्ञकुशावर आसन दे. पूजेसाठी सर्वात योग्य आदिती आहे; मानवांमध्ये अग्नी पाहुणा आहे. जातवेद, सर्व जन्मांचा जाणणारा, देवांचा रक्षक, आमच्यावर कृपा करो. महान, प्रज्वलित अग्नीच्या आश्रयाखाली, आम्ही मित्र व वरुणापुढे निष्पाप राहू; सुवितासाठी सवितृच्या कृपेत अग्रस्थानी होवो. आज आम्ही देवांचे रक्षण निवडतो. पाण्याही, गायांसारख्या फुगणाऱ्या, इंद्र, ऋताचे उल्लंघन करत नाहीत; गायकही नाही. वायूसारखा आमच्याकडे ये, कारण तू आपल्या विचारांनी बक्षिसे वाटतोस. गाय, यज्ञाला समृद्धी घेऊन येतात; त्यांच्या दोन्ही कानांना सुवर्ण आहे. आज, सूर्य उगवल्यावर, मित्र व अर्यमान जागे होतात, सवितृ व भग समृद्धी देतात. सोमपिळण्याच्या वेळी, स्वर्ग-पृथ्वीचे तेज, धन ओता; रसाने बलवान वृषभाला आधार द्या—तोच प्राचीन वेण आहे. जेव्हा तो प्रकट होतो, सर्वजण त्याला अलंकारित करतात, तेजस्वी वस्त्र परिधान करून तो प्रकाशमानपणे पुढे जातो; तो महान असुराचा, अनेक रूपांचा, अमर वस्तू स्थापन करणारा, हे त्याचे महान नाव आहे. महान, आनंदी, सर्वव्यापी विश्वानराला, आम्ही उत्साही पेयासह स्तुती अर्पितो; ज्याच्या कृपेचे, बळाचे, कीर्तीचे इंद्र व दोन जग स्तवन करतात. त्यांचा इंधन विपुल आहे, स्तुती महान आहे, गान व्यापक आहे; त्यांच्या साठी इंद्र तरुण मित्र आहे. इंद्रा, ये, सोमरसात रम, सर्व सोमपान करणाऱ्यांसह; तुझ्या सामर्थ्याने आम्हाला महान समृद्धी दे. इंद्राने आपल्या भयंकर सामर्थ्याने वृत्राचा वध केला; त्याने मायावींना उघड केले. त्याने अरण्यात पडलेल्या सर्पाचा वध केला आणि गायींना प्रकट केले, सुंदरांचे रूप दाखवले. इंद्रा, कुठून तू, बलशाली असून, एकटाच पुढे जातोस, सत्याचा स्वामी? तू काय करतोस? युद्धात श्रेष्ठांना विचारतोस; आम्हाला सांग, वज्रधारी, तुझ्याकडे आमच्यासाठी काय आहे. इंद्र महान आहे—कधीही पराभूत होत नाही, कधीही दूर फेकला जात नाही. त्या इंद्राकडे अयव लोक धाव घेतात, गायींनी समृद्ध भूमी ओलांडण्याची आकांक्षा ठेवतात. जे अनेकांचे पुत्र आहेत, ते सर्व एकाच वेळी, महान, हजार प्रवाहांची, विपुल पृथ्वीचे दुग्धपान करू इच्छितात. हे महान, बलशाली, तुझ्यासाठी मी हा विचार, ही स्तुती अर्पितो, हे ज्ञानी. उत्सवात आणि प्रयत्नात, देवांनी आपल्या सामर्थ्याने, विजयी इंद्राचा पाठपुरावा केला. ते तेजस्वी, महानता धारण करणारे, गोड सोमरस पियावेत, यजमानांना अखंड आयुष्य देणारे. वाऱ्याने प्रेरित होऊन, स्वतःच्या शक्तीने रक्षण करणारे, विविध मार्गांनी लोकांचे पोषण करणारे, ते तेजाने प्रकट होतात. किरणांनी तो देव, जातवेद, सूर्य, सर्वांना दिसावा म्हणून वर नेला जातो—स्वस्ति! त्या तेजस्वी नेत्राने, हे प्रज्वलित, तू सर्व लोकांना पाहतोस. हे वरुणा, तू पाहतोस. देवताजनहो, सूर्याप्रमाणे तेजस्वी असलेल्या तुमच्या रथासह या; मधुरतेने यज्ञाला अभिषेक करा. तुम्ही प्राचीन आहात. हा वेण, देवांमध्ये अद्भुत आहे. हा वेण, देवांचा चमत्कार आहे. विश्वानर, दैवी सविता, इडाच्या आशीर्वादासह आमच्याकडे येवो. जसे तरुण आम्हाला प्रिय मानतात, तसे सारा विश्व आम्हाकडे कृपा व विचाराने वळो. आज, हे वृत्रहंता, जे काही केलेस, आणि हे सूर्य, ते सर्व, हे इंद्र, तुझ्या अधीन आहे. त्वरित, सर्वत्र पाहणारा, प्रकाशाचा निर्माता तूच आहेस, हे सूर्य. तू संपूर्ण विश्व प्रकाशित करतोस. सूर्याची ती दैवी सत्ता, ती महानता, आकाशाच्या मध्यभागी विस्तारलेली, त्याने स्वीकारली आहे. जेव्हा त्याने आपल्या आसनावरून पिंगट घोडे जुळवले, तेव्हा रात्रीने त्याच्यासाठी आपले वस्त्र पसरले. मित्र व वरुणासाठी सूर्य आपल्या रूपाची निर्मिती आकाशाच्या कुशीत करतो. त्याच्या एक शक्ती अनंत व तेजस्वी आहे, दुसरी काळोखी; दोन्हीला पिंगट घोडे एकत्र वाहतात. तू महान आहेस, हे सूर्य; तू महान आहेस, हे आदित्य. तुझी महानता, मोठी असून, स्तुत्य आहे. खरेच, हे देव, तू महान आहेस. हे सूर्य, तू वैभवात महान आहेस; खरोखर, हे देव, तू सामर्थ्यात महान आहेस. तुझ्या महानतेने, तू देवांचा अधिपती, त्यांचा पुजारी, सर्वव्यापी, अच्युत प्रकाश आहेस. जणू काही तृष्णेने, सर्व लोक सूर्याकडे पाहतात; सर्व, सामर्थ्याने जन्मलेले, इंद्राच्या देणग्यांचा उपभोग घेतात, जसे आम्ही आपापला भाग घेतो.