एकदा, यज्ञासाठी सज्ज झालेल्या दिव्य अश्वाचे शरीर उड्डाण घेण्यास उत्सुक होते, त्याचा आत्मा वाऱ्यासारखा वेगवान होता, आणि त्याच्या रुंदावलेल्या शिंगांनी अनेक अरण्यांमध्ये गर्जना केली. हा वेगवान घोडा आज्ञेच्या दिशेने झेपावला, त्याच्या मनात दैवी कृपेसह तेज प्रकट झाले. त्याच्या पुढे, त्याचा नाभी म्हणून एक बकरा नेण्यात आला, आणि त्याच्या मागे स्तुतीगायकांनी गाण्याचा गजर केला. हा अश्व सर्वोच्च आसनाजवळ गेला, जणू आपल्या पित्याजवळ आणि मातेजवळ पोहोचतो आहे. आज तो देवांना सर्वाधिक प्रिय झाला आहे; त्यामुळे तो भक्ताला इच्छित वर देतो. आज माणसाच्या घरात जागृत झालेला, हे अग्निदेव, तू देवांची पूजा करतोस. हे ज्ञानी, तूच दूत आणि ऋषी आहेस; मित्र आणि वरुण यांना येथे आण. हे तनूनपात, जो सत्याच्या मार्गाने जातो आणि ज्याला मधुर वाणीने अभिषेक केला जातो, आम्ही आपल्या प्रार्थना आणि विचारांद्वारे यज्ञ प्रज्वलित करतो; आमच्या विधीला देवांमध्ये यशस्वी कर. चला, आपण नरशंसाच्या महानतेचे यज्ञाने स्तवन करू, ज्याचे शुद्ध, बुद्धिमान देव दोन्ही प्रकारच्या हविर्भागाचा आस्वाद घेतात. हे अग्निदेव, स्तुती आणि पूजेचे पात्र, वसुंसह येथे ये. तू देवांचा पराक्रमी पुरोहित आहेस; आम्ही आह्वान करताच, तू योग्य यज्ञाने त्यांची पूजा कर. पूर्व दिशेला पवित्र कुशा पृथ्वीवर पसरवली गेली, दिवसाच्या आरंभीचे श्रेष्ठ आसन, जी देव, अदिती आणि सर्वांसाठी रमणीय विश्रांतीची जागा आहे. रम्य तेजस्वी देव्या, जणू आपल्या पतीसाठी सजलेल्या, या आसनावर बसा. दिव्य द्वारं, महान आणि सर्वांना सामावून घेणारी, देवांसाठी सहजगम्य होवोत. जो मधुर विश्रांती देतो तो येता येता पूजिला जातो; उषा आणि रात्र आपापल्या जागी एकत्र बसा. दिव्य सभागृहात, तेजस्वी स्त्रिया आपल्या अलंकारांनी शोभून दिसतात. दिव्य पुरोहित, जे प्रथम आणि वाणीने कुशल आहेत, त्यांनी यज्ञाचे प्रमाण ठरवले आणि स्तुतिगायकांना प्रोत्साहित केले; ते पूर्वेकडील प्रकाश दाखवतात. भारतीज देवी आमच्या यज्ञात येवोत, इडा, मानवासारखी जागरूक, येथे उपस्थित असो. या तिघी देवी, सरस्वती, या पवित्र आसनावर बसा आणि आम्हांला कल्याण द्या. ज्याने आपल्या रूपांनी सर्व जग व्यापले—हे आकाश आणि पृथ्वी, या दोन मातांना—आज, हे पुरोहित, त्या सर्वात पूज्य त्वष्टारचे येथे पूजन कर. वनस्पती, देवस्वरूप अग्नी, जो स्वतःमध्ये स्थिर आहे, तो देवांसाठी योग्य वेळी आहुती सजवो; तो मध आणि तुपासह हविर्भागाचा आस्वाद करो. नव्याने जन्मलेला अग्नी यज्ञाचे मापन करतो आणि देवांचा नेता बनतो. पुरोहिताच्या आदेशाने, सत्य वाणीतून, देवांनी स्वाहा उच्चारलेल्यांमध्ये हविर्भागाचा आस्वाद घ्यावा. तू, न पाहणाऱ्यांसाठी संकेत देणारा, मर्त्यांसाठी अलंकार आहेस; तू उषांसोबत जन्मलेला आहेस. जसा वीजेचा ढग आकार धारण करतो, तसा शस्त्रधारी रणभूमीच्या आसनावर स्थिरपणे येतो; अपारदर्शक शरीराने विजय मिळवो; कवचाचे मोठेपण त्याचे रक्षण करो. धनुष्याने आम्ही गायी मिळवू, युद्ध जिंकू; धनुष्याने आम्ही कठीण स्पर्धांवर मात करू; धनुष्य शत्रूंच्या इच्छेला व्यर्थ करते—सर्व दिशांना विजय मिळवू. धनुष्याची प्रत्यंचा जणू कानाजवळ येते, आपला प्रिय सखा घट्ट धरते; स्त्रीप्रमाणे, ती ताणलेल्या धनुष्यातून बाणासह पाणी शिंपडते. या दोन प्रत्यंचा, आईने आपल्या बाळाला छातीशी धरावे तसे, एकत्र कार्य करतात; त्या शत्रूंवर सोडल्यावर त्यांचा नाश करतात. तो अनेकांचा पिता आहे, त्याचे अनेक पुत्र आहेत; रणभूमीवर एकत्र येऊन तो कार्य करतो; त्याचा तरकस, बाण आणि सर्व सैन्य, पाठीवर बांधलेले, विजयश्री मिळवतात. रथावर उभा असलेला कुशल सारथी घोड्यांना इच्छित दिशेने नेतो; लगामांनी गोड्यांचा पराक्रम दाखवावा आणि मन मागून त्यांचे अनुसरण करो. शक्तिशाली घोडे मोठ्या आवाजात धावतात, रथांसह शत्रूंच्या विरोधात पुढे जातात, शत्रूंना युद्धभूमीत पिटाळतात. रथाची गती हे त्याचे अर्पण आहे, जिथे त्याची शस्त्रे आणि कवच ठेवले आहेत; तेथे आम्ही नेहमी आनंदाने एकत्र जाऊ. पूर्वज, बलवान आणि शूर, त्यांनी मधुर पेय घेतले, कष्ट सहन केले, सामर्थ्यशाली, गूढ विचारांचे, विविध सैन्यांचे, बाणात कुशल, न डगमगणारे, खरे वीर, मोठ्या संघटनेत विजयी. ब्राह्मण पूर्वज, सोमासारखे सौम्य, आकाश आणि पृथ्वी आम्हांस मंगलमय आणि अहितरहित असो; पूषा, सत्यधर्मी, आम्हांला वाईटापासून वाचवो—दुष्ट इच्छाशक्ती आम्हांवर राज्य करू नये. पक्षी पिसे घालतो, त्याचे दात हे त्याचे शस्त्र आहे; वळकटीने बांधलेले, ते सोडल्यावर उडते; जेथे पुरुष एकत्र किंवा वेगळे धावतात, तेथे बाण आम्हांला संरक्षण देवोत. आम्हांला सामर्थ्याने वेढ, आमचे शरीर दगडासारखे ठरू दे; सोम आमच्यासाठी बोले, अदिती आम्हांला रक्षण देवो. त्यांचे मांडके हलतात, कंबर आदळते; घोड्यांपासून बुद्धिमान जन्मतात—युद्धात घोड्यांना प्रेरणा द्या. सर्प जसा आपली वेटोळी घालतो, तशी प्रत्यंचा हाताभोवती गुंडाळते, बाण आवरते; कुशल धनुर्धारी, सर्व उपाय जाणणारा, सर्व बाजूंनी माणसाचे रक्षण करो. हे वृक्ष, तू बलवान, आमचा मित्र, उत्तम मार्गदर्शक, शूर असो; वळकटीने बांधलेला, स्थिर राहा—जो तुझ्यावर उभा राहील तो विजय मिळवो. आकाश आणि पृथ्वीपासून सामर्थ्य मिळते, वृक्षांपासून शक्ती मिळते; इंद्राचा वज्र, वळकटीने गुंडाळलेला, रथ हविर्भाग म्हणून अर्पण कर. इंद्राचा वज्र, मरुतांचे सैन्य, मित्राचा बीज, वरुणाचा नाभी—हे देव, ही आहुती स्वीकार आणि आमच्या आह्वानासाठी रथ हाताळ. पृथ्वी आणि आकाश गुंजव, तुझे यश सर्वदूर पसरू दे; हे ढोल, इंद्र आणि देवांसह, शत्रूंना दूर पळव. हे ढोल, सामर्थ्य आणि उत्साहाने निनाद कर; संकट दूर कर, अपशकून परताव. वाईट झटक, तू इंद्राचा मुष्टी आहेस—प्रचंड निनाद कर. स्पष्ट संकेताने निनाद कर, तुझा आवाज पुन्हा पुन्हा परत येवो; हे इंद्र, आमचे सारथी, युद्धात विजयी होवोत, घोड्यांसह आमच्यासाठी पुढे जावोत. काळ्या गळ्याचा प्राणी अग्नीचा, चिटक्यांचा सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, तपकिरी सोमाचा, काळा पूषणाचा, राखाडी पाठीचा बृहस्पतीचा, चित्ताकृती विश्वदेवांचा, लाल इंद्राचा, डागाळा मरुतांचा, मिश्र रंगाचा इंद्र-अग्नीचा, ओठ झुकलेले सावित्र आणि वरुणाचे, काळा एकसतीचा, चितकबरा पेटव्याचा. अग्नीला लाल खुराचा बैल, अनीकवतला लाल पायाचा बैल, ओठ झुकलेले सावित्र आणि पूषणाचे, रुपेरी नाभीचे विश्वदेवांचे, चितकबरे तुपरूचे, डागाळे मरुतांचे, काळे अग्नीचे, बकरा सरस्वतीचा, मेंढी मेषीची, चितकबरा वरुणाचा. अग्नीला गायत्री त्रिवचनांसह, रथंतराला आठ कपांची आहुती, इंद्राला त्रिष्टुभ पंधरा वचनांसह, बर्हतातला अकरा कपांची आहुती, सर्व देवांना जगती सतरावचनांसह, वरूपाला बारा कपांची आहुती, मित्र-वरुणांना अनुष्टुभ एकवीस वचनांसह, वैराजाला पोषक, बृहस्पतीला पंक्ति उन्नतीस वचनांसह, शाक्वराला चारू, सावित्राला उष्णिक त्रेतीस वचनांसह, रैवताला बारा कपांची आहुती, प्रजापतीला चारू, अदिती व विष्णुपत्नीस चारू, अग्नी वैश्वानराला बारा कपांची आहुती, अनुमतीला आठ कपांची आहुती. हे दिव्य सावितर, यज्ञात प्रेरणा दे, यज्ञपतीला शुभत्व दे. आकाशगंधर्व, चिन्हधारी, आमचे चिन्ह शुद्ध करो; वाणीचा स्वामी आम्हांला सामर्थ्य देवो. अशा प्रकारे, या पवित्र यज्ञकथेत अश्व, पुरोहित, देवता, यज्ञाची तयारी, शस्त्र, रथ, पूर्वज, देवता, विविध प्राणी आणि मंत्र, यांचा गौरवपूर्वक उल्लेख होतो, आणि सर्व काही मंगल, विजय, आणि कल्याणासाठी देवांना समर्पित केले जाते.