एकदा यज्ञाचा शुभारंभ होत असताना, दोन बैलांना, जे अश्रूविरहित, थकवा न येणारे आणि पवित्र ज्ञानाने प्रेरित आहेत, यज्ञाच्या रथाला जोडण्यात आले. हे बैल यजमानाच्या घरी कल्याणासाठी निघाले. त्या वेळी, यज्ञकर्त्याने अग्निदेवतेला, “तू माझ्यासाठी शुभ आहेस; हे वाणीच्या अधिपती, सर्व ठिकाणी जा. जे तुला घेरतात, अडथळा आणतात, किंवा जे लांडगे व दुष्ट आहेत, त्यांना तुझं ज्ञान होऊ देऊ नकोस. तू गरुड होऊन उडून जा आणि यजमानाच्या घरी पोहोच. हेच आमचं साध्य आहे,” असे नम्रतेने सांगितले. यानंतर, यजमानाने मित्र आणि वरुण यांच्या दिव्य नेत्राला, त्या महान देवतेला वंदन केले. सत्याची पूजा केली आणि सूर्यदेव, जो दूरदृष्टी असलेला, देवकुळात जन्मलेला, आकाशपुत्र आहे, त्याचे गुणगान केले. मग तो म्हणाला, “तू वरुणाचा आधार आहेस, त्याचा स्तंभ आणि सत्याचा आसन आहेस. वरुणासाठी सत्याच्या आसनावर विराजमान हो.” यानंतर, सोमदेवतेला उद्देशून प्रार्थना केली, “तुझे सर्व पूज्य स्थान तुला पूर्णपणे व्यापू देत. हे सोम, तू विशाल पाठीचा, संकटांत मार्ग काढणारा, बलवान आणि दुर्बलांचा नाश करणारा होऊन, कठीण मार्गांमध्येही पुढे चाल.” यानंतर, यज्ञातील विविध वस्तूंना विष्णूला अर्पण करण्यात आले. “तू अग्नीचे शरीर आहेस, सोमाचे शरीर आहेस, पाहुण्याचे आदरातिथ्य आहेस, गरुडासाठी, सोमवाहकासाठी, संपत्ती वाढविण्यासाठी, अग्नी आणि विष्णूसाठी मी तुला नियुक्त करतो,” असे सांगितले. यानंतर, अग्नी आणि सोमाच्या मूळाचे, उर्वशीचे, प्राणाचे आणि पुरूरवाचे स्मरण करून, विविध वेदछंदांनी त्यांचे मनन केले. “तुम्ही दोघेही आमच्यासाठी एकचित्ताने, शुद्ध आणि जागरूक राहा, यज्ञाला किंवा यजमानाला बाधा होऊ देऊ नका. आज आम्हाला शुभ होवो,” अशी प्रार्थना केली. मग अग्नीमध्ये प्रवेश केलेल्या, ऋषिपुत्र आणि शापांपासून रक्षण करणाऱ्या अग्नीला आमंत्रित केले. “तो आम्हाला सौम्य होवो, योग्य प्रकारे देवतांपर्यंत आहुती पोहोचवो,” अशी प्रार्थना केली. यजमानाने यज्ञातील विविध वस्तूंना घेऊन, “तू अविजेय, देवांमध्ये अजिंक्य, बल, शापांपासून रक्षण करणारा आहेस. मला खरी वाट मिळो, मला दुर्बलांमध्ये स्थान देऊ नकोस,” अशी विनंती केली. यानंतर, अग्नीला उद्देशून सांगितले, “तू व्रतांचा रक्षक आहेस; तुझे शरीर माझे आहे, माझे शरीर तुझे आहे. आपण दोघेही व्रतांचे पालन करू. दीक्षा आणि तपश्चर्येचा अधिपती माझ्या दीक्षा-तपश्चर्येला मान्यता देवो.” नंतर सोमाला उद्देशून, “हे सोम, तुझ्या थेंबांनी इंद्राची समृद्धी वाढो, आम्हाला, आमच्या सोबत्यांना, ज्ञान व कल्याण मिळो. तुझ्या मधुरतेने आमच्याकडे ऐश्वर्य, सौख्य, आणि सत्यभाषींसाठी संपत्ती येवो. स्वर्ग आणि पृथ्वीला नमस्कार,” असे सांगितले. यानंतर, अग्नीच्या विविध रूपांना—लोखंड, आकाश, सोन्यातील—मधून कठोर आणि तीक्ष्ण वाणी दूर होवो, अशी प्रार्थना केली. मग अग्नीचे विविध नावांनी स्मरण केले—“तू उष्ण आहेस, प्रसिद्ध आहेस, मला परित्याग आणि संकटांपासून वाचव. पृथ्वी, दुसरी पृथ्वी, तिसरी पृथ्वी—तीथे असलेल्या अग्नीला मी स्थापित करतो. देवांच्या कृपेच्या मागे मी तुझ्या मागे चालतो.” त्यानंतर, विविध रूपातील अग्नीला “तू सिंहिणीसारखी, स्पर्धकांचा पराभव करणारी, शुद्ध, तेजस्वी आहेस—देवतांसाठी शोभा वाढव,” असे म्हटले. यजमानाच्या रक्षणासाठी, इंद्राचा आवाज, वसु, प्रचेतस, रुद्र, मनोजव, पितर, विश्वकर्मा आणि आदित्यांची आळवणी केली. “हे उष्ण पाणी, यज्ञातून दूर करतो,” असे सांगितले. पुन्हा अग्नीला सिंहिणी, आदित्यांचे रक्षण, ब्रह्मण व क्षत्राचे रक्षण, संततीचे व संपत्तीचे रक्षण, देवांना आणणारी म्हणून वंदन केले. यानंतर, पृथ्वी, आकाश आणि स्वर्ग यांना दृढ करण्यासाठी प्रार्थना केली. “तू अग्नीचा ओलावा आहेस,” असे म्हटले. मग, ज्ञानी ऋत्विजांनी मन आणि विचारांना योजले, दोन होतृ ऋत्विजांची नेमणूक केली आणि सावितृच्या स्तुतिपाठाचा जप केला. यानंतर, विष्णूने त्रिविक्रमाने जग मोजले, त्याचे तीन पाऊल उचलले, त्याची धूळ सर्वत्र आहे, असे सांगितले. पृथ्वी, आकाश, गोधन, संपत्ती, मनु यांना कृपा लाभो, विष्णूच्या किरणांनी दोन्ही जगांना आधार मिळो, असे म्हटले. मग, देवतेच्या दिव्य वाणीने यज्ञपूर्वक पूर्वेकडे जाऊन, आहुती उंच नेण्याची प्रार्थना केली. “तुमच्या जीभेला डगमगू देऊ नका, आमचे आयुष्य किंवा संतती खंडित करू नका, पृथ्वीच्या विस्तारात राहा,” असे सांगितले. यानंतर, विष्णूच्या महान कार्यांचे वर्णन केले—त्याने पृथ्वीचे प्रदेश मोजले, वरच्या निवासस्थानाची स्थापना केली, आणि बलवानांसाठी तीन पावलांनी व्यापक पाऊल टाकले. “हे विष्णू, आकाशातून, पृथ्वीवरून किंवा मधील विस्तारातून, दोन्ही हातांत धनधान्य भरून, उजव्या व डाव्या बाजूने आम्हाला दे; हे विष्णू, मी तुला अर्पण करतो,” अशी प्रार्थना केली. विष्णूच्या शक्तीचे गान केले—तो पर्वतात फिरणाऱ्या रौद्र वन्य प्राण्यासारखा आहे; त्याच्या तीन विशाल पावलांमध्ये सर्व जग आहेत. “तू विष्णूचा आनंद, संतती, बंध, स्थैर्य आहेस; मी तुला विष्णूला अर्पण करतो,” असे म्हटले. “तुला दिव्य सावितृच्या प्रेरणेने, अश्विनीकुमारांच्या हातांनी, पूषणाच्या स्पर्शाने ठेवतो. तू स्त्री आहेस, येथे मी दैत्यांचे मस्तक छाटतो. तू महान, वेगवान आहेस, इंद्रासाठी बलशाली वचन बोल,” असे सांगितले. यानंतर, “दैत्यांचा नाश करणारा, अडथळे तोडणारा, विष्णूचा—माझ्या शत्रू किंवा स्पर्धकाने लपवलेला अडथळा मी दूर करतो; समान-असमान, नातेवाईक-परक्याने, जन्मलेल्या-अजन्मलेल्या यांनी लपवलेला अडथळा दूर करतो; जादूही दूर करतो,” असे उच्चारले. यानंतर, आकाशाचा अधिपती, शत्रूंचा संहारक, यज्ञाचा अधिपती, लोकांचा अधिपती, दैत्यांचा नाश करणारा, सर्वांचा अधिपती, शत्रूंचा संहारक म्हणून विविध स्तुती केल्या. “दैत्यांचा नाश करणारा, अडथळे तोडणारा, विष्णूचा, तुला मी शिंपडतो, खाली आणतो, पसरतो, स्थापतो, फेरी घालतो—तू विष्णूचा आहेस,” असे सांगितले. पुन्हा, “तुला दिव्य सावितृच्या प्रेरणेने, अश्विनीकुमारांच्या हातांनी ठेवतो. तू स्त्री आहेस, येथे मी दैत्यांचे मस्तक छाटतो. तू यव आहेस; आमचे द्वेष, शत्रू दूर कर. आकाश, वायुमंडळ, पृथ्वी यांसाठी तुला अर्पण करतो. जग आणि पितरांची आसने शुद्ध होवोत. तूच पितरांचे आसन आहेस,” असे सांगितले. “आकाश उंचाव, वायुमंडळ भर, पृथ्वीला बळकटी दे. तेजस्वी मरुत तुला मोजू दे, मित्र-वरुण तुला नियमाने स्थिर करू दे. तुला ब्रह्मण, क्षत्र, संपत्ती व पोषणासाठी घेतो. ब्रह्मण, क्षत्र, आयुष्य, संतती बळकट होवोत,” अशी प्रार्थना केली. “तू स्थिर आहेस, हा यजमानही या ठिकाणी स्थिर राहो. त्याला संतती व गोधन वाढो. आकाश व पृथ्वी तुपाने भरून जावोत. तू इंद्राचे आश्रय, सर्व लोकांची छाया आहेस,” असे म्हटले. “हे गायक, तुझ्या सर्व बाजूंनी गीते तुला वेढो. ज्येष्ठजन ज्येष्ठाचा, प्रियजन प्रियाचा पाठलाग करो,” असे सांगितले. “तू इंद्राचा बंध, स्थैर्य आहेस; तू सर्व देवतांचा आहेस,” असे म्हटले. “तू विभू, प्रवाही; अग्नी, आहुती वाहणारा; वेगवान, ज्ञानी; प्रशंसित, सर्वज्ञ आहेस,” अशी स्तुती केली. “तू प्रेरित, कवी; त्वरेने जाणारा, बलवान; सहाय्यक, शुभदायक; शुद्ध करणारा, मांजरासारखा; सार्वभौम, नाजूक ज्वाला असलेला; वेढला जाणारा, शुद्ध करणारा; आकाश, विस्तार करणारा; शुद्ध, आहुती नष्ट करणारा; सत्याचे निवासस्थान, स्वर्गाचा प्रकाश आहेस,” असे म्हटले. “तू समुद्र, सर्वव्यापी; अजन्मा, एकच पाऊल असलेला; खोलातील नाग; वाणी; इंद्राचा; आसन आहेस. तू सत्याचे दोन दरवाजे आहेस—मला क्लेश होऊ देऊ नकोस. हे मार्गांचा अधिपती, मला सुरक्षित ने; या दिव्य मार्गावर कल्याण होऊ दे,” अशी प्रार्थना केली. “मित्राच्या नेत्राने माझ्याकडे पाहा. हे अग्नी, तू समुद्रासोबत, नावाने समुद्रासोबत, रुद्र, अनिकासोबत आहेस. मला रक्षण कर, मला वाचव, मला सांभाळ. तुला नमस्कार; मला इजा करू नकोस,” असे प्रार्थना केली. शेवटी, “तू प्रकाश आहेस, सर्व रूपांचा, सर्व देवांमध्ये एकत्रित. हे सोम, तू शरीराला त्रास देणाऱ्यापासून, इतर त्रास देणाऱ्यांपासून रक्षण करणारा, विशाल कवच आहेस. आहुती स्वीकारणारा देव प्रसन्न होवो,” असे सांगून, स्वाहा उच्चारले.