एकदा एक पवित्र यज्ञ सुरु झाला होता. त्या यज्ञात मधुरतेने, आनंदाने, भक्तिभावाने देवता नरशंस आणि अग्नि यांची स्तुती करण्यात येत होती. सुवंदित गंध, उत्तम पूजा आणि आशीर्वादांची वर्षा करणारा, सर्व सुखांचा दाता सविता देव प्रसन्न झाला होता. अग्नि, जो घृताने अभिषिक्त होता, शक्तीने यज्ञाच्या छायेकडे जात होता. भक्तिपूर्वक त्याची स्तुती केली जात होती आणि तो यज्ञकुंडात अर्पणाच्या वेळी तेजाने प्रज्वलित होत होता. जो अग्निच्या या महानतेचा अनुभव घेतो, जो आनंददायक आणि उत्तम दान करणारा आहे, त्याला भरभराट आणि वैभव प्राप्त होते. सर्व दैवी द्वारे त्याच्या सेवेत हजर असतात. अग्निसाठी सर्व व्रते स्थापन झालेली आहेत; तो सर्वत्र पसरतो आणि आपल्या सामर्थ्याने राज्य करतो. त्या दोन दैवी कन्या — उषा आणि नक्ता — जणू स्वर्गातील गर्भात असलेल्या स्त्रिया, आमच्या या यज्ञाचे आणि विधीचे रक्षण करोत. दोन दैवी होतार आमच्या यज्ञाला उंचावोत, अग्नीच्या जिव्हेची स्तुती करोत आणि आमचे अर्पण योग्य ठिकाणी पोहोचवोत. तीन दैवी माता — इळा, सरस्वती आणि भारती — या पवित्र कुशावर विराजमान होवोत, महान आणि स्तुत्य. त्वष्टा, अद्भुत आणि विविध कलांचा स्वामी, आम्हाला असामान्य सामर्थ्य देवो; तोच आम्हाला समृद्धी आणि भरभराट देवो. अरण्याचा स्वामी, जेव्हा तू स्वतःच्या आनंदाने देवांमध्ये मुक्त होतोस, अग्नि शांत करणारा म्हणून अर्पण सिद्ध करतो. "अग्नि, स्वाहा!" — या उच्चारांनी जातवेदास, तू इंद्रासाठी अर्पण कर. सर्व देवता हे हवन स्वीकारो. तो अग्नि, अन्नसमृद्ध, संपत्तीवृद्धी करणारा, बुद्धिमान, तेजस्वी, आपल्या गणांसह चालतो. तेजाने सजलेला, सर्वजण एकत्रित मनाने वायूसाठी उभे राहतात, आणि सर्व पुरुष महान कर्तृत्व साधतात. संपत्तीकरता, दोन जगांनी त्याला जन्म दिला आहे; आणि संपत्तीकरता, दैवी धिषणा देवतेने त्याला वर दिला आहे; मग गण वायूला साथ देतात आणि तेजस्वी वसुधिती विशेषत्वाने ओळखली जाते. जेव्हा सामर्थ्यवान जल, सर्वांना धारण करणारे, गर्भ धारण करतात आणि अग्नीचा जन्म होतो, तेव्हा त्यांच्यातूनच एक देवांचा अधिपती प्रकट होतो. अशा कोणत्या देवतेला आपण अर्पण करावे? कोणत्या देवतेने त्या महान जलांना पाहिले, कौशल्य धारण केले, यज्ञाला जन्म दिला? देवांमध्ये कोण असा एक देव आहे जो इतरांपेक्षा श्रेष्ठ आहे? कोणत्या देवतेला आपण अर्पण करावे? ज्याच्यामुळे तू भक्ताकडे जातोस, गणांसह, वायूच्या आनंदासाठी गृहात, तो आम्हाला सहज मिळणारी संपत्ती देवो; वीर पुत्र, गायी, घोडे आणि दान देणारा असो. वायू, आपल्या शेकडो-हजारो गणांसह आमच्या यज्ञात ये; अर्पणाच्या जवळ ये; या सोमपानात आनंद मान, आणि सदैव आम्हाला आशीर्वादांनी रक्षण कर. वायू, गणांसह ये; मी तुझ्या तेजस्वी रूपाला वंदन करतो; तू सोम पिळणाऱ्याच्या घरात प्रवेश करशील. वायू, तेजस्वी, स्वर्गवासी मधुरांमध्ये श्रेष्ठ, या सोमपानासाठी ये, आपल्या गणांसह. वायू, यज्ञाने संतुष्ट होऊन, समूह आणि मनासह अर्पणाकडे येतो; शुभ गणांसह, तो शुभ फल देणारा आहे. वायू, तुझे हजारो रथ घेऊन ये; गणांसह सोमपानासाठी ये. एक, दहा, आपल्या स्वतःच्या, दोन अर्पणासाठी, वीस, तीन, आणि तीस गणांसह, वायू, तू येथे ये आणि त्यांना मुक्त कर. वायू, वायूंच्या अधिपती, त्वष्टाचा अद्भुत जावई, आम्ही तुझे वर निवडतो. हे वीर वायू, आम्ही तुझी स्तुती करतो, जसे गायी आपल्या न पिलेल्या वासराची करतात. या विश्वाचा अधिपती, स्थिर आणि चलाचा स्वामी, हे इंद्र, स्वर्गात प्रकाशमान आहेस. स्वर्गीय किंवा भौतिक, जन्मलेला किंवा अजून जन्मायचा, तुझ्यासारखा कोणी नाही. दानशूर इंद्रा, आम्ही तुझी प्रार्थना करतो — घोड्यांसाठी, संपत्तीसाठी, गायींसाठी. हे इंद्र, बलदायक, आम्ही गायक तुझी आर्ततेने हाक मारतो; रणांगणात, घोड्यांमध्ये, वने-प्रांत्यात, सर्वत्र तुझे स्मरण होते. म्हणून, हे महाबलशाली, वज्रधारी, पराक्रमी, स्तुत्य, पर्वत फोडणारा — आमच्यासाठी गायी, घोडे, रथ आणि संपत्ती प्राप्त कर, जेणेकरून कोणीही आम्हाला हरवू नये. कोणत्या सामर्थ्यामुळे तो अद्भुत झाला, नेहमी वाढणारा मित्र झाला? कोणत्या श्रेष्ठ सहाय्यामुळे तो निवडला गेला? सत्यवानांमध्ये कोण सोमपानाने सर्वाधिक हर्षित होतो? कोण दाबलेल्या सोमात आनंद मानतो? तो अगदी गुप्त खजिन्यांचेही द्वार उघडतो. गायकांसाठी तू मित्रांमध्ये रक्षक हो; आमच्या सहाय्यासाठी तू शंभरपट मदत कर. यज्ञामागून यज्ञ, अग्नीकरिता, वाणीमागून वाणी, कौशल्यासाठी; आम्ही अमर जातवेदास, प्रिय मित्र, जसे प्रिय सखीची स्तुती करतो तसे गौरवतो. अग्नि, एकाने आम्हाला रक्षण कर; दुसऱ्यानेही रक्षण कर; तीन वचनांनी, बलशाली अधिपती, रक्षण कर; चौथ्याने, धनदाता, रक्षण कर. बलपुत्र, वहाणारा, त्याला भक्तिपूर्वक अर्पण अर्पू; तो आमच्या स्पर्धेत रक्षक, वाढवणारा आणि आमच्या प्राणांचा तारणकर्ता होवो. तूच वर्ष आहेस, तूच युग आहेस, तूच अर्धवर्ष आहेस, ऋतू आहेस, महिना आहेस, पंधरवडा आहेस, दिवस-रात्र आहेस, उषा आहेस; हे सर्व तुझ्यासाठी सिद्ध होवोत; वर्ष तुझ्यासाठी सिद्ध होवो. जाता-येत एकत्र चाल, पुढे सरसाव. तूच सुपर्ण आहेस, त्या अंगिरसांच्या दैवी सामर्थ्याने, आपली जागा दृढ कर. यानंतर, होताराने इळेच्या स्थळी, पृथ्वीच्या नाभीवर, समिधा-इंद्राचे आवाहन केले; तो आकाशातून प्रज्वलित झाला, अत्यंत सामर्थ्यवान आणि विजयशाली झाला. "होतारा, तूप अर्पण कर." होताराने तनूनपाताचे, त्याच्या सामर्थ्यांसह, अजिंक्य विजेत्याचे आवाहन केले; इंद्र, जो प्रकाश जाणणारा देव आहे, मधुर मार्गांनी, पुरुषांच्या बळाने. "होतारा, तूप अर्पण कर." होताराने इळेने स्तुत्य, अमर, समिधेने बोलावलेला इंद्राचे आवाहन केले; तो देव, देवांमध्ये पराक्रमी, वज्रधारी, नगरांचा संहार करणारा. "होतारा, तूप अर्पण कर." होताराने इंद्राला पवित्र कुशांवर, त्याच्या आसनावर, पुरुषांमध्ये वृषभासमान, वसूंनी, रुद्रांनी, आदित्यांनी युक्त, नीट जुळलेल्या रथासह बसवावे अशी प्रार्थना केली. "होतारा, तूप अर्पण कर." होताराने सामर्थ्य, बळ, शक्ती, आणि त्या द्वारांचे आवाहन केले, ज्यांनी इंद्राला बळ दिले; सत्याने वाढलेल्या, उत्तम मार्गदर्शक असलेल्या त्या द्वारे या यज्ञात इंद्रासाठी खुल्या व्हाव्यात. "होतारा, तूप अर्पण कर." होताराने इंद्राच्या पोषक गायींचे, त्या दोन महान मातांचे, नेहमी दूध देणाऱ्यांचे आवाहन केले; त्या वेगवान वाऱ्यासारख्या, त्यांच्या सामर्थ्याने, इंद्राला वासरासमान पोसोत. "होतारा, तूप अर्पण कर." होताराने दैवी होतारांचे, वैद्यांचे, मित्रांचे आवाहन केले; ते इंद्राचे आरोग्य राखोत. बुद्धिमान आणि दूरदर्शी देव, इंद्राला सामर्थ्य देवोत. "होतारा, तूप अर्पण कर." अशा प्रकारे, या पवित्र यज्ञात देवांची स्तुती, आवाहन आणि अर्पण यांचा मंगल गजर घुमत राहिला.