एका पवित्र यज्ञकर्माच्या प्रसंगात, विविध पशु, पक्षी, आणि निसर्गातील घटक यांचे देवतांशी असलेले संबंध पुजाऱ्यांनी आदरपूर्वक सांगितले. दिवसा एणी हरिण देवतेशी जोडले गेले होते, रात्री बेडकाचे स्थान होते, उंदीर तीतराशी नाते जोडला गेला, तर सर्प अश्विनीकडे अर्पण केला गेला. काळ्या रंगाचा पक्षी रात्रदेवीशी, अस्वल जातूशी, सुशिलिका पक्षी इतर लोकांशी, तर जहका पक्षी विष्णूशी जोडला गेला. त्याचप्रमाणे, अन्यवाप पक्षी अर्धमहिन्यांना, ऋश्य हरिण मोराशी, सुपर्ण पक्षी गंधर्वांशी, उदक ऊंदीर पाण्याशी, कश्यप कासव महिन्यांशी, लाल मासा कुंडृणाचीशी, गोलत्तिका पक्षी अप्सरांसोबत, आणि असित काळा पक्षी मृत्यूसोबत जोडला गेला. ऋतूंसाठी वर्षाहू पक्षी, उंदीर शल्काशी, मान्थाळ पक्षी पितरांशी, अजगर वसूंशी, तित्तिर कबुतरांशी, घुबड सशाशी, वाघ्या मेंढा निरृति व वरुण यांच्याशी जोडला गेला. श्वित्र पक्षी आदित्यांशी, उंट तेजस्वीशी, गिधाड मतीशी, स्रमर अरण्याशी, चित्तल रुद्राशी, क्वयी पक्षी कुटरुरशी, दात्यौह पक्षी अश्वांशी, पिका पक्षी कामाशी अर्पण केला गेला. गेंडा विश्वदेवांना, काळा कुत्रा कर्णाला, गाढव तारक्षुला, अस्वल राक्षसांना, रानडुक्कर इंद्राला, सिंह मरुतांना, कृकलास पक्षी पिप्पकाला, शकुनी अस्त्राला, चित्ता हरिण सर्व देवतांना अर्पण केला गेला. यानंतर, विविध पदार्थ आणि शरीराच्या अंगांचे देवतांशी असलेले नाते सांगितले गेले. शादं पक्षी दह्याशी, अवका वनस्पती दातांच्या मुळांशी, माती ज्वारीशी, तेगा वनस्पती दात्यांशी, सरस्वती जिभेच्या टोकाशी, जिभेचा पाया कंठाशी, टाळू जबड्यांशी, पाणी तोंडाशी, वीर्येंद्रिय वृषणाशी, आदित्य दाढीशी, मार्ग भुवयांशी, दिवा-पृथ्वी पापण्यांशी, वीज पापण्यांच्या केसांशी, शुभ्र रंग स्वाहेला, काळा रंग स्वाहेला, वरच्या आणि खालच्या पापण्या अडथळे म्हणून सांगितल्या. वाऱ्याचा संबंध श्वासोच्छ्वासाशी, नासिका गंधाशी, ओठ शुभ्र व तेजस्वी, डोकं वीज व मेघगर्जनेशी, कान ऐकण्याशी, कंठ पाण्याशी, कोरडा कंठ मनाशी, मान अदितीशी, डोकं निरृतिशी, श्वास केसांशी, शरीर एकत्रित शक्तीशी जोडले गेले. डास केसांशी, निद्रा इंद्राशी, बृहस्पती पक्ष्याच्या आसनाशी, कासवे कवचाशी, पाऊल मांडीशी, अस्वल पिंडाशी, तित्तिर वेगाशी, प्रवास हातांशी, अरणी जबड्याशी, अग्नी हातांशी, पूष्णा हातांशी, अश्विनी खांद्यांशी, रुद्र गर्जनेसह जोडले गेले. देहाच्या विविध भागांचे विभाग देवांना अर्पण केले गेले—पहिला भाग अग्नीला, दुसरा वायुला, तिसरा इंद्राला, चौथा सोमाला, पाचवा अदितीला, सहावा इंद्राणीला, सातवा मरुतांना, आठवा बृहस्पतीला, नववा अर्यमनला, दहावा धातुला, अकरावा इंद्राला, बारावा वरुणाला, तेरावा यमाला. पुढे, दुसऱ्या विभागात इंद्र-अग्नी, सरस्वती, मित्र, आप, निरृति, अग्नी-सोम, सर्प, विष्णू, पूष्णा, त्वष्टा, इंद्र, वरुण, यमी यांना अर्पण केले गेले. दक्षिणेकडील बाजू दिवा-पृथ्वीला, उत्तरेकडील सर्व देवांना अर्पण केली गेली. खांदे मरुतांना, बगल रुद्रांना, दुसरे आदित्यांना, तिसरे वायुला, शेपूट अग्नी-सोमाला, मांडी कृंचांना, कंबर इंद्र-बृहस्पतीला, गुडघे मित्र-वरुणाला, पिंड आक्रमणांना, शक्ती स्थूरांना, त्वचा कुष्ठांना अर्पण झाली. पूष्णा गुद्द्वाराशी, अंध मोठ्या आतड्यांशी, सर्प गुदाशी, भटकणारे आतड्यांशी, पाणी मूत्राशयाशी, वीर्येंद्रिय वृषणाशी, वेगवान लिंगाशी, संतती बीजाशी, कावळे पित्ताशी, विसर्जन गुदाशी, घुबड विष्ठेशी जोडले गेले. शरीरातील विविध अवयवांचे संबंध—इंद्राची मांडी, अदितीची शक्ती, दिशांचे खांदे, अदितीचे आरोग्य, मेघांचे हृदय, मध्यप्रदेश फुफ्फुसाशी, आकाश पोटाशी, चक्रवाक मूत्राशयाशी, पर्वत प्लीहा, दगड पचनसंस्थेशी, मुंग्यांचे वारुळ ग्रंथीशी, नद्या पित्ताशी, सरोवर यकृताशी, समुद्र पोटाशी, वैश्वानर राखेशी जोडले गेले. नाभी आधार, स्थैर्य रसाशी, पाणी उष्णतेशी, किरण थेंबाशी, धुके उष्णतेशी, थंडी मेदाशी, शबनम अश्रूंशी, गर्जना रसाशी, स्नायु संरक्षणाशी, रंगीत अवयव, तारे रूपाशी, पृथ्वी त्वचेशी—हे सर्व जुम्बकाला समर्पित झाले. सृष्टीच्या आरंभी हिरण्यगर्भ प्रकट झाला; तोच सर्व जन्मलेल्या गोष्टींचा एकमेव स्वामी होता. त्याने पृथ्वी आणि आकाश स्थापले. या सर्वांचे अधिपती कोणत्या देवतेस आम्ही यज्ञ अर्पण करावा? जो सर्व श्वास घेणाऱ्यांचा, डोळा लवकणाऱ्यांचा राजा आहे, जो जगाचा अधिपती आहे—त्या देवतेस आम्ही अर्पण करावे? ज्याची महिमा हिमालय व समुद्र जाहीर करतात, ज्याच्या दिशा आणि बाहू आहेत—त्या देवतेस आम्ही अर्पण करावे? जो आत्मा देतो, शक्ती देतो, ज्याला सर्व देवता स्वामी मानतात, ज्याची छाया अमरत्व आणि मृत्यू आहे—त्या देवतेस आम्ही अर्पण करावे? सर्व बाजूंनी शुभ विचार आमच्याकडे येवोत, देवता आमचे रक्षण करो, दिवसेंदिवस आम्हाला वृद्धिंगत करो, वाईटापासून वाचवो. देवतांची कृपा आमच्यासोबत असो, त्यांची उदारता आम्हाला लाभो, आम्ही देवतांच्या मैत्रीत जाऊ, त्यांनी आम्हाला दीर्घायुष्य देवो. आम्ही प्राचीन आह्वानाने भाग, मित्र, अदिती, दक्ष, अर्यमन, वरुण, सोम, अश्विनी यांना बोलावतो; सरस्वती आमच्यावर कृपा करो. वात आमच्यासाठी आरोग्य घेऊन येवो, पृथ्वीमाता व आकाशपिता तसेच करो, सोमसुत पाषाण आनंद देओ, अश्विनी ऐको. चालत्या-स्थिराचा स्वामी, प्रेरक, त्याला आम्ही मदतीसाठी बोलावतो. पूष्णा मार्गदर्शक आमचे कल्याण करो, सतत रक्षण करो. इंद्र, पूष्णा, तार्क्ष्य, बृहस्पती—हे सर्व आमच्या कल्याणासाठी असो. मरुत, प्रिश्नीपुत्र, तेजस्वी, अग्निजिह्वा, सूर्यदृष्ट—हे सर्व देव आमच्या मदतीसाठी येवोत. देवतांनो, आम्ही शुभ ऐकू, शुभ पाहू, स्थिर शरीराने तुमची स्तुती करू आणि आयुष्य जगू. देवतांनी आम्हाला शंभर शरदांचे आयुष्य द्यावे; वृद्धत्वाने शरीर निस्तेज होऊ नये, पुत्र पित्याचे स्थान घेऊ दे, आयुष्य अर्धवट खंडित होऊ नये. अदिती हे आकाश, वायुमंडल, माता, पिता, पुत्र; सर्व देव, पाच मानवजाती, जे काही जन्मले ते अदिती आहे. मित्र, वरुण, अर्यमन, इंद्र, ऋभु, मरुत यांनी आमचे आयुष्य कमी करू नये. आम्ही देवकृत्ये सांगतो, त्यांची शौर्यगाथा सभेत जाहीर करतो. जेव्हा मार्गदर्शक दोरीने झाकलेल्या तोंडातून बक्षीस काढतात, सर्व रूप असलेली बकरी इंद्र-पूष्णाच्या प्रिय मार्गावर जाते. ही बकरी वेगवान अश्वासोबत पूष्णाचा भाग बनते, सर्व देवांसाठी वाहिली जाते; यज्ञाचा प्रिय भाग घोड्याने आणला जातो, त्वष्टा त्यास प्राण देते. योग्य वेळी, यज्ञ तीनदा अश्वाभोवती फिरवला की, पूष्णाचा पहिला भाग पुढे जातो, बकरी देवांना यज्ञाची जाणीव करून देते. होत्र, अध्वर्यु, अग्निप्रदीपक, पाषाणधारक, ऋत्विज—सर्वजण सुव्यवस्थित यज्ञातून पात्रे पोषणाने भरतात. यूप तयार करणारे, वाहणारे, स्वरूप देणारे, यज्ञासाठी जे जे करतात—त्यांची स्तुती व्यर्थ जाऊ नये. माझी प्रार्थना यशस्वी होवो, देवांची आशा पूर्ण होवो, ती विणलेल्या आसनापर्यंत पोहोचो; ऋषी त्यात आनंद मानो, आम्ही त्याला देवसंपत्तीमध्ये मित्र बनवले. घोड्याचे ज्या ज्या वस्त्र, बांधणी, दोरी, वास, गवत—हे सर्व देवांचे असो. घोड्याच्या मांसास जे जे स्पर्शले, कुऱ्हाडीने किंवा सुरीने जे कापले, जे तयार करणाऱ्याच्या हातात, किंवा खुरांमध्ये—ते सर्व देवांचे असो. घोड्याच्या पोटातील जे काही उरले, मांसाचा जो सुवास, ते कुशल यजमानांनी घेऊन यज्ञमांस उत्तम शिजवावे. अग्निपाकाने उरलेले दु:ख, आघाताने झालेले जखम—ते न पृथ्वीवर, न गवतावर राहो, ते देवांना आणि यज्ञाग्नीला अर्पण होवो. शिजवलेल्या घोड्याला पाहणारे, त्याची सुवासना बोलणारे, मांस मागणारे—त्यांची स्तुती व्यर्थ जाऊ नये. अशा प्रकारे, या यज्ञकथनात प्रत्येक प्राणी, वनस्पती, शरीराचा भाग, आणि यज्ञातील प्रत्येक कृती, सर्व काही देवांना समर्पित होत गेले. सर्व जगाच्या कल्याणासाठी, दीर्घायुष्यासाठी, आणि देवांचा आशीर्वाद लाभावा म्हणून, या यज्ञकर्मातील प्रत्येक कृती, प्रत्येक अर्पण, आदराने आणि श्रद्धेने पार पाडली गेली.