एकदा एक पवित्र यज्ञ चालू होता. यज्ञकुंडाजवळ बसलेले ऋषी, अग्निदेवतेला नम्रतेने उद्देशून म्हणाले, "हे अग्निदेव, हे आपले पूज्य शरीर आहे. मी पाणी सोडतो, पण संतती नाही. पापांचा नाश करणाऱ्या देवता, स्वाहा म्हणत पृथ्वीमध्ये प्रवेश करा आणि पृथ्वीवर जन्म घ्या." त्यानंतर त्यांनी अग्निला साकडे घातले, "हे अग्निदेव, तू चोख पहारा ठेव. आम्ही सशक्त राहू. तू कधीही न झोपणारा आहेस, आम्हाला पुन्हा जागृत कर." पुढे त्यांनी प्रार्थना केली, "माझा मन, प्राण, श्वास, आत्मा, दृष्टि आणि श्रवण पुन्हा मला मिळू दे. वैश्वानर अग्नि, जो शरीराचा रक्षक आहे, तो आमचे दुष्टापासून आणि संकटांपासून संरक्षण करो." अग्निला उद्देशून ते म्हणाले, "हे अग्निदेव, तू देव आणि माणसांमध्ये व्रतांचा रक्षक आहेस. यज्ञात तुझे स्तवन केले जाते. संपत्ती देणारा सविता देव आमच्यावर कृपा करो आणि आम्हाला इच्छित धन प्राप्त होवो." त्यानंतर, "हे अग्निदेव, हे तुझे तेजस्वी रूप आहे, हे तुझी प्रभा आहे—त्यात एकरूप हो आणि तेजाने झळक. भक्तिपूर्वक निवडलेले तू विष्णूसाठी समर्पित आहेस," असे सांगितले. "त्या सत्य आणि सामर्थ्यशाली प्रेरणेने, मी तुझ्या शरीराच्या यंत्रणेत प्रवेश करतो—स्वाहा. तू तेजस्वी, चंद्र, अमर आणि वैश्वदेव आहेस," असे त्यांनी उच्चारले. "तूच चेतना, मन, बुद्धिमान, कुशल, वीर, यज्ञासाठी योग्य, अदिती आणि दोन डोक्याचा आहेस. पूर्व-पश्चिम दिशांना तू शुभ वाढ हो. मित्रा तुला मार्गाला बांधो, पूषा तुला रक्षण करो, आणि इंद्र तुझ्यावर लक्ष ठेवो," अशी प्रार्थना त्यांनी केली. "तुझ्या आई-वडिलांनी, भावाने, गर्भसख्याने, सोबत्याने आणि गायीने तुला मान्यता द्यावी. हे देवी, देवांकडे जा; रुद्र तुला इंद्र आणि सोमाकडे सुखरूप नेवो. सोमाचा मित्र, परत ये," असे त्यांनी सांगितले. "तू वास्वी, अदिती, आदित्य, रुद्र आणि चंद्र आहेस. बृहस्पती तुला प्रसन्न करो; रुद्र वसूंना घेऊन तुला जवळ येवो," अशी प्रार्थना केली. "हे आदित्य, मी तुझ्या डोक्याला दिव्य यज्ञात स्पर्श करतो; तू पृथ्वी व इडा यांचा तुपयुक्त पाऊल आहेस. आमच्यात वास कर, तू आमचा बंधू आहेस. तुझ्यातच धन आहे. माझे धन तुझ्यात आहे. आम्ही कधीही धनहानीने वेगळे होऊ नये. हेच खरे धन आहे," असे त्यांनी नम्रतेने म्हटले. "मी देवीशी बुद्धी, कौशल्य आणि तेजस्वी दृष्टिने एकरूप होतो. माझे प्राण, आत्मा किंवा तुझ्याशी असलेले नाते कधीही हिरावू नकोस. हे देवी, मी तुझ्या समोर तुझ्या वीराचे दर्शन घडू दे," अशी प्रार्थना केली. "हे सोम, गायत्री, त्रिष्टुभ, जगती या छंदांचा हा तुझा हिस्सा आहे. छंदांवर प्रभुत्व मिळू दे. तू आमचा आहेस, तुझे तेज आम्ही धरू; कुशलजन तुला शोधोत," असे त्यांनी सांगितले. "मी सविता देवाचे स्तवन करतो—तो ज्ञानी, सत्यवान, धनसंपत्तीचा धारक, प्रिय, प्रेरित ऋषी आहे. त्याचा महान विचार प्रकट होतो, त्याचे तेज सविता मोजतो—तो सुवर्णहस्त, कुशल, दयाळू, स्वर्गीय आहे. संततीसाठी, संततीसाठी, ते तुझ्या मागे श्वासोच्छवास करोत; तू संततीच्या मागे श्वासोच्छवास कर," अशी इच्छा व्यक्त केली. "तुला तेजाने विकत घेतो, चंद्राला चंद्राने, अमरत्वाला अमरत्वाने. तुझी गाय एकरूप आहे; तुझे चंद्र आमच्यात आहेत. तू तपाचा देह, प्रजापतीचा रंग; तुला सर्वोच्च पशूने विकत घेतले आहे. मी हजारपट समृद्धी पोसतो," असे त्यांनी सांगितले. "मित्रा, आमच्याकडे चांगला मित्र म्हणून ये. इंद्राच्या विशाल क्षेत्रात प्रवेश कर, हे तेजस्वी, कोमल, सुखद अग्नी. हे झळाळणाऱ्या, प्रज्वलित, कुशलहस्त अग्नी, हे सोम विकत घेणारे, त्यांचे रक्षण कर; कुणीही तुला इजा पोहोचवू नये," असे त्यांनी प्रार्थना केली. "हे अग्नी, वाईट वर्तन दूर कर; चांगल्या वर्तनात भाग घेऊ नकोस. जीवनाने, स्वतःच्या जीवनाने, अमरत्वाने उन्नत हो," असे सांगितले. "आपल्याला कल्याणाचा, सुरक्षित मार्ग सापडो, ज्याने सर्व शत्रू दूर होतात आणि संपत्ती मिळते," अशी प्रार्थना त्यांनी केली. "तू आदित्यांचे त्वचा आहेस. आदित्यांसोबत सदैव बस. वृषभाने आकाश उभे केले, वायुमंडळाचा विस्तार मोजला आणि पृथ्वीची रुंदी मोजली. सर्व जगात स्वामी बसला; हे सर्व वरुणाची विधाने आहेत," असे वर्णन केले. "त्याने वने-वाट्यांमध्ये वायुमंडळ पसरवले, घोड्यांमध्ये बल, गाईंमध्ये दूध दिले. हृदयात निश्चय, गावात अग्नि, आकाशात सूर्य, पर्वतात सोम ठेवला," असे ऋषींनी सांगितले. "सूर्याच्या डोळ्यात, अग्नीच्या डोळ्याच्या बिंदूत, तू चढ; तिथे या तेजस्वी, बुद्धिमानांसोबत प्रवास कर," असे त्यांनी सांगितले. "दोन बैलांना हे जुळव, अश्रूविरहित, न थकणारे, वेदज्ञानाने प्रेरित. ते यजमानाच्या घरी कल्याणासाठी जातील," अशी प्रार्थना केली. "तू माझ्यासाठी शुभ आहेस; हे वाक्देवतेचे अधिपती, सर्व ठिकाणी जा. तुला वेढणारे, अडवणारे, लांडगे वा दुष्ट तुला ओळखू नयेत. गरुड होऊन उड, यजमानाच्या घरी जा. हेच आमचे साध्य आहे," असे सांगितले. "मित्रा आणि वरुणाचा डोळा, महान देवतेला नमस्कार; त्या सत्याचे पूजन करा. दूरदृष्टी, देवजन्मा चिन्ह, आकाशपुत्र सूर्याचे स्तवन करा," असे त्यांनी म्हटले. "तू वरुणाचा आधार आहेस. तू वरुणाचा स्तंभ आहेस. तू वरुणासाठी सत्याचे आसन आहेस. सत्याच्या आसनावर बस," अशी प्रार्थना केली. "तुझ्या त्या सर्व निवासस्थानांनी, जे आहुतीने पूजले जातात, तुला पूर्णपणे व्यापावे; सोम, तू विशाल, पूल, बलवान, दुर्बलांचा नाश करणारा, कठीण ठिकाणी मार्गक्रमण कर," अशी इच्छा व्यक्त केली. "तू विष्णूसाठी अग्नीचे शरीर आहेस; सोमाचे शरीर आहेस; पाहुण्यासाठी आदर आहेस; मी तुला गरुडासाठी, सोम वाहणाऱ्यासाठी, विष्णूसाठी नेमतो; मी तुला अग्नीसाठी, संपत्ती वाढीसाठी, विष्णूसाठी नेमतो," असे सांगितले. "तू अग्नीचा उगम आहेस; तू दोन सामर्थ्यशाली आहेस; तू उर्वशी आहेस; तू प्राण आहेस; तू पुरूरव आहेस; गायत्री, त्रिष्टुभ, जगती छंदांनी मी तुला मथतो," असे त्यांनी सांगितले. "तुम्ही दोघे आमच्यासाठी एकसंध, सजग, कलंकविरहित राहा; यज्ञाला वा यजमानाला हानी पोहोचवू नका, हे जातवेदस; आज तुम्ही आमच्यासाठी शुभ होवो," अशी प्रार्थना केली. "अग्नीमध्ये अग्नी फिरतो, ऋषिपुत्र, शापापासून रक्षण करणारा; तो या यज्ञात आम्हाला सौम्य असो, योग्यरीत्या आवाहन केलेला; तो देवांना आहुती नेवो—स्वाहा," असे त्यांनी सांगितले. "संपर्कासाठी मी तुला घेतो, वेढण्यासाठी घेतो, शरीररक्षणासाठी, शक्तिशाली शाक्वरासाठी; देवांमध्ये अजिंक्य, पराजित न होणारा, बल, शापापासून रक्षण करणारा, शापनीय नसणारा, मी खऱ्या मार्गावर पोहोचू दे; मला फिकटांच्या मध्ये ठेवू नकोस," अशी प्रार्थना केली. "हे अग्नी, तू व्रतांचा रक्षक आहेस; तुझे शरीर माझे आहे, आणि माझे शरीर तुझे आहे; आपण दोघे मिळून व्रतांचे पालन करू; दीक्षेचा स्वामी माझी दीक्षा स्वीकारो, तपस्वीचा स्वामी माझे तप स्वीकारो," असे त्यांनी सांगितले. "ते थेंब, उत्तम थेंब, दिव्य सोम, इंद्रासाठी वाढो, जो एकटा धनाचा स्वामी आहे; इंद्र तुझ्यासाठी वाढो, तू इंद्रासाठी वाढ; तू आम्हा सर्वांना, आमच्या मित्रांना, बुद्धी व कल्याणासह वाढव; हे दिव्य सोम, दाबताना तू गोड हो; इच्छित धन वितरणासाठी, भाग्य, सत्य, सत्य बोलणाऱ्यांसाठी पाठविले जावो; स्वर्ग आणि पृथ्वीला नमस्कार," अशी प्रार्थना केली. "हे अग्नी, तुझे जे लोखंडात वसलेले शरीर आहे, ते महान, खोल आहे—ती कठोर, तीक्ष्ण वाणी दूर होवो—स्वाहा. तुझे जे वायुमंडलात वसलेले शरीर आहे, ते महान, खोल आहे—ती कठोर, तीक्ष्ण वाणी दूर होवो—स्वाहा. तुझे जे सोन्यात वसलेले शरीर आहे, ते महान, खोल आहे—ती कठोर, तीक्ष्ण वाणी दूर होवो—स्वाहा," असे त्यांनी उच्चारले. "तू तापवलेला आहेस, ओळखलेला आहेस; तू मला त्यागापासून, संकटापासून वाचव. अग्नीला नभस हे नाव माहित आहे; अत्रिसुत अग्नी, आयु नावाने ये; तू या पृथ्वीवर जो कोणी असशील, जे काही अपराजित, यज्ञनाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. अग्नीला नभस हे नाव माहित आहे; अत्रिसुत अग्नी, आयु नावाने ये; तू दुसऱ्या पृथ्वीवर जो कोणी असशील, जे काही अपराजित, यज्ञनाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. अग्नीला नभस हे नाव माहित आहे; अत्रिसुत अग्नी, आयु नावाने ये; तू तिसऱ्या पृथ्वीवर जो कोणी असशील, जे काही अपराजित, यज्ञनाव आहे, त्याने मी तुला स्थापन करतो. मी देवांच्या कृपेसाठी तुझ्या मागे जातो," असे त्यांनी सांगितले. "तू सिंहिणी आहेस, स्पर्धकांना जिंकणारी; देवांसाठी योग्य हो. तू सिंहिणी आहेस, स्पर्धकांना जिंकणारी; देवांसाठी शुद्ध हो. तू सिंहिणी आहेस, स्पर्धकांना जिंकणारी; देवांसाठी तेजस्वी हो," असे त्यांनी म्हटले. "इंद्राचा आवाज, वसूंनी, तुला पुढून रक्षण करो; प्रचेतस, रुद्रांबरोबर, मागून रक्षण करो; मनोजव, पितरांसह, उजवीकडून रक्षण करो; विश्वकर्मा, आदित्यांसह, डावीकडून रक्षण करो. हे तापवलेले पाणी मी यज्ञातून बाहेर टाकतो," असे त्यांनी सांगितले. "तू सिंहिणी आहेस—स्वाहा. तू सिंहिणी, आदित्यांचे रक्षण आहेस—स्वाहा. तू सिंहिणी, ब्रह्मण आणि क्षत्राचे रक्षण आहेस—स्वाहा. तू सिंहिणी, उत्तम संतती देणारी, संपत्ती आणि समृद्धीचे रक्षण करणारी—स्वाहा. तू सिंहिणी; देवांना यजमानाकडे आण—स्वाहा. मी तुला सर्व प्राण्यांसाठी नेमतो," असे त्यांनी सांगितले. "तू स्थिर आहेस; पृथ्वी स्थिर कर. तू स्थिरपणे स्थापित आहेस; वायुमंडल स्थिर कर. तू अचल आहेस; स्वर्ग स्थिर कर. तू अग्नीचे ओल आहेस," असे प्रार्थना केली. "ज्ञानी, महान, सर्वज्ञ ऋषी मन आणि विचार जुळवतात; दोन होतृ, विधी जाणणारे, मी नेमतो; हे सविता देवाचे महान स्तवन मी म्हणतो—स्वाहा," असे त्यांनी सांगितले. "विष्णूने हे विश्व मोजले; त्याने त्रिविक्रम पाऊल रोवले; त्याची धूळ सर्वत्र आहे—स्वाहा," असे त्यांनी नम्रतेने म्हटले. अशा प्रकारे, या ऋषींच्या प्रार्थना, स्तुती आणि यज्ञकृतींनी संपूर्ण वातावरण पवित्र झाले. देव, अग्नि, सोम, इंद्र, मित्र, वरुण, सविता, अदिती, रुद्र, विष्णू—या सर्वांचे आशीर्वाद मिळावे, अशी त्यांनी प्रामाणिक इच्छा व्यक्त केली आणि यज्ञाला दिव्य तेज प्राप्त झाले.