യുക്ഷ്വാ ഹി ദേവഹൂതമാഁ൨ഽ അശ്വാഁ൨ഽ അഗ്നേ രഥീര് ഇവ । നി ഹോതാ പൂര്വ്യഃ സദഃ
ദേവന്മാർ വിളിച്ച കുതിരകളെ അഗ്നേ, നീ കെട്ടിപ്പിടിക്കൂ, രഥികന്മാരെപ്പോലെ; പുരാതന ഹോതൃക്കാർ ആ സദസ്സിൽ ഇരിക്കട്ടെ.
സമ്യക് സ്രവന്തി സരിതോ ന ധേനാ ഽ അന്തര് ഹൃദാ മനസാ പൂയമാനാഃ । ഘൃതസ്യ ധാരാ ഽ അഭി ചാകശീമി ഹിരണ്യയോ വേതസോ മധ്യേ ഽ അഗ്നേഃ
നദികൾ പശുക്കളെപ്പോലെ ഐക്യമായി ഒഴുകുന്നു, ഹൃദയത്തിലും മനസ്സിലും ശുദ്ധിയോടെ; അഗ്നിയുടെ നടുവിൽ ഞാൻ നെയ്യിന്റെ ഒഴുക്കുകളും പൊന്നിൻ കിഴങ്ങുകളും കാണുന്നു.
ഋചേ ത്വാ രുചേ ത്വാ ഭാസേ ത്വാ ജ്യോതിഷേ ത്വാ । അഭൂദ് ഇദം വിശ്വസ്യ ഭുവനസ്യ വാജിനമ് അഗ്നേര് വൈശ്വാനരസ്യ ച
സ്തുതിക്കും പ്രകാശത്തിനും ഭാസ്വത്വത്തിനും വെളിച്ചത്തിനും നീ ഈ ലോകത്തിന്റെയും അഗ്നിയുടെയും വൈശ്വാനരന്റെയും വേഗമുള്ള കുതിരയായി ഉദിച്ചിരിക്കുന്നു.
അഗ്നിര് ജ്യോതിഷാ ജ്യോതിഷ്മാന് രുക്മോ വര്ചസാ വര്ചസ്വാന് । സഹസ്രദാ ഽ അസി സഹസ്രായ ത്വാ
അഗ്നേ, നീ പ്രകാശത്തോടെ ദീപ്തനാണ്, പൊന്നിന്റെ തിളക്കത്തോടെ, മഹത്തായ ഭാസ്വത്വംകൊണ്ടു. നീ ആയിരം തരുന്നവനാണ്; ആയിരത്തിനായി നിന്നെ ഞങ്ങൾ അഭ്യർത്ഥിക്കുന്നു.
ആദിത്യം ഗര്ഭം പയസാ സമ് അങ്ധി സഹസ്രസ്യ പ്രതിമാം വിശ്വരൂപമ് । പരി വൃങ്ധി ഹരസാ മാഭി മꣳസ്ഥാഃ ശതായുഷം കൃണുഹി ചീയമാനഃ
സൂര്യന്റെ ഗർഭത്തിൽ പാൽപോലുള്ള സാരവും ചേർത്ത്, ആയിരത്തിന്റെ രൂപവും എല്ലായിടത്തും കാണുന്ന രൂപവും നൽകുക. ശക്തിയോടെ വളരുക, എങ്ങും തളരരുത്, നീ വളരുമ്പോൾ അവനെ നൂറു വയസ്സുള്ളവനാക്കുക.
വാതസ്യ ജൂതിം വരുണസ്യ നാഭിമ് അശ്വം ജജ്ഞാനꣳ സരിരസ്യ മധ്യേ । ശിശും നദീനാꣳ ഹരിമ് അദ്രിബുധ്നമ് അഗ്നേ മാ ഹിꣳസീഃ പരമേ വ്യോമന്
കാറ്റിന്റെ ചലനവും വരുണന്റെ നാഭിയും ശരീരത്തിന്റെ നടുവിൽ ജനിച്ച കുതിരയും നദികളുടെ കുഞ്ഞും പർവതത്തിൽ വേരുറപ്പിച്ച ഹരിതനും — അഗ്നേ, പരമാകാശത്തിൽ അവനെ ദോഷം ചെയ്യരുത്.
അജസ്രമ് ഇന്ദുമ് അരുഷം ഭുരണ്യുമ് അഗ്നിമ് ഈഡേ പൂര്വചിത്തിം നമോഭിഃ । സ പര്വഭിര് ഋതുശഃ കല്പമാനോ ഗാം മാ ഹിꣳസീര് അദിതിം വിരാജമ്
നിരന്തരവും ചുവപ്പും തിളക്കമുള്ളതുമായ, പ്രാചീന ജ്ഞാനമുള്ള അഗ്നിയെ ഞാൻ ഭക്തിയോടെ സ്തുതിക്കുന്നു. അവൻ കാലാനുസൃതമായി പർവതങ്ങളോടൊപ്പം ക്രമീകരിക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയെയും അദിതിയെയും പ്രകാശവതിയെയും ദോഷം ചെയ്യരുത്.
വരൂത്രീം ത്വഷ്ടുര് വരുണസ്യ നാഭിമ് അവിം ജജ്ഞാനാꣳ രജസഃ പരസ്മാത് । മഹീꣳ സാഹസ്രീമ് അസുരസ്യ മായാമ് അഗ്നേ മാ ഹിꣳസീഃ പരമേ വ്യോമന്
ത്വഷ്ടാവിന്റെ മറയും വരുണന്റെ നാഭിയും ഏറ്റവും ഉയർന്ന ലോകത്തിൽ ജനിച്ച ആടും, അസുരന്റെ മഹത്തായ ആയിരം മായകളും — അഗ്നേ, പരമാകാശത്തിൽ അവളെ ദോഷം ചെയ്യരുത്.
യോ ഽ അഗ്നിര് അഗ്നേര് അധിയ് അജായത ശോകാത് പൃഥിവ്യാ ഽ ഉത വാ ദിവസ് പരി । യേന പ്രജാ വിശ്വകര്മാ ജജാന തമ് അഗ്നേ ഹേഡഃ പരി തേ വൃണക്തു
അഗ്നിയിൽ നിന്നു അഗ്നി ജനിച്ചു, ഭൂമിയുടെ ചൂടിൽ നിന്നോ ആകാശത്തിൽ നിന്നോ. അതിനാൽ സൃഷ്ടാവൻ എല്ലാ സൃഷ്ടികളും സൃഷ്ടിച്ചു. അഗ്നേ, നിന്റെ അനുഗ്രഹം അവനെ വളയട്ടെ.
ചിത്രം ദേവാനാമ് ഉദ് അഗാദ് അനീകം ചക്ഷുര് മിത്രസ്യ വരുണസ്യാഗ്നേഃ । ആപ്രാ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഽ അന്തരിക്ഷꣳ സൂര്യ ഽ ആത്മാ ജഗതസ് തസ്ഥുഷശ് ച
ദേവന്മാരുടെ അത്ഭുതകരമായ മുഖം ഉദിച്ചു, മിത്രനും വരുണനും അഗ്നിയും കാണുന്ന കണ്ണായി. ആകാശവും ഭൂമിയും അന്തരീക്ഷവും നിറയുന്നു — സൂര്യൻ സഞ്ചരിക്കുന്നതിന്റെയും നിലകൊള്ളുന്നതിന്റെയും ആത്മാവാണ്.
ഇമം മാ ഹിꣳസീര് ദ്വിപാദം പശുꣳ സഹസ്രാക്ഷോ മേധായ ചീയമാനഃ । മയും പശും മേധമ് അഗ്നേ ജുഷസ്വ തേന ചിന്വാനസ് തന്വോ നി ഷീദ । മയും തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു യം ദ്വിഷ്മസ് തം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു
ഈ രണ്ടു കാലുള്ള മൃഗത്തെ, ആയിരം കണ്ണുള്ളവനേ, യജ്ഞത്തിനായി വളരുമ്പോൾ ദോഷം ചെയ്യരുത്. യജ്ഞമൃഗം അഗ്നേ, നീ സ്വീകരിച്ചു അതിനൊപ്പം ശരീരത്തിൽ വസിക്കണം. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ നിന്റെ ജ്വാലയിൽ പോകട്ടെ, നിന്റെ ജ്വാല അവനെ ഏറ്റെടുക്കട്ടെ.
ഇമം മാ ഹിꣳസീര് ഏകശഫം പശും കനിക്രദം വാജിനം വാജിനേഷു । ഗൌരമ് ആരണ്യമ് അനു തേ ദിശാമി തേന ചിന്വാനസ് തന്വോ നി ഷീദ । ഗൌരം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു യം ദ്വിഷ്മസ് തം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു
ഈ ഒറ്റ കുരുക്കുള്ള, കണികരിക്കുന്ന കുതിരയെ, കുതിരകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനെ ദോഷം ചെയ്യരുത്. കാട്ടുപോത്തിനെ ഞാൻ നിന്നിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു; അതിനൊപ്പം ശരീരത്തിൽ വസിക്കണം. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ നിന്റെ ജ്വാലയിൽ പോകട്ടെ, നിന്റെ ജ്വാല അവനെ ഏറ്റെടുക്കട്ടെ.
ഇമꣳ സാഹസ്രꣳ ശതധാരമ് ഉത്സം വ്യച്യമാനꣳ സരിരസ്യ മധ്യേ । ഘൃതം ദുഹാനാമ് അദിതിം ജനായാഗ്നേ മാ ഹിꣳസീഃ പരമേ വ്യോമന് । ഗവയമ് ആരണ്യമ് അനു തേ ദിശാമി തേന ചിന്വാനസ് തന്വോ നി ഷീദ । ഗവയം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു യം ദ്വിഷ്മസ് തം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു
ഇമമൂര്ണായും വരുണസ്യ നാഭിം ത്വചം പശൂനാം ദ്വിപദാംചതുഷ്പദാമ് । ത്വഷ്ടുഃ പ്രജാനാം പ്രഥമം ജനിത്രമ് അഗ്നേ മാ ഹിꣳസീഃ പരമേ വ്യോമന് । ഉഷ്ട്രമ് ആരണ്യമ് അനു തേ ദിശാമി തേന ചിന്വാനസ് തന്വോ നി ഷീദ । ഉഷ്ട്രം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു യം ദ്വിഷ്മസ് തം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു
അജോ ഹ്യ് അഗ്നേര് അജനിഷ്ട ശോകാത് സോ ഽ അപശ്യജ് ജനിതാരമ് അഗ്രേ । തേന ദേവാ ദേവതാമ് അഗ്രമ് ആയꣳസ് തേന രോഹമ് ആയന്ന് ഉപ മേധ്യാസഃ । ശരഭമ് ആരണ്യമ് അനു തേ ദിശാമി തേന ചിന്വാനസ് തന്വോ നി ഷീദ । ശരഭം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു യം ദ്വിഷ്മസ് തം തേ ശുഗ് ഋച്ഛതു
ആട് അഗ്നിയുടെ ചൂടിൽ നിന്നു ജനിച്ചു, ആദിയിൽ സ്രഷ്ടാവിനെ കണ്ടു. അതിനാൽ ദേവന്മാർ ദൈവത്വം നേടി, യജ്ഞികർ യജ്ഞം നേടി. കാട്ടുമാനിനെ ഞാൻ നിന്നിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു; അതിനൊപ്പം ശരീരത്തിൽ വസിക്കണം. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ നിന്റെ ജ്വാലയിൽ പോകട്ടെ, നിന്റെ ജ്വാല അവനെ ഏറ്റെടുക്കട്ടെ.
ത്വം യവിഷ്ഠ ദാശുഷോ നൄꣳഃ പാഹി ശൃണുധീ ഗിരഃ । രക്ഷാ തോകമ് ഉത ത്മനാ
ഏറ്റവും ചെറുപ്പനായവനേ, ഭക്തരെ സംരക്ഷിക്കണം, അവരുടെ വാക്കുകൾ കേൾക്കണം. സന്തതിയെയും നിന്നെയും കാത്തുകൊൾക.
അയം പുരോ ഭുവഃ । തസ്യ പ്രാണോ ഭൌവനായഃ । വസന്തഃ പ്രാണായനഃ । ഗായത്രീ വാസന്തീ । ഗായത്ര്യൈ ഗായത്രമ് । ഗായത്രാദ് ഉപാꣳശുഃ । ഉപാꣳശോസ് ത്രിവൃത് । ത്രിവൃതോ രഥന്തരമ് । വസിഷ്ഠ ഽ ഋഷിഃ । പ്രജാപതിഗൃഹീതയാ ത്വയാ പ്രാണം ഗൃഹ്ണാമി പ്രജാഭ്യഃ
ഇത് കിഴക്ക്, ഭൂമി. അതിന്റെ ശ്വാസം ലോകത്തിന്റെ ശ്വാസമാണ്. വസന്തം ശ്വാസമാണ്. ഗായത്രീ വസന്തത്തിന്റേതാണ്. ഗായത്രീക്ക് ഗായത്രം. ഗായത്രീയിൽ നിന്ന് ഉപാംശു. ഉപാംശുവിൽ നിന്ന് ത്രിവൃത്. ത്രിവൃത്തിൽ നിന്ന് രഥന്തരം. വസിഷ്ഠൻ ഋഷിയാണ്. പ്രജാപതിയുടെ കൈവശമുള്ള നിന്നെ കൊണ്ട് ഞാൻ സന്തതിക്ക് ശ്വാസം സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഇദം ഉത്തരാത് സ്വഃ । തസ്യ ശ്രോത്രꣳ സൌവമ് । ശരച് ഛ്രൌത്രീ । അനുഷ്ടുപ് ശാരദീ । അനുഷ്ടുഭ ഽ ഐഡമ് । ഐഡാന് മന്ഥീ । മന്ഥിന ഽ ഏകവിꣳശഃ ഽ । ഏകവിꣳശാദ് വൈരാജമ് । വിശ്വാമിത്ര ഽ ഋഷിഃ । പ്രജാപതിഗൃഹീതയാ ത്വയാ ശ്രോത്രം ഗൃഹ്ണാമി പ്രജാഭ്യഃ
ധ്രുവക്ഷിതിര് ധ്രുവയോനിര് ധ്രുവാസി ധ്രുവം യോനിമ് ആ സീദ സാധുയാ । ഉഖ്യസ്യ കേതും പ്രഥമം ജുഷാണാ । അശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ
നീ ഉറച്ച ഭൂമിയാണ്, ഉറച്ച ഗർഭമാണ്; നീ സ്ഥിരതയുള്ളവളാണ്, നല്ലതോടെ ഉറച്ച ഗർഭത്തിൽ ഇരിക്ക. കുതിരയോടിച്ചവന്റെ മുൻപന്തിയായ പതാക സ്വീകരിക്ക. അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ.
കുലായിനീ ഘൃതവതീ പുരംധിഃ സ്യോനേ സീദ സദനേ പൃഥിവ്യാഃ । അഭി ത്വാ രുദ്രാ വസവോ ഗൃണന്ത്വ് ഇമാ ബ്രഹ്മ പീപിഹി സൌഭഗായ । അശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ
കുടിയുള്ളവളേ, നെയ്യിൽ സമൃദ്ധിയുള്ളവളേ, ധാരാളം നൽകുന്നവളേ, ഭൂമിയുടെ സുഖാസനത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്ക. രുദ്രന്മാരും വസുക്കളും നിന്നെ പാടട്ടെ; ഈ പ്രാർത്ഥനകൾ നന്മയ്ക്കായി സംരക്ഷിക്കണം. അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ.
സ്വൈര് ദക്ഷൈര് ദക്ഷപിതേഹ സീദ ദേവാനാꣳ സുമ്നേ ബൃഹതേ രണായ । പിതേവൈധി സൂനവ ഽ ആ സുശേവാ സ്വാവേശാ തന്വാ സം വിശസ്വ । അശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ
സ്വന്തം കഴിവുകളോടെ, കഴിവിന്റെ പിതാവേ, ദേവന്മാരുടെ വലിയ അനുഗ്രഹത്തിൽ വിജയത്തിനായി ഇവിടെ ഇരിക്ക. പിതാവിനെപോലെ പുത്രന്മാരോട് സ്നേഹത്തോടെ, നല്ല മനസ്സോടെ, ശരീരത്തോടെ ചേർന്ന് ഇരിക്ക. അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ.
പൃഥിവ്യാഃ പുരീഷമ് അസ്യ് അപ്സോ നാമ താം ത്വാ വിശ്വേ ഽ അഭി ഗൃണന്തു ദേവാഃ । സ്തോമപൃഷ്ഠാ ഘൃതവതീഹ സീദ പ്രജാവദ് അസ്മേ ദ്രവിണാ യജസ്വ । അശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ
നീ ഭൂമിയുടെ ഈർപ്പം, നിന്റെ പേര് വെള്ളമാണ്; സർവ്വദേവന്മാർ നിന്നെ പാടട്ടെ. സ്തുതിപ്പാട്ടുകൾക്കൊപ്പം, നെയ്യിൽ സമൃദ്ധിയോടെ ഇവിടെ ഇരിക്ക; ഞങ്ങൾക്ക് സന്താനസമൃദ്ധിയോടെ ധനം നൽകണം. അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ.
അദിത്യാസ് ത്വാ പൃഷ്ഠേ സാദയാമ്യ് അന്തരിക്ഷസ്യ ധര്ത്രീം വിഷ്ടമ്ഭനീം ദിശാമധിപത്നീം ഭുവനാനാമൂര്മിര് ദ്രപ്സോ ഽ അപാമ് അസി വിശ്വകര്മാ ത ഽ ഋഷിഃ । അശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ
ആദിത്യന്മാരെ, ഞാൻ നിന്നെ പിൻഭാഗത്ത് ഇരുത്തുന്നു; അന്തരീക്ഷത്തിന്റെ താങ്ങും, ദിശകളുടെ അധിപതിയും, ലോകങ്ങളുടെ തിരയും, ജലത്തിന്റെ തുള്ളിയുമാണ് നീ; നീ വിശ്വകർമ്മൻ, ഋഷി. അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ.
പ്രാണം മേ പാഹി । അപാനം മേ പാഹി । വ്യാനം മേ പാഹി । ചക്ഷുര് മ ഽ ഉര്വ്യാ വി ഭാഹി । ശ്രോത്രം മേ ശ്ലോകയ । അപഃ പിന്വ । ഓഷധീര് ജിന്വ । ദ്വിപാദ് അവ । ചതുഷ്പാത് പാഹി । ദിവോ വൃഷ്ടിമ് ഏരയ
എന്റെ ശ്വാസം കാക്കണം. എന്റെ അപാനവായു കാക്കണം. എന്റെ വ്യാനവായു കാക്കണം. എന്റെ കാഴ്ച ഭൂമിയിൽ വ്യാപിപ്പിച്ച് പ്രകാശിപ്പിക്കണം. എന്റെ ചെവി പ്രശസ്തമാക്കണം. വെള്ളം സമൃദ്ധമാക്കണം. ഔഷധികൾ വളർത്തണം. ഇരുകാലികളെയും കാക്കണം. നാലുകാലികളെയും കാക്കണം. ആകാശത്തിൽ നിന്ന് മഴ പെയ്യിക്കണം.
ഈ ആയിരം പ്രവാഹങ്ങളുള്ള, നൂറ് ചാലുകളുള്ള ഉറവിനെ, ശരീരത്തിന്റെ നടുവിൽ ഒഴുകുന്നവളെ, ജനങ്ങൾക്ക് നെയ്യ് നൽകുന്ന അദിതിയെ — അഗ്നേ, പരമാകാശത്തിൽ അവളെ ദോഷം ചെയ്യരുത്. കാട്ടുപോത്തിനെ ഞാൻ നിന്നിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു; അതിനൊപ്പം ശരീരത്തിൽ വസിക്കണം. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ നിന്റെ ജ്വാലയിൽ പോകട്ടെ, നിന്റെ ജ്വാല അവനെ ഏറ്റെടുക്കട്ടെ.
ഈ മേഞ്ഞുള്ള വരുണന്റെ നാഭിയും, രണ്ട് കാലുള്ളവരും നാല് കാലുള്ളവരും ഉള്ള മൃഗങ്ങളുടെ ത്വക്കും, ത്വഷ്ടാവിന്റെ സന്തതികളുടെ ആദ്യജനകനും — അഗ്നേ, പരമാകാശത്തിൽ അതിനെ ദോഷം ചെയ്യരുത്. ഒട്ടകത്തെ ഞാൻ നിന്നിലേക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു; അതിനൊപ്പം ശരീരത്തിൽ വസിക്കണം. ഞങ്ങൾ ദ്വേഷിക്കുന്നവൻ നിന്റെ ജ്വാലയിൽ പോകട്ടെ, നിന്റെ ജ്വാല അവനെ ഏറ്റെടുക്കട്ടെ.
അപാം ത്വേമന്ത് സാദയാമി । അപാം ത്വോദ്മന്ത് സാദയാമി । അപാം ത്വാ ഭസ്മന്ത് സാദയാമി । അപാം ത്വാ ജ്യോതിഷി സാദയാമി । അപാം ത്വായനേ സാദയാമി । അര്ണവേ ത്വാ സദനേ സാദയാമി । സമുദ്രേ ത്വാ സദനേ സാദയാമി । സരിരേ ത്വാ സദനേ സാദയാമി । അപാം ത്വാ ക്ഷയേ സാദയാമി । അപാം ത്വാ സധിഷി സാദയാമി । അപാം ത്വാ സദനേ സാദയാമി । അപാം ത്വാ സധസ്ഥേ സാദയാമി । അപാം ത്വാ യോനൌ സാദയാമി । അപാം ത്വാ പുരീഷേ സാദയാമി । അപാം ത്വാ പാഥസി സാദയാമി । ഗായത്രേണ ത്വാ ഛന്ദസാ സാദയാമി । ത്രൈഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ സാദയാമി । ജാഗതേന ത്വാ ഛന്ദസാ സാദയാമി । ആനുഷ്ടുഭേന ത്വാ ഛന്ദസാ സാദയാമി । പാശ്രൂന ത്വാ ഛന്ദസാ സാദയാമി
ജലത്തിന്റെ അറ്റത്തും നടുവിലും ചാരത്തിലും വെളിച്ചത്തിലും ഒഴുക്കിലും, സമുദ്രത്തിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും കടലിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും ശരീരത്തിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും, ജലത്തിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലും ഇരിപ്പിടത്തിലും, വാസസ്ഥലത്തിലും, സദസ്ഥലത്തിലും, ഗർഭത്തിലും മലത്തിൽ, പാതയിലും, ഗായത്രീ ചന്ദസ്സിൽ, ത്രിഷ്ടുപ് ചന്ദസ്സിൽ, ജഗതീ ചന്ദസ്സിൽ, അനുഷ്ടുപ് ചന്ദസ്സിൽ, പാശ്രു ചന്ദസ്സിൽ ഞാൻ നിന്നെ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
അയം ദക്ഷിണാ വിശ്വകര്മാ । തസ്യ മനോ വൈശ്വകര്മണമ് । ഗ്രീഷ്മോ മാനസഃ । ത്രിഷ്ടുബ് ഗ്രൈഷ്മീ । ത്രിഷ്ടുഭഃ സ്വാരമ് । സ്വാരാദ് അന്തര്യാമഃ । ഽഅന്തര്യാമാത് പഞ്ചദശഃ । പഞ്ചദശാദ് ബൃഹത് । ഭരദ്വാജ ഽ ഋഷിഃ । പ്രജാപതിഗൃഹീതയാ ത്വയാ മനോ ഗൃഹ്ണാമി പ്രജാഭ്യഃ
ഇത് തെക്ക്, സർവ്വസൃഷ്ടാവ്. അതിന്റെ മനസ്സ് സർവ്വസൃഷ്ടാവിന്റെ മനസ്സാണ്. ഗ്രീഷ്മം മനസ്സാണ്. ത്രിഷ്ടുപ് ഗ്രീഷ്മത്തിന്റേതാണ്. ത്രിഷ്ടുപിന് ത്രിഷ്ടുപ്. ത്രിഷ്ടുപിൽ നിന്ന് സ്വാര. സ്വാരിൽ നിന്ന് അന്തര്യാമ. അന്തര്യാമത്തിൽ നിന്ന് പതിനഞ്ചാമത്. പതിനഞ്ചാമിൽ നിന്ന് ബൃഹത്. ഭരദ്വാജൻ ഋഷിയാണ്. പ്രജാപതിയുടെ കൈവശമുള്ള നിന്നെ കൊണ്ട് ഞാൻ സന്തതിക്ക് മനസ്സ് സ്വീകരിക്കുന്നു.
അയം പശ്ചാദ് വിശ്വവ്യചാഃ । തസ്യ ചക്ഷുര് വൈശ്വവ്യചസമ് । വര്ഷാശ് ചാക്ഷുഷ്യഃ । ജഗതീ വാര്ഷീ । ജഗത്യാ ഽ ഋക്സമമ് । ഋക്സമാച് ഛുക്രഃ । ശുക്രാത് സപ്തദശഃ । സപ്തദശാദ് വൈരൂപമ് । ജമദഗ്നിര് ഋഷിഃ । പ്രജാപതിഗൃഹീതയാ ത്വയാ ചക്ഷുര് ഗൃഹ്ണാമി പ്രജാഭ്യഃ
ഇത് പടിഞ്ഞാറ്, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിന്റെ കണ്ണ് സർവ്വവ്യാപിയുടെ കണ്ണാണ്. മഴക്കാലം കണ്ണാണ്. ജഗതീ മഴക്കാലത്തിന്റേതാണ്. ജഗതിക്ക് ജഗതീ. ജഗതിയിൽ നിന്ന് ഋക്സമം. ഋക്സമത്തിൽ നിന്ന് ശുക്രം. ശുക്രത്തിൽ നിന്ന് പതിനേഴാമത്. പതിനേഴാമിൽ നിന്ന് വൈരൂപം. ജമദഗ്നി ഋഷിയാണ്. പ്രജാപതിയുടെ കൈവശമുള്ള നിന്നെ കൊണ്ട് ഞാൻ സന്തതിക്ക് കണ്ണ് സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഇത് വടക്കോട്ട് സ്വർഗമാണ്. അതിന്റെ ചെവി സൗവം എന്ന പാട്ടാണ്. ശരദ് കാലം അതിന്റെ ചെവിക്കാലം. ശരദ് കാലത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സ് അനുഷ്ടുപ്. അനുഷ്ടുപ് ഐഡം എന്നാണ്. ഐഡം മഥനിയാണ്. മഥനി ഇരുപത്തൊന്ന് ആണ്. ഇരുപത്തൊന്നിൽ നിന്ന് വൈരാജം ഉരുത്തിരിയുന്നു. വിശ്വാമിത്രൻ ഋഷിയാണ്. പ്രജാപതി എടുത്ത് നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ ഈ ചെവി ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സ്വീകരിക്കുന്നു.
ഇയം ഉപരി മതിഃ । തസ്യൈ വാങ് മാത്യാ । ഹേമന്തോ വാച്യഃ । പങ്ക്തിര് ഹൈമന്തീ । പങ്ക്ത്യൈ നിധനവത് । നിധനവത ഽ ആഗ്രയണഃ । ആഗ്രയണാത് ത്രിണവത്രയസ്ത്രിꣳശൌ । ത്രിണവത്രയസ്ത്രിꣳശാഭ്യാꣳ ശാക്വരരൈവതേ । വിശ്വകര്മ ഽ ഋഷിഃ । പ്രജാപതിഗൃഹീതയാ ത്വയാ വാചം ഗൃഹ്ണാമി പ്രജാഭ്യഃ । [ ലോകം പൃണ ഛിദ്രം പൃണാഥോ സീദ ധ്രുവാ ത്വമ് । ഇന്ദ്രാഗ്നീ ത്വാ ബൃഹസ്പതിര് അസ്മിന് യോനാവ് അസീഷദന് । താ അസ്യ സൂദദോഹസഃ സോമꣳ ശ്രീണന്തി പൃശ്നയഃ । ജന്മന് ദേവാനാം വിശസ് ത്രിഷ്വ് ആ രോചനേ ദിവഃ । ഇന്ദ്രം വിശ്വാ അവീവൃധന്ത് സമുദ്രവ്യചസം ഗിരഃ । രഥീതമꣳ രഥീനാം വാജാനാꣳ സത്പതിം പതിമ് ॥ ]???
ഇത് മുകളിൽ ഉള്ള ചിന്തയാണ്. വാക്ക് അതിന്റെ അമ്മയാണ്. ഹേമന്തം വാക്കിന്റെ കാലം. പംക്തി ഹേമന്തകാലത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സ്. പംക്തിക്ക് അവസാനമുണ്ട്. അവസാനത്തോടൊപ്പം ആഗ്രയണം. ആഗ്രയണത്തിൽ നിന്ന് മുപ്പത്തൊമ്പത് ഉരുത്തിരിയുന്നു. ആ മുപ്പത്തൊമ്പതിൽ നിന്ന് ശാക്വരവും റൈവതവും ഉരുത്തിരിയുന്നു. വിശ്വകർമ്മൻ ഋഷിയാണ്. പ്രജാപതി എടുത്ത് നിന്നോടൊപ്പം ഞാൻ ഈ വാക്ക് ജനങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി സ്വീകരിക്കുന്നു.
ശുക്രശ് ച ശുചിശ് ച ഗ്രീഷ്മാവ് ഋതൂ ഽ അഗ്നേര് അന്തഃശ്ലേഷോ ഽസി കല്പേതാം ദ്യാവാപൃഥിവീ കല്പന്താമ് ആപ ഽ ഓഷധയഃ കല്പന്താമ് അഗ്നയഃ പൃഥങ് നമ ജ്യൈഷ്ഠ്യായ സവ്രതാഃ । യേ ഽ അഗ്നയഃ സമനസോ ഽന്തരാ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഽ ഇമേ ഗ്രൈഷ്മാവ് ഋതൂ ഽ അഭികല്പമാനാഽ ഇന്ദ്രമ് ഇവ ദേവാ ഽ അഭിസം വിശന്തു തയാ ദേവതയാങ്ഗിരസ്വദ് ധ്രുവേ സീദതമ്
ശുക്രവും ശുചിയും വേനൽക്കാലങ്ങളാണ്; നീ അഗ്നിയുടെ ഉള്ളിലേക്കുള്ള ബന്ധമാണ്. ദ്യാവാപൃഥിവികൾ ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ, വെള്ളവും ഔഷധികളും ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ, അഗ്നികൾ വേർതിരിച്ച്, മഹത്വത്തോടും ഉറച്ച വ്രതത്തോടും കൂടി ഒരുക്കപ്പെടട്ടെ. ദ്യാവാപൃഥിവികൾക്കിടയിൽ ഒന്നിക്കുന്ന അഗ്നികൾ, ഈ വേനൽക്കാലങ്ങൾ ഒരുക്കുമ്പോൾ, ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രവേശിക്കട്ടെ. ആ ദൈവത്വത്തോടുകൂടെ, അംഗിരസേ, ഉറച്ചതോടെ ഇരിക്ക.
സജൂര് ഋതുഭിഃ സജൂര് വിധാഭിഃ സജൂര് ദേവൈഃ സജൂര് ദേവൈര് വയോനാധൈര് അഗ്നയേ ത്വാ വൈശ്വാനരായാശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ । സജൂര് ഋതുഭിഃ സജൂര് വിധാഭിഃ സജൂര് വസുഭിഃ സജൂര് ദേവൈര് വയോനാധൈര് അഗ്നയേ ത്വാ വൈശ്വാനരായാശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ । സജൂര് ഋതുഭിഃ സജൂര് വിധാഭിഃ സജൂ രുദ്രൈഃ സജൂര് ദേവൈര് വയോനാധൈര് അഗ്നയേ ത്വാ വൈശ്വാനരായാശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ । സജൂര് ഋതുഭിഃ സജൂര് വിധാഭിഃ സജൂര് ആദിത്യൈഃ സജൂര് ദേവൈര് വയോനാധൈര് അഗ്നയേ ത്വാ വൈശ്വാനരായാശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ । സജൂര് ഋതുഭിഃ സജൂര് വിധാഭിഃ സജൂര് വിശ്വൈര് ദേവൈഃ സജൂര് ദേവൈര് വയോനാധൈര് അഗ്നയേ ത്വാ വൈശ്വാനരായാശ്വിനാധ്വര്യൂ സാദയതാമ് ഇഹ ത്വാ
കാലങ്ങളോടും രൂപങ്ങളോടും ദേവന്മാരോടും ഗർഭാധിപതികളോടും കൂടി അഗ്നി വൈശ്വാനരനായി, അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ. കാലങ്ങളോടും രൂപങ്ങളോടും വസുക്കളോടും ദേവന്മാരോടും ഗർഭാധിപതികളോടും കൂടി അഗ്നി വൈശ്വാനരനായി, അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ. കാലങ്ങളോടും രൂപങ്ങളോടും രുദ്രന്മാരോടും ദേവന്മാരോടും ഗർഭാധിപതികളോടും കൂടി അഗ്നി വൈശ്വാനരനായി, അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ. കാലങ്ങളോടും രൂപങ്ങളോടും ആദിത്യന്മാരോടും ദേവന്മാരോടും ഗർഭാധിപതികളോടും കൂടി അഗ്നി വൈശ്വാനരനായി, അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ. കാലങ്ങളോടും രൂപങ്ങളോടും സർവ്വദേവന്മാരോടും ദേവന്മാരോടും ഗർഭാധിപതികളോടും കൂടി അഗ്നി വൈശ്വാനരനായി, അശ്വിനികൾ, യജ്ഞികർ, നിന്നെ ഇവിടെ ഇരുത്തട്ടെ.