ദിവി പൃഷ്ടോ ഽ അരോചതാഗ്നിര് വൈശ്വാനരോ ബൃഹന് । ക്ഷ്മയാ വൃധാന ഽ ഓജസാ ചനോഹിതോ ജ്യോതിഷാ ബാധതേ തമഃ
അഗ്നി, വൈശ്വാനരൻ, ആകാശത്ത് വൻപ്രകാശത്തോടെ തെളിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ ശക്തിയോടെ വളർന്നു, തെളിഞ്ഞു, തന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് ഇരുണ്ടതെല്ലാം അകറ്റുന്നു.
ഇന്ദ്രാഗ്നീ ഽ അപാദ് ഇയം പൂര്വാഗാത് പദ്വതീഭ്യഃ । ഹിത്വീ ശിരോ ജിഹ്വയാ വാവദച് ചരത് ത്രിꣳശത് പദാ ന്യ് അക്രമീത്
ഇന്ദ്രയും അഗ്നിയും, ഇതു കാലുകളില്ലാതെ, താമരയുടെ തണ്ടിൽ നിന്നു വന്നു. തല വിട്ട്, നാവുകൊണ്ട് സംസാരിച്ച്, ചലിച്ച്, മുപ്പത് പടികൾ എടുത്തു.
ദേവാസോ ഹി ഷ്മാ മനവേ സമന്യവോ വിശ്വേ സാകꣳ സരാതയഃ । തേ നോ ഽ അദ്യ തേ അപരം തുചേ തു നോ ഭവന്തു വരിവോവിദഃ
ദേവന്മാർ മനുവിനായി ഒരുമിച്ച്, ഒരേ ലക്ഷ്യത്തോടെ ഒന്നായി. അവർ ഇന്ന്, നാളെ, ഞങ്ങൾക്കായി ഇരിക്കട്ടെ; ഞങ്ങൾക്ക് വഴികാട്ടികളായിരിക്കട്ടെ.
അപാധമദ് അഭിശസ്തീര് അശസ്തിഹാഥേന്ദ്രോ ദ്യുമ്ന്യ് ആഭവത് । ദേവാസ് ത ഽ ഇന്ദ്ര സഖ്യായ യേമിരേ ബൃഹദ്ഭാനോ മരുദ്ഗണ
ഇന്ദ്രൻ ശാപങ്ങൾ അകറ്റി, ദുഷ്ടന്മാരെ നശിപ്പിച്ച് മഹത്വം നേടി. ദേവന്മാർ, ഇന്ദ്രേ, സ്നേഹത്തിനായി നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു, മഹാപ്രഭയുള്ളവനേ, മരുത്ഗണങ്ങളേ.
പ്ര വ ഽ ഇന്ദ്രായ ബൃഹതേ മരുതോ ബ്രഹ്മാര്ചത । വൃത്രꣳ ഹനതി വൃത്രഹാ ശതക്രതുര് വജ്രേണ ശതപര്വണാ
മഹാബലനായ ഇന്ദ്രനു വേണ്ടി മരുത്ദേവന്മാർ സ്തുതികൾ പാടട്ടെ. വൃത്രനെ സംഹരിക്കുന്നവൻ, നൂറ്റാണ്ട് ശക്തിയുള്ളവൻ, നൂറു കൂമ്പാരമുള്ള വജ്രംകൊണ്ട് പ്രഹരിക്കുന്നു.
അസ്യേദ് ഇന്ദ്രോ വാവൃധേ വൃഷ്ണ്യꣳ ശവോ മദേ സുതസ്യ വിഷ്ണവി । അദ്യാ തമ് അസ്യ മഹിമാനമ് ആയവോ ഽനു ഷ്ടുവന്തി പൂര്വഥാ । [ഇമാ ഽ ഉ ത്വാ । യസ്യായമ് । അയꣳ സഹസ്രമ് । ഊര്ധ്വ ഽ ഊ ഷു ണഃ ॥] (അ.വേ. )
ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തി വളർന്നു, കാളപോലെയുള്ള ശക്തി, സോമം ചുരണ്ടിയ സന്തോഷത്തിൽ. ഇന്ന് അവന്റെ മഹത്വം, പുത്രന്മാർ മുമ്പുപോലെ പാടുന്നു.
യജ് ജാഗ്രതോ ദൂരമ് ഉദൈതി ദൈവം തദ് ഉ സുപ്തസ്യ തഥൈവൈതി । ദൂരംഗമം ജ്യോതിഷാം ജ്യോതിര് ഏകം തന് മേ മനഃ ശിവസംകല്പമ് അസ്തു
ജാഗരണമുള്ളപ്പോഴും ദൂരെ ഉയരുന്ന ദൈവികമായതും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും അങ്ങനെ തന്നെ പോകുന്നതുമായ മനസ്സാണ് പ്രകാശങ്ങളുടെ പ്രകാശം, ദൂരങ്ങൾ കടന്നുപോകുന്നവൻ. എന്റെ മനസ്സിൽ ശുഭസങ്കൽപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ.
യേന കര്മാണ്യ് അപസോ മനീഷിണോ യജ്ഞേ കൃണ്വന്തി വിദഥേഷു ധീരാഃ । യദ് അപൂര്വം യക്ഷമ് അന്തഃ പ്രജാനാം തന് മേ മനഃ ശിവസംകല്പമ് അസ്തു
യുക്തിയുള്ള ജ്ഞാനികൾ യജ്ഞങ്ങളിലും സഭകളിലും ചെയ്യുന്ന എല്ലാ പ്രവൃത്തികളും അതിനാലാണ് സാധ്യമാകുന്നത്. അത്ഭുതകരമായ, അദൃശ്യമായ അത്ഭുതശക്തി എല്ലാ ജീവികളിലും ഉള്ളതാണല്ലോ. എന്റെ മനസ്സിൽ ശുഭസങ്കൽപ്പം നിലനില്ക്കട്ടെ.
യത് പ്രജ്ഞാനമ് ഉത ചേതോ ധൃതിശ് ച യജ് ജ്യോതിര് അന്തര് അമൃതം പ്രജാസു । യസ്മാന് ന ഽ ഋതേ കിം ചന കര്മ ക്രിയതേ തന് മേ മനഃ ശിവസംകല്പമ് അസ്തു
അറിയുന്നതും, മനസ്സും, ധൈര്യവും അതിലാണുള്ളത്. എല്ലാ ജീവികളിലും ഉള്ള അമൃതസ്വരൂപമായ പ്രകാശം അതാണ്. അതില്ലാതെ ഒന്നും ചെയ്യാനാവില്ല. എന്റെ മനസ്സിൽ ശുഭസങ്കൽപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ.
യേനേദം ഭൂതം ഭുവനം ഭവിഷ്യത് പരിഗൃഹീതമ് അമൃതേന സര്വമ് । യേന യജ്ഞസ് തായതേ സപ്തഹോതാ തന് മേ മനഃ ശിവസംകല്പമ് അസ്തു
ഈ ലോകവും, ഭാവിയുമൊക്കെയും അമൃതസ്വരൂപം കൊണ്ട് ആലിംഗനം ചെയ്യപ്പെടുന്നു. ഏഴു ഹോതാക്കൾ യജ്ഞം നിലനിറുത്തുന്നത് അതിനാലാണ്. എന്റെ മനസ്സിൽ ശുഭസങ്കൽപ്പം നിലനില്ക്കട്ടെ.
യസ്മിന്ന് ഋചഃ സാമ യജൂꣳഷി യസ്മിന് പ്രതിഷ്ഠിതാ രഥനാഭാവ് ഇവാരാഃ । യസ്മിꣳശ് ചിത്തꣳ സര്വമ് ഓതം പ്രജാനം തന് മേ മനഃ ശിവസംകല്പമ് അസ്തു
ഋക്, സാമ, യജുര് മന്ത്രങ്ങൾ ചക്രത്തിന്റെ ആകിന്റെ ചുറ്റുമുള്ള അരകളുപോലെ അതിൽ നിലനിൽക്കുന്നു. എല്ലാ ജീവികളുടെയും ചിന്തകൾ അതിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു. എന്റെ മനസ്സിൽ ശുഭസങ്കൽപ്പം ഉണ്ടാകട്ടെ.
സുഷാരഥിര് അശ്വാന് ഇവ യന് മനുഷ്യാന് നേനീയതേ ഽഭീശുഭിര് വാജിന ഽ ഇവ । ഹൃത്പ്രതിഷ്ഠം യദ് അജിരം ജവിഷ്ഠം തന് മേ മനഃ ശിവസംകല്പമ് അസ്തു
കഴിവുള്ള രഥസാരഥി കുതിരകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതുപോലെ, മനസ്സും മനുഷ്യരെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു. ഹൃദയത്തിൽ ഉറച്ചതും, അതിവേഗവും ചഞ്ചലവുമായ മനസ്സിൽ ശുഭസങ്കൽപ്പം നിലനില്ക്കട്ടെ.
പിതും നു സ്തോഷം മഹോ ധര്മാണം തവിഷീമ് । യസ്യ ത്രിതോ വ്യ് ഓജസാ വൃത്രം വിപര്വമ് അര്ദയത്
നാനവൻ മഹത്തായ, ധർമ്മപരനായ പിതാവിനെ പാടുന്നു. ത്രിതനെന്നതുപോലെ ശക്തിയാൽ, അനേകം തലകളുള്ള വൃത്രനെ തകർത്തവനാണ് അവൻ.
അന്വ് ഇദ് അനുമതേ ത്വം മന്യാസൈ ശം ച നസ് കൃധി । ക്രത്വേ ദക്ഷായ നോ ഹിനു പ്ര ണ ഽ ആയൂꣳഷി താരിഷഃ
അനുമതിയുടെ അനുഗ്രഹത്തോടെ, നീ ഞങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം നൽകണം. ഞങ്ങൾക്ക് ദൃഢസങ്കൽപ്പം, കഴിവ് എന്നിവ നൽകുകയും, ഈ ജീവിതയാത്രയിൽ ഞങ്ങളെ കാത്തുകൊണ്ടുപോകുകയും ചെയ്യണം.
അനു നോ ഽദ്യാനുമതിര് യജ്ഞം ദേവേഷു മന്യതാമ് । അഗ്നിശ് ച ഹവ്യവാഹനോ ഭവതം ദാശുഷേ മയഃ
ഇന്ന് ദേവതകളിൽ അനുമതി ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞം അംഗീകരിക്കട്ടെ. ഹവ്യങ്ങൾ എത്തിക്കുന്ന അഗ്നി ഭക്തർക്കു സന്തോഷം നൽകട്ടെ.
സിനീവാലി പൃഥുഷ്ടുകേ യാ ദേവാനാമ് അസി സ്വസാ । ജുഷസ്വ ഹവ്യമ് ആഹുതം പ്രജാം ദേവി ദിദിഡ്ഢി നഃ
സിനീവാലി, വിശാലമായ കമരങ്ങളുള്ളവളേ, നീ ദേവതകളുടെ സഹോദരിയല്ലോ. ദേവതേ, അർപ്പിച്ച ഹവ്യം സ്വീകരിച്ച് ഞങ്ങൾക്ക് സന്താനസൗഭാഗ്യം നൽകണം.
പഞ്ച നദ്യഃ സരസ്വതീമ് അപി യന്തി സസ്രോതസഃ । സരസ്വതീ തു പഞ്ചധാ സോ ദേശേ ഽഭവത് സരിത്
അഞ്ചു നദികളും സരസ്വതിയുമൊത്ത്, ഒഴുക്കോടെ ഒന്നിച്ച് ഒഴുകുന്നു. സരസ്വതി ആ ദേശത്ത് അഞ്ചു രൂപത്തിൽ ഒരു നദിയായി മാറി.
ത്വമ് അഗ്നേ പ്രഥമോ ഽ അങ്ഗിരാ ഽ ഋഷിര് ദേവോ ദേവാനാമ് അഭവഃ ശിവഃ സഖാ । തവ വ്രതേ കവയോ വിദ്മനാപസോ ഽജായന്ത മരുതോ ഭ്രാജദൃഷ്ടയഃ
അഗ്നേ, നീ അങ്കിരസ്മാരിൽ ആദ്യം ജനിച്ചവനും, ദേവന്മാരിൽ ദൈവികനും, ശുഭസഖാവുമാണ്. നിന്റെ ആജ്ഞയാൽ കവികളും ജ്ഞാനികളും ജനിച്ചു, പ്രകാശമുള്ള കാഴ്ചയുള്ള മരുതുകളും.
ത്വം നോ ഽ അഗ്നേ തവ ദേവ പായുഭിര് മഘോനോ രക്ഷ തന്വശ് ച വന്ദ്യ । ത്രാതാ തോകസ്യ തനയേ ഗവാമ് അസ്യ് അനിമേഷꣳ രക്ഷണസ് തവ വ്രതേ
അഗ്നേ, ദൈവികമായ കാവലാൽ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കണം, ദാനശീലനായവനേ, ഞങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾ കാത്തുകൊൾക. മക്കളെയും സന്തതിയെയും പശുക്കളെയും സംരക്ഷിക്കുന്നവനായി, നീ എപ്പോഴും ജാഗ്രതയോടെ കാവലിരിക്കണം.
ഉത്താനായാമ് അവ ഭരാ ചികിത്വാന്ത് സദ്യഃ പ്രവീതാ വൃഷണം ജജാന । അരുഷസ്തൂപോ രുശദ് അസ്യ പാജ ഽ ഇഡായാസ് പുത്രോ വയുനേ ഽജനിഷ്ട
വിരിഞ്ഞ ഭൂമിയിൽ ജ്ഞാനിയായവൻ വേഗത്തിൽ ശക്തിയുള്ള കാളയെ പ്രസവിച്ചു. ചുവപ്പും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞ തൂണുപോലുള്ളവൻ, ഇഡയുടെ മകനായി കഴിവിൽ ജനിച്ചു.
ഇഡായാസ് ത്വാ പദേ വയം നാഭാ പൃഥിവ്യാ ഽ അധി । ജാതവേദോ നി ധീമഹ്യ് അഗ്നേ ഹവ്യായ വോഢവേ
ഇഡയുടെ പാദത്തിലും ഭൂമിയുടെ നാഭിയിലും, ജാതവേദസായ അഗ്നിയെ, ഞങ്ങൾ ഹവ്യങ്ങൾ എത്തിക്കാൻ സ്ഥാപിക്കുന്നു.
പ്ര മന്മഹേ ശവസാനായ ശൂഷമ് ആങ്ഗൂഷം ഗിര്വണസേ ഽ അങ്ഗിരസ്വത് । സുവൃക്തിഭിഃ സ്തുവത ഽ ഋഗ്മിയായാര്ചാമാര്കം നരേ വിശ്രുതായ
ശക്തിയുള്ളവനെയും, പ്രകാശമുള്ള അങ്കിരസ്മാരിൽ ജനിച്ചവനെയും, ഞങ്ങൾ ഗാനംകൊണ്ട് പാടുന്നു. നല്ല വചനങ്ങളാൽ, ഋക്മന്ത്രവും പ്രശസ്തനായ പുരുഷനോടുള്ള ഗാനം പാടുന്നു.
പ്ര വോ മഹേ മഹി നമോ ഭരധ്വമ് ആങ്ഗൂഷ്യꣳ ശവസാനായ സാമ । യേനാ നഃ പൂര്വേ പിതരഃ പദജ്ഞാ ഽ അര്ചന്തോ ഽ അങ്ഗിരസോ ഗാ ഽ അവിന്ദന്
മഹത്തായവനോട് മഹത്വംകൊണ്ട് നമസ്കാരം അർപ്പിക്കൂ, ഗാനം പാടൂ. നമ്മുടെ പൂർവ്വികരായ അങ്കിരസ്മാരുകൾ ഗാനം പാടി പശുക്കളെ കണ്ടെത്തിയതും അതിനാലാണ്.
ഇച്ഛന്തി ത്വാ സോമ്യാസഃ സഖായഃ സുന്വന്തി സോമം ദധതി പ്രയാꣳസി । തിതിക്ഷന്തേ ഽ അഭിശസ്തിം ജനാനാമ് ഇന്ദ്ര ത്വദ് ആ കശ് ചന ഹി പ്രകേതഃ
ഇന്ദ്രാ, സുഖകരനായവനേ, നിന്റെ സ്നേഹിതർ നിന്നെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവർ സോമം പിഴിഞ്ഞ് ഭോജനങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നു. മനുഷ്യരുടെ അപമാനം സഹിച്ചും, ഇന്ദ്രാ, നിന്നെക്കാൾ ജ്ഞാനിയാരുമില്ല.
ന തേ ദൂരേ പരമാ ചിദ് രജാꣳസ്യ് അസ്യാ തു പ്ര യാഹി ഹരിവോ ഹരിഭ്യാമ് । സ്ഥിരായ വൃഷ്ണേ സവനാ കൃതേമാ യുക്താ ഗ്രാവാണഃ സമിധാനേ ഽ അഗ്നൌ
പരമോന്നതനായോനാഥാ, നിനക്ക് ദൂരം എന്നതില്ല; ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള കുതിരകളോടെ നീ മുന്നോട്ട് പോവുക. സ്ഥിരനായ ബലവാനായ കാളയ്ക്ക് വേണ്ടി ഈ കല്ലുകൾ അഗ്നിയിൽ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു.
അഷാഢം യുത്സു പൃതനാസു പപ്രിꣳ സ്വര്ഷാമ് അപ്സാം വൃജനസ്യ ഗോപാമ് । ഭരേഷുജാꣳ സുക്ഷിതിꣳ സുശ്രവസം ജയന്തം ത്വാമ് അനു മദേമ സോമ
യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവാത്തവനും, പോരാട്ടങ്ങളിൽ വിജയിയും, പ്രകാശം നൽകുന്നവനും, ജലങ്ങളുടെയും ജനങ്ങളുടെയും രക്ഷകനുമായ സോമാ, സമൃദ്ധിയും കീർത്തിയും വിജയവും നൽകുന്ന നിന്നെ ഞങ്ങൾ പിന്തുടരട്ടെ.
സോമോ ധേനുꣳ സോമോ ഽ അര്വന്തമ് ആശുꣳ സോമോ വീരം കര്മണ്യം ദദാതി । സാദന്യം വിദഥ്യꣳ സഭേയം പിതൃശ്രവണം യോ ദദാശദ് അസ്മൈ
സോമൻ പശുവും, വേഗമുള്ള കുതിരയും, ധൈര്യവും പരിശ്രമവുമുള്ള മനുഷ്യനെയും നൽകുന്നു; സോമൻ കൂട്ടുകാരനെയും ജ്ഞാനവും സഭയിലേക്കുള്ള യോഗ്യതയും പിതാക്കന്മാരുടെ സ്തുതിയും അവനെ അർപ്പിക്കുന്നവർക്കു നൽകുന്നു.
ത്വമ് ഇമാ ഽ ഓഷധീഃ സോമ വിശ്വാസ് ത്വമ് അപോ ഽ അജനയസ് ത്വം ഗാഃ । ത്വമ് ആ തതന്ഥോര്വ് അന്തരിക്ഷം ത്വം ജ്യോതിഷാ വി തമോ വവര്ഥ
സോമാ, ഈ ഔഷധികൾ എല്ലാം നീ സൃഷ്ടിച്ചു, നീ ജലങ്ങളെ ഉണ്ടാക്കി, പശുക്കളെ പിറവിപ്പിച്ചു; നീ വിശാലമായ അന്തരീക്ഷം വ്യാപിച്ചു, നിന്റെ പ്രകാശംകൊണ്ട് ഇരുണ്ടതെല്ലാം നീ അകറ്റി.
ദേവേന നോ മനസാ ദേവ സോമ രായോ ഭാഗꣳ സഹസാവന്ന് അഭി യുധ്യ । മാ ത്വാ തനദ് ഈശിഷേ വീര്യസ്യോഭയേഭ്യഃ പ്ര ചികിത്സാ ഗവിഷ്ടൌ
ദൈവികമായ മനസ്സോടെ, മഹാശക്തനായ സോമാ, ഞങ്ങളുടെ സമ്പത്തിന്റെ ഭാഗം നേടാൻ നീ പോരാടണം; ശക്തിയുടെ ഉടമ നിന്നെ വഞ്ചിക്കരുത്—രണ്ടു പക്ഷത്തിനും വേണ്ടി നീ ജാഗ്രതയോടെ നിലകൊള്ളണം.
അഷ്ടൌ വ്യഖ്യത് കകുഭഃ പൃഥിവ്യാസ് ത്രീ ധന്വ യോജനാ സപ്ത സിന്ധൂന് । ഹിരണ്യാക്ഷഃ സവിതാ ദേവ ഽ ആഗാദ് ദധദ് രത്നാ ദാശുഷേ വാര്യാണി
ഭൂമിയുടെ എട്ട് ദിക്കുകളും, മരുഭൂമിയിലെ മൂന്ന് ദൂരം, ഏഴ് നദികൾ—സ്വർണ്ണനയനനായ ദേവൻ സവിതാ ആരാധകർക്കായി ധനവും വിലയേറിയ വസ്തുക്കളും കൊണ്ടുവന്നു.