ഹരയോ ധൂമകേതവോ വാതജൂതാ ഽ ഉപ ദ്യവി । യതന്തേ വൃഥഗ് അഗ്നയഃ
മഞ്ഞളണിഞ്ഞ, പുകപടരുന്ന, കാറ്റ് തള്ളുന്ന അഗ്നികള് ആകാശത്തേക്ക് ഉയര്ന്നു ശ്രമിക്കുന്നു; അഗ്നികള് ഓരോന്നും വേറേ സഞ്ചരിക്കുന്നു.
യജാ നോ മിത്രാവരുണാ യജാ ദേവാꣳ ൨ഽ ഋതം ബൃഹത് । അഗ്നേ യക്ഷി സ്വം ദമമ്
മിത്രനും വരുണനും ഞങ്ങളുടെ വേണ്ടി യജ്ഞം നടത്തട്ടെ, ദേവന്മാര്ക്കും മഹാസത്യത്തിനും അർപ്പിക്കട്ടെ; അഗ്നേ, നിന്റെ വീട്ടിലേക്കും അർപ്പിക്കണം.
യുക്ഷ്വാ ഹി ദേവഹൂതമാꣳ൨ഽ അശ്വാꣳ൨ഽ അഗ്നേ രഥീര് ഇവ । നി ഹോതാ പൂര്വ്യഃ സദഃ
ദേവന്മാരെ വിളിച്ച കുതിരകള് നീ കെട്ടിക്കൊള്ളണം, അഗ്നേ, രഥികന്മാരെപ്പോലെ; പുരാതന ഹോതാവ് ആ സദസ്സില് ഇരിക്കട്ടെ.
ദ്വേ വിരൂപേ ചരതഃ സ്വര്ഥേ ഽ അന്യാന്യാ വത്സമ് ഉപ ധാപയേതേ । ഹരിര് അന്യസ്യാം ഭവതി സ്വധാവാഞ്ഛുക്രോ ഽ അന്യസ്യാം ദദൃശേ സുവര്ചാഃ
രൂപഭേദമുള്ള രണ്ട് അഗ്നികള് പ്രകാശത്തിലേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നു; ഓരോന്നും ഒരു കിടാവിനെ ജനിപ്പിക്കുന്നു. ഒരിലത് മഞ്ഞളാണ്, സ്വയം നിലനില്ക്കുന്നു; മറ്റിലത് ഭാസ്വരവും പ്രകാശവാനുമാണ്.
അയമ് ഇഹ പ്രഥമോ ധായി ധാതൃഭിര് ഹോതാ യജിഷ്ഠോ ഽ അധ്വരേഷ്വ് ഈഡ്യഃ । യമ് അപ്നവാനോ ഭൃഗവോ വിരുരുചുര് വനേഷു ചിത്രം വിഭ്വം വിശേ-വിശേ
സൃഷ്ടാക്കന്മാര് ആദ്യം ഇവിടെ സ്ഥാപിച്ച, യജ്ഞത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യനായ ഹോതാവ്, യജ്ഞങ്ങളില് ആരാധ്യനായവന്; അപ്പ്നവാന്മാരും ഭൃഗുക്കളും കാടുകളില് അത്ഭുതകരമായ പ്രകാശവാനായി ഓരോ വംശത്തിലും അവനെ തെളിയിച്ചു.
ത്രീണി ശതാ ത്രീ സഹസ്രാണ്യ് അഗ്നിം ത്രിꣳശച് ച ദേവാ നവ ചാസപര്യന് । ഔക്ഷന് ഘൃതൈര് അസ്തൃണന് ബര്ഹിര് അസ്മാ ഽ ആദ് ഇദ് ഹോതാരം ന്യ് അസാദയന്ത
മുന്നൂറ്, മൂവായിരം, മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാര് അഗ്നിയെ സേവിച്ചു; അവർ അവനെ നെയ്യാല് അഭിഷേകം ചെയ്തു, ദര്ഭ ചിതറിച്ചു, അവനെ ഹോതാവായി സ്ഥാപിച്ചു.
മൂര്ധാനം ദിവോ ഽ അരതിം പൃഥിവ്യാ വൈശ്വാനരമ് ഋത ഽ ആ ജാതമ് അഗ്നിമ് । കവിꣳ സമ്രാജമ് അതിഥിം ജനാനാമ് ആസന്ന് ആ പാത്രം ജനയന്ത ദേവാഃ
സ്വർഗത്തിന്റെ മുകളിൽ, ഭൂമിയുടെ അടിത്തട്ടിലും, ദേവന്മാർ സത്യത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച അഗ്നിയെ സൃഷ്ടിച്ചു. ആ അഗ്നി മഹാനായ ജ്ഞാനിയുമാണ്, രാജാവുമാണ്, എല്ലാവർക്കും അതിഥിയുമാണ്. ദേവന്മാർ അവനെ അടുത്ത് കൊണ്ടുവന്നു, പാത്രംപോലെ പ്രിയപ്പെട്ടവനായി വരുത്തി.
അഗ്നിര് വൃത്രാണി ജങ്ഘനദ് ദ്രവിണസ്യുര് വിപന്യയാ । സമിദ്ധഃ ശുക്ര ഽ ആഹുതഃ
അഗ്നി എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്നവനാണ്. വിവേകത്തോടെ സമ്പത്ത് നൽകുന്നവനും, ശുദ്ധമായ ഹോമത്തിൽ തെളിഞ്ഞ് പ്രകാശിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.
വിശ്വേഭിഃ സോമ്യം മധ്വ് അഗ്ന ഽ ഇന്ദ്രേണ വായുനാ । പിബാ മിത്രസ്യ ധാമഭിഃ
എല്ലാ ദേവന്മാരോടും കൂടെ, ഇന്ദ്രനും വായുവും കൂടെ, മിത്രന്റെ ശക്തിയാൽ, അഗ്നേ, നീ സോമാമൃതം പാനം ചെയ്യണം.
ആ യദ് ഇഷേ നൃപതിം തേജ ഽ ആനട് ശുചി രേതോ നിഷിക്തം ദ്യൌര് അഭീകേ । അഗ്നിഃ ശര്ധമ് അനവദ്യം യുവാനꣳ സ്വാധ്യം ജനയത് സൂദയച് ച
ശക്തിക്കായി മനുഷ്യരുടെ രാജാവിനെ വിളിക്കുമ്പോൾ, ശുദ്ധമായ വിത്ത് ഒഴുക്കപ്പെടുന്നു, ആകാശം ശ്രദ്ധിക്കുന്നു. അഗ്നി കുറ്റമില്ലാത്ത, യുവാക്കളായ ഒരു കൂട്ടത്തെ സ്വയം ജനിപ്പിക്കുകയും വളർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു.
അഗ്നേ ശര്ധ മഹതേ സൌഭഗായ തവ ദ്യുമ്നാന്യ് ഉത്തമാനി സന്തു । സം ജാസ്പത്യꣳ സുയമമ് ആ കൃണുഷ്വ ശത്രൂയതാമ് അഭി തിഷ്ഠാ മഹാꣳസി
അഗ്നേ, നീ നമ്മുടെ കൂട്ടത്തെ മഹത്തായ സമൃദ്ധിയിലേക്ക് നയിക്കണം. നിന്റെ ഉത്തമമായ മഹത്വങ്ങൾ ഞങ്ങളുടേതാകട്ടെ. കുടുംബത്തിൽ ഐക്യവും, കഠിനമായ ശാസനയും ഉറപ്പാക്കുക. ശത്രുക്കളെ ശക്തിയോടെ നേരിടുക.
ത്വാꣳ ഹി മന്ദ്രതമമ് അര്കശോകൈര് വവൃമഹേ മഹി നഃ ശ്രോഷ്യ് അഗ്നേ । ഇന്ദ്രം ന ത്വാ ശവസാ ദേവതാ വായും പൃണന്തി രാധസാ നൃതമാഃ
നീ ഏറ്റവും ആനന്ദകരനായവനായതിനാൽ, ഞങ്ങൾ ഗാനം പാടി നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു. അഗ്നേ, ഞങ്ങളെ ശ്രദ്ധിക്കണം. ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, നീ ശക്തിയിൽ നിറഞ്ഞവനാണ്. ഉത്തമപുരുഷന്മാർ ദാനങ്ങൾ നൽകി നിന്നെയും ദേവന്മാരെയും വായുവിനെയും ആദരിക്കുന്നു.
ത്വേ ഽ അഗ്നേ സ്വാഹുത പ്രിയാസഃ സന്തു സൂരയഃ । യന്താരോ യേ മഘവാനോ ജനാനാമൂര്വാന് ദയന്ത ഗോനാമ്
നന്നായി വിളിച്ച അഗ്നേ, നമുക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവർ, മഹാനായവരും, മനുഷ്യർക്കു വിശാലമായ മൈതാനങ്ങൾ നൽകുന്ന ധനികന്മാരും, നിന്റെ ഉള്ളിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവരാകട്ടെ.
ശ്രുധി ശ്രുത്കര്ണ വഹ്നിഭിര് ദേവൈര് അഗ്നേ സയാവഭിഃ । ആ സീദന്തു ബര്ഹിഷി മിത്രോ ഽ അര്യമാ പ്രാതര്യാവാണോ ഽ അധ്വരമ്
ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നവനേ, അഗ്നേ, തീയുമായി വരുന്ന ദേവന്മാരോടും കൂട്ടുകാരോടും കൂടെ കേൾക്കണം. പ്രഭാതത്തിൽ വരുന്ന മിത്രനും അര്യമനും യാഗത്തിൽ ദർഭാസനത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ.
വിശ്വേഷാമ് അദിതിര് യജ്ഞിയാനാം വിശ്വേഷാമ് അതിഥിര് മാനുഷാണാമ് । അഗ്നിര് ദേവാനാമ് അവ ഽ ആവൃണാനഃ സുമൃഡീകോ ഭവതു ജാതവേദാഃ
യാഗത്തിന് ഏറ്റവും യോഗ്യയായവളാണ് അദിതി. മനുഷ്യർക്കിടയിൽ അഗ്നിയാണ് അതിഥി. എല്ലാ ജന്മങ്ങളെയും അറിയുന്ന ജാതവേദസ് ദേവന്മാരെ സംരക്ഷിച്ച് ഞങ്ങളോട് ദയയുള്ളവനാകട്ടെ.
മഹോ ഽ അഗ്നേഃ സമിധാനസ്യ ശര്മണ്യ് അനാഗാ മിത്രേ വരുണേ സ്വസ്തയേ । ശ്രേഷ്ഠേ സ്യാമ സവിതുഃ സവീമനി തദ് ദേവാനാമ് അവോ ഽ അദ്യാ വൃണീമഹേ
മഹത്തായ, ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ, നാം മിത്രനും വരുണനും മുമ്പിൽ കുറ്റമില്ലാത്തവരായിരിക്കട്ടെ. സവിതാവിന്റെ കൃപയിൽ നാം മുൻപന്തിയിലാകട്ടെ. ഇന്ന് ദേവന്മാരുടെ സംരക്ഷണം ഞങ്ങൾ തിരയുന്നു.
ആപശ് ചിത് പിപ്യു സ്തര്യോ ന ഗാവോ നക്ഷന്ന് ഋതം ജരിതാരസ് ത ഽ ഇന്ദ്ര । യാഹി വായുര് ന നിയുതോ നോ ഽ അച്ഛാ ത്വꣳ ഹി ധീഭിര് ദയസേ വി വാജാന്
പാലുപോലെ നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന ജലങ്ങൾ പോലും, ഇന്ദ്രാ, സത്യത്തെ ലംഘിക്കാറില്ല, ഗായകർ പോലും അങ്ങനെ ചെയ്യില്ല. വായു അനുയായികളെ തേടുന്നതുപോലെ നീ ഞങ്ങളിലേക്ക് വരണം. നീ ധാരണയാൽ വിജയങ്ങൾ വിഭജിക്കുന്നു.
ഗാവ ഽ ഉപാവതാവതം മഹീ യജ്ഞസ്യ രപ്സുദാ । ഉഭാ കര്ണാ ഹിരണ്യയാ
യാഗത്തിന് സമൃദ്ധി കൊണ്ടുവരുന്ന പശുക്കൾ അടുത്തെത്തി. അവയുടെ ഇരുവശത്തും പൊന്നിൻ കാതുകളുണ്ട്.
യദ് അദ്യ സൂര ഽ ഉദിതേ നാഗാ മിത്രോ ഽ അര്യമാ । സുവാതി സവിതാ ഭഗഃ
ഇന്ന് സൂര്യൻ ഉദിക്കുന്നപ്പോൾ, മിത്രനും അര്യമനും ഉണരുന്നു. സവിതാവും ഭഗവാനും ഐശ്വര്യം നൽകുന്നു.
ആ സുതേ സിഞ്ചത ശ്രിയꣳ രോദസ്യോര് അഭിശ്രിയമ് । രസാ ദധീത വൃഷഭമ് ॥[ തം പ്രത്നഥാ। അയം വേനഃ॥]
പിഴിയുമ്പോൾ, സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെയും ഭൂമിയുടെയും കാന്തിയെന്ന സമ്പത്ത് ഒഴുക്കുക. രസാ ആ മഹാബലശാലിയെ പിന്തുണയ്ക്കട്ടെ. [അവൻ പുരാതനനാണ്, ഇവൻ വേനനാണ്.]
ആതിഷ്ഠന്തം പരി വിശ്വേ ഽ അഭൂഷഞ് ഛ്രിയോ വസാനശ് ചരതി സ്വരോചിഃ । മഹത് തദ് വൃഷ്ണോ ഽ അസുരസ്യ നാമാ വിശ്വരൂപോ ഽ അമൃതാനി തസ്ഥൌ
അവൻ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ, എല്ലാവരും അവനെ അലങ്കരിക്കുന്നു, മഹത്വം ധരിച്ച് പ്രകാശത്തോടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. അതാണ് മഹാവീര്യശാലിയായ അസുരന്റെ മഹത്തായ നാമം; അനേകം രൂപങ്ങൾക്കുടമയവൻ അമരത്വം സ്ഥാപിച്ചു.
പ്ര വോ മഹേ മന്ദമാനായാന്ധസോ ഽര്ചാ വിശ്വാനരായ വിശ്വാഭുവേ । ഇന്ദ്രസ്യ യസ്യ സുമഖꣳ സഹോ മഹി ശ്രവോ നൃമ്ണം ച രോദസീ സപര്യതഃ
മഹാനായ, ആനന്ദഭരിതനായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന വിശ്വാനരനായി, ഉല്ലാസം നൽകുന്ന പാനീയത്തോടെ ഞങ്ങൾ സ്തുതി അർപ്പിക്കുന്നു. അവന്റെ കൃപയും ശക്തിയും മഹത്വവും ഇന്ദ്രനും ഭൂമിയും ആകാശവും ആദരിക്കുന്നു.
ബൃഹന്ന് ഇദ് ഇധ്മ ഽ ഏഷാം ഭൂരി ശസ്തം പൃഥുഃ സ്വരുഃ । യേഷാമ് ഇന്ദ്രോ യുവാ സഖാ
അവർക്കു ധാരാളം ഇന്ധനവും, മഹത്തായ സ്തുതിയും, വിശാലമായ ഗാനം ഉണ്ട്. അവർക്കു ഇന്ദ്രൻ യുവാവായ സഖാവാണ്.
ഇന്ദ്രേഹി മത്സ്യ് അന്ധസോ വിശ്വേഭിഃ സോമപര്വഭിഃ । മഹാꣳ൨ഽ അഭിഷ്ടിര് ഓജസാ
ഇന്ദ്രാ, സോമപാനികളോടൊപ്പം, നീ ഈ പാനത്തിൽ ആനന്ദിക്കണം. നിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞങ്ങൾക്ക് മഹത്തായ സമൃദ്ധി നൽകണം.
ഇന്ദ്രോ വൃത്രമ് അവൃണോച്ഛര്ധനീതിഃ പ്ര മായിനാമ് അമിനാദ് വര്പണീതിഃ । അഹന് വ്യꣳസമ് ഉശധഗ് വനേഷ്വ് ആവിര് ധേനാ ഽ അകൃണോദ് രാമ്യാണാമ്
ഇന്ദ്രൻ തന്റെ ഭയങ്കരമായ ശക്തിയാൽ വൃത്രനെ തകർത്തു; മായാജാലങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തി അവയെ മറച്ചവരെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്നു. കാടുകളിൽ കിടന്ന പാമ്പിനെ അവൻ കൊല്ലുകയും, പശുക്കളെ പുറത്തുകൊണ്ടുവന്ന് മനോഹരമായവയെ പ്രത്യക്ഷമാക്കുകയും ചെയ്തു.
ആ തത് ത ഽ ഇന്ദ്രായവഃ പനന്താഭി യ ഽ ഊര്വം ഗോമന്തം തിതൃത്സാന് । സകൃത്സ്വം യേ പുരുപുത്രാം മഹീꣳ സഹസ്രധാരാം ബൃഹതീം ദുദുക്ഷന്
അയവന്മാർ പശുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ ദേശം കടക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ആ ഇന്ദ്രനിലേക്കാണ് മുന്നോട്ട് പോവുന്നത്. അനേകം പുത്രന്മാരുള്ളവർ, ഭൂമിയെ, ആയിരം പ്രവാഹങ്ങളുള്ള മഹത്തായ സമൃദ്ധിയെ, ഒരുമിച്ച് കുതിർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇമാം തേ ധിയം പ്ര ഭരേ മഹോ മഹീമ് അസ്യ സ്തോത്രേ ധിഷണാ യത് ത ഽ ആനജേ । തമ് ഉത്സവേ ച പ്രസവേ ച സാസഹിമ് ഇന്ദ്രം ദേവാസഃ ശവസാമദന്ന് അനു
ഈ ചിന്ത ഞാൻ നിന്നെ മഹത്വമുള്ളവനേ, മഹാനേ, ഈ സ്തുതിക്കായി സമർപ്പിക്കുന്നു, ജ്ഞാനിയേ, ഞാൻ രചിച്ചതിനെ. ഉത്സവത്തിലും പരിശ്രമത്തിലും, ദേവന്മാർ അവരുടെ ശക്തിയോടെ ജയശാലിയായ ഇന്ദ്രനെ പിന്തുടരുന്നു.
വിഭ്രാഡ് ബൃഹത് പിബതു സോമ്യം മധ്വ് ആയുര് ദധദ് യജ്ഞപതാവ് അവിഹ്രുതമ് । വാതജൂതോ യോ ഽ അഭിരക്ഷതി ത്മനാ പ്രജാഃ പുപോഷ പുരുധാ വി രാജതി
പ്രഭയുള്ളവൻ, മഹത്വം വഹിച്ച്, അമൃതസമമായ സോമം കുടിക്കട്ടെ; യാഗാധിപതികൾക്ക് ശാന്തമായ ആയുസ്സ് നൽകുന്നു. കാറ്റിന്റെ പ്രേരണയോടെ സ്വശക്തിയിൽ സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ, ജനങ്ങളെ ഒട്ടേറെ വഴികളിൽ പോഷിപ്പിക്കുകയും പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഉദ് ഉ ത്യം ജാതവേദസം ദേവം വഹന്തി കേതവഃ । ദൃശേ വിശ്വായ സൂര്യꣳ സ്വാഹാ
ആ ദൈവമായ ജാതവേദസിനെ, സൂര്യനെ, കിരണങ്ങൾ ഉയർത്തി കൊണ്ടുപോകുന്നു, എല്ലാവർക്കും കാണാൻ. സ്വാഹാ!
കുതസ് ത്വമ് ഇന്ദ്ര മാഹിനഃ സന്ന് ഏകോ യാസി സത്പതേ കിം ത ഽ ഇത്ഥാ । സം പൃച്ഛസേ സമരാണഃ ശുഭാനൈര് വോചേസ് തന് നോ ഹരിവോ യത് തേ ഽ അസ്മേ । മഹാꣳ൨ഽ ഇന്ദ്രോ യ ഽ ഓജസാ । കദാ ചന സ്തരീര് അസി । കദാ ചന പ്ര യുച്ഛസി
എവിടുനിന്നാണ് നീ, മഹാശക്തിയുള്ളവനായ ഇന്ദ്രാ, ഏകാന്തമായി പോവുന്നത്, സത്യമുള്ളവരുടെ രക്ഷകനേ? നീ എന്താണ് അങ്ങനെ ചെയ്യുന്നത്? യുദ്ധത്തിൽ മഹത്വമുള്ളവരോടൊപ്പം ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നു; വജ്രധാരിയായ ദേവാ, ഞങ്ങൾക്കായി എന്താണ് നീ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത് എന്ന് ഞങ്ങളോട് പറക. ഇന്ദ്രൻ തന്റെ ബലത്തിൽ മഹാനാണ്. ഒരിക്കലും നീ തോറ്റുപോകുന്നില്ല. ഒരിക്കലും നീ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്നില്ല.