തവ ശരീരം പതയിഷ്ണ്വ് അര്വന് തവ ചിത്തം വാത ഽ ഇവ ധ്രജീമാന് । തവ ശൃങ്ഗാണി വിഷ്ഠിതാ പുരുത്രാരണ്യേഷു ജര്ഭുരാണാ ചരന്തി
കുതിരേ, നിന്റെ ശരീരം പറക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; നിന്റെ മനസ്സ് കാറ്റുപോലെയാണ്, വശം പിടിക്കുന്നവൻ. നിന്റെ കൊമ്പുകൾ പല കാടുകളിലായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, അവ അവിടെയൊക്കെ ഗർജ്ജിച്ച് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
ഉപ പ്രാഗാച് ഛസനം വാജ്യ് അര്വാ ദേവദ്രീചാ മനസാ ദീധ്യാനഃ । അജഃ പുരോ നീയതേ നാഭിര് അസ്യാനു പശ്ചാത് കവയോ യന്തി രേഭാഃ
വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിര ദൈവാനുഗ്രഹത്തോടെ മനസ്സിൽ പ്രകാശിച്ച് ആജ്ഞയിലേക്ക് സമീപിച്ചു. ഒരു ആട് അവന്റെ മുന്നിൽ നാഭിയായി നയിക്കപ്പെടുന്നു, പിന്നെ ഗായകർ ഉല്ലാസത്തോടെ പിന്തുടരുന്നു.
ഉപ പ്രാഗാത് പരമം യത് സധസ്ഥമ് അര്വാꣳ൨ഽ അച്ഛാ പിതരം മാതരം ച । അദ്യാ ദേവാന് ജുഷ്ടതമോ ഹി ഗമ്യാ ഽ അഥാ ശാസ്തേ ദാശുഷേ വാര്യാണി
അവൻ ഏറ്റവും ഉയർന്ന സദസ്സിലേക്ക് എത്തി, അച്ഛനും അമ്മയും അടുത്തായി. ഇന്നാണ് ദേവന്മാർക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവൻ; പിന്നെ അവൻ ഭക്തന് അഭിലഷിതമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നു.
സമിദ്ധോ ഽ അദ്യ മനുഷോ ദുരോണേ ദേവോ ദേവാന് യജസി ജാതവേദഃ । ആ ച വഹ മിത്രമഹശ് ചികിത്വാന് ത്വം ദൂതഃ കവിര് അസി പ്രചേതാഃ
ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ വീട്ടിൽ ജ്വലിച്ച ജാതവേദാ ദേവാ, നീ ദേവന്മാരെ ആരാധിക്കുന്നു. മിത്രനും വരുണനും ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക, ജ്ഞാനിയേ; നീ ദൂതനും കവിചേതനനും ആണല്ലോ.
തനൂനപാത് പഥ ഽ ഋതസ്യ യാനാന് മധ്വാ സമഞ്ജന്ത് സ്വദയാ സുജിഹ്വ । മന്മാനി ധീഭിര് ഉത യജ്ഞമ് ഋന്ധന് ദേവത്രാ ച കൃണുഹ്യ് അധ്വരം നഃ
സത്യത്തിന്റെ പാതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന തനൂനപാതേ, മധുരവായനാൽ മധുവാൽ അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെടുന്നവനേ, ഞങ്ങളുടെ ചിന്തകളും പ്രാർത്ഥനകളും കൊണ്ടു യാഗം ജ്വലിപ്പിക്കുന്നു; ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഞങ്ങളുടെ യജ്ഞം വിജയകരമാക്കണമേ.
നരാശꣳസസ്യ മഹിമാനമ് ഏഷാമ് ഉപ സ്തോഷാമ യജതസ്യ യജ്ഞൈഃ । യേ സുക്രതവഃ ശുചയോ ധിയംധാഃ സ്വദന്തി ദേവാ ഽ ഉഭയാനി ഹവ്യാ
നരാശംസന്റെ മഹത്വം യാഗങ്ങളാൽ നാം സ്തുതിക്കാം; ജ്ഞാനവും വിശുദ്ധതയും ഉള്ള ദേവന്മാർ, ഉഭയവിധ ഹോമങ്ങളും ആസ്വദിക്കുന്നു.
ആജുഹ്വാന ഽ ഈഡ്യോ വന്ദ്യശ് ചാ യാഹ്യ് അഗ്നേ വസുഭിഃ സജോഷാഃ । ത്വം ദേവാനാമ് അസി യഹ്വ ഹോതാ സ ഽ ഏനാന് യക്ഷീഷിതോ യജീയാന്
സ്തുതിക്കും വന്ദനത്തിനും യോഗ്യനായ അഗ്നേ, വസുക്കളോടൊപ്പം ഇവിടെ വരിക. നീ ദേവന്മാരുടെ ശക്തനായ ഹോതാവാണ്; ആഹ്വാനിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ ഏറ്റവും ഉചിതമായ യാഗം നടത്തി അവരെ ആരാധിക്കണം.
പ്രാചീനം ബര്ഹിഃ പ്രദിശാ പൃഥിവ്യാ വസ്തോര് അസ്യാ വൃജ്യതേ ഽ അഗ്രേ ഽ അഹ്നാമ് । വ്യ് ഉ പ്രഥതേ വിതരം വരീയോ ദേവേഭ്യോ ഽ അദിതയേ സ്യോനമ്
ഭൂമിയിൽ കിഴക്കോട്ട് ദർഭ പടർന്നു, അതാണ് ദിവസങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ ഏറ്റവും നല്ല സ്ഥലം. അത് ദേവന്മാർക്കും അദിതിക്കും വിശാലമായ സുഖാസനമായി വ്യാപിക്കുന്നു.
വ്യചസ്വതീര് ഉര്വിയാ വി ശ്രയന്താം പതിഭ്യോ ന ജനയഃ ശുമ്ഭമാനാഃ । ദേവീര് ദ്വാരോ ബൃഹതീര് വിശ്വമിന്വാ ദേവേഭ്യോ ഭവത സുപ്രായണാഃ
വിശാലവും പ്രകാശമുള്ള ദേവീകൾ ഭർത്താക്കന്മാർക്കായി അലങ്കരിച്ച ഭാര്യമാരെപ്പോലെ ഇരിക്കട്ടെ. ദൈവിക വാതിലുകൾ, മഹത്തായവയും എല്ലാം ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായവയും, ദേവന്മാർക്ക് എളുപ്പത്തിൽ പ്രവേശിക്കാവുന്നവയാകട്ടെ.
ആ സുഷ്വയന്തീ യജതേ ഽ ഉപാകേ ഽ ഉഷാസാനക്താ സദതാം നി യോനൌ । ദിവ്യേ യോഷണേ ബൃഹതീ സുരുക്മേ ഽ അധി ശ്രിയꣳ ശുക്രപിശം ദധാനേ
സുഖനിദ്ര നൽകുന്നവൻ യാഗത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു; ഉഷസ്സും രാത്രി ഒരുമിച്ച് അവരുടെ സ്ഥാനത്ത് ഇരിക്കട്ടെ. ദൈവിക മന്ദിരത്തിൽ മഹത്തായ, ഭംഗിയുള്ള സ്ത്രീകൾ പ്രകാശമുള്ള അലങ്കാരം ധരിക്കുന്നു.
ദൈവ്യാ ഹോതാരാ പ്രഥമാ സുവാചാ മിമാനാ യജ്ഞം മനുഷോ യജധ്യൈ । പ്രചോദയന്താ വിദഥേഷു കാരൂ പ്രാചീനം ജ്യോതിഃ പ്രദിശാ ദിശന്താ
ദൈവിക ഹോതാക്കൾ, ആദിയും വാഗ്മികളും, മനുഷ്യർക്ക് യാഗം അളന്ന് ഒരുക്കുന്നു; അവർ സഭകളിൽ ഗായകർക്ക് പ്രചോദനം നൽകുന്നു, കിഴക്കോട്ട് പ്രകാശം കാണിച്ചു തരുന്നു.
ആ നോ യജ്ഞം ഭാരതീ തൂയമ് ഏത്വ് ഇഡാ മനുഷ്വദ് ഇഹ ചേതയന്തീ । തിസ്രോ ദേവീര് ബര്ഹിര് ഏദꣳ സ്യോനꣳ സരസ്വതീ സ്വപസഃ സദന്തു
ഭാരതീ നമ്മുടെ യാഗത്തിലേക്ക് വരട്ടെ, മനുഷ്യനെപ്പോലെ ജാഗ്രതയുള്ള ഇടാ ഇവിടെ ഉണ്ടാകട്ടെ. മൂന്ന് ദേവീകൾ, സരസ്വതിയും, ഈ ദർഭാസനത്തിൽ ഇരിക്കട്ടെ, നമുക്ക് ക്ഷേമം നൽകുന്നു.
യ ഽ ഇമേ ദ്യാവാപൃഥിവീ ജനിത്രീ രൂപഇര് അപിꣳശദ് ഭുവനാനി വിശ്വാ । തമ് അദ്യ ഹോതര് ഇഷിതോ യജീയാന് ദേവം ത്വഷ്ടാരമ് ഇഹ യക്ഷി വിദ്വാന്
സ്വരൂപങ്ങളാൽ ആകാശവും ഭൂമിയും, ഈ രണ്ട് മാതാക്കളും ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ലോകങ്ങളും നിറച്ചവൻ, ഇന്നെ, ഹോതാവേ, ആ ഏറ്റവും ആരാധ്യനായ ദേവൻ ത്വഷ്ടാരെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഇവിടെ ആരാധിക്കണം.
ഉപാവ സൃജ ത്മന്യാ സമഞ്ജന് ദേവാനാം പാഥ ഽ ഋതുഥാ ഹവീꣳഷി । വനസ്പതിഃ ശമിതാ ദേവോ ഽ അഗ്നിഃ സ്വദന്തു ഹവ്യം മധുനാ ഘൃതേന
വനസ്പതി ദേവൻ, അഗ്നി, സ്വയം സുസ്ഥിതനായവൻ, ദേവന്മാർക്ക് യഥാസമയം ഹോമങ്ങൾ ഒരുക്കട്ടെ. അവൻ രുചികൻ, മധുവും നെയ്യും ചേർത്ത് ഹോമം ആസ്വദിക്കട്ടെ.
സദ്യോ ജാതോ വ്യമിമീത യജ്ഞമ് അഗ്നിര് ദേവാനാമ് അഭവത് പുരോഗാഃ । അസ്യ ഹോതുഃ പ്രദിശ്യ് ഋതസ്യ വാചി സ്വാഹാകൃതꣳ ഹവിര് അദന്തു ദേവാഃ
പുതുതായി ജനിച്ച അഗ്നി യാഗം അളന്നു, ദേവന്മാരുടെ മുൻനിരയിൽ നിന്നു. ഹോതാവിന്റെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം, സത്യവാകിൽ, സ്വാഹയോടെ അർപ്പിച്ച ഹോമം ദേവന്മാർ ആസ്വദിക്കട്ടെ.
കേതും കൃണ്വന്ന് അകേതവേ പേശോ മര്യാ ഽ അപേശസേ । സമ് ഉഷദ്ഭിര് അജായഥാഃ
കാണാത്തവർക്കായി അടയാളം സൃഷ്ടിക്കുന്നവൻ, മരണമുള്ളവർക്കുള്ള അലങ്കാരമാണ് നീ, അലങ്കാരമില്ലാത്തവർക്കല്ല. നീ ഉഷസ്സുകളോടൊപ്പം ജനിച്ചു.
ജീമൂതസ്യേവ ഭവതി പ്രതീകം യദ് വര്മീ യാതി സമദാമ് ഉപസ്ഥേ । അനാവിദ്ധയാ തന്വാ ജയ ത്വꣳ സ ത്വാ വര്മണോ മഹിമാ പിപര്തു
ഇടിമേഘം പോലെ രൂപം ഉള്ളവനായി, കവചം ധരിച്ചവൻ സമാധാനത്തോടെ യുദ്ധഭൂമിയിലേക്ക് എത്തുന്നു. അവന്റെ ശരീരം തൊടപ്പെടാതെ ജയിക്കട്ടെ; ഈ കവചത്തിന്റെ മഹത്വം നിന്നെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
ധന്വനാ ഗാ ധന്വനാജിം ജയേമ ധന്വനാ തീവ്രാഃ സമദോ ജയേമ । ധനുഃ ശത്രോര് അപകാമം കൃണോതി ധന്വനാ സര്വാഃ പ്രദിശോ ജയേമ
വില്ലിന്റെ സഹായത്തോടെ ഞങ്ങൾ പശുക്കളെ നേടട്ടെ, വില്ലുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കട്ടെ; വില്ല് കൊണ്ട് കഠിനമായ മത്സരങ്ങൾ തരണം ചെയ്യട്ടെ; വില്ല് ശത്രുവിന്റെ ആഗ്രഹം നശിപ്പിക്കുന്നു — വില്ലിന്റെ ശക്തിയാൽ ഞങ്ങൾ എല്ലാ ദിക്കുകളും കീഴടക്കട്ടെ.
വക്ഷ്യന്തീവേദ് ആ ഗനീഗന്തി കര്ണം പ്രിയꣳ സഖായം പരിഷസ്വജാനാ । യോഷേവ ശിങ്ക്തേ വിതതാധി ധന്വന് ജ്യാ ഇയꣳ സമനേ പാരയന്തീ
വില്ലിന്റെ നൂൽ സംസാരിക്കുന്നതുപോലെ ചെവിക്ക് അടുത്ത് വരുന്നു, അതിന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത് പോലെ ചേർന്നു പിടിക്കുന്നു; സ്ത്രീപോലെ, വില്ല് വലിച്ച് പിടിച്ചപ്പോൾ, അതിൽ നിന്ന് അമ്പ് ഒരുമിച്ച് പുറത്ത് പോകുന്നു.
തേ ഽ ആചരന്തീ സമനേവ യോഷാ മാതേവ പുത്രം ബിഭൃതാമ് ഉപസ്ഥേ । അപ ശത്രൂന് വിധ്യതാꣳ സംവിദാനേ ഽ ആര്ത്നീ ഇമേ വിഷ്ഫുരന്തീ ഽ അമിത്രാന്
ഈ രണ്ട് വില്ലിന്റെ നൂലുകൾ, സ്ത്രീപോലെയും അമ്മ തന്റെ മകനെ നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിക്കുന്നതുപോലെയും പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അവ വിട്ടയക്കുമ്പോൾ ശത്രുക്കളെ തകർക്കട്ടെ — ഈ നൂലുകളുടെ ശബ്ദം ശത്രുക്കളെ ചിതറട്ടെ.
ബഹ്വീനാം പിതാ ബഹുര് അസ്യ പുത്രശ് ചിശ്ചാ കൃണോതി സമനാവഗത്യ । ഇഷുധിഃ സങ്കാഃ പൃതനാശ് ച സര്വാഃ പൃഷ്ഠേ നിനദ്ധോ ജയതി പ്രസൂതഃ
അവൻ അനേകം മക്കളുടെ പിതാവാണ്, അവനു പല പുത്രന്മാരുണ്ട്; യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഒരുമിച്ച് ചേർന്ന് പ്രവർത്തിക്കുന്നു; അതിന്റെ പിൻഭാഗത്ത് കെട്ടിയിരിക്കുന്ന അമ്പൊടിയുമാണ്, അമ്പുകളും സൈന്യവും ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ട് പോവുമ്പോൾ ജയിക്കുന്നു.
രഥേ തിഷ്ഠന് നയതി വാജിനഃ പുരോ യത്ര-യത്ര കാമയതേ സുഷാരഥിഃ । അഭീശൂനാം മഹിമാനം പനായത മനഃ പശ്ചാദ് അനു യച്ഛന്തി രശ്മയഃ
രഥത്തിൽ നില്ക്കുന്ന ഉസ്താദായ രഥസാരഥി കുതിരകളെ താൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദിശയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; കുതിരകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന കയറുകൾ അവരുടെ ശക്തി കാണിക്കട്ടെ, മനസ്സും ആ കയറുകൾക്ക് പിന്നാലെ പോവട്ടെ.
തീവ്രാന് ഘോഷാന് കൃണ്വതേ വൃഷപാണയോ ഽശ്വാ രഥേഭിഃ സഹ വാജയന്തഃ । അവക്രാമന്തഃ പ്രപദൈര് അമിത്രാന് ക്ഷിണന്തി ശത്രൂꣳ൧ഽ രനപവ്യയന്തഃ
ശക്തമായ കൈകളുള്ള കുതിരകൾ വലിയ ശബ്ദം ഉണ്ടാക്കുന്നു, രഥങ്ങളുമായി ഓടുന്നു; അവരുടെ കാൽവിരൽ കൊണ്ട് ശത്രുക്കളെ നേരിട്ട് മുന്നോട്ട് പോവുന്നു, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്നു, അവരെ ചിതറിക്കുന്നു.
രഥവാഹനꣳ ഹവിര് അസ്യ നാമ യത്രായുധം നിഹിതമ് അസ്യ വര്മ । തത്രാ രഥമ് ഉപ ശഗ്മꣳ സദേമ വിശ്വാഹാ വയꣳ സുമനസ്യമാനാഃ
രഥത്തിന്റെ സഞ്ചാരമാണ് അവന്റെ ഹോമം, അവന്റെ ആയുധങ്ങളും കവചവും അവിടെ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നു; അവിടെ ഞങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ഒരുമിച്ച് രഥത്തിലേക്ക് എത്തട്ടെ.
സ്വാദുഷꣳസദഃ പിതരോ വയോധാഃ കൃച്ഛ്രേശ്രിതഃ ശക്തീവന്തോ ഗഭീരാഃ । ചിത്രസേനാ ഽ ഇഷുബലാ ഽ അമൃധ്രാഃ സതോവീരാ ഽ ഉരവോ വ്രാതസാഹാഃ
സ്വാദുവായ പാനീയത്തിനരികിൽ ഇരുന്ന ശക്തരും ധൈര്യശാലികളുമായ പിതാക്കന്മാർ, കഷ്ടത സഹിച്ചവരും ശക്തിയുള്ളവരും ആഴമുള്ള ചിന്തയുള്ളവരും, വിവിധ സൈന്യങ്ങളുമായി അമ്പിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും, ദൃഢരും സത്യവീര്യശാലികളും, വിശാലഹൃദയവും കൂട്ടമായി ജയിക്കുന്നവരുമാണ്.
ബ്രാഹ്മണാസഃ പിതരഃ സോമ്യാസഃ ശിവേ നോ ദ്യാവാപൃഥിവീ ഽ അനേഹസാ । പൂഷാ നഃ പാതു ദുരിതാദ് ഋതാവൃധോ രക്ഷാ മാകിര് നോ ഽ അഘശꣳസ ഽ ഈശത
ബ്രാഹ്മണരായ പിതാക്കന്മാർ, സോമപാനപോലെ സൗമ്യരായവരും, ആകാശവും ഭൂമിയും ഞങ്ങൾക്ക് ശുഭകരവും അനർഹതകളില്ലാത്തതുമായിരിക്കട്ടെ; പൂഷൻ ഞങ്ങളെ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കട്ടെ, സത്യനിഷ്ഠനായവൻ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ — ദുഷ്ടചിന്തയുള്ളവർ ഞങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കരുത്.
സുപര്ണം വസ്തേ മൃഗോ ഽ അസ്യാ ദന്തോ ഗോഭിഃ സംനദ്ധാ പതതി പ്രസൂതാ । യത്രാ നരഃ സം ച വി ച ദ്രവന്തി തത്രാസ്മഭ്യമ് ഇഷവഃ ശര്മ യꣳസന്
പക്ഷിയുടെ ചിറകുപോലെയുള്ളതണിഞ്ഞ മൃഗം, അതിന്റെ പല്ലാണ് ആയുധം; പശുവിന്റെ ത്വക്കിൽ കെട്ടിയതായതു് വിട്ടയക്കുമ്പോൾ പറക്കുന്നു; മനുഷ്യർ ഒരുമിച്ച് ചേരുമ്പോഴും പിരിയുമ്പോഴും, അവിടെ അമ്പുകൾ ഞങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കട്ടെ.
ഋജീതേ പരി വൃങ്ധി നോ ഽശ്മാ ഭവതു നസ് തനൂഃ । സോമോ ഽ അധി ബ്രവീതു നോ ഽദിതിഃ ശര്മ യച്ഛതു
ശക്തിയാൽ ഞങ്ങളെ ചുറ്റിപ്പറ്റണേം, ഞങ്ങളുടെ ശരീരം കല്ലുപോലെയാകട്ടെ; സോമൻ ഞങ്ങളുടെ വേണ്ടി സംസാരിക്കട്ടെ, അദിതി ഞങ്ങൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകട്ടെ.
ആ ജങ്ഘന്തി സാന്വ് ഏഷാം ജഘനാꣳ൨ഽ ഉപ ജിഘ്നതേ । അശ്വാജനി പ്രചേതസോ ഽശ്വാന്ത് സമത്സു ചോദയ
അവരുടെ തോളുകൾ ചലിക്കുന്നു, അവരുടെ കിഴുത്ത് അടിക്കുന്നു; ജ്ഞാനികൾ കുതിരകളിൽ നിന്ന് ജനിക്കുന്നു — യുദ്ധത്തിൽ കുതിരകളെ ഉണർത്തൂ.
അഹിര് ഇവ ഭോഗൈഃ പര്യ് ഏതി ബാഹും ജ്യായാ ഹേതിം പരിബാധമാനഃ । ഹസ്തഘ്നോ വിശ്വാ വയുനാനി വിദ്വാന് പുമാന് പുമാꣳസം പരി പാതു വിശ്വതഃ
പാമ്പ് അതിന്റെ ചുരുളുകൾ കൊണ്ട് ചുറ്റുന്നതുപോലെ, വില്ലിന്റെ നൂൽ കൈയെ ചുറ്റുന്നു, അമ്പിനെ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു; എല്ലാ വഴികളും അറിയുന്ന പ്രാവീണ്യമുള്ള വില്ലാളൻ, മനുഷ്യനെ എല്ലാ ദിശകളിലും സംരക്ഷിക്കട്ടെ.